KİK Kararı: 2017/UY.I-3019

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/056
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 08.11.2017
Karar No : 2017/UY.I-3019
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nur-Sa İnş. Elekt. Tic. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/327456 İhale Kayıt Numaralı “Mersin Çevik Kuvvet ve Özel Harekat Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 01.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin Çevik Kuvvet ve Özel Harekat Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Nur-Sa İnş. Elekt. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 19.10.2017 tarih ve 57252 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.10.2017 tarihli dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2614 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 18.09.2017 tarihinde alınan ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin kendileri üzerinde bırakıldığı, ancak Hüseyin Avni Türktan İnş. Taah. Müh. – Özmersin Asfalt Yol İnş. Pet. Mad ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın idareye şikâyet başvurusu üzerine düzeltici işlem belirlenerek 12.10.2017 tarihinde alınan iki numaralı ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, bu nedenle İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 14’üncü maddesinin üçüncü bendine istinaden doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

1. Hüseyin Avni Türktan İnş. Taah. Müh. – Özmersin Asfalt Yol İnş. Pet. Mad ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin noter onaylı vekâletname ile vekil tayin edilen Yasin Çevir tarafından imzalandığı ve anılan isteklinin teklif dosyasında söz konusu vekâletname bulunduğundan idareye şikâyet başvurusu ekinde anılan belgenin ayrıca sunulmadığı, ancak teklif dosyasında sunulan vekâletnamede şikâyet başvurusunda bulunulabileceğine ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, bu nedenle idareye şikâyet başvurusunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği,

Ayrıca, söz konusu vekâletnamede anılan şahsın iş ortaklığı beyannamesi imzalamaya da yetkisi bulunmadığından ihale uhdesinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale yetkilisi tarafından alınan düzeltici işlem kararı ile Hüseyin Avni Türktan İnş. Taah. Müh. – Özmersin Asfalt Yol İnş. Pet. Mad ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin reddedilmemesinin ihale komisyonunu işlevsiz hale getirdiği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olduğu,

3. Söz konusu düzeltici işlem kararında; aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesi halinde işin 1.506.000,00 TL daha uygun fiyatla yaptırılabileceği ve %10’dan fazla metraj eksikliklerinden doğan farkın 204.534,72 TL olduğu birlikte değerlendirilerek, söz konusu açıklamanın kabul edilmemesinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla karşılaması ve kaynakların verimli kullanmasını sağlama sorumluluğunu ihlal edici sonuç doğurduğu gerekçe gösterilerek aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesiyle yetkinin keyfi olarak kullanıldığı ve mevzuat düzenlemelerinin tamamen göz ardı edildiği,

4. Yapım işi ihalelerinin yaklaşık maliyet hesabında kullanılan %25 oranındaki yüklenici kârı ve genel giderlerin %15’inin genel giderlere, %10’unun yüklenici kârına ilişkin olduğu, ihale uhdesinde bırakılanın teklifinin yaklaşık maliyetin %27,69 altında olduğu, kendi tekliflerinin ise yaklaşık maliyetin %18.01 altında olduğu birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu iş gibi kapsamlı ve özgün bir yapım işinin herhangi bir kâr oranı gözetilmeden zarar edecek şekilde yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ihale uhdesinde bırakılan tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ekonomik yapım yöntemi, seçilen teknik çözümler ve kullanılacak avantajlı koşullara ilişkin somut bir açıklamada bulunulmadığı, son yapılan yasal düzenlemeler dikkate alındığında (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun getirdiği yükümlülükler gibi) genel giderlerin %15’in üzerinde bir orana denk geldiği, kendi tekliflerinde %3 oranında bir kâr öngördükleri, bu nedenlerle ihale uhdesinde bırakılanın teklif tutarı ile ihale konusu işin fen ve sanat kurallarına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı,

5. Aşırı düşük teklif sahibinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farkın isteklinin birim fiyatları ile çarpılarak toplamda oluşan fiyat farkının teklife oranlanması suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

6. Metraj farklarından doğan 204.534,72 TL’lik tutar farkının ihale komisyonunca mevzuata uygun olmadığı kabul edildiği halde, ihale yetkilisince ihale komisyonunda bulunan işin uzmanları tarafından kabul edilmeyen bu farkın kabul edilerek düzeltici işlem belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

7. İdarenin teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları somut bir şekilde ortaya koyamayan tüm aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında “…İstekli olabilecek, aday veya istekli ile bu kişiler adına yetki verilmiş temsilci veya vekil tarafından şikayet başvurusunda bulunulması durumunda, yetkilerin tek tek sayılmak suretiyle belirlendiği temsile yetkili olunduğuna dair belgelerde, ihalelere yönelik olarak şikayet yoluna başvuru yetkisini içeren veya bu anlama gelen özel bir yetkinin bulunması gerekmektedir…” açıklamasına,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin

a) Adı:MERSİN ÇEVİK KUVVET VE ÖZEL HAREKAT HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 ADET ÖZEL HAREKAT HİZMET BİNASI 1 ADET ÇEVİK KUVVET HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

ç) Yapılacağı yer:MERSİN İLİ

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin bina yapımı işi olduğu, söz konusu ihaleye 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler arasından sadece Hüseyin Avni Türktan - Öz Mersin Asf. Yol İnş. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından açıklama sunulduğu, 18.09.2017 tarihli birinci ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı ve Hüseyin Avni Türktan - Öz Mersin Asf. Yol İnş. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak anılan isteklinin teklifinin reddedildiği, söz konusu İş Ortaklığı tarafından 25.09.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine idare tarafından alınan 12.10.2017 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile Hüseyin Avni Türktan - Öz Mersin Asf. Yol İnş. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Nur-Sa İnş. Elek. Tic. San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihale uhdesinde bırakılan İş Ortaklığının pilot ortağı Hüseyin Avni Türktan İnş. Taah. Müh. tarafından vekil tayin edilen Yasin Çevir adına hazırlanan vekâletnamede söz konusu şahsın şikâyet başvurusunda bulunabileceğine ve iş ortaklığı beyannamesi imzalayabileceğine ilişkin bir ibarenin bulunmadığı iddia edilmektedir.

Hüseyin Avni Türktan İnş. Taah. Müh. – Özmersin Asfalt Yol İnş. Pet. Mad ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından birinci ihale komisyonu kararı üzerine idareye şikâyet başvurusunda bulunulurken başvuru ekinde vekâletname sunulmadığı, pilot ortak Hüseyin Avni Türktan İnş. Taah. Müh. adına şikâyet dilekçesinin Yasin Çevir tarafından imzalandığı, anılan ortak adına teklif mektubunun ve iş ortaklığı beyannamesinin de aynı şahıs tarafından imzalandığı ve iddiaya konu vekâletnamenin teklif dosyasında sunulduğu, söz konusu vekâletnamede “…ihale konusu ile ilgili tüm iş ve işlemleri yetkili mercilerde, ilgili resmi dairelerde ihale makamı nezdinde yapmaya, takip etmeye ve imzası ile neticelendirmeye, Ayrıca adına her türlü özel ve tüzel kişilerle her türlü iş ortaklığı sözleşmesi düzenlemeye imzalamaya sunmaya, eksiklikleri tamamlamaya, haklarımızı korumaya elden evrak alıp vermeye yetkili olmak üzere … YASİN ÇEVİR tarafımdan vekil tayin edildi.” ibaresinin yer aldığının tespit edildiği, bu ibareden anılan şahsa İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 5’inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ihalelere yönelik şikâyet yetkisi ile iş ortaklığı beyannamesi imzalama yetkisinin verildiği anlaşıldığından, söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından ihale komisyonunca alınan birinci ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi reddedilen Hüseyin Avni Türktan - Öz Mersin Asf. Yol İnş. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın şikâyet başvurusu üzerine ihale yetkilisi tarafından alınan düzeltici işlem kararı ile söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasının ihale komisyonunu işlevsiz hale getirdiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede, birinci ihale komisyon kararına ilişkin 25.09.2017 tarihinde Hüseyin Avni Türktan - Öz Mersin Asf. Yol İnş. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından 04.10.2017 tarihinde karar alındığı, 12.10.2017 tarihinde ise bu karar doğrultusunda ikinci ihale komisyonu kararı alınarak düzeltici işlem tesis edildiği, söz konusu ihale komisyonu kararında da ihale komisyonu üyelerinin tümünün imzası bulunduğundan bu durumun ihale komisyonunu işlevsiz hale getirmediği ve bu nedenle söz konusu durumda mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3, 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından idarece ikinci komisyon kararında ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması gerekçe gösterilerek ve aşırı düşük teklif sahibinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farkın isteklinin birim fiyatları ile çarpılarak toplamda oluşan fiyat farkının teklife oranlanması suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Bahse konu ihaleye anahtar teslimi götürü bedel üzerinden çıkılması nedeniyle, mevzuat uyarınca ihaleye konu olan işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi ve isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması gerektiği, bu bağlamda anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalelerde isteklilerin metrajları ile idarenin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunmasının mümkün olduğu, ancak aradaki metraj farkının işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılmasına engel olmayacak şekilde olması gerektiği anlaşılmıştır.

Birinci ihale komisyonu kararının ekinde yer alan tabloda açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin yaklaşık maliyete esas metrajlar ile ihale uhdesinde bırakılanın aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı metrajlar ve her bir iş kalemine ilişkin sunduğu birim fiyatların yer aldığı, söz konusu tablonun değerlendirilmesi sonucunda, bazı iş kalemlerinde %10’un üzerinde miktar farklılıkları olduğu, söz konusu metraj farklılıklarının isteklinin birim fiyatlarıyla toplamda 204.534,72 TL fiyat avantajı sağladığı, bu avantajın teklif sıralamasını etkiler nitelikte olmadığı tespit edildiğinden bu metraj farklılıklarının makul kabul edilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, ikinci ihale komisyonu kararında anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun bulunmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

Herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurular ile tüm belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini içeren başvurularda;

Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından ihale uhdesinde bırakılanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının hangi yönleriyle mevzuatın hangi hükümlerine uygun olmadığına ilişkin somut beyanlarda bulunulmayarak, genel nitelikli hukuka aykırılık ifadeleri kullanılmak suretiyle iddialarda bulunulduğu, ancak Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı göz önüne alındığında, anılan iddiaların ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini doğuracağı anlaşıldığından söz konusu iddialar yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan, idare tarafından mevzuata uygun şekilde yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları için açıklama istenildiği, ihale uhdesinde bırakılan tarafından yapılan açıklamanın ise idarece uygun bulunduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddialarının da somut bir dayanağının bulunmadığı birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.