KİK Kararı: 2017/UY.I-3415

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/065
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 19.12.2017
Karar No : 2017/UY.I-3415
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Prodan Müşavirlik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/359782 İhale Kayıt Numaralı “Beylikdüzü Belediyesi 678 Ada 6 Parsel Üzerine (Fatih Sultan Mehmet Camii Yanı) Meydan Düzenlemesi, Hizmet Tesisleri ve Otopark Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 21.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beylikdüzü Belediyesi 678 Ada 6 Parsel Üzerine (Fatih Sultan Mehmet Camii Yanı) Meydan Düzenlemesi, Hizmet Tesisleri ve Otopark Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Prodan Müşavirlik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2017 tarih ve 65527 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3023 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 89, 91 ve 94 no’lu kalemlerinde idarece belirlenen miktarlarda değişiklik yapıldığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formunun Word formatında hazırlandığı, teklif dosyası kapsamında sundukları birim fiyat teklif cetvelinin ise Excel formatında hazırlandığı, 89, 91 ve 94 no’lu kalemlerin miktarları virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlandığı, birim fiyat ve miktarların çarpımında ise idarece belirlenen virgülden sonraki 3 basamaklı miktarların kullanıldığı, hesaplamada herhangi bir hata olmadığı, değerlendirme dışı bırakılmalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinin yedinci fıkrasında “Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

…

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye üç isteklinin teklif verdiği, 24.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 89, 91 ve 94’üncü kalemlerinde idarece belirlenen miktarlarda değişiklik yapıldığı gerekçesiyle İdari Şartname’nin 23.1’inci maddesi ile 4734 sayılı Kanun’un 37’inci maddesinde yer alan “…tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü gereğince başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Eriş İnşaat Tesisat Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Diy-Mar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin;

A1

B2

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

(Para birimi belirtilerek)

Tutarı

(Para birimi belirtilerek)

…

89

BBF89

Kum çakıl(bedeli hariç) nakli

metreküp

1.833,637

…

91

BBF91

Herçeşit b.a. düz ve nervürlü ve profil demir nakli (karabük, rumeli)

ton

4.629,226

…

94

BBF94

Çimento nakli (normal)

ton

4.600,886

Şeklinde olduğu,

Başvuru sahibi tarafından anılan kalemlere aşağıdaki şekilde teklif verildiği görülmüştür.

Sıra no

İş kalemi no

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması

Ölçü Birimi

Miktar

Birim fiyat

Tutarı

…

89

BBF89

Kum çakıl(bedeli hariç) nakli

metreküp

1.833,64

30,40

55.742,56

…

91

BBF91

Herçeşit b.a. düz ve nervürlü ve profil demir nakli (karabük,rumeli)

ton

4.629,23

105,37

487.781,54

…

94

BBF94

Çimento nakli (normal)

ton

4.600,89

24,94

114.746,10

Başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 89, 91 ve 94’üncü kalemlerinde idarece virgülden sonra üç haneli olarak belirlenen miktarların iki haneli olacak şekilde yuvarlanarak yazıldığı, bu kalemlerin tutarlarının ise virgülden sonra üç haneli olan miktar ile birim fiyatın çarpılmak suretiyle hesaplandığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesinde ise elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, …) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca aritmetik hataların teklif edilen fiyatları gösteren birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda yapılan çarpım ve toplama hatalarını içerdiği, birim miktarda yapılan hataları içermediği anlaşılmaktadır.

Teklif birim fiyat üzerinden ihale edilen işlerde, idare tarafından hazırlanmış birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutar, isteklinin teklif tutarını oluşturmakta ve bu bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanmaktadır. Teklif birim fiyatlı işler için teklif mektubunun 4’üncü maddesinde istekliler, tekliflerini “Teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarının ve mahiyetinin ihale dokümanda yer alan teknik şartnameye ve projelere uygun olduğunu kabul ediyoruz” beyanıyla kabul ve taahhüt etmektedirler. Ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesinde teklif mektuplarının teklif mektubu standart formuna uygun olmamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği ve 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesinde de teklifin esasını değiştirecek nitelikteki eksikliklerin tamamlatılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinin birim fiyat teklif mektubunun eki ve ayrılmaz bir parçası olduğu, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde yapılacak değişikliklerin de standart forma aykırılık olarak kabul edileceği sonucuna varılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda 89, 91 ve 94’üncü kalemlerin miktarları virgülden sonra üç haneli olmasına rağmen, başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde anılan kalemlerin miktarlarının virgülden sonraki kısımların yuvarlanması suretiyle iki haneli olarak gösterildiği, böylece idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan miktar sütununun söz konusu kalemler için değiştirildiği, bu nedenle idarenin hazırladığı standart forma uygun olmayan teklif verildiği ve söz konusu eksikliğin teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından söz konusu ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formunun Word formatında hazırlandığı, teklif dosyası kapsamında sundukları birim fiyat teklif cetvelinin ise Excel formatında hazırlandığı, birim fiyat ve miktarların çarpımında ise idarece belirlenen virgülden sonraki 3 basamaklı miktarların kullanıldığı, hesaplamada herhangi bir hata olmadığı iddia edilmiş olmakla birlikte, birim fiyat teklif cetvelindeki idarece virgülden sonra üç haneli olarak belirlenen diğer kalemlerin virgülden sonra iki haneye yuvarlanmaksızın standart forma uygun olarak teklif cetveline yansıtıldığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı, kaldı ki idarece belirlenen miktarın yanlış gösterilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3’üncü maddesi kapsamındaki çarpım ve toplamlarda bilgisayar yazılımından kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılığı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Diy-Mar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin 89, 91 ve 94’üncü kalemlerine aşağıdaki şekilde teklif verildiği görülmüştür.

Sıra no

İş kalemi no

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması

Ölçü Birimi

Miktar

Birim fiyat

Tutarı

…

89

BBF89

Kum çakıl(bedeli hariç) nakli

metreküp

1.833,64

35,00

64.177,40

…

91

BBF91

Herçeşit b.a. düz ve nervürlü ve profil demir nakli (karabük,rumeli)

ton

4.629,23

50,00

231.461,50

…

94

BBF94

Çimento nakli (normal)

ton

4.600,89

20,00

92.017,80

Söz konusu istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 89, 91 ve 94’üncü kalemlerinde idarece virgülden sonra üç haneli olarak belirlenen miktarların iki haneli olacak şekilde yuvarlanarak yazıldığı, bu kalemlerin tutarlarının virgülden sonra iki haneli olan miktar ile birim fiyatın çarpılmak suretiyle hesaplandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde söz konusu kalemlerin miktarının idarece istekli olabileceklere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunda olduğu gibi, virgülden sonra üç haneli olacak şekilde değil de, virgülden sonraki kısımların yuvarlanması suretiyle iki haneli olarak gösterildiği ve bu miktara göre hesaplama yapıldığı, böylece idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan miktar sütununun söz konusu kalemler için değiştirildiği, bu nedenle idarenin hazırladığı standart forma uygun olmayan teklif verildiği tespit edildiğinden anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Diy-Mar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.