KİK Kararı: 2017/UY.I-3419

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/065
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 19.12.2017
Karar No : 2017/UY.I-3419
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kandaşoğlu Yapı A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Cumhur Barış CANBOLAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü, Van 11. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/323057 İhale Kayıt Numaralı “Edremit-Gevaş Ayr Devlet Yolunda Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Köprülü Kavşağı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü, Van 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 03.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Edremit-Gevaş Ayr Devlet Yolunda Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Köprülü Kavşağı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kandaşoğlu Yapı A.Ş. nin 03.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.11.2017 tarih ve 64394 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2968 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde açıklanan kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen asgari fiyatların kullanılmasının ihtiyari bir açıklama yöntemi olduğu, akaryakıt fiyatlarının piyasada faaliyet gösteren kişiler tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen asgari fiyatlardan düşük olabileceği, ihale tarihi 06.07.2017 olan ihalede, EPDK tarafından yayınlanan Van fiyatlarına bakıldığında Yupet, Maspet, United Petroleum gibi firmaların 05.07.2017-22.08.2017 tarihleri arasında kdv dahil 4,17 olduğu, 4,17/1,18=3,53 TL olduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasında 4,10 kg/lt olarak hesaplandığı, 1 litre motorinin 0,82-0,86 kg arasında olduğu 4,100,86=3,53 TL, 4,100,82=3,40 TL olduğu yukardaki firmaların KDV’siz fiyatlarına denk geldiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.)İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde

“2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Edremit-Gevaş Ayr Devlet Yolunda Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Köprülü Kavşağı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2005E040210

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

5400 ton İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin ; zati bedeli, işçiliği,yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve istifi (her çapta) vb.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Edremit-Gevaş Ayr. Devlet Yolunda Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Köprülü Kavşağı” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerine göre sınır değer altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi istekli, aşırı düşük teklif açıklamalarında idare tarafından açıklama istenen analizlerde yer alan 04.109 poz numaralı ölçü birimi “kg” olan mazot(motorin) girdisine yönelik olarak 4,10 TL fiyatının kullanıldığı, bahsi geçen girdiye yönelik olarak fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinde mazot(motorin) girdisinin biriminin litre olarak belirlendiği, KDV hariç tutarının 3,40 TL olduğu, mazot(motorin) girdisinin kg-lt dönüşüm oranı olarak 0,83 katsayısının kullanıldığı, analizlerde yer alan 4,10 TL tutarının bu oran üzerinden hesaplandığı(3,40 TL/lt /0,83=4,10 TL/kg),

Piyasada litre cinsinden satılan mazotun bazı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan analizlerde miktarının kilogram cinsinden belirlendiği bilinmekle beraber, litre cinsinden kilogram cinsine dönüşümde yoğunluğa ilişkin katsayıların ne olması ya da hangi aralıkta olması gerektiği hususunda, gerek idareler ve ilgili kuruluşlar nezdinde, gerekse piyasada faaliyet gösteren firmalar nezdinde farklı değerlendirmelerin esas alındığı tespit edilmiştir. Bu konuya ilişkin olarak 01.11.2017 tarih ve 2017/UY.I-2929 sayılı Kamu İhale Kurumu kararında “Yukarıda yer verilen Türk Standartları Enstitüsü’nden alınan görüş doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin(litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L aralığında olması gerektiği anlaşılmıştır.” bilgilerine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından alınan fiyat teklifinde dönüşüm katsayısının 0,83 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesi açıklamasına ilan tarihi öncesindeki fiyatların kullanılamayacağı ilgili Tebliğ açıklamasına göre ilan tarihi ile ihale tarihi arasında yayınlanan fiyatların kullanılmasının mümkün olacağı EPDK internet sitesi “https://bildirim.epdk.org.tr” üzerinden yapılan inceleme sonucunda şikayete konu ihalenin ilan tarihi ve ihale tarihi arasında(ilan tarihi dahil) mazot(motorin) litre fiyatının en düşük 4,551 TL olduğu, bu tutarın isteklinin fiyat teklifinde kullanılan 0,83 oranı dikkate alınarak kilograma dönüştürülüp KDV’nin düşülmesi sonucunda 4,646 TL/kg ’a (4,551/0,83)/1,18 ) tekabül ettiği, kg-lt dönüşüm oranının Türk Standartları Enstitüsü tarafından verilen 0,8450 kg/lt olarak kullanılması sonucu yapılan hesaplamada 4,564 TL/kg (4,551/0,845)/1,18 ) olduğu, istekli tarafından açıklama istenen tüm pozlarda 4,10 TL/kg kullanıldığı, bu tutarın her iki hesaplamada da karşılanmadığı,

Başvuru sahibi istekli tarafından ihale ilan tarihinden bir gün önceki 05.07.2017 tarihi dikkate alınarak açıklamada kullanılan fiyatın mevzuatta öngörülen tarih aralığı dışında olduğu, söz konusu tarihteki fiyatın kullanılamayacağı,

Kaldı ki 05.07.2017 tarihindeki mazot(motorin) en düşük fiyatının 4,173 TL olduğu, 0,845 oranı dikkate alınarak kilograma dönüştürülüp KDV’nin düşülmesi sonucunda 4,185 TL/kg ’a (4,173/0,845)/1,18 ) tekabül ettiği görüldüğünden bu haliyle de açıklamanın uygun olmadığı, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönünde idare tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.