KİK Kararı: 2017/UY.I-3241

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/061
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 30.11.2017
Karar No : 2017/UY.I-3241 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Diyaryol İnşaat A.Ş. - Önsa İnşaat Tur. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/358964 İhale Kayıt Numaralı “49-10 Kk Nolu Yoncalı-Adıvar İl Yolu (Km:0+000-10+330) arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü Yapımı ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “49-10 Kk Nolu Yoncalı-Adıvar İl Yolu (Km:0+000-10+330) arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü Yapımı ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Diyaryol İnşaat A.Ş. - Önsa İnşaat Tur. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 25.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.11.2017 tarih ve 60039 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2755 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin %40,20 tenzilatlı olan teklifini kamu kurum ve kuruluş birim fiyatlar ve rayiçler esas alınarak açıklamasının mümkün olmadığı,

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ait Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 tespit tutanaklarının istekliden istenmesi gerektiği, sadece fiyat teklifi dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

Açıklama istenilen KGM/17.081/K-1/A/T ‘Dolgu altına makine ile istifsiz taş dolgu yapılması’ iş kaleminin ihale dokümanında birim fiyat tarifinin bulunmadığı, aşırı düşük teklif sorgulama ekinde gönderdiği analiz girdileri ile iş kaleminin tarifi arasında uygunluğun açıklığa kavuşturulmadan sorgulama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

KGM/6100/P.ALTTEMEL ve KGM/6100/TEMEL iş kalemlerinin analiz girdilerinde taşın ocaktan konkasöre nakli ve malzemenin konkasörden plente nakli ile ilgili herhangi bir açıklama bulunmadığı, dolayısıyla analiz girdilerinin birim fiyat tarifi ile çeliştiği, savunmanın tekrar edilmesi gerektiği iddialarına,

2. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının; ihale dokümanında yer alan malzeme, işçilik, makine, ve diğerleri nakliye yatay ve düşey taşımaları ayrı ayrı belirten analiz formatlarına uygun verilmiş midir,

Analiz girdi miktarları idarenin analiz girdileri ile uyumlu mudur, yoksa miktarları bilerek düşük mü tutulmuştur,

Kullanılan birim fiyatlar ve rayiçlerin kamu kurum ve kuruluşu birim fiyatları ve rayiçlerine uygun mudur, yoksa bilerek düşük mü tutulmuştur,

İşçiliklerin, brüt asgari ücret olan 7,90 TL/saat midir,

04.109 mazot analiz girdisinin, EPDK pompa satış fiyatına uygun mudur, yoksa düşük mü tutulmuştur, birimi kg mıdır yoksa litre midir,

2017 yılı 02.017 her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (K) 245 alınmış mıdır,

KGM/16.130/K/T-1, KGM/17.081/K-1/A/T, KGM/6100/P.ALTTEMEL ve KGM/6100/TEMEL iş kalemlerinde kullanılacak taşın hangi taş ocağından temin edilmektedir, idarece verilmediğine göre özel taş ocaklarından mı temin edilmektedir, eğer öyle ise noter sözleşmesi mevcut mudur, taş ocağı rezervi yeterli midir, ruhsat, ÇED, GSM ruhsatları var mıdır, 07.006/K analiz girdisi nakliye mesafesi kaç km alınmıştır, bu mesafe yaklaşık maliyet mesafesi ile uyumlu mudur, yoksa daha mı düşüktür, 02.017 motorlu araç taşıma katsayısının kaç alınmıştır,

KGM/2202/T iş kalemi imalatında kullanılması gereken malzemenin hangi ariyet ocağından temin edildiği, bu ariyet ocağı ile ilgili herhangi bir belge, sözleşme var mıdır, var ise bu ariyet ocağının rezervi yeterli midir, malzemesi dolgularda kullanılmasına uygun mudur, bununla ilgili herhangi bir araştırma raporu var mıdır, ariyet ocağının ruhsat işletme izni ÇED ve GSM gibi yasal izinleri alınmış mıdır,

KGM/23.015/K/T iş kaleminde 07.006/K nervürlü çeliğin iş başına naklinde nakliye mesafesinin kaç km alınmıştır, bu mesafe yaklaşık maliyetteki mesafe ile uyumlu mudur, yoksa bilerek mi düşük tutulmuştur, motorlu araç taşıma katsayısının kaç alınmıştır, karayolları taşıma formülleri kullanılmış mıdır,

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 tespit tutanaklarının eğer istekliden istenmiş ise son vergi dönemine ait olup olmadığı, ağırlıklı ortalama satış tutarının ne olduğu, bu verilerin hangi yevmiye numaralı defterden alındığı, yevmiye defterinin tasdik makamı, tarih ve numarasının ne olduğu, ilgili meslek mensubunca kaşelenip imzalanmış mıdır,

KGM/17.081/K-1/A/T iş kaleminin analiz girdileri ile iş kaleminin tarifi arasında uyumluluk var mıdır, veyahut kendilerinin istekli olarak iş kaleminin tarifi ile analiz girdilerinin birbiri ile ilgili ve uyumlu olduğunu nasıl anlayacakları,

KGM/6100/P.ALTTEMEL ve KGM/6100/TEMEL iş kalemlerinde taşın ocaktan konkasöre nakli ile malzemenin konkasörden plente nakli ile ilgili mesafelerin kaç km alınmıştır, bu analiz girdileri içerisine neden dahil edilmemiştir,

Açıklamalarda kullanılan birim fiyatların idarenin yaklaşık maliyete esas aldığı birim fiyatları ile aynı mı yoksa farklı mı ifadelerine yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ … 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

İhale komisyonunca teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 15 istekliye 03.10.2017 tarihli yazı ekinde 13 iş kalemlerine ait detaylı analiz formatları gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır.

Sınır değerin altında teklif sunan 13 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Metroyol Nak. Mad. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin hiç birinin mevzuata göre yer alması gereken ilgili ibarelerin bulunmadığı ve meslek mensubu tarafından imzalanarak kaşelenmediği ile 04.109 motorin analiz girdisinin birimi olan kg yerine litre olarak açıklandığı gerekçeleriyle tekliflerinin reddedildiği, Uyum Yapı İnş. Taah. İnş. Mal. İth. İhr. San. ve Tic. AŞ.nin düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin ise idarece tespit edilen sınır değerin üzerindeki ilk istekli olarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin 10.10.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece gönderilen 13 adet iş kalemine ait analiz, 8 adet üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ve ilgili belgelerin sunulduğu görülmüştür.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında sadece kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları ve rayiçlerinin kullanmalarının zorunlu olmadığı, anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinin cevaz verdiği açıklama yöntemlerini kullanarak tekliflerini açıklayabileceği, dolayısıyla %25 müteahhitlik kar ve genel gider karşılığından fazla ihale indirimi yapılan bir teklifin mevzuata göre açıklanmasının mümkün olmadığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Mevzuat uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı tespit tutanaklarının fiyat teklif ekinde idareye verilmesini zorunlu olmadığı, idarenin takdirine bağlı olarak gerekli görülmesi halinde ilgili meslek mensuplarından istenebileceği, idare tarafından ise istenmediği dolayısıyla açıklamalarda sadece fiyat tekliflerinin sunulabileceği, anılan istekli tarafından da açıklama kapsamında sadece fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu tutanakların istenilmesi hususunda idarece takdir yetkisinin kullanılmadığı, yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı ve düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğuna ilişkin anılan Tebliğ’in 45.1.13.10’uncu maddesi bir arada değerlendirildiğinde sadece fiyat teklifleri üzerinden değerlendirme yapılmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

KGM/17.081/K-1/A/T iş kaleminin ihale dokümanında birim fiyat tarifinin bulunduğu; KGM/6100/P.ALTTEMEL ve KGM/6100/TEMEL iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinde taşın ocaktan konkasöre nakli ve malzemenin konkasörden plente naklinin teklif fiyata dahil masraflar arasında belirtildiği, ayrıca konkasör, mekanik ve asfalt plentlerinin kurulacağı sahalar ile depo yerleri, su temini yeri ile şantiyenin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edileceğinin birim fiyat tariflerinin genel hükümler kısmında yer aldığı, ocak, konkasör ve plentin kurulacağı yerlerin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, söz konusu tesislerin birbirine yakın yerlere kurulması imkanının bulunduğu dikkate alındığında idarece bu hususa ilişkin bir maliyet öngörülmeyebileceği, isteklilerin de açıklamalarını idarece hazırlanan analiz formatlarına uygun sunması gerektiği bir arada değerlendirildiğinde aşırı düşük teklif sorgulamasının tekrar edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri” hüküm altına alınmış olup, dördüncü fıkrasında ise başvuru dilekçelerinde bulunması zorunlu hususlar beş bent halinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller, başvuru dilekçelerinde belirtilmesi zorunlu hususlar arasında sayılmış ve anılan maddenin on birinci fıkrasının (c) bendinde süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmayan başvuruların reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’un itirazen şikâyet başvurularını düzenleyen 56’ncı maddesinde Kurum tarafından yapılacak incelemenin, başvuru sahibinin iddiaları, eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlandırılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in itirazen şikayet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen dilekçesinde yer verdiği yukarıdaki hususların aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklinin açıklamasına yönelik sorulardan ibaret olup, söz konusu açıklamaya ilişkin ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin yeniden incelenmesine yönelik olduğu, Kurum’un ihale komisyonlarının yerine geçerek re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı, herhangi bir iddia niteliği içermeyen ve hukuka aykırılığın somut bir biçimde dile getirilmeyen başvuruların şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin yukarıda aktarılan hususlara ilişkin itirazen şikâyet dilekçesinde idarenin işlem veya eylemlerine yönelik bir hukuka aykırılık iddiasına yer verilmediğinden başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.