KİK Kararı: 2017/UY.I-2183 (9 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/039
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 09.08.2017
Karar No : 2017/UY.I-2183 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Yedigöze İnş. Danışmanlık Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.,

EGS Business Park Blokları Atatürk Cad. B3 Blok No: 12/2 Kat: 8 No: 283 Bakırköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 16330 Duaçınarı Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/161149 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir - Dursunbey Devlet Yolu Km: 0+000 - 73+032 Arası ve Dursunbey Geçişi Km: 1+100 - 5+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir - Dursunbey Devlet Yolu Km: 0+000 - 73+032 Arası ve Dursunbey Geçişi Km: 1+100 - 5+100 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yedigöze İnş. Danışmanlık Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 10.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.03.2017 tarih ve 17916 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 10.05.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1336 sayılı Kurul kararına karşı açılan davaya ilişkin olarak, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 05.07.2017 tarihli kararı üzerine Kurulun 19.07.2017 tarihli ve 2017/MK-304 sayılı kararıyla işin esasının incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/766-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararı ile ihale firmaları üzerine bırakılmışken Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurum tarafından iddialarla sınırlı olarak yapılan inceleme ile düzeltici işlem kararı alınarak ihalenin anılan istekli üzerine bırakıldığı, kendi tekliflerinin de ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli olarak belirlendiği, ihale üzerlerinde kaldığında herhangi bir hak ve menfaat ihlali bulunmadığı gerekçesi ile şikayete konu edilmeyen hususların bu durumda şikayete konu edildiği, buna göre Kurum tarafından alınan düzeltici işlem kararı ile ihale üzerinde bırakılan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin aşağıdaki sebeplerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

1. Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin, %50'sinden fazla hissesine sahip ortağı olan Mehmet Angın adına düzenlenen iş denetleme/yönetme belgesi olduğu, ancak söz konusu iş deneyim belgesinde; Mehmet Angın'ın 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı, ilgilinin görevi sırasında işin fiziki gerçekleşme oranının da %208,41 olduğu belirtilmişse de, SGK evraklarından görüleceği üzere adı geçen kişinin 01.06.1993 tarihinde işe başladığı, 31.08.1995 tarihinde emekli olduğu, ilgilinin 30.06.2004 tarihinde tekrar işe girdiği, 1995 ile 2004 yılları arasında herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinin ilgilinin 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı yönündeki tespiti yansıtmadığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak söz konusu iş deneyim belgesinin de iptal edilmesi gerektiği, ayrıca Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Mehmet Angın'a yapılan pay devrinin A grubu ortakların devre onay verdiğine ilişkin imtiyazlı pay sahipleri genel kurulunun yapılmadığı ve ortakların devre muvafakat verdiğine ilişkin herhangi bir karar alınmadığı, bu nedenle de teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış olduğu açıklamaların 2017/UY.I-453 sayılı Kurul kararına konu olmayan hususlar itibariyle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu anlamda;

a) İşe ait Sözleşme Tasarısı'nın 33.3'üncü maddesinde; ocakların idare tarafından verileceği, itinerde gösterilen ocakların kullanılacağı düzenlendiğinden anılan isteklinin açıklamalarının da taş ocağı ile iş mahali arasındaki mesafeyi de içermesi gerektiği, ocaktan temin edilecek tüm malzemelerin km olarak istekli tarafından ortalama taşıma mesafesi belirlenmesi gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılması ve itinerde gösterilen ocak mesafesinin alınmamasının Sözleşme Tasarısı'nın 33 ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu,

b) Açıklama istenilen iş kalemlerinden BTBA/19 no’lu iş kaleminde yer alan 5 cm, 6 cm ve 8 cm sıkışmış kalınlıktaki imalatların her birinin başlı başına analiz gerektiren iş kalemleri olup söz konusu analiz girdilerinin analiz yapılmadan fiyat teklifiyle açıklama yapılmış olmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu,

c) Açıklama istenilen iş kalemlerinden SY-Kazı no’lu iş kaleminde yer alan köprü temelinin kazılması işi ile analiz içerisindeki diğer iş kalemleri için analiz sunulması gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu,

d) Kum temini için alınan fiyat teklifinde maliyet hesabının son geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olmadığı, maliyet/satış tespit tutanakları ile dayanağına ilişkin belgelerin meslek mensubundan istenilerek maliyet hesabının gerçeği yansıtmadığının tespit edilmesi gerektiği,

e) Açıklamalar kapsamında sunulan analizlerde amortisman, sermaye faiz, bakım onarım gibi bir çok bileşenden oluşan makine girdilerinin yeni makine bedeli olan (A) katsayısı ile çarpılması gerekirken kendi malı olan kullanılmış araçların amortisman defterindeki kaydi değerleriyle hesap yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

f) Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan her iki isteklinin de üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yaptıkları açıklamalarda meslek mensubu tarafından tasdik edilerek imzalanması gereken beyanlarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1'inci maddesine uygun olmadığı,

g) C 30/37 beton harcı için alınan fiyat teklifinin betonun dökülmesi ve serilmesi işçiliğinin dahil edilmediği, bu nedenle söz konusu analiz girdisi için yapılan açıklamaya betonun dökülmesi ve serilmesi işçiliğinin dahil edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kurulu’nun 10.05.2017 tarih ve 2017/UY.I-1336 sayılı kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 05.07.2017 tarihli ve E:2017/1308 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

İşbu inceleme Kamu İhale Kurulunun 19.07.2017 tarihli ve 2017/MK-304 sayılı kararı gereğince ve Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 05.07.2017 tarihli ve E:2017/1308 sayılı kararında yer alan gerekçelerle sınırlı olarak yapılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde isteklilerden mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak teklifleri ile birlikte sunmaları gereken belgelerden iş deneyim belgesi ile ilgili olarak “7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği"nin ekinde yer alan (Ek-1) “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde” belirtilen;

(A) Alt Yapı İşleri V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar 2. Devlet, İl ve Köy Yolları 3. Cadde ve Sokak Yapım İşleri

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemeye göre isteklilerin mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak teklifleri ile birlikte idareye iş deneyim belgelerini de sunmaları gerekmektedir. Yapım işlerine ilişkin ihalelerde isteklilerin bu kapsamda; iş bitirme, alt yüklenici iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme ve mezuniyet belgesi ile mesleki ve teknik yeterliklerini tevsik edebilirler.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin %50'sinden fazla hissesine sahip ortağı olan Mehmet Angın adına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 25.06.2015 tarih ve 3349-Y-KD-140-2 sayı ile düzenlenen iş denetleme belgesi sunulmuştur. Söz konusu iş deneyim belgesinde ilgilinin 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı, ilgilinin görevi sırasında işin ilk sözleşme bedeline göre nakdi gerçekleşme oranının % 208,41 olduğu ve ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının da 107.451.248,61 USD olduğu belirtilmektedir.

Kamu İhale Kurulunun 10.05.2017 tarih ve 2017/UY.I-1336 sayılı kararında “06.04.2017 tarihli yazı ile Karayolları Genel Müdürlüğünden “…Başvuru sahibi, ihaleye teklif sunan isteklilerden Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin, %50'sinden fazla hissesine sahip ortağı olan Mehmet Angın adına düzenlenen iş denetleme belgesi olduğu, ancak söz konusu iş deneyim belgesinde; Mehmet Angın'ın 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı, ilgilinin görevi sırasında işin fiziki gerçekleşme oranının da %208,41 olduğu belirtilmişse de, SGK evraklarından görüleceği üzere adı geçen kişinin 01.06.1993 tarihinde işe başladığı, 31.08.1995 tarihinde emekli olduğu, ilgilinin 30.06.2004 tarihinde tekrar işe girdiği, 1995 ile 2004 yılları arasında herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinin ilgilinin 01.06.1993-15.05.2001 tarihleri arasında görev yaptığı yönündeki tespiti yansıtmadığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve söz konusu iş deneyim belgesinin iptal edilmesi gerektiği yönündeki iddialar ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından iddia edilen ve bir sureti yazı ekinde bulunan iş deneyim belgesi 25.06.2015 tarih ve 3349-Y-KD-140-2 sayılı ile Genel Müdürlüğünüz tarafından düzenlenmiş olup, söz konusu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin iş denetleme belgesinin düzenlenmesi hususundaki ilgili maddeleri de göz önünde bulundurularak;

1. Mehmet Angın adına düzenlenen iş denetleme belgesinde yer alan “ilgilinin hangi tarihler arasında görev yaptığı” satırına ilişkin bilgilere esas olmak üzere ilgilinin görev yaptığı tarihlerin belirtilerek buna ilişkin belgelerin,

2. Söz konusu iş denetleme belgesinde yer alan ilgilinin görevi sırasında işin fiziki gerçekleşme oranının tespitine ilişkin bilgi ve belgeler ile hesaplama yöntemi,

3. Söz konusu iş denetleme belgesinde yer alan ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının ne kadar olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler ile buna ilişkin hesaplanan tutarın…” en geç 5 gün içerisinde Kuruma bildirilmesi istenmiş,

Karayolları Genel Müdürlüğünün 17.04.2017 tarihli cevabi yazısında “Genel Müdürlüğümüz tarafından Mehmet Angın adına düzenlenen 25.06.2015 tarih ve 3349–Y-KD-140-2 sayılı iş deneyim belgesi ile ilgili olarak ilgi yazınızda bahsi geçen sorulara cevaben hazırlanan dosya ekte gönderilmektedir.” şeklinde cevap verilmiş yazı ekine de hesaplama yöntemi ve ilgili şahsın başvuru evrakları ile ilgili şahsın 31.08.1998-15.05.2001 tarihleri arasında (31.08.1995 yerine 31.08.1998 tarihinin sehven yazıldığı düşünülmektedir) çalıştığını gösterir evraklar başlığı altında belgeler Kuruma gönderilmiştir.

…

Her ne kadar Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Gaziantep Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 03.06.2015 tarihli yazısının yukarıya aktarılan ifadesinden de anlaşılacağı üzere Sosyal Güvenlik Destek Primi Bordrolarının (sigortalı hizmet bilgileri) bilgisayar sistemine 2004/05 ayından itibaren başladığı, bundan önceki dönemlerin bilgisayara işlenme imkan bulunmadığı, SGDP bildirge ve bordroları süresi geldiğinde imha edildiği, bu nedenle 2002/05 ayından itibaren Genel Müdürlük Tahsisler Daire Başkanlığımızın 08.04.2002 tarih 241836 talimatına istinaden imha edilmeyip saklandığı belirtilmekte ise de, ilgili şahsın 31.08.1998-15.05.2001 tarihleri arasında çalıştığını gösterir evraklar başlığı altında Kuruma gönderilen dosyada; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Akdeniz Sosyal Güvenlik Merkezinin 31.10.2016 tarihli yazısında, Mehmet Angın’ın 01.09.1995 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı, 01.09.1995-31.07.1999 tarihleri arasında 61993 33 01 sicil sayılı Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş. işyerinde sosyal güvenlik destek primine tabi olarak 1290 gün çalışmasının bulunduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda da malullük yaşlılık ve ölüm sigortalılarına ait prim tahakkuk cetvellerine yer verilmiş olup söz konusu cetvellerin tetkikinden toplam 1290 gün çalışması tespit edilmekle birlikte 01.09.1995-31.07.1999 tarihleri arasında çalışılmayan aylar tespit edilmiştir. Buna göre;

1. 1995 yılına ilişkin olarak eylül, ekim ve kasım prim tahakkuku bulunduğu, aralık ayına ilişkin herhangi bir prim tahakkuku bulunmadığı, ancak yapım hakedişlerinin şantiye şeflerine göre dağılım tablosunda Mehmet Angın için yapılan hesaplamada 1995 aralık ayı için 1.153.043,38 $ tutarlı yapım işinin gerçekleştirildiği belirtildiği, söz konusu tutarın hesaba dahil edilmemesi gerektiği,

2. 1996 yılına ilişkin olarak haziran ayına ilişkin herhangi bir prim tahakkuku bulunmadığı, ancak yapım hakedişlerinin şantiye şeflerine göre dağılım tablosunda Mehmet Angın için yapılan hesaplamada 1996 haziran ayı için 1.186.438,36 $ tutarlı yapım işinin gerçekleştirildiği belirtildiği, söz konusu tutarın hesaba dahil edilmemesi gerektiği,

3. 1997 yılına ilişkin olarak mart ve eylül aylarına ilişkin herhangi bir prim tahakkuku bulunmadığı, ancak yapım hakedişlerinin şantiye şeflerine göre dağılım tablosunda Mehmet Angın için yapılan hesaplamada 1997 mart ayı için 1.002.450,55 $, 1997 eylül ayı için de 1.482.301,57 $ tutarlı yapım işinin gerçekleştirildiği belirtildiği, söz konusu tutarların hesaba dahil edilmemesi gerektiği,…” hususlarında tespit yapılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun yukarıya aktarılan kararı ile Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan istekli olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin %50'sinden fazla hissesine sahip ortağı olan Mehmet Angın adına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 25.06.2015 tarih ve 3349-Y-KD-140-2 sayı ile düzenlenen 107.451.248,61 USD tutarlı iş denetleme belgesinden, sadece 31.05.2001 tarihli hakkediş tutarı olan 443.682,47 USD’ın çıkarılması sonucunda söz konusu iş denetleme belgesinin hesaba katılması gereken tutarı 107.007.566,14 USD olarak hesap edilmektedir.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre isteklilerin teklif bedellerinin %80’inden az olmayacak şekilde iş deneyim belgelerini sunması, ihaleye iş ortaklığı tarafından teklif verilmesi durumunda ise pilot ortağın iş deneyim tutarının en az %80’ini sağlaması gerekmektedir. Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 76.196.083,60 TL bedel ile ihaleye teklif sunulduğundan, teklif bedelinin %80’i olan 60.956.866,88 TL tutarında iş deneyim belgesi sunulması gerekmekte olup bu tutarın da %80’i olan 48.765.493,50 TL’nin pilot ortak tarafından karşılanması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin %50'sinden fazla hissesine sahip ortağı olan Mehmet Angın adına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 25.06.2015 tarih ve 3349-Y-KD-140-2 sayı ile düzenlenen 107.451.248,61 USD tutarlı iş denetleme belgesinin değerlendirmeye esas alınması gereken belge tutarı 107.007.566,14 USD olup söz konusu tutarın ihale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde yer alan “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir…” hükmüne göre güncellenmesi gerekmektedir.

İş deneyim belgesine konu ihalenin sözleşme tarihi 17.11.1989 olup anılan tarihte TCMB dolar döviz alış kuru 2.320,00 TL/USD üzerinden değerlendirmeye esas olan belge tutarının sözleşme tarihindeki Türk parası karşılığı 248.257.553.444,80 TL olarak hesap edilmiştir. Bulunan bu değer Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıya aktarılan hükmü gereğince güncellendiğinde belge tutarı 561.101.717,75 TL olarak hesap edilmektedir ki bu tutarın da pilot ortağın tek başına sağlaması gereken 48.765.493,50 TL tutarı sağladığı anlaşılmaktadır. Buna göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale dokümanı ile istenilen yeterlik kriterini sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kurulunun 10.05.2017 tarih ve 2017/UY.I-1336 sayılı kararı ile başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunduğundan ikinci iddiasının bulunduğu aşamaya geçilemeyeceğinden ikinci iddia incelenmemişti. Ancak Mahkeme kararı üzerine yeniden yapılan incelemede başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmadığından ikinci iddianın bu aşamada incelenmesi zorunluluğu doğmuştur.

Teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere idarenin 14.11.2016 tarihli yazısı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 23.11.2016 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle açıklama sunulmuş olup söz konusu açıklamalar başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu hususlar çerçevesinde aşağıda incelenmiştir.

a) Başvuru sahibinin işe ait Sözleşme Tasarısı'nın 33.3'üncü maddesinde; ocakların idare tarafından verileceği, itinerde gösterilen ocakların kullanılacağı düzenlendiğinden anılan isteklinin açıklamalarının da taş ocağı ile iş mahali arasındaki mesafeyi de içermesi gerektiği, ocaktan temin edilecek tüm malzemelerin km olarak istekli tarafından ortalama taşıma mesafesi belirlenmesi gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılması ve itinerde gösterilen ocak mesafesinin alınmamasının Sözleşme Tasarısı'nın 33 ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

Mautek İnşaat Mad. San. ve Tic. A.Ş. + Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların uygun olmadığı gerekçesi ile idarece değerlendirme dışı bırakılması üzerine anılan istekli tarafından 02.01.2017 tarihinde Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 01.02.2017 tarih ve 2017/UY.I-453 sayılı kararı ile; “…Başvuru sahibinin teklifinin reddedilme gerekçelerinde yer alan hususların açıklığa kavuşturulabilmesi için 12.01.2017 tarihli yazı ile idareden bazı bilgi ve belgeler istenilmiş olup söz konusu yazıya idarece 16.01.2017 tarihli yazı ile açıklama yapılmış, istenilen bilgi ve belgeler Kuruma gönderilmiştir.

Başvuru sahibinin teklifinin reddedilme gerekçeleri arasında yer alan açıklama istenilen iş kalemlerinden P ATEM, 1 ve P TEM, 1 pozunun alt analizi olan 07.005/K (Alttemel/Temel Malzemesinin Nakli) pozunun açıklamasının, taşıma mesafesinin 300 m olarak alınmasına, ancak söz konusu mesafe ile ilgili olarak herhangi bir açıklama yapılmamasına, ayrıca bu mesafenin idarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan mesafe ile uyumsuz olmasına dayandırıldığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi hususunda 12.01.2017 tarihli yazı ile idareden “…açıklama istenilen iş kalemlerinden P ATEM, 1 ve P TEM, 1 poz no’lu iş kalemlerinde yer alan “07.005/K Alttemel malzemesinin nakli” poz no’lu analiz girdisi için ihale dokümanı kapsamında belirlenmiş ve istekliler tarafından hesaplanabilme imkanı olan bir nakliye mesafesinin bulunup bulunmadığı, buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi…” hususlarında açıklama istenmiş, idarece bu hususa yönelik olarak 16.01.2017 tarihli yazı ile “… P ATEM, 1 ve P TEM, 1 pozlarının alt analizi olan “Alttemel, malzemesinin nakli” pozu için nakil mesafesi yaklaşık maliyette ortalama 1000 m olarak tespit edilmiştir. İsteklilere nakil ile ilgili mesafelere verilmemektedir. İdari Şartname’de belirtildiği üzere yükleniciye ocak temini yapılmayacağından dolayı açıklama istenirken isteklinin herhangi bir yerden belgeleyeceği ve temin edeceği ocak ile konkasör arasındaki mesafe dikkate alınmalıdır. Kendi taşıma mesafelerini kullanan isteklilerin bu mesafeleri hesaplayarak açıklaması da dolayısıyla istenilmektedir.” şeklinde cevap verilmiştir.

Yükleniciye ocak temini yapılmayacağı hususu ihale dokümanında da belirtildiğinden başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında sunulan analizlerde yer alan nakliye mesafelerine esas teşkil eden tesisler için kullanılacak sahalarının kullanımına ilişkin izinlerin, sözleşme imzalandıktan sonra alınması gerektiğinden bu aşamada ocak ile konkasör arasındaki mesafeye ilişkin olarak bir açıklama yapılmasının beklenemeyeceği, bu nedenle başvuru sahibinin açıklamalarının bu sebeple uygun bulunmamasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır…” şeklinde tespit yapılarak karar alınmıştır.

Kamu İhale Kurulunun 01.02.2017 tarih ve 2017/UY.I-453 sayılı kararının dayanağı idarenin 16.01.2017 tarihli yazısı olup başvuru sahibinin bu iddiası anılan Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelenmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Söz konusu Kurul kararı ile Kurum görüşü ortaya çıktığından, karara ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılması da mümkün değildir. Diğer taraftan, anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde yer alan, “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü çerçevesinde Kurumumuzca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığından başvurunun görev yönünden reddine karar verilmiştir.

b) Başvuru sahibinin açıklama istenilen iş kalemlerinden BTBA/19 no’lu iş kaleminde yer alan 5 cm, 6 cm ve 8 cm sıkışmış kalınlıktaki imalatların her birinin başlı başına analiz gerektiren iş kalemleri olup söz konusu analiz girdilerinin analiz yapılmadan fiyat teklifiyle açıklama yapılmış olmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” şeklindeki açıklamaya göre idarelerce ihale dokümanı ekinde analiz formatlarının verilmesi teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerin de açıklamalarını bu analiz formatına göre yapması gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından iddia edilen açıklama istenilen iş kalemlerinden BTBA/19 poz no.lu iş kaleminin özel analiz olduğu, idarece 29.07.2016 tarihinde ilk yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin analiz formatının 3 adet analiz girdisi üzerinden hazırlandığı, ancak Kamu İhale Kurulunun 19.10.2016 tarih ve 2016/UY.I-2600 sayılı kararında “…Diğer taraftan idarece 22 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 18 isteklinin idareye açıklama sunmadığı, 4 istekli tarafından yapılan açıklamaların da idarece uygun bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne istinaden eşit muamele ilkesi yönünden yapılan değerlendirmeye göre öncelikle idarece açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının tekrar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilerek idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yeniden yapılmasının istendiği, Kamu İhale Kurulunun anılan kararının uygulanması amacıyla idarece 14.11.2016 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapıldığı, bu kapsamda BTBA/19 poz no’lu iş kalemine ilişkin analiz formatının her bir analiz girdisine ayrı ayrı yer verilmek suretiyle yeniden hazırlandığı ve teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere söz konusu analiz formatının gönderildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın da idarece kendilerine gönderilen analiz formatının esas alınarak yapıldığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

c) Başvuru sahibinin açıklama istenilen iş kalemlerinden SY-Kazı no.lu iş kaleminde yer alan köprü temelinin kazılması işi ile analiz içerisindeki diğer iş kalemleri için analiz sunulması gerekirken fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine aykırı olduğu yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

İnceleme konusu ihaleye ilişkin olarak Mautek İnşaat Mad. San. ve Tic. A.Ş. + Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 14.10.2016 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 19.10.2016 tarih ve 2016/UY.I-2600 sayılı kararında “…Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan açıklaması gereğince idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak iş kalemleri Tİ-KAZI poz nolu “Her cins ve klastaki zeminde yarma, yarı ariyet kazısı yapılması ve dolgu altlarındaki her cins zayıf zemin kazısı yapılması ve kullanılması (taşıma dahil)”, HENB,1 poz nolu “Hendeklerin betonla kaplanması (C30/37 hazır beton harcı ile)” DEMİR poz nolu “Betonarme için nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (ø32 mm’ye kadar her çapta)”, DEM, B, C 30/37 poz nolu “Her türlü inşaatta (Kirişli, kutu plak ve kompozit menfezler, köprüler dahil, betonarme kazık hariç)da veya suda her dozda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile)”, P TEM,1 poz nolu “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile plent-miks temel yapılması, (Agreganın temini, plentte karıştırılması, serim yerine nakli, finişerle serilmesi, sulanması, gerekli suyun taşınması ve sıkıştırılması dahil”, P ATEM,1 poz nolu “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile plent-miks alttemel yapılması, (Agreganın temini, plentte karıştırılması, serim yerine nakli, finişerle serilmesi, sulanması, gerekli suyun taşınması ve sıkıştırılması dahil”, BTBA/19 poz nolu “19 cm sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım yapılması (8 cm bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 6 cm asfalt betonlu binder tabakası ve 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası (Tip-1) yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Agreganın temini ve taşınması, (Bitüm idareden), bitümün teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, ısıtılması, plentte karıştırılması, BSK’nın işyerine taşınması, finişerle serilmesi ve sıkıştırılması) (Bitüm idareden)” ve SY-KAZI poz nolu “Her derinlikte her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında her türlü sanat yapısı kazısı” olmak üzere 8 adet iş kalemi/grubu olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin analiz formatının düzenlendiği ve analiz formatında da her bir analiz girdileri için de açıklama verilip verilmeyeceğine ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Ancak bu kapsamda idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenip sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu belirlenirken 8’inci sıradan aşırı düşük teklif sorgulamasına girmesi gereken iş kalemi ÜSTKAZI poz nolu “Asfalt kazıma (freze) makinesi ile her cins üstyapı kaplamanın kazılması (Taşınması ve depoya nakli dahil)” iş kalemi olması gerekirken sıralı listenin 10’uncu sırasında yer alan SY-KAZI poz nolu “Her derinlikte her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında her türlü sanat yapısı kazısı” iş kalemine yer verildiği, bu haliyle de idarece %80’lik sıralı iş kalemlerinin hatalı belirlendiği anlaşılmıştır…” ifadelerine yer verilerek SY-KAZI poz no’lu iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer almaması gerektiğine karar verilmiş, söz konusu karar üzerine idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yenilenmiştir. Buna göre idarece 14.11.2016 tarihli yazı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında söz konusu iş kalemi açıklama istenilecek iş kalemleri listesinden çıkarıldığından, anılan iş kalemi için de herhangi bir açıklama yapılmasına da gerek bulunmadığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

d) Başvuru sahibinin Kum temini için alınan fiyat teklifinde maliyet hesabının son geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olmadığı, maliyet/satış tespit tutanakları ile dayanağına ilişkin belgelerin meslek mensubundan istenilerek maliyet hesabının gerçeği yansıtmadığının tespit edilmesi gerektiği yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü gereğince teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerce kamu kurum kuruluşlarınca ilan edilmiş fiyatlar kullanılarak usulüne uygun olarak liste halinde açıklamaların sunulması halinde analizlerle açıklama yapılmasına gerek olmadığı, ancak idarece kendilerine gönderilen analiz formatları kullanılarak analiz ile yapılacak açıklamalarda ise analiz girdilerinin kamu kurum kuruluşlarınca ilan edilen fiyatlarla veya fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece kendilerine gönderilen analiz formatları kullanılarak ve analizlerdeki analiz girdileri için de kamu kurum kuruluşlarınca ilan edilen fiyatlar veya fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin kum temini için yapılan açıklamaların fiyat teklifi ile yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin alınan fiyat teklifinde maliyet hesabının son geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olmadığı, maliyet/satış tespit tutanakları ile dayanağına ilişkin belgelerin meslek mensubundan istenilerek maliyet hesabının gerçeği yansıtmadığının tespit edilmesi gerektiği yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

e) Başvuru sahibinin açıklamalar kapsamında sunulan analizlerde amortisman, sermaye faiz, bakım onarım gibi bir çok bileşenden oluşan makine girdilerinin yeni makine bedeli olan (A) katsayısı ile çarpılması gerekirken kendi malı olan kullanılmış araçların amortisman defterindeki kaydi değerleriyle hesap yapılmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 23.11.2016 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda, idarece kendilerine gönderilen özel pozlara ilişkin analiz formatları esas alınarak açıklama yapıldığı, söz konusu analiz formatlarında yer alan makine girdilerine ilişkin alt analizlerin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analiz formatları esas alınarak analiz girdi ve miktarları üzerinden anılan Bakanlığın birim fiyatları ve fiyat teklifleri ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükümlerine uygun olarak açıklama yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan her iki isteklinin de üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yaptıkları açıklamalarda meslek mensubu tarafından tasdik edilerek imzalanması gereken beyanlarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1'inci maddesine uygun olmadığı yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

İdarece 14.11.2016 tarihli yazı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama sunan 3 isteklinin üçünün de açıklamalarının uygun olmadığı 01.12.2016 tarihli ihale komisyonu kararından anlaşılmaktadır. Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan istekli olan Mautek İnşaat Mad. San. ve Tic. A.Ş. + Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 02.01.2017 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 01.02.2017 tarih ve 2017/UY.I-453 sayılı karar ile başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu tespiti yapılarak düzeltici işlem kararı alınmıştır. Buna göre inceleme konusu ihaleye 3 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmuşsa da idarece anılan isteklilerin açıklamaları uygun bulunmamasına rağmen Kurul kararı ile bir isteklinin açıklaması uygun bulunmuş olup öncelikle başvuru sahibinin “aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan her iki istekli” iddiası ortada açıklamaları uygun bulunan iki istekli değil bir istekli olduğundan yerinde bulunmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalardan fiyat teklif ile yapılan analiz girdilerine ilişkin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre meslek mensubu tarafından üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip/mühürlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

g) Başvuru sahibinin C 30/37 beton harcı için alınan fiyat teklifinin betonun dökülmesi ve serilmesi işçiliğinin dahil edilmediği, bu nedenle söz konusu analiz girdisi için yapılan açıklamaya betonun dökülmesi ve serilmesi işçiliğinin dahil edilmesi gerektiği yönündeki iddiası üzerine yapılan inceleme:

İdarece 14.11.2016 tarihinde yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin analiz formatlarından DEMB, C30/37 poz no’lu “Her türlü inşaatta (kirişli, kutu, plak ve kompozit menfezler, köprüler dahil, betonarme kazık hariç) kuruda veya suda her dozda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile)” iş kalemine ilişkin analiz formatında, hem 04.042/06 poz no’lu C30/37 beton harcına, hem de 01.015 poz no’lu betoncu ustası ve 01.501 poz no.lu düz işçi analiz girdilerine yer verildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda anılan iş kalemine ait analiz formatının 04.042/06 poz no’lu C30/37 beton harcı için işçilik hariç fiyat teklifi ile açıklama yapmasının uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi