KİK Kararı: 2017/UY.I-3138

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/059
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 23.11.2017
Karar No : 2017/UY.I-3138
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özkoç Petrol Ür. İnş. Taah. Gıda Oto Ür. Tur. İth. İhr. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 3.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/428549 İhale Kayıt Numaralı “Karaman Çevre Yolunun Km:106+500-118+360 Kesiminde Toprak İşleri, Köprü, Sanat Yapıları Ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama İkmal İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 3.Bölge Müdürlüğü tarafından 09.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karaman Çevre Yolunun Km:106+500-118+360 Kesiminde Toprak İşleri, Köprü, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özkoç Petrol Ür. İnş. Taah. Gıda Oto Ür. Tur. İth. İhr. Ltd. Şti.nin 03.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.10.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.10.2017 tarih ve 56377 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2569 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde ihale ilan tarihi itibari ile kendi malı olması istenilen makine ve ekipmana ilişkin belgelerin sunulmasının istenildiği, kamu ihale mevzuatında ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında edilen makine ve teçhizatın sunulmasını engelleyen herhangi bir düzenleme olmadığı halde, idare tarafından istenilen makinelerin ihale ilan tarihi ile sınırlandırıldığından dolayı söz konusu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, bu durumun ihaleye katılımı azaltacağı, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,
İhale İlanı’nda kendi malı olarak istenilen iş makinalarının kapasiteleri belirtilmiş olsa da, belirlenen bu kapasitelerin ihale dokümanı ile uyumluluğunun ihale dokümanı indirildikten sonra anlaşılabileceğinden, başvurularının ihale dokümanındaki hususlara itiraz olarak değerlendirilmesi gerektiği, ihaleye ilişkin analizlerde kullanılan makinelerin özellikleri ve kapasiteleri ile uyumlu olan iş makinelerin istenilmesi gerekirken ihaleye katılımı azaltacak şekilde yüksek kapasiteli iş makinelerinin istenildiği, İhale İlanı ile ihale dokümanı incelendiğinde söz konusu hususlarla ilgili yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, İhale İlanı’nın düzeltilmesi veya ihalenin iptal edilerek yeniden ilan edilmesi gerektiği,
İhale dokümanı içerisinde bulunan birim fiyat teklif cetveli ile birim fiyat tarifleri incelendiğinde, AKS/16, AKS/17 ve AKS/19 poz numaralı iş kalemlerinin birden fazla iş kalemini ihtiva eden paçal iş kalemleri olduğu, paçal poz olan anılan kalemlerin verilen tariften girdilerinin ve miktarlarının hesaplanmasının mümkün olmadığı, doğru bir fiyat teklifi hesabı yapılabilmesi için işe ait projelerin ve paçal pozlara ilişkin girdilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği istekli olabileceklere ihale dokümanı kapsamında verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundan sonra Kurum kayıtlarına alınan 24.10.2017 tarihli dilekçesinde “13.10.2017 tarihinde Kamu İhale Kurumuna yaptığımız 2017/428549 İhale Kayıt Numaralı Karaman Çevre Yolunun Km:106+500-118+360 Kesiminde Toprak İşleri, Köprü, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama İkmal İnşaatı Yapım İşine ait 2017/56377 kayıt numaralı dilekçemizden sarfınazar ediyoruz” ifadelerine yer verilerek itirazen şikâyet başvurusundan feragat ettiği, fakat İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında “…Sözleşmenin Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış olması veya itirazen şikâyet başvurusundan feragat edilmesi, Kurum tarafından itirazen şikâyet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.” hükmü gereği söz konusu başvurunun incelenmesine devam edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü ve anılan maddenin dördüncü fıkrasında “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

29.08.2017 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde “...1 Adet Asfalt Plenti. (240 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu)

1 Adet Mekanik Stabilizasyon Plenti. (500 ton/saat kapasiteli)

1 Adet 110’luk konkasör grubu.

2 Adet Elektronik duyargalı finişer.

4 Adet Ekskavatör.

1 Adet Beton santrali (Min 60 m3/Saat)

4 Adet Transmikser

1 Adet Beton pompası

İsteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

İsteklinin ihalenin ilk ilan veya davet tarihi itibariyle kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan raporda incelemenin yapıldığı unsurlara ait tesvik edici bilgi ve belgeler rapor ekinde sunulacaktır.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır…” düzenlemesine yer verildiği, aynı düzenlemelerin İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde de yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemesinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikayet başvuru süresinin dokümanın satın alındığı, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için ise ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasının, ihale dokümanının 29.08.2017 tarihli ihale ilanına yansıyan düzenlemelere yönelik olduğu anlaşılmış olup, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca şikâyetin en geç 08.09.2017 tarihi mesai saati bitimine kadar yapılması gerektiği, dolayısıyla 03.10.2017 tarihinde idareye yapılan başvurunun süre yönünden uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin bahse konu iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde (1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır...” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “1. İhale konusu işin

a) Adı: Karaman Çevre Yolunun Km:106+500-118+360 Kesiminde Toprak işleri, Köprü, Sanat yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama İkmal İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986 E04 0360 - 2017 E 040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

39 kalemden oluşan Toprak İşleri, Köprü Sanat Yapıları ve Bitümlü sıcak Karışım Kaplama İkmal İnşaatı Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karaman Çevre Yolu…” düzenlemesi,

29.08.2017 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde “…1 Adet Asfalt Plenti. (240 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu)

1 Adet Mekanik Stabilizasyon Plenti. (500 ton/saat kapasiteli)

1 Adet 110’luk konkasör grubu.

2 Adet Elektronik duyargalı finişer.

4 Adet Ekskavatör.

1 Adet Beton santrali (Min 60 m3/Saat)

4 Adet Transmikser

1 Adet Beton pompası

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (on ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 300 (üç yüz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 15 Aralık - 01 Nisan tarihleri arasındaki 105 (yüz beş) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23.4’üncü maddesinde “…Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.

1 Adet Asfalt Plenti. (240 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu) (Kendi malı olacaktır.)

1 Adet Mekanik Stabilizasyon Plenti. (500 ton/saat kapasiteli) (Kendi malı olacaktır.)

1 Adet 110’luk konkasör grubu. (Kendi malı olacaktır.)

60 Adet Kamyon

4 Adet Elektronik duyargalı finişer. (2 adet Kendi malı olacaktır.)

6 Adet Demir bandajlı silindir.

4 Adet Lastik tekerlekli silindir.

6 Adet Ekskavatör. (4 adet Kendi malı olacaktır.)

4 Adet Yükleyici.

1 Adet Beton santrali (Min 60 m3/Saat) (Kendi malı olacaktır.)

6 Adet Transmikser (4 adet Kendi malı olacaktır.)

2 Adet Beton pompası (1 adet Kendi malı olacaktır.)

2 Adet Greyder.

4 Adet Arazöz.

3 Adet Toprak silindiri.

1 Adet Asfalt Freze Makinesi.

2 Adet Komprasör

2 Adet Dozer

1 Adet Fore Kazık Makinası” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin rekabeti engelleyecek şekilde belirlenmemesi gerektiği, bu bağlamda, makine ve ekipmanın kendi malı olma şartının aranmaması esas olmakla birlikte ihale konusu işin niteliği ve kapsamına göre idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, isteklilerin ihale konusu yapım işi alanında etkin olarak faaliyette bulunduklarını göstermesi gibi hususlar göz önünde bulundurularak makine ve ekipmanın bir bölümünün kendi malı olma şartının idarece aranmasının mümkün olduğu, ancak kendi malı olma şartı için tespit edilen oranın ve istenilen kriterlerin rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu ihalede idarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde ihale konusu işin yaklaşık maliyet tutarının 91.937.978,70 TL olduğu, 88 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.10.2017 tarihinde yapılan ihaleye 54 isteklinin katıldığı, bu isteklilerden 20’sinin teklif verdiği, diğerlerinin teşekkür mektubu sunduğu, ihalede teklif değerlendirme aşamasının devam ettiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, ihale konusu işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren 300 gün olduğu, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günlerin 15 Aralık - 01 Nisan tarihleri arasındaki 105 (yüz beş) gün olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 23’üncü maddesi ile yukarıda yer verilen 111 adet makine, teçhizat ve ekipmanın ihale konusu iş kapsamında iş yerinde bulundurmasının zorunlu tutulduğu ve İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddeleri ile söz konusu makine, teçhizat ve ekipmandan 1 adet mekanik stabilizasyon plenti, 1 adet konkasör grubu, 2 adet elektronik duyargalı finişer, 4 adet ekskavatör, 1 adet beton santrali, 4 adet transmikser ve 1 adet beton pompasının kendi malı olma şartının arandığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibinin söz konusu iddiasına özetle “İhale edilecek olan işe idare tarafından tanınan 300 günlük süreye, iş kapsamındaki toprak işleri, sanat yapı işleri, köprü işleri ve üst yapı işlerinin tamamı ve çalışılmayacak 105 günlük sürenin dahil olduğu, kendi malı olarak istenmiş olan 500 ton/saat’lik mekanik stabilizasyon plentinin kapasitesi bu iş için uygun olduğu” şeklinde cevap verilmiştir.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasının değerlendirilebilmesini teminen idareden 06.11.2017 tarihli yazı ile “İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde 1 adet asfalt plenti (240 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu), 1 adet mekanik stabilizasyon plenti (500 ton/saat kapasiteli), …1 adet beton santrali (min 60 m3/saat), …kendi malı olmasının istenildiği,

İhale konusu işe ilişkin yaklaşık maliyet hesaplamasında söz konusu makine, tesis ve ekipmanların ayrı ayrı belirtilmek suretiyle hangi iş kalemlerinde kullanıldığı, anılan makine, tesis ve ekipmanların yaklaşık maliyet içerisinde ayrı ayrı belirtilmek suretiyle ne kadar miktar ve tutar teşkil ettikleri, 300 gün olan sözleşme süresi içerisinde söz konusu makine, tesis ve ekipmanların ayrı ayrı belirtilmek suretiyle kaç gün ve günde kaç saat çalışacakları” yönünde bilgi istenilmiştir.

İdare tarafından gönderilen ve 13.11.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazıda “Sözleşme tasarısının 9.2. maddesinde işin süresi 300 takvim günü olarak belirlenmiştir. Sözleşme tasarısının 9.4. maddesinde ise “havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 15 Aralık-01 Nisan tarihleri arasındaki 105 (yüz beş) gün olduğu belirtilmiştir. Çalışmaya uygun olmayan bu süre 105 takvim günü işin süresinden çıkarıldığında çalışmaya elverişli gün sayısı 300-105=195 gün olduğu görülebilir.

…

1 Adet Beton santrali (Min 60 m3/Saat) kendi malı olarak istenmiştir.

Saatte 60 m3 beton üretme kapasiteli beton santralinin 9 saatlik günlük çalışma saati dikkate alındığında üreteceği beton miktarı 60x9=540 m3/gün’dür.

Birim Fiyat teklif Cetvelinin 5. sırasında AKS/2 pozu 14.750 m3, 27. Sırasında AKK/2 22.500 m3, 38. sırasında AKK/13 pozu 164 m3 toplandığında 37.414 m3 beton üretilecektir. Ayrıca AKK/3 pozunda 100 cm çapında 3635 metre dökme kazık yapılacak olup (daire alan ve silindir formülünden) 3635x3,14x1,00x1,00/4=2.854 m3 beton ihtiyacı daha vardır. Bu da toplandığında 37.414+2.854= 40.268 m3 beton üretilecektir.

Toplam üretilecek miktar günlük üretilecek miktara bölündüğünde beton işleri için 40.268/540=75 gün beton santrali çalışacaktır.

1 transmikser ortalama 10 m3 beton taşıma kapasitesine sahiptir. İdarece 4 adet kendi malı olmak üzere 6 adet mikser istenmiştir. 6x10=60 m3 ve günlük 540 m3 beton miktarı dikkate alındığında 1 günde 540/60=9 sefer 1 mikserin bir günde yapacağı sefer sayısıdır. Bu hesap 4 adet mikser için yapılırsa günlük sefer sayısı 13’e çıkacaktır. İsteklinin betonu temin edeceği, santral ile işyeri arası 30 km civarı olduğu varsayılırsa istenen makine parkı analizlere uygundur.

…

Birim fiyat teklif cetvelinin 23. sırasında AKU/1 pozu 135.500 ton’dur.

İdarece 1 adet 500 ton/saat kapasiteli mekanik stabilizasyon plenti istenmiştir.

Günlük 9 saat çalışma süresi ile 500 ton/saat x 9 saat = 4500 ton malzeme üretilecektir. 135.500 / 4500 =30 gün sadece üstyapı imalatında kullanılacak malzememin üretilmesi için mekanik stabilizasyon plenti çalışacaktır.

…

İdarece 1 Adet 240 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu Asfalt Plenti kendi malı olarak istenmiştir.

Birim fiyat teklif cetvelinin 24. sırasında AKU/2 pozu 245.000 m2’dir.

Tabaka kalınlıkları açıklamada 8 cm bitümlü temel, 6 cm binder, 5 cm aşınma olmak üzere19 cm sıkışmış kalınlık gösterilmiştir.

245.000 m2x 0,19 m x 2,4 ton/m3 (asfalt birim ağırlık=2,4)=111.720 ton bitümlü sıcak karışım imalatı gerçekleştirilecektir.

Günlük 9 saat çalışma süresi ile 240 ton/saat kapasiteli plent 240 x 9 saat =2.160 ton malzeme üretebilecektir.

Bunun için 111.720/2.160=52 gün bitümlü sıcak karışım imalatı yapabilmek için asfalt plenti çalışacaktır.

…Yukarıda açıklandığı üzere;

Toprak işleri için = 147

Sanat Yapıları için = 75

Üstyapı (mekanik) = 30

Üstyapı (BSK) = 52

Çalışılmayan gün = 105

Yol inşaatında tüm imalatlar birbirine bağımlı olup sanat yapıları ile toprak işleri imalatı aynı anda birbirini takip ederek yapılabilir. Bunun için sanat yapıları imalatı için gerekli 75 gün toprak işleri imalatının (147 gün) içerisinde yer almaktadır. Bu bittikten sonra mekanik üstyapı imalatı başlatılır. Üstyapı imalatında da mekanik imalatının hemen peşinden BSK imalatı yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla üstyapı imalatlarının 52 gün içinde yapılacağı öngörülmüştür. Bu yüzden iş programları bu doğrultuda düzenlenir.

İhale konusu işin süresi belirlenirken, kaynakların etkin ve zamanında kullanılması yolun ekonomiye biran evvel kazandırılması gibi yükümlülükler de göz önünde bulundurularak; işin süresi = 147 + 52 + 105=304 = yaklaşık eşit 300 takvim günü olarak belirlenmiştir.” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından kendi malı olması istenilen araçların işe başlama ve işi bitirme tarihi olan 300 gün boyunca günde 8 saat çalıştığı varsayımı üzerinden hesaplama yapılarak bu araçların kapasitelerinin başvuruya konu işe uygunluğunun kıyas edildiği, fakat yukarıda idare tarafından gönderilen açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, yol inşaatında tüm imalatların birbirine bağımlı olduğu ve sanat yapıları ile toprak işleri imalatının aynı anda birbirini takip ederek yapılacağı, bu bittikten sonra mekanik üstyapı imalatının başladığı, üstyapı imalatında da mekanik imalatının hemen peşinden üstyapı (BSK) imalatı yapılmasının gerektiği, dolayısıyla söz konusu işin birbirini takip eden süreçlerden oluştuğu, kendi malı olması istenilen araçların işin süresi boyunca sürekli çalıştırılmayacağı, ayrıca Sözleşme Tasarısında yüklenicinin taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 300 (üç yüz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu, sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımının verilmeyeceği, bunun yanında işyerinde havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmadığı günlerin 15 Aralık - 01 Nisan tarihleri arasındaki 105 (yüzbeş) gün olduğunun düzenlendiği, bu süre toplam iş süresinden çıkarıldığında çalışmaya elverişli 195 günün kaldığı, kendi malı olması istenilen araçların çalıştırılacağı süre iş programına göre ayarlandığında kapasitelerinin iş ile uyumlu olduğu, bahse konu ekipmanlar için istenilen kapasite miktarlarının idarenin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında sağlama sorumluluğu kapsamında değerlendirilebileceği, bu çerçevede ihale dokümanında yer alan düzenlemenin rekabeti engelleyici ve mevzuata aykırı nitelik taşımadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartnameler.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Yapım İşleri Genel Şartnamesi. (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

...

e) 1 adet analiz formatı,

f) -Fiyat Farkı Kararnamesi

-Karayolları Teknik Şartnamesi

-Birim Fiyat Tarifleri

-Yol Üstyapısı Perf.Kriter.ve Ödeme Koş. Şartnamesi

-İtinerer

-Analiz Formatı

-Not

-Zeyilname

5.2. Ayrıca, bu Şartnamenin ilgili hükümleri gereğince İdarenin düzenleyeceği zeyilnameler ile isteklilerin yazılı talebi üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamalar, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçasıdır.

5.3. İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin eki birim fiyat teklif cetveli aşağıda olduğu gibi yer almaktadır.

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

AKT/1

Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti, yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması

metreküp

870.000

AKT/2

Her cins ve klastaki zeminde reglaj

kilometre

2,5

AKT/3

Bordürle çevrili alanlarda, orta refüjlerde, hendek kaplamalarda ve şevlerde bitkisel toprak tabakası teşkili (Ocak veya depo malzemesinden)

metreküp

22.000

AKS/1

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda her türlü sanat yapısı kazısı yapılması (köprü temel kazıları hariç)

metreküp

29.350

AKS/2

Her türlü inşaatta (Köprüler hariç) kuruda veya suda her dozda demirli beton (Beton santralı ile) yapılması. (C 30/37)

metreküp

14.750

AKS/3

Patlayıcı madde kullanmadan demirli ve demirsiz beton inşaatın yıkılması

metreküp

2.270

AKS/4

Ø 800 mm anma çaplı, Yüksek Yoğunluklu Polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) esaslı Koruge kanalizasyon boruları (Yağmursuyu ve kanalizasyon için) (TS EN 13476-1) (SN 8)

metre

1.550

AKS/5

İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin zati bedeli yüklenmesi taşınması boşaltılması istifi ve işçiliği (Ø 50 mm ye kadar her çapta)

ton

1.675

AKS/6

Ø 200 mm lik tünel tipi drenaj borusu temini ve döşenmesi

metre

6.000

AKS/7

Kazı taşı ile istifli ve istifsiz taş dolgu yapılması

metreküp

20.190

AKS/8

Uygun granülometriye sahip kum, çakıl veya kırmataş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, zayıf ve oynak zeminlere, beton yol ve tretuvar altlarına, drenaj hendekleri ile her türlü büz ve menfez yanlarına kum şilte, filtre tabakası veya dolgu yapılması

metreküp

23.500

AKS/9

Kazı Taşı İle Moloz Taş İnşaat ( Kırmataş Harç Malzemesi İle )

metreküp

15.500

AKS/10

Moloz ve Çaplanmış Moloz Taş İnşaat Yüzlerine Gömme Oluklu Derz Yapılması ( Kırmataş Harç Malzemesi İle )

metrekare

15.100

AKS/11

Prekast düşüm oluğu yapılması (Her tipte)

metre

3.850

AKS/12

Bitümlü bordür yapılması (7,5 cm x15 cm, h=7 cm)

metre

9.500

AKS/13

Prefabrik beton plaklarla şev kaplama yapılması

metrekare

4.200

AKS/14

Prefabrik beton bordür imali, yerine döşenmesi ve taşınması (Her tipte)

metre

7.500

AKS/15

20-40 cm kalınlıkta kazı taşı ile harçlı pere yapılması (Kırmataş harç malzemesi ile)

metrekare

3.500

AKS/16

Elektrik direklerinin deplasmanının yapılması

adet

AKS/17

Yeraltı elektrik hatlarının deplasmanının yapılması

metre

300

AKS/18

Q 1000 mm. (Dış Çapı) Çelik Boru ile Terfi Hattı Deplasesi

metre

528

AKS/19

Tahliye Odası ve Tahliye Ayağı Yapılması - Tip:T3 (İçme Suyu Hattı için)

adet

AKU/1

Plentmiks alttemel ve plentmiks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

ton

135.500

AKU/2

19 cm sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması (8 cm. bitümlü sıcak temel tabakası, 6 cm asfalt betonu binder tabakası, 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası yapılması)

metrekare

245.000

AKU/3

Asfalt kazıma makinesi her cins bitümlü karışım kaplamaların kazılması ve nakli

metreküp

2.500

AKK/1

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde, kuruda veya suda köprü temelinin kazılması

metreküp

32.000

AKK/2

Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (beton santralı ile) yapılması (C 30/37)

metreküp

22.500

AKK/3

Köprülerde ve heyelanlı bölgelerde Ø100 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (C 30/37)

metre

3.635

AKK/4

Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her sınıfta demirli beton (Beton Santralı ile) yapılması.

metreküp

10.500

AKK/5

İnşaat Bünyesine giren yuvarlak Demir ve Nervürlü Çeliğin Zati bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği (Ø 50 mm.ye kadar her çapta)

ton

4.250

AKK/6

Profilli demirden yaya korkuluğu (Boyama dahil), kazık çarığı, mesnet teferruatı, bordür kenarı ve ayrım demiri ile ahşap menfez ve köprülerde madeni birleştirme unsurları imali ve yerine montajı

ton

154

AKK/7

Yüksek Dayanımlı Öngerme çeliğinin Temini, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi, Muhafazası ve işçiliği (Her Tip ve çapta Tel, Demet, Çubuk )

ton

450

AKK/8

Neopren (Lastik) Mesnet Tertibatı, Zati Bedeli ve Yerine Konulması

desimetreküp

8.500

AKK/9

Köprülerde Polimer Bitümlü Membran ile su Yalıtımı Yapılması

metrekare

17.480

AKK/10

Ø 100 -Ø 200 mm. Çaplarında PVC boru temini ve yerine konulması

metre

4.500

AKK/11

Fonttan ızgara kapak garguy yapılması

kilogram

4.700

AKK/12

Her tip PVC su tutucu bandı ile sızdırmazlık ve inşaat derzi yapılması

metre

1.100

AKK/13

Prekast cephe panelleri yapılması ve yerine konulması (Toprakarme hariç)(Her ebat ve kalınlıkta) (C 30/37)

metreküp

164

AKK/14

Köprülerde her genişlikte genleşme derzi temini ve yerine konulması

metre

446

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinin son fıkrası uyarınca ihale konusu iş kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) bulunması halinde söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılmak üzere istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, ihale konusu iş içerisinde yer alan 39 adet iş kalemi içerisinde özel ve paçal pozların da yer aldığı, ancak ihale dokümanında söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak idarece genel amaçlı hazırlanan ve içerisinde girdi miktarlarının yer almadığı 1 adet analiz formatının verildiği, ancak analiz miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bununla beraber ihale dokümanı kapsamında hazırlanan birim fiyat tariflerinde anılan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek imalatların detaylı olarak belirlenerek birim fiyata dahil olan ve olmayan masrafların ayrıntılı olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesinde yer verilen açıklama uyarınca ihale dokümanı kapsamında açıklama istenilecek iş kalemlerine ait analiz formatı verilmesindeki amacın teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin söz konusu iş kalemlerine ilişkin öngördükleri teklif bedelini açıklamaları sırasında kullanabilmelerini sağlamak olduğu, bu doğrultuda söz konusu analiz formatlarının aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarece her halükarda hazırlanarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde gönderilmesinin mümkün ve de zorunlu olduğu açıktır.

Öte yandan başvuru sahibinin ihale dokümanı kapsamında projelerin verilmesi gerektiği yönündeki iddiası incelendiğinde, şikâyete konu işin adının “Karaman Çevre Yolunun Km:106+500-118+360 Kesiminde Toprak işleri, Köprü, Sanat yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama İkmal İnşaatı Yapım İşi” olduğu, söz konusu işe ait projelerin ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmediği, idarenin şikâyete verdiği cevabi yazıda özetle “İhale edilecek olan işe ilişkin projeler idarede mevcut olduğu ve istenildiği takdirde projeler idarede incelenebileceği ve temin edilebileceği” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmekle birlikte, işin niteliği göz önünde bulundurulduğunda sağlıklı bir fiyat teklifi hazırlanabilmesi için projelerin istekli olabileceklere ihale dokümanı kapsamında verilmesi gerektiği, projelerin verilmemesi esaslı bir eksiklik olduğu ve ihalenin iptalini gerektirdiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2017/UY.I-3138

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin