KİK Kararı: 2017/UY.I-3411

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/065
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 19.12.2017
Karar No : 2017/UY.I-3411
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yedigöze İnşaat Dan. Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/161149 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir-Dursunbey Devlet Yolu Km:0+000-73+032 Arası ve Dursunbey Geçişi Km:1+100-5+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir-Dursunbey Devlet Yolu Km:0+000-73+032 Arası ve Dursunbey Geçişi Km:1+100-5+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yedigöze İnşaat Dan. Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 10.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.03.2017 tarih ve 17916 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 23.11.2017 tarihli ve 2017/MK-460 sayılı kararı doğrultusunda başvuru sahibinin 2-a iddiasına ilişkin yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/766-02 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararı ile ihale firmaları üzerine bırakılmışken Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurum tarafından iddialarla sınırlı olarak yapılan inceleme ile düzeltici işlem kararı alınarak ihalenin anılan istekli üzerine bırakıldığı, kendi tekliflerinin de ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli olarak belirlendiği, ihale üzerlerinde kaldığında herhangi bir hak ve menfaat ihlali bulunmadığı gerekçesi ile şikayete konu edilmeyen hususların bu durumda şikâyete konu edildiği, buna göre Kurum tarafından alınan düzeltici işlem kararı ile ihale üzerinde bırakılan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin aşağıdaki sebeplerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

1. Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin, %50'sinden fazla hissesine sahip ortağı olan Mehmet Angın adına düzenlenen iş denetleme/yönetme belgesi olduğu, ancak söz konusu iş deneyim belgesinde; Mehmet Angın'ın 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı, ilgilinin görevi sırasında işin fiziki gerçekleşme oranının da %208,41 olduğu belirtilmişse de, SGK evraklarından görüleceği üzere adı geçen kişinin 01.06.1993 tarihinde işe başladığı, 31.08.1995 tarihinde emekli olduğu, ilgilinin 30.06.2004 tarihinde tekrar işe girdiği, 1995 ile 2004 yılları arasında herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinin ilgilinin 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı yönündeki tespiti yansıtmadığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak söz konusu iş deneyim belgesinin de iptal edilmesi gerektiği, ayrıca Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Mehmet Angın'a yapılan pay devrinin A grubu ortakların devre onay verdiğine ilişkin imtiyazlı pay sahipleri genel kurulunun yapılmadığı ve ortakların devre muvafakat verdiğine ilişkin herhangi bir karar alınmadığı, bu nedenle de teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış olduğu açıklamaların 2017/UY.I-453 sayılı Kurul kararına konu olmayan hususlar itibariyle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu anlamda;

a) İşe ait Sözleşme Tasarısı'nın 33.3'üncü maddesinde; ocakların idare tarafından verileceği, itinerde gösterilen ocakların kullanılacağı düzenlendiğinden anılan isteklinin açıklamalarının da taş ocağı ile iş mahali arasındaki mesafeyi de içermesi gerektiği, ocaktan temin edilecek tüm malzemelerin km olarak istekli tarafından ortalama taşıma mesafesi belirlenmesi gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılması ve itinerde gösterilen ocak mesafesinin alınmamasının Sözleşme Tasarısı'nın 33 ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu,

b) Açıklama istenilen iş kalemlerinden BTBA/19 no’lu iş kaleminde yer alan 5 cm, 6 cm ve 8 cm sıkışmış kalınlıktaki imalatların her birinin başlı başına analiz gerektiren iş kalemleri olup söz konusu analiz girdilerinin analiz yapılmadan fiyat teklifiyle açıklama yapılmış olmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu,

c) Açıklama istenilen iş kalemlerinden SY-Kazı no’lu iş kaleminde yer alan köprü temelinin kazılması işi ile analiz içerisindeki diğer iş kalemleri için analiz sunulması gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu,

d) Kum temini için alınan fiyat teklifinde maliyet hesabının son geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olmadığı, maliyet/satış tespit tutanakları ile dayanağına ilişkin belgelerin meslek mensubundan istenilerek maliyet hesabının gerçeği yansıtmadığının tespit edilmesi gerektiği,

e) Açıklamalar kapsamında sunulan analizlerde amortisman, sermaye faiz, bakım onarım gibi bir çok bileşenden oluşan makine girdilerinin yeni makine bedeli olan (A) katsayısı ile çarpılması gerekirken kendi malı olan kullanılmış araçların amortisman defterindeki kaydi değerleriyle hesap yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

f) Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan her iki isteklinin de üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yaptıkları açıklamalarda meslek mensubu tarafından tasdik edilerek imzalanması gereken beyanlarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1'inci maddesine uygun olmadığı,

g) C 30/37 beton harcı için alınan fiyat teklifinin betonun dökülmesi ve serilmesi işçiliğinin dahil edilmediği, bu nedenle söz konusu analiz girdisi için yapılan açıklamaya betonun dökülmesi ve serilmesi işçiliğinin dahil edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi neticesinde Kamu İhale Kurulunun 09.08.2017 tarihli ve 2017/UY.I-2183 sayılı kararı ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemi ile açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 17.10.2017 tarihli ve E:2017/2680, K:2017/2633 sayılı kararına ilişkin işlem tesis edilmesini teminen Kamu İhale Kurulu tarafından 23.11.2017 tarihli ve 2017/MK-460 sayılı karar ile“1- Kamu İhale Kurulunun 09.08.2017 tarih ve 2017/UY.I-2183 sayılı kararının 2-a iddiası ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2-a iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verilmiştir.

Böylece başvuru sahibinin sadece 2-a iddiasının esasının incelenmesi gerekmekte olup, bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “…Ocakların Temini: Ocaklar İdare tarafından verilecek olup, İtinererde gösterilen ocaklar kullandırılacaktır. Depo yeri, su temin yeri ile şantiye kurulacak alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir.

Ancak; Herhangi bir nedenle yüklenici idarenin ocaklarını kullanmayı reddederse veya İdare itinererde gösterilen taşocağını yükleniciye teslim edemezse veya idarenin göstereceği ocaktaki taş muhtevasında bir değişiklik olursa, Yüklenici kendi bulacağı taş ocağını şartname kriterlerini sağlaması koşuluyla kullanabilecektir. Kendi Bulacağı taşocağını kullanması halinde veya Sözleşmede ocaklarla ilgili belirtilen durumda değişiklik olması halinde, Teklif birim fiyatta değişiklik (fiyat eksiltmesi veya arttırılması) yapılmayacaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan düzenlemeden işin yürütülmesinde ocakların idare tarafından verilerek itinererde gösterilen ocakların kullandırılacağı belirtilmekle birlikte yüklenicinin idarenin ocağını kullanmayı reddetmesi, idarenin itinererde gösterilen ocağı teslim edememesi ve idarenin göstereceği ocaktaki taş muhtevasının değişmesi hallerinde şartname kriterlerini sağlaması koşuluyla yüklenicinin kendi bulacağı taş ocağını kullanabileceği anlaşılmıştır.

İdarenin 14.11.2016 tarihli yazısı ve ekinde 8 adet iş kalemine ait analiz formatları ile teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 23.11.2016 tarihli yazı ve ekindeki belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kurulu’nun 01.02.2017 tarihli ve 2017/UY.I-453 sayılı kararında, analizlerde yer alan nakliye mesafelerine esas teşkil eden tesisler için kullanılacak sahaların kullanımına ilişkin izinlerin, sözleşme imzalandıktan sonra alınması gerektiğinden bu aşamada ocak ile konkasör arasındaki mesafeye ilişkin olarak bir açıklama yapılmasının beklenemeyeceği belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının anılan isteklinin açıklamalarının taş ocağı ile iş mahalli arasındaki mesafeyi de içermesi ve ocaktan temin edilecek tüm malzemelerin km olarak istekli tarafından ortalama taşıma mesafesi belirlenmesi gerektiğinden fiyat teklifi ile açıklama yapılması ve itinerde gösterilen ocak mesafesinin alınmamasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, taş ocağı ile iş mahalli arasındaki ifadelerinden malzemenin hazırlandığı yer ile serim yeri arasının anlaşıldığı, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan 8 iş kalemine ait analizler üzerinden bu hususa ilişkin nakliye analiz girdilerinin ise, PATEM,1 iş kalemindeki 07.006/K alttemelin serim yerine nakli, PTEM,1 iş kalemindeki 07.006/K temelin serim yerine nakli ve BTBA/19 iş kalemindeki 07.007/K plentten serim yerine BSK nakli olduğu anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına dayanak nihai analiz formatlarında idare tarafından PATEM,1 ve PTEM,1 iş kalemlerindeki söz konusu 07.006/K nakliye analiz girdilerine ilişkin “F=Kx(0,0007xM+0,01)xA” formülüne yer verildiği, BTBA/19 iş kalemindeki plentten serim yerine BSK nakli analiz girdisi için ise bir formülün yer almadığı görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın 33.3’üncü maddesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde idare tarafından verilecek ve itinererde gösterilen ocakların kullanılacağı anlaşılmakla birlikte yüklenicinin idarenin göstereceği ocağı kullanmayı reddetmesi halinde istenilen kriterleri sağlayan kendisinin belirleyeceği ocağı da kullanabileceği; öte yandan teklif birim fiyatlı işlerde, isteklilerin açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunmaları gerektiğinden isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece gönderilen analiz formatları dışına çıkılamayacağı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından açıklamasında idarece itinererde gösterilen Karaağaç ve Hacıömerler taş ocaklarının kullanıldığı, PTEM,1 ve PATEM,1 ile BTBA iş kalemleri için formül kullanılarak 5,52 TL fiyat ile açıklama yapıldığı dolayısıyla herhangi bir fiyat teklifinin kullanılmadığı; söz konusu nakliye mesafelerinin ortalama taşıma mesafesi hesaplanarak 20,75 km alındığı, mesafelerde itinererde gösterilen Karaağaç ve Hacıömerler taş ocaklarının dikkate alındığı ve bu hususa ilişkin itinerer üzerinde gösterilen hesaplamanın açıklama kapsamında sunulduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.