KİK Kararı: 2017/UY.I-839

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/013
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 15.03.2017
Karar No : 2017/UY.I-839

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Mb Yapı İnşaat Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Beşevler Mah. Beşevler Cad. No: 205 Nilüfer/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 Duaçınarı 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/436639 İhale Kayıt Numaralı “Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Mb Yapı İnşaat Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 30.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.02.2017 tarih ve 9579 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.02.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/448 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ihale üzerinde bırakılan Teyda İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Burkay İnş. Mad. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, YG Yol Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ve Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Heltaş İnş. Ltd. Şti.nin teklif ettikleri birim fiyatları mevzuatta öngörülen usul ve mühendislik kuralları içerisinde açıklamalarının mümkün olmadığı, bu nedenle de mevzuat ve idare tarafından verilen analiz formatlarına göre açıklanması mümkün olmayan birim fiyatları bir takım hatalı kabullerle ve mevzuata aykırı belgelendirme usulleriyle aşırı düşük teklif açıklaması verdikleri, zira,

-İhale dokümanında verilen itinererde belirtilen ariyet ocağı, depo ve taş ocağı yerleri esas alınarak tespit edilmesi gereken (yaklaşık maliyette esas alınan) taşıma mesafelerine göre daha düşük taşıma mesafesi öngörülerek hesap yapılarak ve/veya düşük mesafeli fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, idarenin aşırı düşük sorgulamasında taşıma hesaplarının Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına göre yapılacağına dair yönlendirme yapmaması nedeniyle aşırı düşük açıklaması veren üç isteklinin itinererde gösterilen taşıma yerlerinin mesafesi ile taşınacak malzemenin cinsine uygun taşıma formülleri ile maliyet hesabı yapmayarak fiyat teklileriyle açıklama yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan üç isteklinin de sunduğu fiyat tekliflerinde ayrıca nakliye bedeli öngörülmesi gereken girdilerde nakliye bedelinin gösterilmeksizin şantiye teslimi şeklinde alındığı, ancak fiyat teklifi veren firmaların malzeme zati bedeli ile nakliye bedelini ayrı ayrı göstermediği, kazıdan çıkan ve dolguya uygun olmayan malzemenin taşınmasına ve götürülecek deposuna yönelik belgeler sunulmadan yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

-İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından, analiz girdilerinde yer alan makine bedellerini tevsik etmek üzere sunduğu belgeler ihale tarihi itibariyle bahse konu makine-ekipmanın firma uhdesinde olduğunu göstermediği buna ek olarak yeni makineye göre belirlenmiş olan katsayılara kullanılmış, verimliliği düşmüş, yakıt/işletme ve bakım giderleri yükselmiş makinelerin amortisman defterine kayıtlı değerinin kullanılmasıyla kendilerine avantajlı bir durum oluşturdukları ayrıca şantiyede kullanılıp kullanılamayacağı ve işin yürütülmesini sağlayacak araç kapasitesini ortaya koymadan araç bedelinin amortisman defterindeki değere göre hesaplanmasından dolayı aşırı düşük açıklama veren isteklilerin sorgulamalarının yeterli olamayacağı,

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri İnşaatı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380 - 2016E040160

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

19 Km.lik yolun Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arası

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde ise “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Yapım yönteminin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen işin özgünlüğü,

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

İdarece alınan 20.01.2017 tarihli ihale komisyonu kararında, 29.11.2016 tarihinde yapılan ihalede 106 firmanın doküman satın aldığı, 68 isteklinin teklif verdiği, 5 isteklinin teklif belgelerinin uygun olmaması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 63 geçerli teklif üzerinden hesaplanan 79.010.208,85 TL’lik sınır değerin altında kalan 26 isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, yirmibir isteklinin açıklama vermemesinden ve açıklama veren beş istekliden iki adedinin açıklamalarının uygun görülmemesinden dolayı tekliflerinin reddedildiği açıklama veren diğer üç isteklinin açıklamalarının uygun kabul edildiği ve fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak en avantajlı teklif sahibi olarak Teyda İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş-Burkay İnş. Mad. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise YG Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş-Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olduğu anlaşılmıştır.

İdarece, başvuru sahibine 21.12.2016 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında;

“..Aşırı düşük savunması için kullanılacak analizler Ek’te yer almaktadır. Bu duruma göre a)yapım yönteminin ekonomik olması, b)seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulları c)Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarını açıklayarak, ihale dokümanı kapsamında verilen pozların analiz formatına uygun analizleri ve analizlerinize dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ile proforma faturalar, teklif alma yazıları, yardımcı analizler, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları (Ek.O5, O-6, O-7) stok tespit tutanağının (Ek.O-8) verilmesi gerekmektedir. …” ifadelerine yer verilerek, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemlerine ait örnek analiz formatları ve analiz formatları üzerinde açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

İdarece düzenlenen açıklama istenilecek iş kalemleri ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği analizlerde açıklama istenilecek nakliye girdilerinin ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması, kazı nakli, taş nakli ve geoduvar dolgu nakli olarak belirlendiği görülmüştür.

Yine idarece hazırlanmış olan açıklama istenilen iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinde de imalatların nakliye maliyetleri dahil hesaplanacağı ve ayrıca ihale dokümanında verilen itinererde Çöğürlü (Günlüce) Taş Ocağının idare tarafından, diğer malzeme ocaklarının ise yüklenici tarafından temin edileceği, uygulama esnasında meydana gelecek mesafe değişiklikleri ile ilgili kesinti veya ek ödeme yapılmayacağı belirtilmiştir.

Bundan başka Sözleşme Tasarısı’nın “Ocakların Temini” başlıklı 33.2’nci maddesinde ise “1)Taş Ocağı ihale dokümanında bulunan çalışma itinererinde gösterilmişse, İdare tarafından yükleniciye tahsis edilecektir. Ancak; herhangi bir nedenle yüklenici idarenin taş ocağını reddederse veya idare itinererde gösterilen taş ocağını yükleniciye teslim edemezse veya idarenin göstereceği ocaktaki taşın şartname kriterlerinde bir değişiklik olursa, yüklenici kendi bulacağı taş ocağını şartname kriterlerini sağlaması koşuluyla kullanabilecektir. Kendi bulacağı taş ocağını kullanması halinde veya sözleşmede ocaklarla ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde teklif birim fiyatta (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) değişiklik yapılmayacaktır. Herhangi bir nedenle yüklenici idarenin ocaklarını kullanmayı talep ederse, idare tarafından uygun görülmek kaydı ile Maden Kanununa göre bütün sorumluluğu yükleniciye ait olmak üzere, Karayolları Teknik Şartnamesine uygun olarak kullanılabilecektir. Yeni ocakların ruhsat v.s. izin işlemleri idare adına yüklenici tarafından takip edilecek ve harçlar vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Sözleşmede ocaklarla ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde, teklif birim fiyatta değişiklik (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) yapılmayacaktır. Sözleşmesinde ocak verilmeyen durumlarda yüklenicinin idareye ait ocağı kullanması halinde hammadde bedeli karşılığı olarak; MİGEM tarafından uygulama yılı için açıklanan ocak başı satış fiyatının % 4?ü yüklenicinin son hakedişinin ödeme cetvelinden tahsil edilecektir.

Ariyet ocakları, kum-çakıl ocağı, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, plent sahası, beton santralı kurulacak alanlar yüklenici tarafından temin edilecektir. Yüklenici tarafından temin edilen depo yerlerinin kullanımı ile ilgili her türlü izin ve mülkiyet haklarından doğan hukuki ve cezai sorumluluk yükleniciye aittir. Herhangi bir nedenle yüklenici idarenin ocaklarını kullanmayı talep ederse, idare tarafından uygun görülmek kaydı ile Maden Kanununa göre bütün sorumluluğu yükleniciye ait olmak üzere, Karayolları Teknik Şartnamesine uygun olarak kullanılabilecektir. Yeni ocakların ruhsat v.s. izin işlemleri idare adına yüklenici tarafından takip edilecek ve harçlar vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Sözleşmede ocaklarla ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde, teklif birim fiyatta değişiklik (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) yapılmayacaktır. Sözleşmesinde ocak verilmeyen durumlarda yüklenicinin idareye ait ocağı kullanması halinde hammadde bedeli karşılığı olarak; MİGEM tarafından uygulama yılı için açıklanan ocak başı satış fiyatının % 4?ü yüklenicinin son hakedişinin ödeme cetvelinden tahsil edilecektir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın bahsi geçen düzenlemesi uyarınca taş ocağının ihale dokümanında bulunan çalışma itinererinde gösterilmesi halinde, idare tarafından yükleniciye tahsis edileceği, herhangi bir nedenle yüklenicinin idarenin taş ocağını reddetmesi veya idarenin itinererde gösterilen taş ocağını yükleniciye teslim edememesi veya idarenin göstereceği ocaktaki taşın şartname kriterlerinde bir değişiklik olması halinde, yüklenicinin kendi bulacağı taş ocağını şartname kriterlerini sağlaması koşuluyla kullanabileceği, kendi bulacağı taş ocağını kullanması halinde veya sözleşmede ocaklarla ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde teklif birim fiyatta (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) değişiklik yapılmayacağı ve herhangi bir nedenle yüklenicinin idarenin ocaklarını kullanmayı talep ettiği takdirde, idare tarafından uygun görülmek kaydı ile Maden Kanunu’na göre bütün sorumluluğu yükleniciye ait olmak üzere, Karayolları Teknik Şartname’sine uygun olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının 26.12.2016 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarına yer verildiği, yazı ekinde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçleri Listesi (açıklama istenilen ve istenilmeyen girdiler için), işçilik listesi, bordro bilgileri, stok tespit tutanağı, beton kalıp işçiliği teklifi, hafriyat ve taş nakliyesi teklifi, teklif fiyat ve stok fiyat listesi, itinerer ve analizin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru sahibinin iddiaları, idarenin cevabı ve yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda,

-Anılan isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelinde nakliye giderinin öngörülmesi gereken pozların alt satırına bu imalat kapsamında hangi malzeme girdileri için nakliye gideri öngörülmesi gerekiyorsa bu malzemeler için nakliye bedeli ve miktarının bu cetvelde belirtilmiş olduğu, isteklinin idarece verilen ariyet ocağı, depo ve taş ocağı yerlerine ilişkin ve temin edeceği malzemelere ilişkin mesafe krokosi sunduğu, bu krokide işin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile malzemelerin temin edileceği ocak ve kazı boşaltım yerlerine ilişkin mesafe bilgilerine yer verildiği, yapılan nakliye analizlerinde de bu uzaklıkların gözetildiği, ayrıca idarece isteklilere verilen analiz formatlarında anılan nakliye maliyetinin hesaplanması için bir formül veya mesafe değeri belirtilmediğinden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılabileceğinden hareketle anılan isteklinin açıklama istenilen nakliye gidileri için fiyat teklif almak suretiyle açıklama yaptığı, söz konusu fiyat tekliflerinin Tebliğ’in ilgili maddesi uyarınca gerekli ibareleri taşıdığı ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalandığı, belgelerde bu haliyle mevzuata aykırılık bulunmadığı, ayrıca nakliye bedelinin gösterilmeksizin şantiye teslimi şeklinde alınan fiyat tekliflerinden de şantiye teslimi ifadesinden nakliyesinin yapılacağı girdinin işbaşında temininin fiyatının anlaşılması gerektiği, buradan hareketle girdinin şantiyede teslim edilebilmesi için de işin yapılacağı yere kadar taşınması hususunu beraberinde getireceği, dolayısıyla şantiyede teslimin girdinin nakliyesini de kapsayacağı ve birim fiyata dahil olacağı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin GeoGrid-P adlı iş kalemine teklif ettiği şantiye teslimi fiyatın nakliyeyi de içerdiği, nakliye için başkaca bir maliyet belirlenmesine gerek bulunmadığı,

-İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece açıklama istenilen girdilere yönelik belgelerin sunulduğu, ancak anılan isteklinin açıklama belgeleri içerisinde başvuru sahibi tarafından dilekçede yer verilen analiz girdilerinde yer alan makine bedellerini tevsik etmek üzere sunduğu belgeler ihale tarihi itibariyle bahse konu makine-ekipmanın firma uhdesinde olduğunu göstermediği, buna ek olarak yeni makineye göre belirlenmiş olan katsayılara kullanılmış, verimliliği düşmüş, yakıt/işletme ve bakım giderleri yükselmiş makinelerin amortisman defterine kayıtlı değerinin kullanılmasıyla kendilerine avantajlı bir durum oluşturdukları iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede idarece açıklama istenilen girdiler arasında “Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler, Paletli Delgi Makinesi, Kompresör” e yer verildiği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu makinelerin maliyetlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatları ile tevsik edilmek suretiyle analizlerde de söz konusu fiyatların kullanıldığı ve söz konusu girdileri açıklayacak başkaca bir bilgi veya belgeye gerek bulunmadığı, açıklamanın bu haliyle yeterli olduğu,

-Akaryakıt, demir ve çimento için sunulan fiyat tekliflerinin gerçekçi piyasa fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının tetkik edilmesi gerektiği, zira 2,5-3,0 TL/kg bedelle motorin temin edileceğine dair yapılan açıklamaların gerçekliğinin olmadığı iddiasının incelenmesinde demir alımına ilişkin ayrı bir girdinin bulunmadığı, bu nedenle de söz konusu alıma yönelik fiyat teklifi sunulmasına gerek olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından çimentoya (portland) ilişkin fiyat teklifinin ve Stok Tespit Tutanağının (Ek-O8) sunulduğu, söz konusu belgelerin Tebliğin ilgili maddelerine uygun olduğu ve gerçekçi piyasalarını yansıtmadığını doğrulayacak bir bilgi veya belgeye rastlanılamadığı, ayrıca yine ihale üzerinde bırakılan ortak girişim tarafından mazot (motorin) fiyatı olarak KDV hariç 3,45 TL/kg öngörüldüğü, anılan bedeli tevsik amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 04.109 poz no’lu “Mazot” girdi fiyatının belirtilmek suretiyle söz konusu fiyatın analizlerde kullanıldığı ve bu haliyle açıklama bir aykırılık bulunmadığı,

-GEODRİD malzemesinin fiyatına ilişkin herhangi bir resmi kurum veya kuruluş tarafından fiyat yayımlanmadığı için fiyat teklifleri ile açıklanması gerektiğinden ticaret odasından alınan fiyat tekliflerinin geçerli kabul edilemeyeceği, ayrıca nakliyesinin de fiyat teklifi alınarak tevsik edilebileceği, iddiasının incelenmesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ve fiyat tekliflerinin idarece düzenlenen örnek analiz formatında olduğu gibi taşıma dahil olarak alındığı ve sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifini düzenleyen firma ve meslek mensupları tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, Türmob kaşesinin yer aldığı, Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ibareleri taşıdığı, ayrıca fiyat teklifinin altında “Yukarıda yer alan fiyatlar (Tavşanlı-Emet Devlet Yolu Km:0+000-19+000 arasının toprak tesviye, sanat yapıları, üst yapı ve köprü işleri inşaat işi) yapım işi şantiye teslim fiyatlarıdır.” şeklinde ibareye yer verildiği, nakliye bedelinin gösterilmeksizin şantiye teslimi şeklinde alınan fiyat tekliflerinden de şantiye teslimi ifadesinden nakliyesinin yapılacağı girdinin işbaşında temininin fiyatının anlaşılması gerektiği, buradan hareketle girdinin şantiyede teslim edilebilmesi için de işin yapılacağı yere kadar taşınması hususunu beraberinde getireceği, dolayısıyla şantiyede teslimin girdinin nakliyesini de kapsayacağı ve birim fiyata dahil olacağı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin GeoGrid-P adlı iş kalemine teklif ettiği şantiye teslimi fiyatın nakliyeyi de içerdiği, nakliye için başkaca bir maliyet belirlenmesine gerek bulunmadığı,

-Sunulan maliyet/satış tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyan dönemi kayıtlarına göre hazırlanmadığı, eklerinin mevzuata uygun tasdik ettirilmediği iddiasının incelenmesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının fiyat teklifini düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği ve tutanakların ekinde imza beyannamesi, imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

Görülmüş olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin 28.12.2016 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarına yer verildiği ve başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda yapılan incelemede,

-Anılan isteklinin sunmuş olduğu analizlerde nakliye giderinin öngörülmesi gereken pozların alt satırında belirtilmiş olduğu, isteklinin idarece verilen ariyet ocağı, depo ve taş ocağı yerlerine ve temin edeceği malzemelere ilişkin mesafe krokisi sunduğu, bu krokide işin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile malzemelerin temin edileceği ocak ve kazı boşaltım yerlerine ilişkin mesafe bilgilerine yer verildiği görülmüş olmakla birlikte idarece dokümanda verilen itinererde her ne kadar çalışma yapılacak kesimin 19 km ve Çöğürlü taş ocağına ilişkin mesafenin 10 km olarak belirtildiği, ancak anılan isteklinin gösterdiği krokide bu mesafenin dikkate alınmayıp, çalışılacak kesimin bittiği 19. Km’nin devamında 10 km’nin gözetilmeksizin 6,5 km’lik mesafe üzerinde hesaplama yapıldığı, nitekim bu durumda idarenin yaklaşık maliyette hesapladığı birim fiyatların altında fiyat teklifinde bulunulduğu, bu durumda anılan istekli tarafından ya idarenin öngördüğü birim fiyata eşit ya da üzerinde bir miktarın teklif edilmesinin ya da altında teklif veriliyorsa da bu hususta tevsik edici bir belgenin sunulması gerektiği, örneğin idarece itinererde çalışılacak kesim ve devamında belirtilen 10 km’lik mesafenin dikkate alınarak en az 29 km’lik bir alan üzerinden hesaplama yapılması gerekirken anılan istekli tarafından 19+6,5 km’lik mesafe üzerinden bir ortalama hesaplama yapıldığı, ancak bu durumu tevsik edici herhangi bir bilgi ve veya belgeye açıklama belgeleri arasında yer verilmediğinden açıklamanın bu haliyle kabul edilemeyeceği, örneğin KGM/17.081/K-T/A poz no’lu ve HPERE,1 poz no’lu iş kalemlerinin analizlerindeki taş nakli ve kazıdan başka inşaat malzemesinin nakli kalemlerindeki birim fiyatların idarenin bu girdiler için hesapladığı birim fiyatların altında olduğu, ancak söz konusu iş kalemlerindeki mesafeleri tevsik edici herhangi bir belgeye açıklamalar arasında yer verilmediği, diğer taraftan açıklamalarda kullanılan K katsayısının Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına göre 225 TL olarak alındığı, açıklamalarda bu yönüyle aykırılık olmamasının yanı sıra kullanılan mesafeler ile mesafelerin tevsiki yönüyle açıklamaların uygun olmadığı,

-Akaryakıt, demir ve çimento için sunulan fiyat tekliflerinin gerçekçi piyasa fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının tetkik edilmesi gerektiği, zira 2,5-3,0 TL/kg bedelle motorin temin edileceğine dair yapılan açıklamaların gerçekliğinin olmadığı iddiasının incelenmesinde demir alımına ilişkin ayrı bir girdinin bulunmadığı, bu nedenle de söz konusu alıma yönelik fiyat teklifi sunulmasına gerek olmadığı, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından gerek çimentoya (portland) ve gerekse mazota(motorin) ilişkin olarak belirlenen bedelleri tevsik amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 04.008/2A “Portland çimentosu torbalı” ve mazot için ise 04.109 poz no’lu “Mazot” girdi fiyatlarının belirtilmek suretiyle söz konusu fiyatların analizlerde kullanıldığı ve bu haliyle açıklama bir aykırılık bulunmadığı,

-Sunulan maliyet/satış tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyan dönemi kayıtlarına göre hazırlanmadığı, eklerinin mevzuata uygun tasdik ettirilmediği iddiasının incelenmesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının fiyat teklifini düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği ve tutanakların ekinde imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

Görülmüş olup, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin açıklamalarının nakliye açıklamaları yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yine açıklaması idarece uygun bulunan Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin 28.12.2016 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarına yer verildiği ve başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda yapılan incelemede,

-Anılan isteklinin sunmuş olduğu analizlerde nakliye giderinin öngörülmesi gereken pozların alt satırında belirtilmiş olduğu, idarece isteklilere verilen analiz formatlarında anılan nakliye maliyetinin hesaplanması için bir formül veya mesafe değeri belirtilmemekle birlikte anılan isteklinin açıklama istenilen nakliye gidileri için nakliye formülü kullanmak suretiyle açıklama yaptığı ve açıklamalarda kullanılan K katsayısının Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına göre 225 TL olarak alındığı, açıklamalarda bir aykırılık olmadığı ve nakliye için başkaca bir belge sunulmasına da gerek bulunmadığı,

-Anılan istekli tarafından idarece açıklama istenilen girdilere yönelik belgelerin sunulduğu, ancak anılan isteklinin açıklama belgeleri içerisinde başvuru sahibi tarafından dilekçede yer verilen analiz girdilerinde yer alan makine bedellerini tevsik etmek üzere sunduğu belgelerin ihale tarihi itibariyle bahse konu makine-ekipmanın firma uhdesinde olduğunu göstermediği, buna ek olarak yeni makineye göre belirlenmiş olan katsayılara kullanılmış, verimliliği düşmüş, yakıt/işletme ve bakım giderleri yükselmiş makinelerin amortisman defterine kayıtlı değerinin kullanılmasıyla kendilerine avantajlı bir durum oluşturdukları iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede idarece açıklama istenilen KGM/17.081/K-T/A poz no’lu iş kaleminde yer alan girdiler arasındaki Kompresör’e ilişkin maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatları ile tevsik edilmek suretiyle analizlerde de söz konusu fiyatın kullanıldığı, yine açıklama istenilen “Tİ-Kazı” ve “KGM/2202/K/T” adlı iş kalemlerinde yer verilen “Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler” girdisi için serbest muhasebeci müşavir tarafından düzenlenen ve imzalanan “Tespit Raporu” ile söz konusu makineye ilişkin “Alış Faturası” ve aracın “İş Makinesi Tescil Belgesi”nin sunulduğu, alış faturasında aracın fiyatının 114.000 TL ve açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan söz konusu girdiye yönelik fiyatın ise 180.000,00 TL olarak belirtildiği, 03.004 poz no’lu Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler” için yayımlanan analize ilişkin birim maliyet hesabında amortisman (0,000063), yedek parça (0,000033), tamir bakım (0,000008), sermaye faizi-sigorta (0,000023), nakil, montaj demontaj (0,000010) olmak üzere 5 gider kalemi için (0,000137) yer aldığı, buradan hareketle araçlara ilişkin maliyet hesabında yedek parça, tamir bakım, sermaye faiz sigorta ve nakil montaj-demontaj gider kalemlerinin toplam giderin %54,01’lik bölümünü oluşturduğu, bu doğrultuda anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlar dikkate alındığında 03.004 poz no’lu Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler girdisi için 180.000,00 TL’nin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç bedeller üzerinden hesaplanan ve toplam giderin %54,01’lik kısmını (%45’lik kısmı amortisman) (360.000x0,5401=194.452,55 TL) karşılamadığı değerlendirilmiş olup, bu çerçevede anılan isteklinin amortisman yönelik açıklamalarının bu haliyle uygun olmadığı,

-Akaryakıt, demir ve çimento için sunulan fiyat tekliflerinin gerçekçi piyasa fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının tetkik edilmesi gerektiği, zira 2,5-3,0 TL/kg bedelle motorin temin edileceğine dair yapılan açıklamaların gerçekliğinin olmadığı iddiasının incelenmesinde, demir alımına ilişkin ayrı bir girdinin bulunmadığı, bu nedenle de söz konusu alıma yönelik fiyat teklifi sunulmasına gerek olmadığı, yine anılan istekli tarafından gerek çimentoya (portland) ilişkin olarak belirlenen bedelleri tevsik amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 04.008/2A “Portland çimentosu torbalı” girdi fiyatının belirtilmek suretiyle söz konusu fiyatın analizlerde kullanıldığı ve bu haliyle açıklamada bir aykırılık bulunmadığı, mazot girdisi için ise Çağpet Akaryakıt Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, sunulan fiyat teklifinin, fiyat teklifini düzenleyen firma ve meslek mensupları tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, Türmob kaşesinin yer aldığı ve belgenin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ibareleri taşıdığı ve açıklamada bu haliyle bir aykırılık bulunmadığı,

-Sunulan maliyet/satış tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyan dönemi kayıtlarına göre hazırlanmadığı, eklerinin mevzuata uygun tasdik ettirilmediği iddiasının incelenmesinde anılan isteklinin sunmuş olduğu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının fiyat teklifini düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği ve tutanakların ekinde imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

Görülmüş olup, Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin makine amortismanına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise nakliye girdisine ilişkin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak inceleme konusu ihaleye yapılan bir başka itirazen şikayet başvurusu sonucu alınan 15.03.2017 tarihli ve 2017/UY.I-838 sayılı Kurul kararı ile birlikte değerlendirildiğinde, mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Teyda İnşaat Taahhüt Elektromekanik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Burkay İnşaat Madencilik Enerji Mühendislik Turizm Tekstil Taahhüt Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı, YG Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş-Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.I-839

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin