KİK Kararı: 2017/UY.I-2371 (25 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/042
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 25.08.2017
Karar No : 2017/UY.I-2371

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Detay Yal. İnş. Isıt. ve Soğ. Taah. Turz. Tic. Ltd. Şti.,

Cevizlidere Mah. Ceyhun Atuf Kansu Cad. No: 143/19 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nallıhan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Aliağa Mah. Bursa Cad. No: 34 06920 Nallıhan/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/195885 İhale Kayıt Numaralı “Nallıhan Belediyesi Hayvan Kesimhanesi Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Nallıhan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 16.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nallıhan Belediyesi Hayvan Kesimhanesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Detay Yal. İnş. Isıt. ve Soğ. Taah. Turz. Tic. Ltd. Şti. tarafından 01.08.2017 tarih ve 43511 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.08.2017 tarihli dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1918 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale konusu işe ilişkin daha önce itirazen şikayet başvurusunda bulundukları, başvuruları neticesinde 12.07.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1876 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı üzerine alınan ihale komisyonu kararıyla İlhami Yılmaz’ın teklifi değerlendirme dışı bırakılarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendikleri; ancak idarece söz konusu Kurul kararının gereği yerine getirilmeyerek aynı ihale komisyonu kararıyla ihalenin iptal edildiği; ihalede gerekli rekabet ortamının sağlanıp sağlanmadığının istekli sayısı üzerinden belirlenebileceği, başvuru konusu ihalede ise 11 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 4 isteklinin ihaleye katıldığı, ayrıca tekliflerinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu hususları dikkate alındığında gerekli rekabet ortamının oluştuğunun anlaşıldığı, dolayısıyla rekabet ortamının sağlanamadığı gerekçesiyle ihalenin iptali işleminin mevzuata aykırı olduğu; idarelerin her ne kadar iptal yetkileri olsa da kararlarında zamansız, sınırsız ve keyfi yetkilere sahip olmadıkları, iptal kararının objektif ve gerçek gerekçelere bağlı kalınarak alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalede şikâyetçi tarafından 16.06.2017 tarihinde yapılan tekliflerin değerlendirilmesine yönelik bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine 12.07.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1876 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı alınmış ve istekli İlhami Yılmaz’ın CE belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bahse konu Kurul kararı üzerine ihale komisyonu tarafından 31.07.2017 tarihinde alınan kararla İlhami Yılmaz’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş ve bunun neticesinde ihalede geçerli teklif sahibi tek isteklinin kaldığı, bu itibarla gerekli rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihale iptal edilmiş, ayrıca ihaleye katılan 4 istekliden 3’ünün teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan CE belgesine yönelik Teknik Şartname düzenlemesinin gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılmasına karar verilmiş, söz konusu ihale komisyonu kararı ihale yetkilisince de onaylanmıştır.

Dolayısıyla idarece ihalenin iptal edilmesine ilişkin olarak rekabetin oluşmadığı gerekçesi belirtilmiş olsa da, rekabetin oluşmamasına dayanak teşkil eden hususun ilgili Teknik Şartname düzenlemesi olarak gösterildiği ve yeni ihalede bu hususun gözden geçirilmesi gerekliliğine işaret edildiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, ihalenin iptaline ilişkin gerekçenin salt rekabetin oluşmaması yönüyle değil anılan Teknik Şartname düzenlemesi yönüyle de ele alınması gerektiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmüne yer verilmiştir.

Netice itibarıyla, idarenin bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte takdir yetkisinin bulunduğu; bu yetki çerçevesinde idarece gerekçelendirilerek ihalenin iptali kararının alındığı; ihaleye katılan 4 istekliden 3’ünün teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan Teknik Şartname düzenlemesinin gözden geçirilmesi ve bu yolla yeni ihalede ihaleye katılımı artırmaya dönük önlemler alınması, bu bağlamda rekabetin artırılmasının sağlanması şeklinde özetlenebilecek iptal gerekçelerinin ise yerinde olduğu; bu nedenlerle ihalenin iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, idarece alınan ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı gerekçesiyle “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, idarenin bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki çerçevesinde idarece gerekçelendirilerek ihalenin iptali kararının alındığı, ihaleye katılan 4 istekliden 3’ünün teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan Teknik Şartname düzenlemesinin gözden geçirilerek ihaleye katılımın ve rekabetin artırılmasının sağlanacağına ilişkin gerekçenin yerinde olduğu ifade edilmektedir.

Başvuru konusu ihalenin, ihale komisyonunca, ihalede tek geçerli teklif kaldığında gerekli rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, ayrıca ihaleye katılan 4 istekliden 3’ünün teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan CE belgesine yönelik Teknik Şartname düzenlemesinin gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılmasına karar verildiği ve bu kararın ihale yetkilisince onaylandığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Detay Yal. İnş. Isıt. ve Soğ. Taah. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye 2.147.000,00 TL’lik teklif verdiği, yaklaşık maliyetin ise 2.275.579,39 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla başvuru sahibinin teklif tutarının yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler; bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde, “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir." hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde; “...İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır." hükmü bulunmaktadır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Dolayısıyla kamu ihale mevzuatı kapsamında idarece bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine imkân tanınmış, ayrıca ihalenin üzerinde bırakılacağı isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu haller için açıklama yapılarak bazı hususlar da dikkate alınmak suretiyle ihalenin iptal edilmesi ya da sözleşmeye bağlanmasında idarenin takdir yetkisi olduğu belirtilmiştir. Anılan mevzuat kapsamında, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olsa dahi idarece yüksek bulunduğu durumlara ilişkin ayrıca bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Öte yandan, kamu ihale mevzuatı uyarınca ihalenin ilanına ilişkin sürelerden, ihalenin yapılma usulüne, ihaleye katılımda sunulması istenilebilecek belgelerden, ihaleye yabancı isteklilerin katılıp katılamayacağına, aşırı düşük teklif sınır değerinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesine vb. birçok konuda yaklaşık maliyetin dikkate alınması gerekmektedir.

Bu itibarla, idarece hesaplanan yaklaşık maliyet dikkate alınarak ihalenin bütün aşamalarının gerçekleştirildiği ve tekliflerin değerlendirildiği göz önüne alındığında, başvuru sahibi isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmemesi ve ihalenin iptaline karar verilmesinin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden “saydamlığın, güvenirliğin ve eşit muamelenin sağlanması” ilkelerine uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu nedenle, idarenin bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte takdir yetkisi bulunmakla birlikte, yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif bulunmasına rağmen ihalenin iptal edilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, idarenin ihalenin iptali işleminin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Erol ÖZ Köksal SARINCA

Kurul Üyesi Kurul Üyesi