KİK Kararı: 2017/UY.I-560

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/009
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 15.02.2017
Karar No : 2017/UY.I-560

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

MEGARON İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - TEK-İMAŞ İş Makinaları Müt. Mad. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Turan Güneş Bul. Rabin Dranath Tagore Cad. No: 64/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.,

Bilkent Plaza A1-A2 Blok Bilkent 06800 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/431961 İhale Kayıt Numaralı “Demirciler – Adapazarı – Düzce Doğal Gaz Loop Hattı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. tarafından 28.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Demirciler – Adapazarı – Düzce Doğal Gaz Loop Hattı” ihalesine ilişkin olarak MEGARON İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - TEK-İMAŞ İş Makinaları Müt. Mad. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 23.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2017 tarih ve 1795 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/118 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

a) Söz konusu istekli tarafından idarece belirlenen analiz formatına uygun analiz sunulmadığı, açıklama istenen iş kalemlerine ait sunulması gereken birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, çimento vb. diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar her türlü unsuru içermesi gerekirken, bazı imalatlar için fiyat teklifi alınmak suretiyle analiz yapmaktan kaçınıldığı, bu şekilde sunulan fiyat tekliflerinde idarece gönderilen analiz formatındaki gibi girdilerin ayrı ayrı belirtilmediği, idarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan analiz girdi cins ve miktarları ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu analizlerdeki girdi cins ve miktarları arasında uyumsuzluklar bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre, aynı girdinin birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranının her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama sunulması gerektiği halde açıklama sunulmamış olan analiz girdileri bulunduğu, diğer bir söyleyişle, farklı analizlerde yer alan aynı girdilere ilişkin olarak farklı fiyat teklif edilmiş olduğu, açıklama kapsamında sunulan analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olmasına rağmen açıklamanın uygun kabul edildiği, ayrıca, analiz hesaplarında çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası yapılmış olduğu, Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesi uyarınca analiz girdilerine ait fiyatların esas alınarak hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilebileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olan ACD İnşaat Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi gerekirken ihale komisyonunca uygun görülmesinin yerinde olmadığı, buna ek olarak, analizlerde yer alan işçilik birim fiyatlarının saatlik asgari ücretin altında olduğu,

b) Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin tamamının üzerine, Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca ilgili meslek mensubu tarafından gerekli ibare doğru bir şekilde yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalanmadığı, ilgili ibareler yer almak suretiyle sunulan fiyat tekliflerindeki imza ve onayın meslek mensubu sayılmayan “serbest muhasebeci” tarafından yapıldığı, ilgili ibareler yer almak suretiyle sunulan fiyat tekliflerinde, fiyat teklifine dayanak teşkil eden tespit tutanağına ilişkin tarih ve sayı kısmının doğru bir şekilde doldurulmadığı, fiyat tekliflerine dayanak olması gereken tespit tutanaklarının, tüm fiyat teklifleri için düzenlenmediği, fiyat teklifleri ile düzenlenmiş tutanaklar arasında uyumsuzluk olduğu, çok düşük fiyat teklifleri için ilgili ibarelerde belirtilen tutanakların Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca meslek mensubundan istenerek fiyat teklifinin ilgili tutanaktaki bilgilerle uyumunun araştırılması gerektiği,

c) Analizlerde yer alan makine ve ekipman giderlerine ilişkin rayiç bedellerinin kullanılması gerektiği, analizlerde yer verilen ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından formüle dayalı olarak belirlenen makine girdisinin bir bütün olduğu, kamu kurumu analizlerinde geçen makinelerin saatlik ücretlerinin amortisman, yedek parça, tamir- bakım, sermaye faizi sigorta depolama ve diğer giderler ile nakil montaj demontaj giderlerinin formüldeki oranlar esas alınarak hesaplanması gerektiği, bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından makinelere ilişkin olarak sunulan analizlerde amortisman giderine ilişkin maliyetin düşürülmesinin mevzuata uygun olmadığı, ihale konusu işte çalıştırılacak makine ekipmanın isteklinin kendi malı olmasının bu girdiler için maliyetin düşürülebilmesi için tek başına yeterli olmadığı, bu makine ekipmanın, ilgili kamu kurumu analizlerinde öngörüldüğü şekilde amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama ve diğer giderler ile nakil, montaj, demontaj giderleri bulunduğu ve bu giderlerin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı, inşaat makinelerinin bir saatlik ücreti için kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan analiz formatının belli olduğu, analizlerde “yeni makinenin (ekipmanları ile birlikte) satın alma bedeli” olarak tanımlanan A girdisi yerine, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından önceki yıllarda satın alınmış ilgili makinenin satın alma bedelinin hesaplamalara dâhil edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

ç) Nakliyelerde mevzuata uygun formül ve katsayı kullanılması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamanın bu şekilde yapılmadığı, açıklama kapsamında dikkate alınan nakliye mesafelerinin idarece öngörülen nakliye mesafeleri ile uyumlu olmadığı, mesafelerin belirlenmesine ilişkin belgeler ve hesap yönteminin mevzuata uygun olarak izah edilemediği, nakliyelere ilişkin özel olarak açıklama yapılması istenen pozlarda, nakliye dâhil fiyat teklifinin sunulmasının kabul edilebilir olmadığı, fiyat teklifi sunulan nakliye iş kalemlerine ilişkin hususlar, fiyat teklifi alınan firmaların defter ve kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı,

d) Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine uygun olarak mekanik iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki bazı mallara ilişkin olarak alış faturası ile açıklamada bulunulduğu, analiz sunulması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analiz sunulmayıp fiyat teklifi ile belgelendirilme yapılmasının uygun olmadığı, ayrıca bunun için sunulan fiyat tekliflerinde, malzeme, işçilik ve nakliye fiyatlarının ayrı ayrı belirtilmediği,

e) K katsayısı da dâhil olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçler esas alınarak teklif sunulmuş olduğu belirtilen yerlerde kullanılan birim fiyat ve rayiçlerin cari yıl olan 2016 yılına ait olmadığı, rayiç fiyatların kâr ve genel gider içermemesi nedeniyle değiştirilmeksizin aynen kullanılması gerekirken, rayiç bedellerinden de kâr ve genel gider tutarı düşülerek kullanıldığı, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlardan kâr ve genel gider tutarının tamamen düşülmesi halinde dahi, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen fiyatların ilgili kârsız kamu kurumu fiyatlarının altında kaldığı, açıklama kapsamında kullanılan, kamu kurum ve kuruluşlarının güncel birim fiyat listelerinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin olarak, önceki yıllardaki birim fiyat analizinin kullanılmasının uygun olmadığı, ayrıca bu şekilde yapılan açıklamada ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen fiyatların, ilgili yıl birim fiyatlarının Yİ-ÜFE endeksi baz alınarak güncellenmiş tutarlarının altında olduğu, açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatların, ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatı belgelendirmek suretiyle açıklanmadığı, açıklama sunan istekli tarafından kullanılan fiyatların kamu kurum ve kuruluşları tarafından bahse konu dönem için ilan edilen asgari fiyatların altında olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Demirciler ? Adapazarı ? Düzce Doğal Gaz Loop Hattı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1996E050050

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yaklaşık olarak 152.100 metre (eğik mesafe) uzunluğunda ve 20 inch çapında yüksek basınç doğal gaz çelik boru hattı sistemi'nin yapımı işidir.

Demirciler – Adapazarı – Düzce Doğal Gaz Loop Hattı Yapım İşi başlıca;

36 inch çapındaki Rusya-Türkiye DGBH’nın yaklaşık KP 341+430 noktasındaki mevcut Demirciler Pig İstasyonu dahilinde uygun bir yerde yapılacak Hot-Tap işlemi ve tesis edilecek Demirciler Pig İstasyonu ile başlayarak, Hat Vanaları ve Pig istasyonları ile devam ederek Konuralp Pig İstasyonunda yapılacak bağlantı ile son bulacak olan ve yaklaşık olarak 152.100 metre (eğik mesafe) uzunluğunda ve 20 inch çapında yüksek basınç doğal gaz çelik boru hattı sistemi yapımı

işinden oluşmaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Kocaeli, Sakarya ve Düzce illeri.

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…” açıklamaları yer almaktadır.

28.11.2016 tarihinde yapılan ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeye göre Özsoy Müh. Tic. A.Ş.nin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesi gereği sunduğu belgenin uygun olmaması nedeniyle, VEMAK İnş. Taah. Mak. San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu birim fiyat teklif cetveli uygun olmaması nedeniyle, Arda Müh. San ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde istenilen belgeyi sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ACD İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek 01.12.2016 tarihli yazı ile söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece ACD İnş. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek teklifinin geçerli olarak kabul edildiği ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi MEGARON İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - TEK-İMAŞ İş Makinaları Müt. Mad. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazı ekinde İKY 300 ve İKY 400 iş kalemleri/grupları için açıklama yapılması istenen alt kalemler analizlerinin yer aldığı, ayrıca söz konusu yazıda açıklamaların ihale dokümanında yer alan analiz formatları da dikkate alınarak yapılması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan örnek analiz formatları incelendiğinde, girdilerin malzeme, işçilik, makine ve nakliye olarak belirlendiği, ancak söz konusu belgede alt analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterilmediği tespit edilmiştir.

Bunun üzerine, 25.01.2017 tarih ve 181 sayılı Kurum yazısı ile ihale üzerinde bırakılan ACD İnş. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında düzenlemiş olduğu analizlerin ve bu analizlerdeki iş kalemlerinin miktarlarının hangi karşılaştırmalar yapılarak kabul edildiğine ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere iş kalemlerinin analizlerinin gönderilip gönderilmediği ve gönderilen tüm analizlere ilişkin idareden bilgi ve belgeler istenmiş, idarenin 27.01.2017 tarihli yazısında ise “… Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, isteklilerin ihale dokümanları içerisinde verilen Örnek Analiz Formatlarına uygun olarak, sıralı iş kalemlerine göre açıklama istenen iş kalemlerinin alt kalemlerine ait analizleri vermesi istenmiştir. Yukarıda belirtilen hususlar neticesinde 12.01.2017 tarih ve 1822 sayılı yazımız ekinde dizi pusulasına bağlı olarak göndermiş olduğumuz belgelere ilave belge bulunmamaktadır.” şeklinde cevap verilmiştir.

İdare tarafından açıklama yapılması istenilen iş kalemlerinin bazılarının paçal iş kalemleri olduğu, bunlara ilişkin alt analiz girdilerinin ve miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde ihale üzerinde bırakılan istekliye verilmediği anlaşılmıştır. İhaleyi yapan idare olan Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.nin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ya da Karayolları gibi birim fiyat tarifelerinin mevcut olmadığı, söz konusu idarenin analiz girdileri ve miktarlarına ilişkin standart bir dokümanının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, idarece alt analizlerin ve miktarlarının hazırlanmamış olması, yani elde bir veri olmaması nedeniyle sunulan alt analizlerin doğruluğunun irdelenme imkânı bulunmamaktadır. Bu nedenle,

a) Açıklama istenilecek tüm paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, makine amortismanı, mazot, makine ve diğer malzeme girdileri vb.) kadar ayrıştırılması,

b) Paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının anılan poz miktarları dikkate alınarak toplanması (örneğin aynı iş kalemi analizi içerisinde yer alan işçilikle ilgili operatör makinist girdilerinin söz konusu poz birim miktarı dikkate alınarak toplanması), farklı poz numarasına sahip girdilerinin ise ayrı ayrı gösterilmesi,

c) Yukarıdaki işlemlerden sonra anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve açıklama istenilecek paçal iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

d) Anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi