KİK Kararı: 2017/UY.I-3233

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/061
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 30.11.2017
Karar No : 2017/UY.I-3233
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mau Yapı İnş. A.Ş. - Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Ali Ünal İnş.Taah. Mad.San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/99282 İhale Kayıt Numaralı “(Konya-Karaman) Ayr - Belören - Hadim Devlet Yolu Km:59+800 - 63+580 Arası Eyiste Viyadüğü Girişi Aç-Kapa Yapısı ve Viyadük Bağlantı Yolları Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Konya-Karaman) Ayr - Belören - Hadim Devlet Yolu Km:59+800 - 63+580 Arası Eyiste Viyadüğü Girişi Aç-Kapa Yapısı ve Viyadük Bağlantı Yolları Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mau Yapı İnş. A.Ş. - Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı nin 25.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.11.2017 tarih ve 61254 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2816 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. a) Amonyum Nitrat fuel oil (ANFO) karışımı için alınan fiyat teklifinin SMMM tarafından imzalanan ve sunulan faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, faaliyet belgesinin fiyat teklifinin ve satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği tarihte geçerli olmasının yeterli olacağı ve gerekçenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

b) 04.103 Poz Numaralı Amonyum Nitrat, Fuel-Oil karışım için 1,61 TL/kg tutarında fiyat teklifi alındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olduğu, fiyat teklifinde ürünün fiyatı olduğu, ürünün yüklenmesi nakli, boşaltılması ve stoklanmasının yer almadığı, söz konusu giderler için işçilik öngörmesi gerektiği gerekçesinin uygun olmadığı, fiyat teklifinde belirtilen bedelin tüm giderleri içerisinde barındırdığı, idare tarafından imalat için diğer maliyetlere ilişkin belirleme yapılmadığı,

2. a) İstekli tarafından açıklama istenen ve açıklama istenmeyen iş kalemlerinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2017 yılı rayiçlerine ait fiyatların ve poz numaralarının belirtildiği, açıklama istenilmeyen tüm iş kalemlerine poz numaraları için karşılık gelen fiyatlar yerine fiyat teklifi alınması suretiyle açıklama yapıldığı ve 0,01TL gibi maliyeti karşılamayacak bir değer verildiği gerekçesinin uygun olmadığı, şöyle ki; aşırı düşük teklif açıklamalarında Karayolları Genel Müdürlüğüne ait analizlerin kullanıldığı, fiyat analizi tabloları “poz no” kısmının boş olduğu, alt analizlerin oluşturulduğu ve poz numaralarının eklendiği, 0.01TL değerlerin açıklama istenmeyen kalemlere verildiği, gerekçenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği

b) Y.Y.S-6 birim fiyatlı Ocak Taşı ve Moloz Taş İnşaat’a ait iş kalemi analizinde açıklama istenilmeyecek kalemlerden “şablon, çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeni karşılığı (%3)” olan kalem için öngörülen 109,15 TL’nin dayanaklarının belirtilmemesi gerekçesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.2’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

3. Y.Y.S-6 Ocak Taşı ile Moloz Taş inşaat ve Y.Y.S-7 Ocak Taşı ile İstifli Taş dolgu yapılması iş kalemlerinde “taş nakli” mesafesi idare tarafından verilen ihale dokümanlarına 3000 mt iken yüklenici tarafından 6000 mt olarak belirlenmesi gerekçesinin idarenin belirlediği 3000mt üzerinde olduğu, yüksek taşıma mesafesinin sunulmasının idarenin belirlediği ocak dışında bir yerin kullanılacağının anlaşılamayacağı, bu nedenle tevsik edici belge sunulmasına gerek bulunmadığı,

4. Y.Y.S-11 No’lu iş kalemi içerisindeki, Nervürlü Beton Çelik Çubuğu ve Nervürlü Beton Çelik Çubuğu girdileri için fiyat teklifi alındığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması ve bu durumu destekleyici belgeler ile mali müşavir ile firma arasında imzalanan tasdik sözleşmesi ekte sunması gerektiği, söz konusu iş kalemlerinde 2016 yılına ait demir için öngörülen bedelin ihale ilan tarihinde alınmasının mümkün olmadığı, liste fiyatları ile desteklemesi gerektiği gerekçesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 ve 45.1.13.11’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(Konya-Karaman) Ayr - Belören - Hadim Devlet Yolu Km:59+800 - 63+580 Arası Eyiste Viyadüğü Girişi Aç-Kapa Yapısı ve Viyadük Bağlantı Yolları yapım işi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1992E042600 - 2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

29 Kalemden oluşan (Konya-Karaman) Ayr. - Belören - Hadim Devlet Yolu Km:59+800 - 63+580 Arası Eyiste Viyadüğü Girişi Aç-Kapa Yapısı ve Viyadük Bağlantı Yolları yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Konya” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler “başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.2. Gerekli görülmesi durumunda, (45.1.1.1.) maddesi uyarınca belirlenen sınır değer katsayıları yerine, işin niteliğine göre;

a) Mevzuatı uyarınca kendisine yapım işi yaptırma yetkisi verilen bakanlıklar tarafından, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veya ilişkili olan idareleri için,

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, (a) bendinde sayılan idareler dışındaki idareler için,

(1,00)’den küçük, (1,20)’den büyük olmamak üzere (N) sınır değer katsayıları belirlenebilir. Ayrıca Bakanlıklar tarafından ön proje üzerinden ihalesi yapılacak olan üst yapı işleri için (0,90)’dan küçük, (1,10)’dan büyük olmamak kaydıyla farklı katsayılar belirlenmesi de mümkündür. Belirlenen katsayılar, Resmî Gazete’de ilan edilir.

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi İş Ortaklığının daha önce itirazen şikayeti sonucu Kurulca alınan 16.06.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1794 sayılı kararında MAU Yapı İnş. A.Ş.nin ortağı iş denetleme sahibi Seyfi Yalçın'ın 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde zikredilen görev yapma yasağının kapsamında olduğu gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu kararının verildiği, istekli tarafından Ankara 13. İdare Mahkemesi açılan dava ile söz konusu Kurul kararının iptal edildiği, idare tarafından isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif açıklaması istediği, sunulan açıklamaların idarece uygun bulunmadığı, Diğer yandan; başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin bildirilmemesi sonucu idareye şikayette bulunduğu, idarenin cevabi yazısında belirtilen gerekçeler ile itirazen şikayet yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede 27 isteklinin katıldığı, idare tarafından sınır değerin altında geçerli teklif sahibi istekli B. Ergünler Yol Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu ancak açıklama sunulmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği, diğer yandan; mahkeme kararı üzerine başvuru sahibi Mau Yapı İnş. A.Ş.- Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme alınması ile birlikte aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle teklifin reddedildiği, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan Ziver İnş. Taah. Mad. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

a) Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında 11.04.2017 tarihli fiyat teklifi, 11.04.2017 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağı ekinde meslek mensubuna ait 09.02.2017 tarihli 391 sayılı 09.05.2017 tarihine kadar geçerli faaliyet belgesinin sunulduğu, 11.04.2017 tarihli düzenlenen fiyat teklifi ve eki tutanak tarihi itibari ile faaliyet belgesinin geçerli olduğu, dolayısıyla faaliyet belgesinin düzenlenme tarihi ile ilgili olarak idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı,

b) Açıklama istenilen toplam 7 adet iş kalemi içerisinde “YYT-1, YYS-7, YYT-2, ve YYS-6” poz nolu iş kalemlerinde olmak üzere 4 iş kaleminin analizinde amonyum nitrat fuel oil karışımı (Anfo) girdisi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idarece verilen analiz formatı esas alınmak suretiyle ve aynı analiz formatı (girdileri) ile açıklama sunulmuş olup, açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu iş kalemlerine ilişkin analizler incelendiğinde, idarece hazırlanan ve isteklilere verilen analizlerde amonyum nitrat fuel oil karışımı malzeme girdisi için nakliye girdisine yer verilmediği, ayrıca analizlerde sadece Anfo malzemesi girdisinin yer aldığı, isteklinin de bu girdi (amonyum nitrat fuel oil karışımı) için SMMM onaylı fiyat teklifi sunduğu görülmektedir. Ayrıca idarece yukarıda belirtilen iş kalemlerine ilişkin yaklaşık maliyet hesabında anılan malzeme için ayrıca bir nakli, boşaltılması ve stoklanması ile ilgili hesaplama yapılmadığı, belirtilen girdi için işçilik öngörmesi gerekmediği, isteklinin açıklamasının “amonyum nitrat fuel oil malzemesi için ürünün yüklenmesi nakli, boşaltılması ve stoklanmasının olmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde mevzuata uyarlık olmadığı, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçelerle reddedilmesinin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

a) İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazıları incelendiğinde, açıklama talep edilen 7 iş kalemine ilişkin analiz tablolarının ve söz konusu tablolarda 27 adet açıklama istenilmeyecek analiz girdisinin yer aldığı, analizlerde belirtilen girdilerin poz numaraları kısmının boş olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ise boş olan poz numaralarına yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğüne ait analizlerinde karşılık poz numaralarını eklendiği, bazı analiz girdilerinde fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, diğer yandan; idarece açıklama istenilmeyecek bazı analiz girdileri için öngörülen birim fiyatın “0,01 TL” olduğu, açıklama istenen iş kalemleri için öngörülen birim fiyatlarında ise böyle bir durumun yer almadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için öngörülen birim fiyatın açıklama kapsamında belirtilmesinin yeterli olduğu, bahse konu girdiler için açıklayıcı bilgi veya tevsik edici belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine maliyeti karşılamayacak fiyatı teklif edilmesi gerekçesiyle başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçe ile teklifin reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde anılan tebliğin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri gösterecekleri, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ile ilgili olarak bir bedel öngörmelerinin yeterli olduğu, bu giderler için herhangi bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bahse konu “şablon, çalışma sehpası ve malzeme indirme düzeni karşılığı (%3)” girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer aldığı anlaşılmış olup, idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının söz konusu analiz girdisi için öngörülen bedelin dayanaklarının belirtilmemesi gerekçesi ile teklifin reddedilmesinin mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde itinerer tablosunda yer alan ifadelerden söz konusu iş kaleminin analiz girdisi olan Y.Y.S-6 Ocak taşı ile moloz taş inşaat ve Y.Y.S-7 ocak taşı ile istifli taş dolgu yapılması girdisi için işin yapılacağı güzergâhın toplam mesafesinin yaklaşık 3000mt. olduğu ifade edilmekle birlikte 6000 mt. olarak alındığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında bulunan itinerer tablosunda “Taş ocağı km'si ve yola mesafesi yaklaşık değerler olup; tekliflerinden önce istekliler tarafından tekrar ölçülerek teklifler ölçülen mesafelere göre düzenlenecektir.” ifadesine yer verdiği,

İdare şikayete cevap yazısında çalışma yapılacak ve çalışma yapılmayacak yol kesimleri dahil toplam işin başlangıcı ve sonu arasındaki mesafenin idarenin yaklaşık maliyet hesabında 3000mt. olduğu ve analiz formatında isteklilere verilen nakliye formülü ile hesaplanacağının görüldüğü, istekli tarafından yapılan açıklamada analiz formatında yer verilen formülün kullanıldığı, mesafe olarak ise idarenin öngördüğü mesafenin üzerinde 6000mt olarak alındığı, bu durumun ayrıca belge ile tevsik edilmesine gerek bulunmadığından idare tarafından açıklamanın uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen açıklamalara göre teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, aynı zamanda bu kapsamda açıklamalarını üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile de yapabilecekleri, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği ve bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olmasının zorunlu olmadığı, alınan fiyat teklifleri ile ilgili olarak da fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenmesi gerektiği, ancak bu tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Anılan Tebliğ’in yukarıya aktarılan maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği belirtilmesine rağmen bu kapsamda isteklilerin herhangi bir bilgi veya belge sunma zorunluluğu düzenlenmemiştir.

Söz konusu iş kalemleri için istekli tarafından 11.10.2017 tarihli fiyat teklifi, 11.10.2017 tarih ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağı ekinde meslek mensubuna ait 11.10.2017 tarih ve 2026 sayılı 11.01.2018 tarihine kadar geçerli faaliyet belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Buna göre; idare tarafından başvuru sahibi isteklinin açıklamaları kapsamında, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması ve bu durumu destekleyici belgeler ile tam tasdik sözleşmesi sunması gerektiğine yönelik değerlendirme yapılmıştır. Ancak fiyat teklifi verenlerin faaliyet alanının teklif vermeye uygun olmadığına yönelik tespiti yapılmamış olup, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında faaliyet alanını gösterir belgelerin ayrıca istenmediği de dikkate alındığında istekli tarafından açıklama kapsamında sunulması zorunlu olmayan belgelerin açıklama ekinde bulunmadığı gerekçe gösterilerek teklifinin reddedilmesinin yerinde olmadığı,

Diğer yandan; demir girdisi için istekli tarafından alınan fiyat teklifi ve fiyat teklifi ile ilgili olarak satış tutarı tespit tutanağının da açıklamaları kapsamında idareye sunulduğu, söz konusu tutanakların anılan Tebliğin yukarıya aktarılan açıklamalarına uygun olduğu dikkate alındığında idare tarafından “demir fiyatı için herhangi bir kaynak belirtmeden yalnızca liste fiyatları dikkate alınarak açıklama yapılmadığı, günün olağan şartları ile fiyatın mümkün olmadığı” gerekçesinin de mevzuata uyarlık taşımadığından başvuru sahibinin teklifin reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mau Yapı İnş. A.Ş.- Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.