KİK Kararı: 2017/UY.I-2929 (1 Kasım 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/055
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 01.11.2017
Karar No : 2017/UY.I-2929 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kandaşoğlu Yapı A.Ş. - İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/241082 İhale Kayıt Numaralı “Diyarbakır Güneybatı Çevre Yolu Km: 13+000 - 42+326 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Köprü İşleri Yapılması İkmal İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyarbakır Güneybatı Çevre Yolu Km: 13+000 - 42+326 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Köprü İşleri Yapılması İkmal İşi” ihalesine ilişkin olarak Kandaşoğlu Yapı A.Ş. - İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının 14.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.08.2017 tarih ve 48696 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2172 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, idarece yapılan değerlendirmelerin yerinde olmadığı, şöyle ki;

a) ihale komisyonu kararında, mazotun kilogram fiyatı hesaplanırken kg/litre yoğunluk oranının 0,85 olarak hesaplandığı bu oranın istekli lehine fiyat avantajı sağladığı ve kabul edilemeyeceği, keza Türkiye Petrolleri A.O. (TPAO) motorin güvenlik bilgi formu verilerine göre ve Türkiye Petrol Rafineleri A.Ş. (TÜPRAŞ) internet sitesinden ulaşılabilen bilgilere göre mazotun yoğunluk oranının 0,820-0,845 değerleri arasında olması gerektiği hususlarının belirtildiği, oysa ki TPAO internet sitesindeki motorin güvenlik bilgi formunda, mazotun yoğunluk oranının 0,820-0,845 değerleri arasında olması gerektiğinin değil, olabileceğinin belirtildiği, bu ifadenin kesinlikten yoksun olduğu, keza Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) Temmuz 2015’de yayımlanan Birim Fiyat Tarifi Kitabında mazot özgül ağırlığının 0,850 kg/litre olarak belirtildiği, yine 18.11.2015 tarihli ve 2015/UY.II-3092 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında motorin kesafet katsayının 0,85 olarak esas alınmasının uygun olduğunun belirtildiği, yapılan açıklamada KGM Birim Fiyat Tarifi Kitabındaki bilgilerin kullanıldığı, idarece tesis edilen işlemin bu yönüyle yerinde olmadığı ve açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği,

b) Yine ihale komisyonu kararında, istekli tarafından açıklama istenilmeyen girdilere genel olarak 0,01 TL fiyat öngörüldüğü, bu durumun inandırıcılık ve işin kalitesi bakımından uygun görülmediği, öte yandan bazı nakliye girdilerinde idarece tüm formüller ve mesafeler verilmesine rağmen istekli tarafından 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü hususlarına yer verildiği, oysa ki mevzuat gereği açıklanması istenmeyen iş kalemleri için bir bedel öngörülmesinin yeterli olduğu ayrıca bir hesaplama ya da belgelendirmenin gerekli olmadığı, öngörülen fiyatların ciddiyetinin kabul edilemeyeceği gibi soyut bir gerekçeyle tekliflerin reddedilemeyeceği, idarece tesis edilen işlemin bu yönüyle yerinde olmadığı ve açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği,

c) Anılan kararda, “GBÇ-29” poz numaralı iş kaleminde yer alan “ÖZEL-1 SBS katkı malzemesi “ve “ÖZEL-2 SBS katkı malzemesi” girdileri için KDV dahil fiyat teklifi alınmasının mevzuata uygun olmadığı, “ÖZEL-2 SBS katkı malzemesi” için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarının altında olduğu ve inandırıcılık taşımadığı ve fiyat teklifini veren firmanın (Asur Müh. İnş. Güv. Tem. İth. İhr. Ltd. Şti.) faaliyet alanları incelendiğinde anılan firmanın SBS katkı malzemesi ticareti yapacak yetkisinin olmadığının anlaşıldığı hususlarına yer verildiği, oysa ki KDV hariç fiyat teklifi alınmasının mevzuat gereği bir zorunluluk olmadığı, KDV dâhil de fiyat teklifi alınabileceği, geçerli olarak sunulan belgelerdeki birim fiyatların piyasa koşullarına göre gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedilemeyeceği, öte yandan 6102 sayılı Ticaret Kanunu ile anonim ve limited şirketler bakımından faaliyet konusu dışında da faaliyet yapabilme serbestisi getirildiği, ultra vires yasağının kaldırıldığı, kaldı ki anılan girdiler için fiyat teklifi veren firmaya ait bilgileri içeren 05.07.2011 tarihli ve 7851 sayılı ticaret sicili gazetesi incelendiğinde, her türlü inşaat ve yapı malzemelerinin ithalatı, ihracatı, transit ticaret ve pazarlaması konularının anılan firmanın faaliyet alanları arasında yer aldığı, SBS katkı malzemeleri de yapı malzemeleri olduğu için fiyat teklifi veren firmanın ticaret konusunu oluşturduğu, idarece tesis edilen işlemin bu yönüyle yerinde olmadığı ve açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği,

d) İhale komisyonu kararında “Galvanizli Çelik Şerit” girdisi için alınan fiyat teklifinde işin adı belirtilmediğinden hangi iş işin fiyat teklifi verildiğinin anlaşılamadığı ve teklifi veren firmanın (Duvpan İnş. San. Tic. Ltd. Şti.) adresinin İstanbul ilinde yer aldığı, her ne kadar idarece verilen analizde malzeme nakliyesi için 500 km mesafe öngörülse de, 500 km’den daha fazla olan mesafenin hesaba dâhil edilmediği ve açıklamaların bu yönüyle uygun olmadığı hususlarına yer verildiği, idareye yapılan şikâyet başvurusu sonucunda bu iddianın yerinde görüldüğü ancak diğer iddiaların yerinde görülmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.)Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Diyarbakır Güneybatı Çevre Yolu Km: 13+000 - 42+326 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Köprü İşleri Yapılması İkmal işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, idarece teklif tutarı sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi dört istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, iki isteklinin açıklama sunmadığı başvuru sahibi de dahil olmak üzere açıklama sunan diğer iki isteklinin ise açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği ve 04.08.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin, teklifi sınır değer üzerinde bulunan Uyum Yapı İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

11.07.2017 tarihinde teklifleri sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında 7 adet iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemlerinin detaylı analiz girdilerine ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Kandaşoğlu Yapı Anonim Şirketi - İnelsan İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) İhale komisyonu kararı ekinde yer alan tutanak incelendiğinde, başvuru sahibi istekli tarafından mazot(motorin) girdisi için litreden kilograma dönüşüm yapılırken 0,850 katsayısının kullanıldığı, bu katsayının Türkiye Petrolleri A.O. (TPAO) motorin güvenlik bilgi formu verilerinde yer alan 0,820 - 0,845 aralığında olmadığından kabul edilebilir olmayacağı ve açıklamaların bu yönüyle uygun olmadığının ifade edildiği görülmüştür.

İdarece açıklama istenilecek iş kalemlerinin detaylı analiz girdileri incelendiğinde motorin(mazot) için birim miktarların litre değil kilogram olarak belirlendiği görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından bu doğrultuda motorin(mazot) girdisi için açıklamaların kilogram birimi üzerinden açıklandığı görülmüştür.

Açıklamalar incelendiğinde, mazot(motorin) girdisi için 11.06.2017 tarihinde geçerli EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt birim fiyatlarının esas alındığı, sunulan belgede motorinin litre fiyatının 4,123 TL olduğu, ilgili analizlerde motorinin biriminin kilogram olarak belirlendiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında motorinin litre fiyatının kilogram fiyatına çevrilmesinde KDV hariç birim fiyat üzerinden hesaplama yapıldığı ve litre fiyatının 0,850 değerine bölünerek, analizlerde kullanılan kilogram fiyatı olan 4,11 TL’ye ulaşıldığı tespit edilmiştir.

Piyasada litre cinsinden satılan mazotun bazı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan analizlerde miktarının kilogram cinsinden belirlendiği bilinmekle beraber, litre cinsinden kilogram cinsine dönüşümde yoğunluğa ilişkin katsayıların ne olması ya da hangi aralıkta olması gerektiği hususunda, gerek idareler ve ilgili kuruluşlar nezdinde, gerekse piyasada faaliyet gösteren firmalar nezdinde farklı değerlendirmelerin esas alındığı tespit edilmiş, şikâyete konu olayda da uyuşmazlığın, idarece ve başvuru sahibi istekli tarafından, mazotun litre cinsinden kilogram cinsine dönüşümündeki yoğunluğuna ilişkin farklı aralıkta/katsayıda değerlerin esas alınmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen uyuşmazlığa konu yoğunluk dönüşüm oranlarının standart olarak hangi aralıkta olması gerektiğinin netliğe kavuşturulması amacıyla Türk Standartları Enstitüsü’nden görüş istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla 09.10.2017 tarihli ve 23222 sayılı Kurum yazısı ile “…Kurumumuz, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesi gereğince ihalelere ilişkin itirazen şikâyet başvurularını incelemekte ve sonuçlandırmaktadır. Bu çerçevede yapılan bir şikâyet incelemesine esas olmak üzere aşağıdaki hususlarda görüşünüze ihtiyaç duyulmuştur.

1. Normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin(litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların hangi aralıkta olması gerektiği bilgisi ve buna ilişkin yürürlükte olan standartlar ve/veya diğer ilgili belgeler (Örneğin; TSE 1013, EN ISO 3675, TS EN ISO 12185 vb. varsa konuya ilişkin tarafınızca tespit edilen diğer standartlara ilişkin bilgi ve belgeler)ve buna ilişkin yürürlükte olan standartlar ve/veya diğer ilgili belgeler (Örneğin; TSE 1013, EN ISO 3675, TS EN ISO 12185 vb. varsa konuya ilişkin tarafınızca tespit edilen diğer standartlara ilişkin bilgi ve belgeler) …” şeklinde ifade edilmek suretiyle Türk Standartları Enstitüsü’nden bilgi ve görüş isteminde bulunulmuş, Anılan kurum tarafından gönderilen cevabi yazıda ise “…İlgide bahsedilen konu, bu alanda standart veya benzeri ilmi dokümanları hazırlamak ve Enstitümüz adına teknik görüşleri vermekle yetkili TK16 Petrol ve Petrol Ürünleri Teknik Komitesi tarafından değerlendirilmiş olup, Komitenin konu hakkındaki görüşü aşağıda verilmiştir.

“Belirli bir sıcaklıktaki motorinin hacminin kütleye dönüştürülebilmesi için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir. Ülkemizde pazarlanan motorinlerde (dizel) olması gereken özellikler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından zorunlu uygulamada tutulan TS EN 590 "otomotiv yakıtları - Dizel (motorin) - Gerekler ve deney yöntemleri” standardında belirtilmiştir. Bu standartta yer alan Çizelge 1'e göre motorinin TS 1013 EN ISO 3675 veya TS EN ISO 12185 yöntemlerine göre ölçülmüş olan 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 820,0 kg/m³ - 845,0 kg/m³ (LİTRE cinsinden; 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L) aralığında olmalıdır. Sonuç olarak TS EN ISO 590 standardına uygun bir motorinin 1 litresinin 15 °C sıcaklıktaki kütlesi 0,8200 kg - 0,8450 kg aralığında olmalıdır. Örneğin, bu aralık içinde yer alan ve 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 834,5 kg/m³ (kg cinsinden; 0,8345 kg/L) olarak ölçülmüş olan motorinin 15 °C sıcaklıktaki 1 (bir) litresinin kütlesi 0,8345 kg'dır. Piyasaya sürülmüş olan bir motorin ürününün 15 °C sıcaklıktaki yoğunluk değerine, ürün piyasaya çıkmadan önce TS EN 590 standardına uygunluk açısından ilgili deney yöntemlerinden akredite bir laboratuvarda gerçekleştirilen deneyler sonucunda düzenlenmiş olan deney/analiz raporlarından ulaşılabilir ya da belirli bir ürünün yoğunluğu o üründen TS EN 590 standardına atıf yapılan numune alma yöntemlerine uygun olarak alınan bir numunenin motorinde yoğunluk tayini yöntemlerinden (TS 1013 EN ISO 3675 ve/veya TS EN ISO 12185) akredite bir laboratuvarda yoğunluğu tayin edilmek suretiyle tespit edilebilir.

Motorinin hacmi ve buna bağlı olarak yoğunluğu 15 °C civarındaki sıcaklıklar için çok önemli düzeyde olmamakla birlikte, sıcaklıkla değiştiği için 15 °C’tan farklı sıcaklıktaki bir ürünün 1 litresinin kütlesini belirleyebilmek için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir.” …” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Türk Standartları Enstitüsü’nden alınan görüş doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin(litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L aralığında olması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi istekli tarafından ise, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmayacak ve lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde daha yüksek bir katsayı olan 0,850 kg/L değerinin kullanıldığı görüldüğünden, aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı ve idarece açıklamaların uygun görülmeyerek teklifin reddedilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

b) İhale komisyonu kararı ekinde yer alan tutanak incelendiğinde, başvuru sahibi istekli tarafından açıklama istenilmeyen girdilere genel olarak 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü, bu durumun her ne kadar açıklanması gerekli olmasa da inandırıcılık ve işin kalitesi bakımından uygun görülmediğinin, yine açıklanması gerekli olmayan bazı nakliye girdileri için de verilen formül ve mesafeler kullanılmak yerine 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü, açıklamanın bu yönüyle uygun görülmediğinin ifade edildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin idarenin açıklamaların uygun görmeme gerekçesinin yerinde olmadığı yönündeki iddiasıyla idareye yaptığı şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta ise, “GÇB-29” pozunda nakliye hesaplamaları için kullanılacak mesafe ve formüllerin isteklilere bildirildiği, anılan pozun analiz girdilerinden biri olan “BSK/PAÇ.(NKL-4) plente bitüm nakli” girdisinin her ne kadar açıklanması istenmeyen analiz girdilerinden biri olsa da, idarece verilen formüldeki mesafeler ve değerler yerine yazıldığında çıkan sonucun en az 23,03 TL birim fiyat olması gerektiği, istekli tarafından ise anılan girdi için 0,01 TL birim fiyat teklif öngörüldüğü, buna göre ihale komisyonu kararı ile tesis edilen işlemin yerinde olduğu hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, idare tarafından açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerinden açıklanması istenilenlerin fiyatlarının tevsik edilmesi gerektiği, açıklanması istenmeyen iş kalemlerine ise analizde yer verilmesinin ve söz konusu girdiler için bir bedel öngörülmesinin yeterli olduğu anlaşılmış, yapılan incelemede “GÇB-29” pozu altında bulunan açıklanması gerekli olmayan “BSK/PAÇ.(NKL-4) plente bitüm nakli” girdisi için istekli tarafından 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü tespit edilmiş, dolayısıyla açıklama istenmeyen söz konusu analiz girdisi için isteklinin idarece verilen formülleri kullanmak suretiyle açıklama yapması gerektiği yönündeki idarenin gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) İhale komisyonu kararı ekinde yer alan tutanak incelendiğinde, “GBÇ-29” poz numaralı iş kaleminde yer alan “ÖZEL-1” ve “ÖZEL-2” poz numaralı analiz girdileri için KDV dâhil fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarının altında olduğu ve inandırıcılık taşımadığı ve fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanı bakımından SBS katkı malzemesi ticareti yapacak yetkisinin olmadığının anlaşıldığı hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Anılan analiz girdilerinin maliyeti bakımından, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın piyasa koşullarına uygunluğuna ilişkin yaşanan uyuşmazlık bakımından yapılan incelemede; “ÖZEL-2” poz numaralı analiz girdisi için, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Asur Müh. İnş. Güv. Tem. İth. İhr. Ltd. Şti.den alınan 14.07.2017 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, anılan fiyat teklifindeki birim fiyatın KDV dahil olmak üzere 3.800,00 TL olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bu fiyat üzerinden KDV tutarı düşülerek, KDV hariç birim fiyatın üzerinde olmak üzere 3,250,00 TL/ton birim fiyat öngörüldüğü, bahse konu fiyat teklifinin meslek mensubunca kaşelenerek imzalanmış olduğu anlaşılmıştır. Yine belgeyi düzenleyen, Asur Müh. İnş. Güv. Tem. İth. İhr. Ltd. Şti.nin, 5 Temmuz 2011 tarihli ve 7851 sayılı ticaret sicili gazetesinin 665 nolu sayfasında yer alan bilgilere göre, inşaat alanında iç ve dış ticaret yapmaya yetkili olduğu anlaşılmıştır.

“ÖZEL-1” poz numaralı analiz girdisi için ise, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Kuzeyfalt Kimya İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan 14.07.2017 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, anılan fiyat teklifindeki birim fiyatın KDV dahil olmak üzere 1.650,00 TL olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bu fiyat üzerinden KDV tutarı düşülerek, KDV hariç birim fiyatın üzerinde olmak üzere 1.400,00 TL/ton birim fiyat öngörüldüğü, bahse konu fiyat teklifinin meslek mensubunca kaşelenerek imzalanmış olduğu anlaşılmıştır. Yine belgeyi düzenleyen, Kuzeyfalt Kimya İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin, 2 Nisan 2013 tarihli ve 8291 sayılı ticaret sicili gazetesinin 185 nolu sayfasında yer alan bilgiler göre, inşatta kullanılan her türlü ana ve yardımcı malzemelerin imali alımı ve satımını yapmaya yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’in 45.1.14’üncü maddesinde belirtildiği gibi; aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi mümkün olup usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilmesi söz konusu değildir. Fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın ticari hayatın gereklerine uygun olmadığı yönünde idarenin bir şüphesi olması halinde ilgili tutanağın meslek mensubundan istenerek kontrol edilmesi mümkündür.

Dolayısıyla, başvuruya konu ihalede idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının “ÖZEL-1” ve “ÖZEL-2” girdileri için sunulan fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın piyasa koşullarını yansıtmaması gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Bu çerçevede, incelenen ihalede başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifinin mevzuatta öngörülen koşulları sağladığı anlaşıldığından, fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın ticari hayatın gereklerine aykırı olması yönünde idarenin bir şüphesi olması halinde ilgili tutanağın meslek mensubundan istenerek kontrol edilmesi mümkün iken, söz konusu maliyeti tevsik için sunulan fiyat teklifindeki bedelin piyasa koşullarının altında olduğu ve inandırıcılık taşımadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.

d) İhale komisyonu kararı ekinde yer alan tutanakta “Galvanizli Çelik Şerit” girdisi için alınan fiyat teklifinde işin adı belirtilmediğinden hangi iş işin fiyat teklifi verildiğinin anlaşılamadığı ve teklifi veren firmanın (Duvpan İnş. San. Tic. Ltd. Şti.) adresinin İstanbul ilinde yer aldığı, her ne kadar idarece verilen analizde malzeme nakliyesi için 500 km mesafe öngörülse de, 500 km’den daha fazla olan mesafenin hesaba dâhil edilmediği ve açıklamaların bu yönüyle uygun olmadığı hususlarına yer verildiği görülmüş olsa da, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu sonucunda, idarece inceleme ve değerlendirme yapılarak başvuru sahibine cevap verildiği, verilen cevapta anılan firmadan nakliye dâhil olmak üzere fiyat teklifi alındığının anlaşıldığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yazılmasının gerekli olmadığının değerlendirildiği, sonuç olarak anılan belgenin geçerli kabul edildiği hususlarının belirtildiği, bununla beraber diğer iddiaların hala uygun görülmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının da genel olarak uygun görülmediği ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Sonuç olarak idarenin cevabı incelendiğinde, anılan iddiaya yönelik ihtilaf konusu hususun ortadan kalktığı ancak diğer iddialara yönelik değerlendirmeler bakımından idarenin kararının değişmediği ve bu nedenle idarece düzeltici işlem tesis edilmediği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında motorinin hacminin(litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların Türk Standartları Enstitüsü tarafından belirlenen standartlara aykırı olduğu, açıklamaların bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.