KİK Kararı: 2017/UY.I-450
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2017/UY.I-450
1 Şubat 2017
2016/245962 İhale Kayıt Numaralı "Milas-Yatağan ... apıları, Köprü, Üst Yapı Ve Bsk İşleri" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/007
Gündem No : 135
Karar Tarihi : 01.02.2017
Karar No : 2017/UY.I-450
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN
Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağlamlar İnşaat Hafriyat Nakliyat Ticaret ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Turizm ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,
Kaymaklı Mah. Anadolu Bulvarı No: 59 Ortahisar/TRABZON
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü,
Kazım Dirik Mahallesi Sanayi Caddesi No: 41 35100 Bornova/İZMİR
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/245962 İhale Kayıt Numaralı “Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri” ihalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri” ihalesine ilişkin olarak Sağlamlar İnşaat Hafriyat Nakliyat Ticaret ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Turizm ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 25.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2016 tarih ve 69330 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/2987 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
Makine analizlerinde makine katsayısının çarpanı olan A’nın yeni makinenin satın alma bedeli olduğu, amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki katsayıların aynen kullanılabilmesi için A değerinin yeni makinenin satın alma bedeli olması gerektiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki katsayıların kullanılabilesi için ya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerindeki yeni makine güncel rayiç değerlerinin alınması ya da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesindeki belgelendirme yöntemlerine uygun olarak belgelendirilen fiyatların kullanılması gerektiği, aksi halde kullanılmış makine için makinenin zati bedeli, amortisman süresi, kalan kullanım ömrü gibi parametreler tespit edilerek yeniden hesaplanması gerektiği, ÇŞBBF’de yeni araç için belirlenen katsayıların, kullanım ömrünün bir kısmını tamamlamış araçlar için kullanılamayacağının açık olduğu, şikâyete konu ihalede aktarmasız analizlerle açıklama istenildiğinden herhangi bir imalatın birim miktarında kullanılması öngörülen makinenin saatlik ücreti yerine makine bedelleri doğrudan girdi olarak belirlendiğinden makinenin amortisman ve diğer bileşenlerinin tek tek ayrılması da mümkün olamayacağından makine bedelinin mutlaka yeni makine olması gerektiği, rayiç bedeli ya da kullanılmamış araç bedeli yerine kullanım ömrünün bir kısmını tamamlamış araçların amortisman defterindeki kaydi değerinin esas alınarak hesaplama yapılmasının birim fiyat analizlerinin mantığına ve sistemine aykırı olduğu, bu nedenle kullanılmış araçların amortisman defterine kayıtlı değeri ile aşırı düşük teklif açıklaması yapan Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif kapsamında sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin girdisi olan makine rayiçlerinde makinenin asgari güç, kapasite değerleri ile teknik özelliklerine yer verildiği, kendi malı makinelerde de bu teknik özellik ve kapasitede olması gerektiği, bu değerlerin noter tespit tutanağında veya ruhsat bilgilerinde bulunmayacağı, her bir araç için teknik bilgileri içeren araç projesi veya yetkili satıcı/servis beyanı gibi belgelerin sunulması gerektiği ve bu belgelerin de mevzuata uygun olması gerektiği, model yılı eski olan araçların teknik özelliklerinin aynı ad ve serideki yeni araçların katalog vb. doküman ile tevsik edilmesi ihtimaline karşı araçların teknik özelliklerine ilişkin sunulan belgelerin yetkili satıcı veya yetkili servis tarafından onaylı olması gerektiği, yetkili satıcı/servis tarafından kaşelenip imzalanmayan teknik dokümanın geçerli kabul edilmesinin belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin analizlerde kullandığı araçlara dair belgelerin hem araçların teknik kapasitelerini tevsik etmeye yeterli olmaması hem de belgelerin sunuluş şekline aykırı olması nedeniyle reddedilmesi gerektiği,
-
Nakliye maliyeti hesabında esas alınan taşıma mesafelerinin itinererde gösterilmesinin yanında öngörülen ocak ve depo yerleri için öngörülen mesafelerin dayanağına dair belge sunulması gerektiği, aksi halde yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedeli tutturabilmek için nakliye gideri olan girdilerin nakliye mesafelerini düşük tuttuğu, bunun için de malzeme temin ve depo yerlerini afaki olarak belirlediği, hiçbir dayanak gösterilmeden idarenin yaklaşık maliyet hesabında öngörülen mesafelerden de düşük taşıma mesafesi öngörülerek yapılan açıklamanın uygun olmadığı,
-
ÖZEL BSK.22-T1 iş kaleminde kullanılacak taş mastik asfaltın kaba agregasının özel nitelikli agrega olduğu ve bölgede her taş ocağından elde edilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu iş kaleminin birim fiyat tarifinde “a- Kaba agrega... Taş Mastik Asfaltın kaba agregası granit, bazalt ve diğer yüksek kaliteli magmatik kayaçların kırılmasından elde edilen agrega olacaktır.” şeklinde düzenleme yapılarak diğer agregalardan ayrı tutulduğu, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından diğer agrega malzemeleri ile taş mastik asfaltta kullanılacak granit, bazalt ve diğer yüksek kaliteli magmatik malzeme esaslı agrega ayrımını dikkate almadan açıklama yapıldığı, bu haliyle iş kaleminde istenilen evsafa uygun üretimi olmayan ocak yerinden alınan fiyat teklifi ve buna göre öngörülen nakliye maliyeti ile yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,
-
İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt için öngörülen bedelin mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği, EPDK tarafından yayımlanan listelerde ihale tarihinden önceki fiyatların alınması gerektiği halde ihale tarihinden sonraki fiyatlarla yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.08.2016 tarihinde yapılan “Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri”ne ilişkin ihaleye 66 isteklinin katıldığı, 17.11.2016 onay tarihli ihale komisyonu kararında isteklilerden Eze İnş. A.Ş., Özkar İnş. San. ve Tic. A.Ş., Ösak İnş. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Akba İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tüzel kişiliğin hissedarlarının son hisse durumunu gösterir ticaret sicil gazetesini sunmaması, Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin hakim ortağı konusunda sunulan belgelerde farklılıklar olması, Ayhanlar Yol Asf. San. ve Tic. A.Ş. - Kutlu Yol Asf. İnş. Maden. Tur. ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağının iş deneyim belgesinin EKAP’a kaydının bulunmaması, Metag İnş. Tic. A.Ş. - İntaş İnş. Taah. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağının iş deneyim belgesinin belgelerin sunuluş şekline aykırı olması, Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti. - Güney İnş. ve Mak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağının iş deneyim belgesinin EKAP’a kaydının bulunmaması ve banka referans mektubunun belgelerin sunuluş şekline aykırı olması ve En-Ez İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmaması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından sınır değerin 56.609.792,31 TL olarak belirlendiği ve sınır değerin altında teklif veren 35 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, söz konusu isteklilerden sadece Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu ve söz konusu açıklamaların komisyonca incelenerek her iki isteklinin de açıklamaları mevzuata uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.
(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.
(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.
(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
-
Yapım yönteminin ekonomik olması,
-
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
-
Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.
c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.
(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.
(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.
(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri
sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)
Sıra No
Poz No
İş kaleminin adı
Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları
Teklif
Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş
Kar ve genel gider dahil birim fiyat
Kar ve genel gider hariç birim fiyat
Teklif edilen kar ve genel gider
Teklif edilen birim fiyat
(TL)
(TL)
(TL)
(TL)
1
16.001
150 dozlu demirsiz beton
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
97,86
97,86
2
16.002
200 dozlu demirsiz beton
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
104,00
105,00
3
16.003
250 dozlu demirsiz beton
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
110,13
88,10
15,86
103,96
…
…
…
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)
45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.
45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin
a) Adı:Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı Ve BSK İşleri
b) Yatırım proje no'su/kodu:2006E040460 - 2016E040160
c) Miktarı (fiziki) ve türü:
Km: 0+000 - 36+130 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı Ve BSK İşleri
Ayrıntılı bilgi 1nin ekinde yer almaktadır.
ç) Yapılacağı yer:Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde “...
23.4. Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.
Cinsi
Çeşidi
Adedi
Kapasitesi
Dozer
1 Adet
285 DHP Gücünde Motor + Bıçak
Ekskavatör
4 Adet
260 HP, 3Yd3
Greyder
2 Adet
Yükleyici
Lastik Tekerlekli
2 Adet
Silindir
Titreşimli
2 Adet
9 -11 Ton Statik Ağırlıkta, 18 - 22 Ton Din. Kuvvette
Kamyon
Damperli
10 Adet
Arazöz
2 Adet
En Az 10 Ton Kapasiteli
Konkasör Grubu
1 Takım
Primer, Seconder En Az 110 Ton'luk
Silindir
Demir Bandajlı
4 Adet
10 Ton Statik Ağırlıkta
Silindir
Kendi Yürür Lastik Tekerlekli
2 Adet
20 Ton Statik Ağırlıkta
Roleytank
2 Adet
20 Ton Kapasiteli
Distribütör
1 Adet
Bitüm Ayarı Sürücü Opetatörü Mah. Ayarlanır Digital Göstergeli
Mekanik Plent
1 Adet
240 Ton / Saat Kapasiteli
Finişer
2 Adet
PMAT ve PMT İçin En Az 300 Ton / Saat Kapasiteli, Digital Göstergeli
Asfalt Plenti
1 Adet
240 Ton / Saat Kapasiteli, Toz Tutuculu
Asfalt Finişeri
2 Adet
En Az 200 Ton / Saat Kapasiteli, Elektronik Duyargalı
Mobil Transfer Aracı
1 Adet
25 Ton Hazne, 600 Ton / Saat Serim Kapasiteli
Süpürge Makinesi
1 Adet
Vakumlu
” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.
25.2. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,03 (Onbindeüç) oranında gecikme cezası uygulanır.
25.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
25.4. Gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın Yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsilat yapılır.
25.5. Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır.
25.6. Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz.” düzenlemesi,
Aynı Tasarı’nın “Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. Sözleşmenin İdare veya Yüklenici tarafından feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 41’inci maddesi ile Tebliğ açıklamaları uyarınca ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının aranmamasının esas olduğu, kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olması durumunun ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edileceği, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmalarının istenemeyeceği anlaşılmaktadır.
İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulama yazısının 22.09.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderildiği görülmüştür. Söz konusu yazıda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 31 sıra no’lu ÖZEL BSK.22-T1, 28 sıra no’lu ÖZEL-ÜY2, 13 sıra no’lu ÖZEL-SY6, 11 sıra no’lu ÖZEL-SY3 ve 3 sıra no’lu ARİYET pozlarına ait analiz girdi tablosunda açıklama yapılması istenilen teklif girdi ve maliyet bileşenlerinin (açıklama istenilmeyecekler de toplama dahil edilmek kaydıyla) 5 iş günü içerisinde açıklanması istenilmiştir.
İdare tarafından ihale ilanında ve dokümanda ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olmasına yönelik bir şartın aranmadığı, bu nedenle isteklilerin teklif kapsamında bu hususa ilişkin bir belge sunmadığı, idarenin sadece sözleşmenin yürütülmesi sırasında yüklenicinin, işe başlama tarihinden itibaren makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmasının zorunlu olduğu, bulundurmadığı takdirde bu konuda cezai yaptırımın öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Diğer taraftan idarece makine ve teçhizatın isteklinin kendi malı olması yönünde bir düzenleme yapılmadığından söz konusu makine ve teçhizatın amortisman, yedek parça, tamir bakım giderine ilişkin olarak da bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.
Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında makine ve teçhizata ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Kitabı rayiçlerinin kullanıldığı ve söz konusu fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatları ile uyumlu olduğu görülmüştür.
Bu bağlamda idarece ihale dokümanında makine ve teçhizatın amortisman, yedek parça, tamir bakım giderine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından isteklilerin bu hususa ilişkin ayrıca bir açıklama yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, anılan isteklinin söz konusu hususa ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerini kullandığı görüldüğünden ve makine analizlerinde makinanın kullanım ömrü, amortisman süresi, yedek parça, tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin hesabında kullanılan A değerinin rayiç bedel olarak alındığından Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin bu konudaki açıklamalarında mevzuata aykırı bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan makine ve teçhizatın teknik özellik ve kapasitelerine ilişkin hususların sözleşmenin yürütülmesi sırasında idarenin kontrol teşkilatı tarafından değerlendirilmesi gereken bir durum olduğu, bu nedenle makine ve teçhizatın teknik özellik ve kapasitelerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında değerlendirilmesi gereken bir konu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Sözleşme Tasarısının “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Ocakların Temini
Ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletmesi yükleniciye aittir. Yüklenici kendisine ait ocakları kanun, yönetmelik, kurul raporları ve varsa ÇED/ÖNÇED raporuna uygun olarak çalıştıracaktır.
Ancak bu işin yapıldığı civarda idaremize ait ruhsatlı malzeme (ariyet,taş vs.) ocağının bulunması durumunda, isteklilerin talepleri ve İdarenin uygun görmesi halinde kullanımlarına açılabilecektir. Bundan dolayı taşıma uzaklığı vb. farklar dikkate alınmayacak ve teklif birim fiyatlar ödemeye esas alınacaktır. Ocak ve depo yerlerinden oluşacak her türlü yasal işlemlerden yüklenici sorumlu olacaktır.
...
33.13-Ocakların Tespiti, Arazi ve Ocakların İşgali
33.13.1 Aşağıdaki maddenin geçerli olması için Madde 33?de Ocakların İdare tarafından verilmesi hükmü bulunmalıdır. Aksi halde, bu madde geçersiz sayılır.
33.13.2 Taş, kum, çakıl, su, alt temel, temel, vs. malzeme ve ariyet ocakları iş programına göre kullanılmaları gerekli oldukları tarihin 15 gün öncesine kadar bir tutanakla İdarece yükleniciye teslim edilir.
Ocakların her biri için taşıma yolu ve mesafesi bir tutanakla tespit edilir ve bu tespit edilen esaslarda, İdarenin önceden alınmış muvafakat olmadıkça değişiklik yapılamaz.
İnşaat süresince malzeme ocaklarından herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması için yüklenici İdareye yazılı teklifte bulunabilir. Ancak bu teklifin yapılması, İdarece kabulü veya reddi süre, tazminat vs. bakımından yüklenicinin herhangi bir istek veya itirazına hak vermez.
Yüklenici, İdarece yeniden kullanılması kabul veya kararlaştırılan ocakları, kendisine yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren kullanmaya ve bunların tağdiye sınırları içine başka bir ocaktan malzeme getirmemeye ve aynı şekilde terkedilen ocakları derhal durdurmaya ve bu hususlarda düzenlenecek teslim veya iptal tutanaklarını derhal imzalamaya mecburdur.
Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir ve bu tutanağa eski ocak durumuna göre çekilmiş malzemenin miktar, yer ve durumunu, yeni ocak durumuna göre yeni ekonomik tağdiye sınırlarını gösterir bir şema eklenir.
Her ocak değişikliği sonunda tespit edilen yeni tağdiye sınırları İdarenin tasdikini taşımak şartıyla yeni bir değişikliğe kadar muteberdir. Tağdiye sınırlarının tespitinde ocak verimi, eleme, yıkama, kırma ve taşıma bedelleri göz önünde tutulur.
33.14- Kanuni Sorumluluk
Yüklenici, sözleşme gereğince işini yapmakla yükümlü olmakla beraber uyulması gerekli her türlü Kanun, tüzük, kararname, karar ve benzeri amir hükümlerin gereğini yerine getirmek zorundadır. Bunları bilmemek bir mazeret teşkil etmez. Bu icapları yerine getirmek için yüklenici hiçbir istekte ve hak iddiasında bulunamaz. Özellikle İş Kanununun işçi hakları ve iş yerleri hakkındaki hükümleri ile çalışma şartları hakkındaki aşağıda yazılı hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
...
33.15- Patlayıcı Madde Kullanılması
Patlayıcı madde kullanılması gerekli olduğu zaman ve yerlerde, gerek bu maddelerin muhafazası ve gerekse kullanılmasında, kazalara, mahsul, bina ve tesisat gibi sahipli şeylerin zarara uğramasına karşı gerekli bütün emniyet tertibatının alınmasından ve böyle bir halin vukuundan tamamen yüklenici sorumlu tutulacaktır. Demiryolu, kanal ve benzeri kamu hizmetlerine ait tesisatın civarında patlayıcı madde kullanılacağı hallerde, bağlı oldukları idarelerle temas edilerek muvafakatları alınmış bir programa göre çalışılacaktır.
Yanma, patlama vs. suretlerle iş yerinin ve civarının emniyetine zarar vermesi muhtemel olan akaryakıt, bitümlü malzeme, kereste ve benzeri malzeme de yukarıdaki esaslara uygun olarak muhafaza edilecek ve kullanılacaktır. Yüklenici bu malzemelere ait tüzük, yönetmelik vs. amir hükümlere aynen uyacak ve vukua gelecek zararlardan kusuru olsun olmasın sorumlu olacak ve bunları tazmin edecektir.
...
33.26- ÇED Uygulamaları
Yüklenici, ÇED Raporu / Proje Tanıtım Dosyası, Doğaya Yeniden Kazandırma Planı, Çevre Yönetim Planı, Rehabilitasyon Projesi ile Toprak Koruma Projesinde yer alan hususlara ve taahhütlere uygun olarak çalışacaktır. Yüklenici, Çevre Kanununa istinaden hazırlanan mevzuat ve ilgili diğer mevzuatlar çerçevesinde ilgili kurum - kuruluşlardan gerekli izinleri alacaktır.
33.27- Taş, Kum-Çakıl ve Ariyet Ocaklarının İşletilmesi
a) Bu işte, yüklenici tarafından önerilen ve atanması idare tarafından yapılacak Teknik Nezaretçi bulundurulması zorunludur. Teknik Nezaretçi ile ilgili her türlü gider yüklenici tarafından karşılanacaktır.
b) Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği gereğince ocaklardan alınan malzemelerin sevk fişleri ile sevk edilmesi zorunludur. Maden İşleri Genel Müdürlüğünden temin edilecek sevk fişlerinin bedeli yüklenici tarafından karşılanacaktır.
c) Yüklenici, İdare tarafından Teslim Tutanağı ekinde teslim edilen ocaklarda Hammadde Üretim İzin Belgesindeki koordinatlar dışında çalışamaz. Çalışılması halinde her türlü sorumluluk yükleniciye aittir.
d) Yüklenici, ocağı mutlaka basamak usulü ile işletecek, basamak usulünün uygulanamaması halinde, diğer işletme usulleri için Araştırma Başmühendisliğinden ve ÇED Şubesi Müdürlüğünden onay alacak, çalışacağı ocakla ilgili olarak İdarenin vereceği değerlere (Koordinat, basamak yüksekliği, basamak şev açısı, genel şev açısı) göre işletme imalat haritası yapacak ve imalat bu harita doğrultusunda gerçekleştirilecektir.
e) İşin bitiminde son durum imalat haritası (Röleve) yüklenici tarafından hazırlanarak, İdareye teslim edilecektir.
f) 1 yıldan fazla süreli işlerde her yılın Mart ayı sonuna kadar son durum imalat haritası yüklenici tarafından hazırlanarak, İdareye teslim edilecektir.
g) Yüklenici, işin bitiminde İdareye ait (Tahsisli ve İzinli) ocak ve konkasör sahası üzerindeki her türlü tesisi kaldırarak ocağı ve konkasör sahasını 15 gün içinde tutanakla İdareye teslim etmek zorundadır. Aksi takdirde İdarece yasal işlemler başlatacaktır.
h) Yüklenici tarafından idare adına Hammadde Üretim İznine bağlı olarak üretilen malzemenin başka kişi ve kuruluşlara satış veya hibe yoluyla verilmesi, ticarete konu edilmesi kesinlikle yasaktır. Aksi takdirde her türlü idari ve maddi cezadan yüklenici sorumludur.
ı) Sevk fişi, hakediş ile ödenen malzeme miktarları ve depolanan by pass miktarları imalat haritası ile uyumlu olacaktır. Uyumlu olmaması halinde her türlü idari ve maddi cezadan yüklenici sorumludur.
i) Maden Kanununun 7. maddesi gereğince çıkarılan Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği ile ilgili kanun ve yönetmelikler çerçevesinde İdarenin uymakla yükümlü olduğu her türlü usul ve esaslardan işin yüklenicisi de sorumludur.
j) Yüklenici Hammadde Üretim İznine bağlı faaliyetler kapsamında diğer kişi ve kuruluşlara vereceği zararlardan doğrudan sorumludur.
Yukarıda belirtilen şartlara yüklenici tarafından uyulmaması durumunda Maden Kanunu ile diğer kanunlar çerçevesinde İdare aleyhine oluşacak her türlü idari ve maddi cezalar yükleniciye rücu edilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İhale dokümanı kapsamında Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri İtenerer’in yer aldığı, söz konusu itinererde sadece projenin başlangıç ve sonuç yerleşimleri, proje kesimleri ve yol üst yapısına ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür. Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletilmesinin yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamasında Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından taşıma mesafelerini gösteren belgelere yer verildiği, açıklama istenilen iş kalemleri içerisindeki nakliyelere ilişkin belgelendirmelerde nakliye analiz girdisinin bir kısmı için Karayolları nakliye formülünün, bir kısmı için ise üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı görülmüştür. Kullanılan nakliye formülünde herhangi bir yanlışlığın bulunmadığı ve ARİYET iş kalemi içerisindeki ariyet kazısı nakli için öngörülen mesafenin idarenin yaklaşık maliyette öngördüğü mesafe ile uyumlu olduğu görülmüştür. Ancak ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2 iş kalemleri içerisinde yer alan malzemenin konkasörden plente nakli için öngörülen mesafenin idarenin yaklaşık maliyette öngördüğü mesafelerle uyumlu olmadığı belirlenmiştir.
Bu itibarla, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından nakliyeye ilişkin olarak yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiaları yerinde görülmüştür.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin eki Birim Fiyat Tarifleri içerisinde “ÖZELBSK.22 -T1 : 22 Cm Sıkışmış Kalınlıkta, Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle Astarsız Temel Üzerine 1 M2 Bitümlü Sıcak Karışım (11 Cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası, 7 Cm. Asfalt Betonu Binder Tabakası ve Performans Arttırıcı Katkı Maddeleri Kullanılarak 4 Cm. Taş Mastik Aşınma) Tabakası Yapılması (Bitüm İdare Malı):
Karayolu Teknik Şartnamesinin ilgili kısımlarındaki teknik şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 11 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 bitümlü temel, 7 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu binder ve kırılmış ve elenmiş sert taş. elyaf ve modifıye edilmiş bitüm ile 4 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 taş mastik asfalt aşınma tabakası yapılması.
...
10 - Agrega
Ocaklardan agrega üretilmesinde, tüm malzeme bir elek veya çubuk ızgaradan geçecek ve kalan malzeme kırılacaktır. Elek veya ızgara açıklığı malzemenin nem ve diğer durumları dikkate alınarak 2” (51 mm) den az olmamak üzere idare tarafından belirlenecek açıklıkta olacaktır. Agrega; nitelikleri ve konkasörde kırılması tekerlek izi oluşmasına karşı dayanıklı olacak şekilde hazırlanacaktır.
a-Kaba agrega :
Kaba agrega No:4 elek üzerinde kalan malzemeden oluşacaktır. Kaba agrega temiz, sert, dayanıklı olacak (Los Angeles aşınma kaybı max %18 ve daha düşük olacak) ve bitümlü malzemelerin agregaya yapışmasını önleyecek kil topakları, organik malzemeler ve diğer zararlı ve gevrek malzemeleri içermeyecektir. Taş Mastik Asfaltın kaba agregası granit, bazalt ve diğer yüksek kaliteli magmatik kayaçların kırılmasından elde edilen agrega olacaktır.
b-İnce Agrega:
İnce agrega No:4 elekten geçen malzemeden oluşacaktır. İnce agrega sert dayanıklı olacak (Los Angeles aşınma kaybı max. % 18 ve daha düşük olacak. Ancak İstenilen dizaynın sağlanamaması durumunda Los Angeles aşınma kaybı % 25 ve daha düşük olan agregadan bir miktar ilave edilebilecektir. İnce agrega kil topakları, organik maddeler ve diğer zararlı malzemeleri içermeyecektir.
Konkasöre ek bir ünite olarak taş tozu çıkarma ünitesi kurulacak ve taş tozu elde edilecektir.
Bu nedenlerden dolayı birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.
c-Filler:
Gradasyon ayarlaması için gerek görülmesi halinde, agregaya mineral filler ilave edilebilecektir. İlave mineral filler, taş tozu veya sönmüş kireçten oluşacaktır. Filler malzemesinin kaynağı idare tarafından onaylanacaktır. Mineral filler tümüyle kuru olacak, topak, kil, organik madde ve diğer zararlı maddeleri içermeyecektir.
Bu nedenlerden dolayı birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Söz konusu düzenlemede ÖZELBSK.22 -T1 iş kalemi içerisinde 4 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 taş mastik asfalt aşınma tabakası imalatının yer aldığı ve söz konusu imalatın Karayolu Teknik Şartnamesinin ilgili kısımlarındaki teknik şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde yapılacağının belirtildiği, kaba agreganın No:4 elek üzerinde kalan malzemeden oluşacağı ve kaba agreganın niteliklerine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu görülmüştür.
Karayolları Teknik Şartnamesi’nin Yol Üstyapısı bölümünde Taş Mastik Asfalt (TMA) ile ilgili teknik detayların belirtildiği, anılan kısımda “İdare tarafından aksi belirtilmedikçe, agrega, bitümlü bağlayıcı ve bitümlü karışım malzemelerin kontrolü ile ilgili numune alma ve deneyler kısım 407’de belirtilen yöntemlere ve deney metodlarına uygun olarak yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, kısım 407’de ise Asfalt Betonu (Binder-Aşınma) yapımı sırasında kullanılan malzemeleri, imalatı ve oluşturulan tabakaları kontrol etmek amacıyla belirli aralıklarla yapılması gereken Kalite Kontrol Deneylerinin, minimum deney sayılarının ve sıklığının belirtildiği görülmüştür. Bu haliyle ihale konusu işin yürütülmesi sırasında ÖZELBSK.22 -T1 imalatında yer alan taş mastik aşınma tabakası içerisindeki malzemelerin kullanılmadan önce Karayolları Teknik Şartnamesi’nin ilgili bölümlerine göre deneylerinin yapılacağı ve uygun bulunan malzemelerin kullanılacağı yönünde düzenlemelerin bulunduğu anlaşılmıştır.
ÖZELBSK.22 -T1 iş kalemi içerisinde yer alan 4 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 taş mastik asfalt aşınma tabakası imalatında kullanılacak malzemelerin uygunluğu yapılacak deneylerle kontrol teşkilatı tarafından sözleşmenin yürütülmesi sırasında denetlenecek bir husus olduğundan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında buna ilişkin değerlendirme yapılmasının gerekmediği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan ÖZELBSK.22 -T1 iş kalemi içerisinde yer alan agreganın nakliyesi idarece açıklama istenilmeyecek iş kalemi olarak belirlendiğinden açıklama sunan isteklilerin bu konuda bir açıklama yapmalarına gerek bulunmamış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde görülmemiştir.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2, ÖZEL-SY6, ÖZEL-SY3, ARİYET iş kalemlerinde yer alan mazota (motorin) ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları Kitabı rayiçlerinin kullanıldığı, söz konusu fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatı ile bire bir uyumlu olduğu görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamasında istekli tarafından açıklaması yapılan mazot (motorin)in fiyatının kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olduğu görülmüş olup, söz konusu mala ilişkin EPDK tarafından yayımlanan listelerdeki fiyatların alınacağına ilişkin bir zorunluluk bulunmadığından anılan isteklinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatını kullanmasının mevzuata aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmadığından teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Şinasi CANDAN
Başkan V.
II. Başkan
Osman DURU
Kurul Üyesi
Erol ÖZ
Kurul Üyesi
Köksal SARINCA
Kurul Üyesi
Dr. Ahmet İhsan ŞATIR
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Mehmet ATASEVER
Kurul Üyesi
Oğuzhan YILDIZ
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.