KİK Kararı: 2017/UY.I-38

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/002
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 04.01.2017
Karar No : 2017/UY.I-38

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Sayar İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.,

Üngüt Mahallesi Batı Çevre Yolu Bulvarı No: 272 Onikişubat/KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Avşar Mahallesi Batı Çevre Yolu Bulvarı No: 251/A Onikişubat/KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/401083 İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü, Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 03.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü, Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu” ihalesine ilişkin olarak Sayar İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin 30.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2016 tarih ve 68374 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2922 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının; fiyat tekliflerinin idarece teyit edilmediği, öngörülen kar miktarının, sözleşme, şantiye, teknik personel ve SGK giderini karşılamadığı, genel giderin doğruluğunun da teyit edilmediği, sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılmadığı, düz işçilik ücretinin saatlik asgari ücretin altında olduğu, ayrıca usta ve usta yardımcıları saatlik ücretlerinin belgelendirilmediği, idarece öngörülen metraj ile anılan isteklinin öngördüğü metraj arasında kıyaslama yapılmadığı, ayrıca metraj detaylarının bulunmadığı, imalatlara dayanak teşkil eden belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, Ek-0.5, Ek-0.6 ve Ek-0.7 belgelerinin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin üzerinde anılan Tebliğ’de belirtilen açıklamanın bulunmadığı ve yeterli incelemeye tabi tutulmadığı gerekçeleriyle mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açık ihale usulü ve anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle 03.11.2016 tarihinde ihale edilen itirazen şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.

İhale komisyonu kararına göre aşırı düşük teklif sorgulama sınır değerinin 9.273.894,87 TL olarak tespit edildiği, 04.11.2016 tarihli yazı ile ekinde açıklama istenilen iş kalemleri, sıralı analiz girdileri, açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listelerine yer verilerek sınır değerin altındaki teklif sahibi Tefirom İnşaat Enerji San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve aşırı düşük teklif açıklaması yeterli kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. …

45.1.3. … Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. … Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. …

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. …

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir. …

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile 85 adet iş kalemine ilişkin açıklama istenildiği, 49 analiz girdisine ilişkin ise açıklama istenilmediği görülmüştür.

Tefirom İnşaat Enerji San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 23 iş kalemi için satış tutarı tespit tutanağına dayanak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in aradığı şartları taşıdığı ve mevzuata uygun olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanaklarının idare tarafından istenilmediği ve idarece istenilmeden sunulmasına gerek olmadığı gibi idarece sunulan fiyat tekliflerinin teyit edilmesi zorunluluğun da bulunmadığı, diğer taraftan anılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemleri esas alınmak suretiyle, sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında her bir iş kalemine %3 genel gider ve kar eklendiği, dolayısıyla öngörülen miktarın sözleşme gideri, şantiye gideri, teknik personel gideri ve SGK giderini karşılamadığı ve teyidinin yapılmadığı hususunda inceleme yapılmasına ilişkin mevzuat gerekliliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun ve uyumlu olduğu, analiz ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2016 yılı rayiçleri, bazı iş kalemlerinde ise kamu kurum ve kuruluşu 2016 birim fiyatlarının esas alındığı, anılan iş kalemlerine ait açıklamalarda işçilik için saatlik 7,32 TL öngörüldüğü, analizler ile alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, öngörülen miktarın anılan Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir.

İtirazen şikâyete konu ihalenin imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerekmekte olup, isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu metraj farklılıkların makul ve kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmekte ise de açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

İdare tarafından açıklama istenilen 85 iş kalemine ilişkin kendi metrajı ile anılan isteklinin öngördüğü metraj arasında yapılan kıyaslama incelendiğinde, 19 iş kaleminin aynı, 45 iş kaleminde fazlalık, 21 iş kaleminde eksiklik, ayrıca eksiklik olan iş kalemlerinin 14 tanesinde eksikliğin %10’dan fazla olduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki iş kalemlerinin miktarları ile idarenin miktarları arasındaki farkın söz konusu isteklinin teklif birim fiyatları ile çarpımı sonucunda oluşan toplam net fark tutarının istekli aleyhine 975.448,59 TL olduğu, anılan isteklinin hesap cetvelinde vermiş olduğu miktarlar ile kendisine avantaj sağlamadığı, aksine miktar farklılığının tutarın daha fazla olmasına sebep olduğu, anılan istekli tarafından hesaplanan miktarlar ile idarece belirlenen miktarlar arasındaki farklılığın teklifin reddedilmesine gerekçe oluşturmayacağı hususu da dikkate alındığında başvuru sahibinin iddialarının yerine olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi