KİK Kararı: 2017/UY.I-2880 (25 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/054
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 25.10.2017
Karar No : 2017/UY.I-2880
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet SERİN- Olgun GÜR İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzurum Teknik Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/25926 İhale Kayıt Numaralı “Erzurum Teknik Üniversitesi Yemekhane Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzurum Teknik Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 01.03.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Erzurum Teknik Üniversitesi Yemekhane Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Serin - Olgun Gür İş Ortaklığının 11.04.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.04.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.04.2016 tarih ve 25503 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 20.09.2017 tarihli ve 2017/MK-421 sayılı Kurul Kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1033-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete göre %28,72 tenzilatlı olduğu, bu tenzilatlar ile iş yapmanın güç olacağı ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının imkânsız olduğu, idarece aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınmadan karar alındığı, şöyle ki;

1-a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, idarece belirlenen analiz formatına uygun analiz sunulmadığı, anılan istekli tarafından sunulan analiz ve alt analizlerde çarpım hataları olduğu, sunulan analizler, hesap cetvelleri, alt analizler ve fiyat tekliflerinde aritmetik hatalar olduğu, analiz ve fiyat tekliflerindeki birim fiyatların birbiri ile uyum göstermediği, bu durumun Genel Tebliğ’in 39.3’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği, idarece belirlenen analiz formatı ve girdileri kullanılmayarak fiyat avantajı oluşturulduğu, kullanılan işçilik fiyatlarının birbiri ile uyuşmadığı, asgari ücretin de altında olduğu, tablo halinde sunulan birim fiyatların uygun olmadığı, isçilik ücreti olarak asgari ücret esas alındı ise o zaman tablo halinde sunulan birim fiyatların geçerli olamayacağı, asgari ücret değişikliğe uğradığı için tüm istenen iş kalemlerine ait analiz sunulması gerektiği, dolayısıyla söz konusu istenen inşaat iş kalemlerine ait tablo halinde fiyat verildiğinden açıklamanın uygun olmadığı, anılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan analizlerin poz numaraları ile açıklama istenilen iş kalemlerinin belirtilen poz numaraları ve tanımlarının, Teknik Şartname ile uygun olmadığı, teknik olarak istenilen şartları taşımadığı gibi yapım şartlarını da taşımadığı, sunulan analizlerde, poz ve rayiçler için esas alınan birim fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, hesap cetvelindeki aynı pozlara ilişkin fiyatların farklı olduğu, bu durumun Genel Tebliğ’e aykırı olduğu,

b) Anılan isteklinin açıklamasında belirlenen imalat miktarları ile idarenin yaklaşık maliyeti oluşturan miktarları arasında %10’u aşan oranlarda farklılıklar bulunduğu, miktarları eksik gösterilen iş kalemlerinin parasal tutarı ile fazla gösterilenlerin parasal tutarı arasındaki farkın fazla olduğu, bu şekilde fiyat avantajı oluşturulmaya çalışıldığı, özellikle demin kalıp, beton ve dış cephe kaplama pozlarının miktarları çok aşağı çekildiği, bu durumun etik olmadığı, %10’u aşan miktarların makul ve kabul edilebilir düzeyde olmamasından dolayı savunmanın uygun bulunmaması gerektiği,

c) Hesap cetvellerinin eksik sunulduğu, sunulan hesap cetvellerinde ise metrajlarda oynama yapılarak fiyat avantajı oluşturulduğu,

ç) Açıklama kapsamında, hesap cetvelinde nakliye miktarları ve tutarlarının gösterilmediği, tüm nakliyeli pozlar için miktara bağlı olarak nakliyeli pozların nakliye miktarı ve tutarlarının hesap cetveline aktarılmadığı, bu şekilde fiyat avantajı oluşturulduğu, örneğin MSB.608/A pozu nakliyeli poz olup, hesap cetvelinde MSB.608/A pozu için nakliye miktarı hesaplanmadığı, aynı şekilde Y.26.020/012A-A, Y.26.020/032A-A, Y.27.501/02/A, Y.26.020/052A/A, 15.140/İB-2, Özel 50 no’lu pozlar için de nakliye miktarları hesaplanmayarak fiyat avantajı oluşturulduğu, elektrik tesisatı içerisinde yer alan Y.15.001/2B pozunda, nakliyeli çalışıldığı halde nakliye miktarları oluşturulmayarak fiyat avantajı sağlandığı, ayrıca bu poza ait nakliye miktarı ve tutarı hesaplamasının eksik yapıldığı, örneğin bu pozun kullanıldığı Subasman altı, Çevre, Altyapı ve Elektrik hesap cetvelinde nakliye miktarı belirlenen miktarın 1.6 katı olması gerekirken, bu miktarın eksik gösterilerek fiyat avantajı sağlandığı, elektrik imalatlarından olan ÖZEL.E23 pozunun biriminin “PROJE” olduğu, bu pozun fiyat teklifi alınırken düzenlenen belgenin Ek-O.5 belgesi olması gerekirken Ek-O.6 belgesi ile açıklanmış olacağı, bu belgenin ilgili meslek mensubundan soruşturulması halinde bu durumun ortaya çıkacağı, ayrıca fiyat alınırken pozun teknik şartnamesinde belirtilen her malzeme için ayrı ayrı fiyat alınması gerekirken alınmadığı gibi, bu işe özgü 100 m2 ye göre fiyat bulunmasının da imkansız olduğu, açıklama kapsamında sunulan tesisat iş kalemlerinde Genel Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesi uyarınca malzeme ve montaj bedelinin ayrıştırılması gerektiği halde, ayrıştırılmadığı, ayrıca bu malzemelerden nakli gerektiren imalatlar için ilave olarak nakliye ücreti dahil edilmeyerek fiyat avantajı oluşturulduğu, istenen inşaat özel pozların hiçbirine nakliye miktarı konulmadığı, halbuki bazı pozların nakliyeli poz olduğu, hayatın doğallığı içerisinde nakliyesiz bir malzemenin inşaat mahalline gelemeyeceği, dolayısıyla bu özel pozlara nakliye miktarı ve analizi konulmayarak fiyat avantajı oluşturulduğu, Açıklama kapsamında analizlerde kullanılan poz ve rayiçler için hangi fiyatların hangi kamu kurum ve kuruluşlara ait olduğuna dair açıklama yapılmadığından Tebliğ’in 45.1.5’nci maddesine aykırı olduğu, örneğin istenen iş kalemleri içerisindeki 31.6.1/018 pozunun birim fiyatının neye göre belirlendiğinin belli olmadığı, ayrıca 105.615/616 pozu için yapılan analizin hatalı olduğu, bu iş kaleminde esas alınan analiz formatının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat analizi ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla bu poz için analiz sunulması gerektiği, sunulan analizin ise uygun olmadığı,

d) Açıklama kapsamında sunulan özel inşaat pozları için fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerinde özel poza ilişkin malzeme, isçilik ve nakliyeler ayrı ayrı belirtilerek fiyat teklifi alınmadığı gibi Erzurum dışından temin edilen fiyat teklifleri için ilgili ilden inşaat mahalline kadar nakliye hesaba katılmayarak fiyat avantajı oluşturulduğu, ayrıca bu özel pozlara alınan fiyat tekliflerine ilişkin Ek-O.5 ve Ek-O.6 belgeleri düzenleyen meslek mensubundan soruşturulması gerektiği, soruşturulması halinde söz konusu belgelerin meslek mensubundan temin edilemeyeceği, fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13.1, 45.1.13.5, 45.1.13.6 ve 45.1.13.7’nci maddelerine aykırılık teşkil ettiği, fiyat tekliflerinin hangi geçici vergi dönemine ait olduğu hususunda açıklayıcı belge sunmadıkları gibi meslek mensuplarının faaliyet gösterip göstermediği noktasında da belge sunulmadığı,

e) Açıklama istenilmeyen pozların hesap cetvelinde fiyatları çok aşağı çekilerek fiyat avantajı oluşturulduğu, her bir poz için belirlenen fiyatın piyasa koşulları ile bağdaşmadığı, her ne kadar bu pozlar için açıklanma istenmese de teklif edilen fiyatlar ile o imalatın yapılma veya gerçekleştirme imkanı olmadığı, dolayısıyla hayatın doğallığına aykırı olan bir yazılı açıklamanın kabul edilmesinin de mümkün olmadığı,

f) Sunulan analizlerde kar ve genel giderler için belirlenen tutarın ilgili poz miktarı çarpımı sonucu çıkan toplam tutarın genel giderleri karşılamayacağı, yani istekli tarafından konulan toplam bedelin karar ve sözleşme pulu, KİK bedeli, all risk sigorta bedeli, SGK bedeli, araç gereç amortisman bedeli, şantiye kurulumu, test ve mobilizasyon giderleri, teknik personel giderleri (teknik personel için TMMOB asgari ücretin esas alınmadığı, asgari ücret 3.300,00 TL), İdari Şartname’de istenen 2015 model araç için (kiralama veya satın alma veya kendi malı olduğuna ilişkin belge), is sağlığı ve güvenliği gideri karşılamayacağının açık olduğu, bu giderleri karşıladığına dair belge sunulmadığı ve açıklama yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 11.04.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 20.04.2016 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 20.04.2016 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 26.04.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Bahse konu itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 08.06.2016 tarihli ve 2016/UY.I-1506 sayılı kararı ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Davacı Mehmet Serin - Olgun Gür İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 06.07.2017 tarihli ve E:2017/786, K:2017/2237 sayılı kararında “…Bu itibarla, davacının itirazen şikâyet başvurusundaki birinci iddiasının esasının incelenmesi gerekirken şekil yönünden reddedilmesinde hukuka uygunluk, işlemin bu kısmı yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacının temyiz İsteminin kısmen reddi ile temyize konu Ankara 16. İdare Mahkemesi'nin 13.01.2017 tarih ve E:2016/2845, K:2017/92 sayılı kararının, dava konusu Kurul kararının (b), (c), (ç), (d), (e) ve (f) bölümünde yer alan iddialar yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, temyiz isteminin kısmen kabulü ile davacının birinci iddiasına yönelik davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, bu kısım yönünden dava konusu işlemin İPTALİNE...” gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verildiği,

Anılan Danıştay kararı üzerine alınan 20.09.2017 tarihli ve 2017/MK-421 sayılı Kurul Kararı ile “…1-) Kamu İhale Kurulunun 08.06.2016 tarihli ve 2016/UY.I-1506 sayılı kararının 1’inci iddia altında yer alan (a) bendi ile ilgili kısmının iptaline,

2- ) Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin birinci iddiasının (a) bendinde öne sürülen iddialarının esasının incelenmesine…” karar verildiği anlaşılmış olup, Danıştay kararı doğrultusunda başvuru sahibinin birinci iddianın (a) bendinde ifade edilen iddiaları çerçevesinde yeniden inceleme yapılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (a) bendine ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.)İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.(Değişik07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.)Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 26.md.)İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 27.md.) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 28.md.)Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajıaçıklanmalıdır.

45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.)

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından; isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları, sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyeceği, hesap cetvelinde sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu, anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından ihale dokümanı kapsamında, iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmadığı, ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabileceği, iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, idarece sınır değerin 10.042.460,84 TL olarak belirlendiği, iki isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği ve idarece iki istekliye de 09.03.2016 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük tekliflerine açıklama getirmeleri hususunda bilgilendirme yapıldığı, bu yazıların ekinde ise; 26 tanesi özel poz isimlendirmesi altında ve 7 tanesi kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış pozların analiz içeriğinin değişikliğe uğratılarak bu pozlara özel poz niteliği kazandırılması suretiyle oluşturulan pozlar da dahil olmak üzere toplamda 33 adet özel poz niteliğindeki iş kaleminin dahil olduğu 69 adet açıklama istenilecek inşaat iş kalemi ve tamamı kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmış 19 adet tesisat iş kaleminin yer aldığı açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesine, açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine ve 75 adet analiz girdisinden oluşan açıklama istenilen analiz girdileri listesine yer verildiği, öte yandan özel pozlara ilişkin özel analiz formatının yazı ekinde yer almadığı ancak bu analizlerin ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verildiğinin anlaşıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin idarece yapılan bildirimi takiben Ak-Yapı İnş. Taah. İnş. Mlz. Trz. Hyv. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yakup Güngör İş Ortaklığınca 10.03.2016 tarihinde, Alkazan İnş. End. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise 11.03.2017 tarihinde idareye yapılan başvuru ile bilgi talebinde bulunulduğu, bu talepte inşaat iş kalemleri arasında yer alan 7 adet poz için bu pozların sonuna “/A” uzantısı konularak ( 18.234/A, MSB.671/A,…)kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların değişikliğe uğratılmış olduğu dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar uyarınca girdi miktarlarının verilmesi gerektiğinin belirtildiği, idarenin her iki istekliye 11.03.2016 tarihinde EKAP üzerinden yapmış olduğu bildirimin ekinde 7 poza ilişkin analiz girdilerinin isimlerinin ve miktarlarının yer aldığı analiz formatına yer vermiş olduğu, söz konusu açıklama talebine iki isteklinin de süresi içerisinde cevap verdiği, idarece Ak-Yapı İnş. Taah. İnş. Mlz. Trz. Hyv. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yakup Güngör İş Ortaklığının sunmuş olduğu açıklamalar uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, açıklamaları idarece uygun görülen Alkazan İnş. End. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasıyla ilgili idarenin gerçekleştirmiş olduğu iş ve işlemler, ihale dokümanı kapsamında yer verilen bilgi ve belgeler ve yukarıya aktarılan mevzuat düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, mahkeme kararı doğrultusunda, başvuru sahibinin, birinci iddianın (a) bendinde ifade edilen iddialarının incelenmesi neticesinde;

İhale üzerinde bırakılan Alkazan İnş. End. Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.03.2016 tarihli yazı ekinde sunulan açıklamada, teklif fiyata dahil olan tüm giderlerin yer aldığı ana icmal, her bir iş bünyesinde (subasman altı, subasman üstü, çevre tanzimi altyapı, makine tesisatı/sıhhi tesisat, makine tesisatı/kalorifer tesisatı, makine tesisatı/yangın tesisatı, makine tesisatı/havalandırma tesisatı, makine tesisatı/otomatik kontrol, makine tesisatı/ mutfak tesisatı, elektrik tesisatı/kuvvetli akım) 10 farklı iş grubu altında düzenlenen hesap cetveli, inşaat ve tesisat grubu olmak üzere ayrı ayrı açıklama istenilen girdi fiyatlarının ait olduğu kurum (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları) ve firma listesi (fiyat teklifi), açıklama istenilen iş kalemleri analizleri (inşaat ve tesisat), nakliye analizleri ve alt analizler, mesafe krokisi, fiyat teklifleri, fiyat tekliflerine ait satış tutarı tespit tutanakları, fiyat teklifini düzenleyen firmalara ait Oda Sicil Kayıt Suretleri, imza sirküleri, imza beyannamesi, fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubuna ait faaliyet belgeleri ve meslek mensubu ile imzalanan sözleşmelerin sunulduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerin idarece hazırlanan analiz formatlarına uygun olduğu, sunulan analizlerde idarece belirlenen girdilerin kullanıldığı, analizlerin poz numaraları ve tanımlarının idarece belirlenen açıklama istenilen iş kalemlerinin poz numaraları ve tanımları ile uyumlu olduğu, dolayısıyla yapım şartlarına ve teknik özelliklere ilişkin bir uygunsuzluktan bahsedilemeyeceği,

Analizler, alt analizler ve hesap cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı,

İlan tarihi 09.02.2016 olan şikâyete konu ihalede 2015 yılı birim fiyatlarının kullanıldığının anlaşıldığı, birim fiyatlar ve rayiçler için kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların yanında ayrıca bunların kârsız tutarlarının ve fiyat tekliflerinin kullanıldığı, istekli tarafından ihale tarihi itibarıyla geçerli saatlik asgari ücretin üzerinde işçilik fiyatı öngörüldüğü ve bu fiyatların istekli tarafından sunulan ayrıntılı analizler üzerinde gösterildiği,

Fiyat tekliflerindeki fiyatların analizlere uygun şekilde aktarıldığı,

Hesap cetvelinde (Örneğin açıklama istenilen iş kalemleri listesinin 3’üncü sırasında yer alan 18.140/A1 poz numaralı iş kaleminin hem 01.01.Subasman üstü hem de 01.02.Subasman altı iş gruplarının içinde yer aldığı, her iki grupta da söz konusu poz numaralı iş kaleminin birim fiyatının 33,36 TL olduğu) ve birim fiyat analizlerinde (Örneğin açıklama istenilen iş kalemleri listesinin 5 ve 6’ncı sırasında yer alan 23.243/20 ve 23.243/23 poz numaralı iş kalemlerine ait girdilerden 1 girdi hariç diğer 12 girdinin aynı olduğu ve aynı birim fiyatların teklif edildiğinin görüldüğü), aynı pozlara ve aynı girdilere ilişkin birim fiyatlar arasında bir farklılığa rastlanılamadığı,

Netice itibarıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.