KİK Kararı: 2017/UY.I-2637 (27 Eylül 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/048
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 27.09.2017
Karar No : 2017/UY.I-2637

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Argüp Mühendislik Müş. İnş. ve Taah. Ltd. Şti. - Gen-Ka İnşaat Yapı Malz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Cevizlidere Mahallesi Gökkuşağı Caddesi No: 21/4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Çiftlikköy Mahallesi Üniversite Caddesi 33343 Yenişehir/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/205805 İhale Kayıt Numaralı “Mersin Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 25.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Argüp Mühendislik Müş. İnş. ve Taah. Ltd. Şti. - Gen-Ka İnşaat Yapı Malz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 18.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.08.2017 tarih ve 48868 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2192 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerce açıklama istenen iş kalemleri miktarlarının işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapımını engelleyecek nitelikte eksik hesaplandığı,

2. Birim fiyatı iş kalemleri için sunulan inşaat iş kalemleri, analiz girdileri, miktarları, fiyatları birim fiyatlara ve mevzuata uygun olmadığı, mazot fiyatları için EPDK tarafından il bazındaki fiyatlarının kullanılması zorunluluğuna uyulmadığı,

3. Mevcut birim fiyatlardan faydalanarak hazırlanan iş kalemleri olan (25.116/A12/ANL2, Y.19.055/054/ANL, Y.25.003/28ANL) pozları için analiz sunmayarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, bu yönüyle hem mevzuat hükümlerine hem de isteklilere verilen örnek analiz formatına uygun olmadığı, söz konusu iş kalemlerinin analizlerinde girdilerin tek tek gösterilmesi zorunlu iken isteklilerce bu zorunluluğa uyulmadığı,

4. Tesisat iş kalemi niteliğindeki iş kalemleri için (mekanik tesisat ve elektrik tesisat iş kalemleri) yapılan açıklamada mevzuat gereği malzeme bedeli ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği ancak isteklilerce bu hususa uyulmadığı,

5. İnşaat iş kalemleri analiz girdileri arasında yer alan demir, çimento, kum, çakıl, tuğla kiremit vb. analiz girdileri için teklif edilen fiyatlar fabrika, depo ve ocak fiyatları olup nakliyelerinin de ayrıca hesaplanarak analizlerde gösterilmesi gerekmesine rağmen nakliyelerin gösterilemeyerek eksik hesaplandığı,

Y.15.010/4B poz nolu kazı imalatı ile ilgili açıklamada kazıdan çıkan malzemenin nakliyesinin gösterilmediği, kazı ile ilgili olarak ilgili belediyeden döküm yeri için yazı alınması ve kazıdan çıkan malzemenin mesafesine göre nakliye maliyetinin hesaplanarak analizde gösterilmesi gerektiği ve isteklilerce bu hususun göz ardı edildiği,

6. Yapılan açıklamalarda inşaat özel iş kalemleri için (ÖBF05.01, ÖBF.07, ÖBF.08, ÖBF.11, ÖBF.14.1, ÖBF.17, ÖBF.25. ÖBF.26) örnek analiz formatına uygun olarak ayrıntılı analiz sunulması gerekirken bu hususa uyulmayarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, bu hususun mevzuata aykırı olduğu,

7. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerce sunulan fiyat tekliflerinin ilgili alanlarda faaliyet gösteren tedarikçilerden alınmadığı, usulüne uygun tanzim edilmemiş olduğu, imzaya yetkili kişilerce imza altına alınmadığı, taşıması gereken ibareleri, kaşe ve mühürleri ihtiva etmediği, gerçek piyasa şartlarına aykırı olarak düzenlendiği, fiyat tekliflernini maliyet ve satış tespit tutanakları düzenlenmeden hazırlanmış olduğu, fiyat teklifini imzalayan firmaya ait imzaların yetkili kişilerce atılmadığı,

8. Standart üretimi ve satışı olmayan iş kalemleri (ÖBF.39.1,ÖBF.39.2, ÖBF.39.4, ÖBF.39.5, ÖBF.39.6, ADET ÖBF.39.7) için üçüncü kişilerden fiyat teklifi almalarının mevzuata uygun olmadığı, alınan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, fiyat tekliflerinin satışlar üzerinden düzenlenemeyeceği,

9. İsteklilerce fiyat teklifi ile açıklama yapılan ÖBF.22 ve ÖBF.38 İş kalemlerinin standart olarak alınıp satılan iş kalemleri olmadığı, aynı profil özelliklerini, aynı tipte camı olan bir giydirme cephe satışı bulunmasının imkansız olduğu, satışların üzerinden fiyat teklifi düzenlendiği,

ÖZEL-NAT1, ÖZEL-OKT2 İş kalemlerinin birim fiyat tarifleri incelendiğinde içerisinde çok fazla sayıda, farklı ebat ve boyutlarda malzeme ve iş kalemlerini ihtiva ettiği, bunun yanında projeye özel bilgisayar sistemleri ve yazılımlar da ihtiva ettiğinin şartnamesi ve birim fiyat tariflerinden anlaşıldığı, söz konusu imalatların sadece Mersin Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Yapım İşi için özel projelendirilmiş olduğu, bu haliyle üretim ve satışının olmasının imkânsız olduğu, fiyat teklifini veren firmaların daha önce aynı içerik, aynı nitelik ve aynı detaylarda bir satışı olamayacağı, bu şekilde düzenlenmiş belgelerin gerçeği yansıtmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler “başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.2. Gerekli görülmesi durumunda, (45.1.1.1.) maddesi uyarınca belirlenen sınır değer katsayıları yerine, işin niteliğine göre;

a) Mevzuatı uyarınca kendisine yapım işi yaptırma yetkisi verilen bakanlıklar tarafından, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veya ilişkili olan idareleri için,

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, (a) bendinde sayılan idareler dışındaki idareler için,

(1,00)’den küçük, (1,20)’den büyük olmamak üzere (N) sınır değer katsayıları belirlenebilir. Ayrıca Bakanlıklar tarafından ön proje üzerinden ihalesi yapılacak olan üst yapı işleri için (0,90)’dan küçük, (1,10)’dan büyük olmamak kaydıyla farklı katsayılar belirlenmesi de mümkündür. Belirlenen katsayılar, Resmî Gazete’de ilan edilir.

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilere, 03.08.2017 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ve açıklama istenilen analiz girdisi listesinin yer aldığı görülmüştür.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Mersin Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2016I000361

c) Miktarı ve türü:

Bodrum+Zemin+3 katlı betonarme karkas onkoloji hastanesi yapım işi.

Bodrum+Zemin+3 katlı betonarme karkas onkoloji hastanesi yapım işi.

ç) Yapılacağı yer: MERSİN ÜNİVERSİTESİ ÇİFTLİKKÖY KAMPÜSÜ YENİŞEHİR/MERSİN…” düzenlemesi yer almaktadır.

12.07.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1889 sayılı Kurul kararı sonucu aşırı düşük teklif açıklamalarının yenilenmesi kararı gereği idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları yapılması ile birlikte yeniden alınan karar üzerine başvuru sahibi istekli itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

İhalede Belkar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.- Canber Mühendislik İnş. Tic. A.Ş. İş ortaklığı, Mehmet Özcan ve Cemaller İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen ve istenmeyen iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelleri, açıklama istenen iş kalemleri/grupları için düzenlenen analizler, analizlere ilişkin fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasının idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmaması halinde isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açık olmakla birlikte anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi, isteklilerinde bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da uygulama projesindeki şekliyle işi tamamlaması esastır. Bu bağlamda bahse konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması suretiyle ihale edilmesi nedeniyle anılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerinde metrajlarının idarenin metrajlarıyla birebir örtüşmesinin ve/veya isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar öngörmesinin mümkün olduğu, ancak aradaki metraj farkının işin proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ifa edilmesini engelleyici nitelikte olmaması gerektiği açıktır.

Mevcut bilgiler ışığında; ihale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinin yaklaşık maliyetin dayanağı hesap cetveli ile karşılaştırılmasında itirazen şikâyete konu edilen 74 iş kalemine ait metrajın idarenin metrajından %1 ile %8,17 arasında düşük olduğu görülmüştür. İstekli tarafından yukarıda belirtilen iş kalemlerindeki metraj düşüklüğünün makul ve kabul edilebilir düzeyde olduğu, ayrıca isteklinin proje ve Teknik Şartname’ye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak işi ifa etmesinin mümkün olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin iddiası kapsamında Mehmet Özcan ve Cemaller İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen metrajlar ile yaklaşık maliyette öngörülen metrajlar kıyaslandığında, öngörülen metrajların yaklaşık maliyette öngörülen metrajlardan %10’un üzerinde olduğu görülmekle birlikte fiyat avantajı sağlamadığı anlaşılmış olup söz konusu istekliler için de başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında, “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “…Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddialarında 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde idarenin hangi işleminin hangi nedenlerle hukuka aykırı olduğu hususlarına yer verilmediği ve delilleri ile de ortaya konulmadığı, isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yeniden incelenmesi yönünde talebinin olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiada bulunulmadığı görülmüştür.

Ayrıca, başvuru sahibinin söz konusu iddiası ve diğer iddialarda mazot fiyatları için EPDK tarafından il bazında yayınlanan fiyatların kullanılması zorunluluğuna uyulmadığı konusundaki iddiasına idareye sunduğu şikâyet dilekçesinde yer vermediği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, şikâyet başvurusuna konu edilmeyen iddialar itirazen şikâyet başvurusu kapsamında incelenemeyeceğinden, başvuru sahibinin iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddianın gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmekte olup başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda yer alan söz konusu iddialarının bu hali ile uygun olmadığı, ayrıca EPDK tarafından il bazında yayınlanan fiyatların kullanılması zorunluluğuna ilişkin iddiası ile ilgili şikâyet başvurusuna konu edilmeyen iddialar itirazen şikâyet başvurusu kapsamında incelenemeyeceğinden, başvuru sahibinin iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Belkar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.- Canber Mühendislik İnş. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Mehmet Özcan ve Cemaller İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; Y.19.055/054/ANL, Y.25.003/28ANL poz numaralı iş kalemleri için analiz sunulduğu, fiyat teklifi alınmadığı, 25.116/A12/ANL2 pozu için ise analiz sunulduğu ve sadece malzeme bedeli için fiyat teklifi alındığı, tüm girdiler için tek bir fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamalarda bulunulmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu iş kalemlerinin içerisinde kamu kurum ve kuruluş pozları ve özel pozların olduğunun görüldüğü, her üç isteklinin de kamu kurum ve kuruluşlara ait birim fiyatlar ve fiyat teklifleri ile açıklama yaptığı,

Aşırı düşük teklif açıklaması yapan istekliler Belkar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.- Canber Mühendislik İnş. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Mehmet Özcan ve Cemaller İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamaların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan “…İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir…” açıklamasına uygun olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihalede açıklama istenilen iş kalemleri listesinde kum, çakıl ve çelik gibi girdilerin bulunduğu ve anılan isteklilerin söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında bu kalemlere ilişkin kamu kurum ve kuruluşlara ait analizler ve idarece oluşturulmuş analizlerin bulunduğu, istekliler tarafından söz konusu inşaat iş kalemi girdilerinin ve Y.15.010/4B pozunun, Tebliğ’in 45.1.5 maddesine uygun olarak açıklandığı, ayrıca idare tarafından açıklama istenen iş kalemleri içerisinde nakliye gideri için açıklama istenmediği, dolayısıyla istekliler tarafından nakliye girdisi için ayrıca açıklama yapılmasının beklenemeyeceği, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından, ÖBF05.01, ÖBF.07, ÖBF.08, ÖBF.25. ve ÖBF.26 poz numaralı iş kalemleri için idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere gönderilen ayrıntılı analiz formatlarına uygun olarak açıklama yapıldığı,

İsteklilerin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ÖBF.11, ÖBF.14.1, ÖBF.17 poz numaralı iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi kapsamında fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, poz numaraları verilen iş kalemlerinin esaslı bir işçilik ve montaj gerektirmediği, istekli tarafından öngörülen fiyatların tevsikinin yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin, sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifi alınmış olan iş kalemlerinin tamamının usulüne uygun tanzim edilmemiş olduğu, imzaya yetkili kişilerce imza altına alınmadığı, taşıması gereken ibareleri, kaşe ve mühürleri ihtiva etmediği, gerçek piyasa şartlarına aykırı olarak düzenlendiği, fiyat teklifleri maliyet ve satış tespit tutanakları düzenlenmeden hazırlanmış olduğu, fiyat teklifini imzalayan firmaya ait imzaların yetkili kişilerce atılmadığı, yönündeki iddialarının ise hangi fiyat teklifinin usulüne aykırı olduğu, düzenleyen/onaylayan hangi kişi ve kişilere ilişkin olduğunun açıkça belirtilmemesi nedeniyle dayanaksız olduğu, söz konusu iddianın Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip işlemleri baştan sona incelemesi sonucunu doğuracağı, res’en inceleme sonucunu doğuracak şekilde Kurumun inceleme yetkisinin bulunmadığı, bu nedenle reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından açıklama istenen iş kalemleri olan ÖBF.39.1, ÖBF.39.2, ÖBF.39.4, ÖBF.39.5, ÖBF.39.6, ADET ÖBF.39.7 pozlarının İnşaat Özel Teknik Şartname’sinde “Ahşap kapı yapılması” olarak düzenlendiği görülmüştür. Ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin ilgili alanlarda faaliyet gösteren tedarikçilerden alınmadığı iddiasında hangi fiyat teklifi olduğu belirtilmediğinden iddialarda belirtilen iş kalemleri ile sınırlı incelenmiştir.

Belkar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.- Canber Mühendislik İnş. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından söz konusu iş kalemleri için Doğan Dizayn iç. Tas. Mim. Mob. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunduğu, fiyat teklifi dayanağını maliyet tespit tutanağının oluşturduğu, başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu gibi satışlar üzerinden düzenlenmediği, fiyat tekliflerini düzenleyen Doğan Dizayn iç. Tas. Mim. Mob. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin 29.06.2006 tarihli ve 6588 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde şirketin amaç ve konusunun “…mobilya ve iç dekorasyon ile ilgili mobilya ve hasar mutfak proje imalat ve montajını yapmak…” olduğu ve söz konuşu iş kalemlerinin faaliyet alanı içinde yer aldığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mehmet Özcan tarafından söz konusu iş kalemleri için Ladin Ahşap ürünleri Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunduğu, fiyat tekliflerinin dayanağını satış tutarı tespit tutanaklarının oluşturduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen Ladin Ahşap ürünleri Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin unvanından ahşap ürünleri ile iştigal ettiğinin anlaşıldığı ve söz konuşu iş kalemlerinin faaliyet alanı içinde yer aldığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifleri sunulabilmesi için, fiyat tekliflerinin mamul/ mala veya hizmete ilişkin olabileceği belirtilmiş olup bahse konu imalatlara benzer nitelikteki imalatların satışlar üzerinden açıklanmasına engel oluşturacak bir açıklamanın bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Cemaller İnş. Ltd. Şti. tarafından ise fiyat teklifi vermeye yetkili Nihal Dolunay tarafından imzalanmış fiyat teklifi sunulduğu, ancak fiyat teklifinde firma adına yer verilmediği, söz konusu kişi adına Türkiye Ticaret Gazetesi ve Mersin Ticaret Odasından yapılan araştırmada herhangi bir bilgiye ulaşılmadığı, fiyat teklifinin söz konusu iş kalemlerine ait faaliyet alanında olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Belkar İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.- Canber Mühendislik İnş. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının,

ÖBF.22 poz numaralı iş kalemi için İy İçel Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığının beyan edildiği,

ÖBF.38 poz numaralı iş kalemi için İy İçel Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığının beyan edildiği,

ÖZEL-NAT1 poz numaralı iyot tankı ve sistemi iş kalemi için Epsilon Elek. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığı beyan edildiği, fiyat teklifi veren tüzel kişinin bağlı olduğu İstanbul Ticaret Odasında yapılan sorgulama sonucunda, mekanik ve medikal malzeme ve cihaz imalatı ile iştigal ettiği, dolayısıyla anılan üçüncü kişinin faaliyet alanının aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen kalemleri içerdiği,

ÖZEL-OKT2 poz numaralı bina otomasyon hizmeti için Lojikontrol Mühendislik Tic. Taah. A.Ş. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığının beyan edildiği, fiyat teklifi veren tüzel kişinin bağlı olduğu İstanbul Ticaret Odasında yapılan sorgulama sonucunda, bina projelerine yönelik projeler ve endüstriyel işlem kontrol ekipmanları kurulumu ile iştigal ettiği, dolayısıyla anılan üçüncü kişinin faaliyet alanının aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen kalemleri içerdiği,

Başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği satışları üzerinden fiyat teklifi sunmadığı, ÖZEL-NAT1 ve ÖZEL-OKT2 poz numaralı iş kalemleri için faaliyet alanını içeren firmalardan fiyat teklifi alındığı anlaşıldığından iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mehmet Özcan’ın, ÖBF.22 poz numaralı iş kalemi için Pozcu Dekor tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığının beyan edildiği,

ÖBF.38 poz numaralı iş kalemi için Pozcu Dekor tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığının beyan edildiği,

ÖZEL-NAT1 poz numaralı iyot tankı ve sistemi iş kalemi için Şanıvar Teknik Mal. Müh. Taah. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, “ÖZEL-NAT1” pozunun Mekanik Teknik Şarnamede “Nükleer Atık Tesisatı” işi olarak belirtildiği, Şanıvar Teknik Mal. Müh. Taah. Tic. A.Ş.nin Adana Ticaret Odasından yapılan sorgulamada sıhhi tesisat ve ısıtma tesisatı ile iştigal ettiği ve söz konusu iş kaleminin faaliyet alanında olduğu, ÖZEL-NAT1 otomasyon için Olgu otomasyon tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, firma isminden otomasyon hizmeti sunduğunun anlaşıldığı ve ilgili iş kalemi faaliyet alanını içerdiği,

ÖZEL-OKT2 poz numaralı bina otomasyon hizmeti için Olgu otomasyon tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, firma isminden otomasyon hizmeti sunduğunun anlaşıldığı ve ilgili iş kaleminin faaliyet alanını içerdiği, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Cemaller İnş. Ltd. Şti.nin, ÖBF.22 ve ÖBF.38 poz numaralı iş kalemleri için DC Dizayn tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, satış tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığının beyan edildiği,

ÖZEL-NAT1 poz numaralı iş kalemi için iyot tankı ve sistemi ve ÖZEL-OKT2 poz numaralı bina otomasyon hizmeti için Temtech Tesisat Enerji ve Makine Tek. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu, fiyat teklifi veren tüzel kişinin 21.07.2017 tarih ve 9372 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde endüstriyel tesisat, otomatik kontrol sistemleri, enerji ve makine teknolojileri ile iştigal ettiği, dolayısıyla anılan üçüncü kişinin faaliyet alanının aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen kalemleri içerdiği bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca; ÖBF.22, ÖBF.38, ÖZEL-NAT1 ve ÖZEL-OKT2 poz numaralı iş kalemleri için Mehmet Özcan ve Cemaller İnş. Ltd. Şti.nin satışlar üzerinde fiyat teklifi sunması hususunda başvuru sahibinin iddiası ile ilgili; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği anlaşılmış olup söz konusu istekliler tarafından açıklaması istenilen özel iş kalemi için satışa dayalı fiyat teklifi sunulduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibi tarafından, anılan iş kalemlerine yönelik üçüncü kişilerden tedarik edilen fiyat tekliflerinin maliyete dayalı olacak şekilde düzenlenmesi gerekirken satışa dayalı olacak şekilde düzenlenmesinin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmekteyse de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre maliyete dayalı açıklamanın mamul/mala veya hizmete ilişkin olabileceği anlaşıldığından ve anılan imalatlara benzer nitelikteki imalatların satışlar üzerinden açıklanmasına engel oluşturacak bir düzenleme bulunmadığından incelemeye konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, Cemaller İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olmaması nedeniyle esasa etkili bir durum bulunmadığı, bu nedenle düzeltici işlem tesis edilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi