KİK Kararı: 2017/UY.I-853

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UY.I-853

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş. - Akhaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İlkbahar Mahallesi 590. Sokak No: 13/10 Yıldız Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 23. Bölge Müdürlüğü,

İnönü Mahallesi Rauf Denktaş Caddesi No: 53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/503854 İhale Kayıt Numaralı “Filyos Çayı Taşkın Koruma 5 Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 23. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Filyos Çayı Taşkın Koruma 5 Kısım” ihalesine ilişkin olarak Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.-Akhaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 06.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2017 tarih ve 9620 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/454 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine göre ihalenin paçal iş kalemlerine ait analiz girdilerini ve miktarlarını gösteren analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında kendilerine verilmediği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen FÇ-01 Kazı Yapılması, Depo veya Dolguya Konulması iş kalemine ait analiz formatı incelendiğinde;

3.250.000 m3 kazının dolgularda kullanılmayarak tamamının ortalama 2 km uzaklığa taşınması istenilmesinin ihale dokümanında verilen bilgilere göre yanlış olduğu, kazının depo sahasında, sedde dolgusunda ve dere içi dolgusunda kullanılacağından 3 ayrı işin nakliye mesafesi momenti hesaplanması gerektiği,

İhale dokümanında jeolojik rapor veya kazı klası hesabı verilmediğinden kendilerinin işin yerinde yapılan çalışmalardan kazı yapılacak malzemenin dere içi kum, çakıl ve batak balçık ağırlıklı olduğu, kum-çakıl malzemesi 1,6 ton/m3 yoğunluğa sahip iken batak balçık malzemesinin 1,4 ton/m3 yoğunluğu olduğundan anılan FÇ-01 iş kaleminin nakliye girdisinde belirtilen 2 ton/m3 yoğunluğun yenilenmesi gerektiği,

Analiz formatlarının yenilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. …” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından idarece tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından tekliflerin anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddeye göre değerlendirilmesinden sonra teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere 01.02.2017 tarihli yazı ekindeki “FÇ-01 Kazı Yapılması, Depo veya Dolguya Konulması”, “FÇ-03 Ocak Taşı ile İstifli Taş Tahkimat Yapılması” ve “FÇ-04 Ocak Taşı ile İstifsiz Taş Dolgu Yapılması” iş kalemlerine ait analiz formatları gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif cetvelindeki “FÇ-01 Kazı Yapılması, Depo veya Dolguya Konulması” iş kalemine ait ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tarifinde “Projelere, teknik şartnamelere ve İdare’nin talimatına uygun olarak, her türlü zeminde kazı yapılması, depo veya dolguya konulması. (TL/m3)

Birim Fiyata Dâhil Olan Masraflar:

Her türlü zeminde dere yatağı temizlenmesi, kanal açılması, yapının temelinde ve yamaçlardaki sıyırma kazıları, yüksek eğimli yamaçlardaki yarmalar, varsa akarsu yatağı içinde kalan bölümde her derinlikteki temel kazıları da dahil olmak üzere her derinlik, her yükseklik ve her genişlikte kazı yapılması, …

Kazıdan çıkan malzemelerinin kullanılır / kullanılamaz ya da kalın / ince malzeme şeklinde sınıflandırılması, inşaat alanından uzaklaştırılması amacıyla taşıtlara yüklenmesi, İdare’ce belirlenen depo alanına taşınması ve boşaltılması, boşaltım alanında istiflenmesi, üstünün tesviye edilerek düzeltilmesi, bu amaçla kazı makineleri ile taşıma araçlarının uyumlu şekilde işletilmesi, taşımalar için gereken geçici servis yollarının yapılması,

Kazılardan çıkan malzemenin dolguya elverişli olan kısımlarının her mesafedeki sedde dolgusuna konulması veya bu malzeme ile temel boşluklarının ve duvar arkası boşluklarının doldurulması,

Tüm bu işlerin yapılabilmesi için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, her türlü yükleme, yatay ve düşey taşıma ile boşaltma, enerji, su vs. gibi giderler ile şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı, sigorta ve genel giderleri …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiaları ile ilgili Kurum yazısına idarenin 07.03.2017 tarihli ve 153136 sayılı cevap yazısında “1- … Söz konusu ihale kapsamında 3.250.000 m3 kazı yapılması öngörülmüştür. Projelerde, kazı enkesitleri verilmekle birlikte kazıdan çıkan malzemenin ne kadarlık kısmının şedde dolgusunda kullanılacağı ya da depo alanına götürüleceği işin yapımı aşamasında ortaya çıkmaktadır. Çünkü öncelikle yapılan kazı sonrasında çıkan malzemenin niteliğinin değerlendirilerek şedde dolgusunda kullanılabileceğine veya depoya götürüleceğine karar verilecek, bu aşamadan sonra yarma kesitinde kalmayarak dolgu ihtiyacı olan proje kesimlerine dolguya uygun evsaftaki malzemeler götürülerek şedde dolgusu yapımında kullanılacaktır. Örnek olarak, proje güzergahı Filyos Çayında 10,60 km olup Km:6+200’de yapılan kazı sonrasında çıkan uygun evsaftaki malzeme Km:0+000 noktasına götürülerek dolgu yapımında kullanılabilecektir. Şayet kazıdan çıkan malzeme dolgu yapımına uygun değil ise depo alanına götürülecektir. Dolayısıyla, kazıdan çıkan tüm malzemeler nakledilecektir. Bu nedenle, “FÇ-01 Kazı Yapılması, Depo veya Dolguya Konulması” iş kalemine ait yaklaşık maliyet hesabında tüm kazı malzemesinin taşınacağı göz önüne alınarak “Kazı Nakli” analiz girdisinde taşınacak kazı malzemesi miktarı 1 m3 kazının karşılığı olan 2 ton/m3, kullanılan mesafe ise ortalama değer olarak 2 km alınmıştır.

2- “FÇ-01 Kazı Yapılması, Depo veya Dolguya Konulması” iş kaleminin “Kazı Nakli (2 km)” analiz girdisi miktarı, ihale öncesi kesin proje yapım aşamasında Filyos Çayında açılan araştırma çukuru sonuçlarının değerlendirilmesi ile hazırlanan “Jeoteknik Etüt Raporu”nda tespit edilen değerler dikkate alınarak “DSİ Birim Fiyat Tarifleri” kitabı 9. Baskısının 5. sayfasında ‘ Yumuşak küskülük” için belirlenen 2 ton/m3 değeri kullanılmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihalenin 8 adet paçal iş kalemi üzerinden birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, anılan Tebliğ’in yukarıda aktarılan açıklamasına rağmen ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere söz konusu paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının verilmediği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, kesin proje yapımı aşamasında hazırlanan jeoteknik etüt raporuna göre kazı malzeme cinsinin yumuşak küskülük olarak belirlendiği, yoğunluğunun ise DSİ birim fiyat tarifleri kitabında yer alan 2 ton/m3 alındığı, 3.250.000 m3 kazı malzemesinin kullanılacak/kullanılmayacak olması durumlarının her ikisi içinde depo yerine veya dolgu yerine taşınması gerekeceği öngörülerek FÇ-01 iş kaleminde nakliye miktarı olarak kazı malzemesinin tamamının dikkate alındığı, çıkan malzemenin ne kadarının sedde, dere içi dolgusunda kullanılacağı veya depo alanına götürüleceği hususunun 10,60 km olan proje güzergâhında işin ifası aşamasında değerlendirileceği, idarenin yukarıda aktarılan yazısı dikkate alındığında dolguda kullanılacak malzemenin de taşınma ihtimalinin bulunduğu, ayrıca kazı yapılacak malzemenin yoğunluğunun da etüt raporu ile belirlendiği, başvuru sahibinin teklif tutarını kesin proje, birim fiyat tarifleri ve işin yerinde yapılan çalışmalar üzerinden oluşturmasına rağmen sınır değerin altında olan teklifini her hal ve şart altında ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatlarına göre açıklaması gerektiği bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi