KİK Kararı: 2017/UY.I-3490

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/068
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 27.12.2017
Karar No : 2017/UY.I-3490
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nuda İnşaat Otomotiv Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/486702 İhale Kayıt Numaralı “Siverek - Hilvan İlçeleri İçmesuyu ve Kanalizasyon Tesisleri İdare Malı Malzeme ile Bakım -Onarım Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 30.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Siverek - Hilvan İlçeleri İçmesuyu ve Kanalizasyon Tesisleri İdare Malı Malzeme ile Bakım - Onarım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Nuda İnşaat Otomotiv A.Ş.nin 15.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 04.12.2017 tarih ve 66480 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3080 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı ile başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu teklif tutarı ile işçilik maliyetinin ve makinelerin aşınma payı, bakım vs. giderlerinin karşılanamayacağı ve bu itibarla anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4 )Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Siverek - Hilvan İlçeleri İçmesuyu ve Kanalizasyon Tesisleri İdare Malı Malzeme ile Bakım -Onarım Yapım İşi” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

İdare Malı Malzeme ile İçmesuyu ve Kanalizasyon Tesislerinin bakım - onarımı

Ay

12

2

Ø 150 mm koruge boru ile parsel bağlantısı yapılması

Metre

3.000

3

Buhar Kürlü 500 Dozlu Prefabrik Parsel Bacası İmalatının Yapılması (Temel dolgusu granülometrik kum-çakıl malzeme ile)

Adet

300

4

Ø 200 mm İç Çapında 500 Dozlu Entegre Contalı Buhar Kürlü(Muflu) Beton Boru İle Kanalizasyon Şebeke Hattı Yapılması(Gömlekleme ve Geri Dolgu Granülometrik Kum-Çakıl İle)

Metre

8.000

5

Çıkış Çapı Ø200 mm Olan Buhar Kürlü Prefabrik 500 Dozlu Muayene Bacası İmalatının Yapılması (Temel dolgusu granülometrik kum-çakıl malzeme ile)

Adet

160

6

Her katagoride granülometrik kum-çakılın (0.8009/İB-2) el ile sıkıştırılarak hendek ve temel taban ıslahı, boru tabanı yataklaması ve gömleklemesi yapılması,

Metreküp

10.000

7

300 Dozlu Demirsiz Beton İle Muhtelif Yerlerde Beton Yol Onarımı Yapılması

Metreküp

1.400

8

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her ebat, renk ve desende)

Metrekare

10.000

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

30.10.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 isteklinin katıldığı, idare tarafından Akkuş Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ahmet Mircan Hakkari İş Ortaklığı ile İbrahim Reşat Taplamacı - Mustafa Kaya İş Ortaklığı’nın teklifleri geçici teminatları mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin en düşük fiyat teklifi sunan Yunusoğlu İnş. Gıda Mad. Pet. ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Nuda İnş. Otom. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince idareler tarafından Kanun’un 36’ncı maddesine göre isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla belirleneceği, daha sonra Kanun’un 37’nci maddesine göre öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, teklifler değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu aşırı düşük tekliflerin tespit ve değerlendirilmesinde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan hükümleri çerçevesinde üç yöntemden birinin kullanılacağı, söz konusu üç yöntemin; aşırı düşük teklif olarak tespit edilen tekliflerin sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili yazılı açıklama istenmesi, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması ve sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenmeksizin reddedilmesi şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan maddeleri çerçevesinde teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin açıklama istenmeksizin reddedileceğinin ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatların en düşüğü olduğunun düzenlendiği görülmüş olup incelemeye konu ihalede sınır değerin altındaki tekliflerin reddedileceği ve teklifi mevzuatın yukarıda aktarılan hükümlerine uygun olduğu tespit edilen isteklilerden sınır değerin üzerinde en düşük fiyat teklifi veren isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirleneceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı ile ihalenin gerçekleştirilemeyeceği yönündeki iddiası değerlendirildiğinde incelemeye konu ihalenin sınır değerin üzerinde en düşük geçerli fiyat teklifi sunan istekli üzerinde bırakılacağı görülmüş olup aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde sınır değerin üzerinde fiyat teklifi sunan isteklilerin teklif tutarlarının söz konusu işi yapmak için yeterli olup olmadığı gibi bir değerlendirmeye tabi tutulmayacağı zira sınır değerin yapılacak işin gerçekleştirilmesinde teklif fiyatından kaynaklı sorun yaşanıp yaşanmayacağı hususunda tekliflerin değerlendirilmesi için ortaya çıkması gereken fiyatı belirlemek üzere hesaplandığı ve mevzuat gereğince sınır değerin üzerindeki bir teklif tutarının o işi yerine getirmek için yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca sınır değer hesaplamalarında 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre birim fiyat teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin esas alınması gerektiği, yapılan incelemede ihaleye beş isteklinin teklif sunduğu, söz konusu isteklilerden ikisinin teklifinin geçici teminatları mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçici teminatı ve birim fiyat teklif mektubu mevzuata uygun olduğu tespit edilen üç teklif esas alınarak sınır değerin 3.045.299,92 TL olarak belirlendiği, söz konusu tutarının altında teklif sunan istekli bulunmadığı ve idarece ihalenin İdari Şartname’nin 35’inci maddesi çerçevesinde sınır değerin üzerinde en düşük fiyat teklifi sunan (3.299.700,00 TL) Yunusoğlu İnş. Gıda Mad. Pet. ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede idarece sınır değer hesaplamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, hesaplanan sınır değerin altında fiyat teklifi sunan istekli bulunmadığı ve ihalenin sınır değerin üzerinde en düşük geçerli fiyat teklifi sunan istekli üzerinde bırakıldığı tespit edilmiş olup bu çerçevede idarece yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu ve başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı ile ihale konusu işin yerine getirilemeyeceği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.