KİK Kararı: 2017/UY.I-454

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/007
Gündem No : 139
Karar Tarihi : 01.02.2017
Karar No : 2017/UY.I-454 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.,

Büyükesat Mah. Uğur Mumcu Sk. No: 72/3 G.O.P. Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü,

Büyükalp Cad. 21100 Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/386905 İhale Kayıt Numaralı “Diyarbakır Ayrımı - Eğil Yolu Km: 0+000-21+76921 ve Ziyaret Yolu Km: 0+000-2+328 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyarbakır Ayrımı - Eğil Yolu Km: 0+000-21+76921 ve Ziyaret Yolu Km: 0+000-2+328 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.nin 21.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2017 tarih ve 1260 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/77 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teklif sunan bütün isteklilerin ticaret sicil gazetelerinin ve iş deneyim belgelerinin yeniden incelenmesi ve bütün isteklilerin iş deneyim belgelerinin içerik ve miktar olarak icmaller bazında ayrıştırmalarının yapılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği, çünkü söz konusu belgeler arasında EKAP’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgelerinin bulunduğu, sınır değer altında kalan bazı isteklilerin ticaret sicil gazetelerinin ve iş deneyim belgelerinin ihale kapsamında istenen iş deneyimine uygun olmadığı, ihale komisyonu kararıyla değerlendirme dışı bırakılan bazı isteklilerinin gerekçe gösterilen eksik evraklarının tamamlayıcı evrak olduğu, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan farklı bir ihalede Caba İnş. Enerji Tur. San. Tic. A.Ş.ye ait iş deneyim belgelerinin teyidinin yapılamadığı ve sunuş şeklinin uygun olmadığı yönünde karar alındığı ve yine Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılmış farklı bir ihalede, sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş grubunda olmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı; Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan bir ihalede, İntes Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş. - İntim İnş. Tic. Müşav. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ihalede taşıması gereken şartlardan olan AV benzer iş grubunda olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yine Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan bir ihalede İntes Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Nil Yapı Malzemeleri ve İnş. Tic. A.Ş.nin taşıması gereken şartları taşımadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, sonuç olarak yapılacak inceleme sonucunda sınır değerin tekrar hesaplanması gerektiği,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında olmadığı, sadece yol kaplama işi olduğu, söz konusu benzer işlerin toprak işleri ve üst yapı imalatlarını yansıtmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in itirazen şikayet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında; “Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, aday veya istekli ile istekli olabilecekler tarafından yapılan başvuruların esas yönünden incelenebilmesi için; idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eylemi nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığı veya zarara uğramasının muhtemel olduğu iddiasına yer verilmesi ve başvuruya ilişkin Kanunda öngörülen diğer şartların yanı sıra, konu ve sebep unsurları ile iddianın dayanağını oluşturan delillerin gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, teklifleri geçerli kabul edilen istekliler hakkında tesis edilen işlemlerin mevzuata uygunluklarının denetlenebilmesi için başvuru sahibinin iddialarının somut delillerle desteklenmesi ve söz konusu işlemler ile başvuru sahibinin ihlal edildiğini ileri sürdüğü hakkı arasındaki ilişkinin varsayımlara dayalı olmaması, bir başka ifadeyle idare tarafından tesis edilen işlem ile iddia edilen hak kaybı arasında illiyet bağının bulunması gerekmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesi incelendiğinde, ihaleye teklif veren istekliler hakkında tesis edilen işlemler ile geçerli kabul edilen teklifler esas alınarak yapılan sınır değer hesaplamasına ilişkin ihale komisyonu işlemlerinin hukuka aykırı olduğu yönünde başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddiaların başvuruya konu ihale süreci ile bağlantısı olmayan farklı idareler tarafından farklı ihale süreçlerinde tesis edilen işlemlere dayalı olduğu ancak başvuruya konu ihale süreci bağlamında somut delillerle desteklenmediği ve söz konusu iddiaların; başvuruya konu ihalenin teklifi sınır değerin hemen üzerinde olan bir istekli üzerinde bırakılması nedeniyle, teklifleri geçerli kabul edilen veya değerlendirme dışı bırakılan tüm istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ve ticaret sicil gazetelerinin yeniden incelenmesi durumunda geçerli teklifler üzerinden hesaplanan sınır değerin değişebileceği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılabileceği veya yeni hesaplanan sınır değerin altında kalabileceği, sınır değerin altında kalması durumunda ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyeceği, böylelikle başvuruya konu ihalenin sınır değerin üzerindeki geçerli teklifler arasında dokuzuncu sırada bulunan kendisi üzerinde bırakılabileceği varsayımlarına dayalı olduğu görülmektedir.

Sonuç olarak, ihale sürecinde ihale komisyonu tarafından tesis edilen işlemler ile ihlal edildiği ileri sürülen haklar arasındaki varsayımlara dayalı ilişki esas alınarak ileri sürülen iddiaların hiçbir somut veri ve delile dayalı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifleri geçerli kabul edilen veya değerlendirme dışı bırakılan tüm istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ve ticaret sicil gazetelerinin yeniden incelenmesi gerektiği yönündeki iddiaları uygun bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda ve ikincil mevzuatta belirlenen koşullara uygun şekilde somut olarak ileri sürülen tek iddianın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığına yönelik olduğu anlaşıldığından, inceleme söz konusu iddia ile sınırlı olacak şekilde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğu yönünden yapılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye 67 isteklinin katıldığı, söz konusu isteklilerden 12 tanesinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin teklifi geçerli kabul edilen isteklilerden Makro Yol Yapı San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, MSK Müh. Taah. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Belge düzenleme koşulları” 44’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

a) Geçici kabulü yapılmış işlerde, “yüklenici iş bitirme belgesi”,

b) Devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, “yüklenici iş durum belgesi”,

c) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciye karşı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt edilen iş bölümünün tamamen bitirilmesi ve söz konusu iş kısmının idare tarafından kısmı kabulünün yapılması veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulünün yapılması şartıyla “alt yüklenici iş bitirme belgesi”,

ç) Geçici kabulü yapılmış işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”,

d) Devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”,

olarak düzenlenir.

(2) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere, bu görevlerde bulundukları sürede gerçekleştirilen toplam iş tutarı esas alınarak, daha fazla tutardaki iş kısmına göre düzenlenen tek bir iş denetleme veya iş yönetme belgesi düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin altıncı fıkrasında “(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerine Ait Benzer İş Grupları Tebliği’nin Ek-1’inde yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” tablosunun “(A) Altyapı İşleri” kısmında,

“V. Grup: Karayolu işleri (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işin İdari Şartnamesi’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan (A) Altyapı İşleri: V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Makro Yol Yapı San. Tic. A.Ş.nin teklif ekinde sunduğu iş deneyim belgesinin Başakşehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından “İlçemiz Yollarında Bakım Onarım ve Asfalt Kaplama Yapılması Yapım İşi”ne ilişkin olarak Makro Yol Yapı San. Tic. A.Ş. adına düzenlendiği, uygulanan yapı tekniğinin “Karayolu (Altyapı ve Üstyapı) İşleri” olarak belirtildiği, bahse konu işin belge tutarının 32.309.685,48 TL olarak belirtildiği, 25.06.2014 tarihinde geçici kabulü yapılan işe ait belgenin 28.08.2015 tarihinde düzenlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan Makro Yol Yapı San. Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan AV Grup Karayolu işlerine (Altyapı+Üstyapı) uygun olup olmadığı hususunun incelenmesi talep edildiğinden anılan istekli adına düzenlenen iş deneyim belgesi ile ilgili olarak iş deneyim belgesi ile birlikte sunulan hakediş icmal ve raporları ile yapılan işler listesi incelendiğinde bahse konu iş kapsamında kazı yapılması, kullanılması ve reglaj gibi altyapı işleri ile, plent-miks temel yapılması, asfalt nakli, bitümlü temel yapılması, binder yapılması gibi üstyapı işlerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Karayolu Teknik Şartnamesinde yol altyapısı; yolun üstyapı altında kalan kısmı, yol üstyapısı; trafik yükünü taşımak üzere yapılan ve kaplama, temel, alttemel tabakalarını içine alan yol yapısı olarak tanımlanmıştır. Anılan Şartnamede yol altyapısının ağaç kesme, kök sökme ve temizleme işleri, inşaat alanında yer alan yapı ve engellerin kaldırılması, kazı işleri, dolgular, reglaj (İnce tesviye), banketler, sulama, zemin stabilizasyonu gibi işlerden oluştuğu, yol üstyapısının ise alt temel, temel, bitümlü sathi kaplama, bitümlü temel, asfalt betonu binder ve aşınma tabakaları yapılması gibi işleri kapsadığı görülmüştür.

Bu haliyle, Makro Yol Yapı San. Tic. A.Ş.nin sunduğu Başakşehir İlçesi Yollarında Bakım Onarım ve Asfalt Kaplama Yapılması Yapım İşi’ne ilişkin iş deneyim belgesinin Karayolu Teknik Şartnamesi’nde açıklanan altyapı ve üstyapı işlerini kapsadığı sonucuna varılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin idarece İdari Şartname’de belirlenen benzer iş tanımına uygun (hem altyapı hem de üstyapıyı içeren yol yapım işi) olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi