KİK Kararı: 2017/UY.I-205

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/003
Gündem No : 102
Karar Tarihi : 11.01.2017
Karar No : 2017/UY.I-205

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Okyanus Mühendislik ve İnşaat A.Ş. - Kanık İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Kızılırmak Mah. Dumlupınar Bulvarı Next Level Plaza 3/A Kat: 5 Daire: 14 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 13. Bölge Müdürlüğü,

Barış Mah. Halide Edip Adıvar Cad. No: 24 07098 Kepez/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/295840 İhale Kayıt Numaralı “Antalya 13 Bölge Sulama ve Taşkın Koruma Tesisleri Güvenlik Önlemleri Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 31.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya 13 Bölge Sulama ve Taşkın Koruma Tesisleri Güvenlik Önlemleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Okyanus Mühendislik ve İnşaat A.Ş. - Kanık İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 01.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2016 tarih ve 70529 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3061 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan Efetaş Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Asyapı Proje İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının BF-01 (1,50 m Yüksekliğinde Betonarme Direkli Kafes Teli ile Himaye Çiti Yapılması), BF-02 (Basit (A Tipi ) Otokorkuluk İmalatı ve Yerine Montajı), BF-05 (1,50 m Yükseklikte Ø 4,5 mm Çapında 50 x 150 mm Göz Aralıklı min. 3 Bükümlü Sıcak Daldırma Galvaniz Üzeri Elektrostatik Polyester Toz Boyalı Panel Teller İle Çit Yapılması) ve BF-06 (Ferforje Demirden Duvar Üzerine Korkuluk İmalatı Yapılması, Boyanması, Nakliyesi) kalemlerine ait sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

-Analiz formatında imalatta kullanılacak olan girdilerin nakliyesi için ayrıca nakliye formülü verilmiş olmasına rağmen, himaye çiti imalatının tamamı için nakliye dahil fiyat alındığı, bu nedenle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3’üncü ve 45.1.13’üncü maddelerine aykırı olduğu,

-Analizlerde işçilik tutarlarının ve mesai saatlerinin yürürlükteki asgari ücret dikkate alınmadan hesaplandığı, bu nedenle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3’üncü ve 45.1.13’üncü maddelerine aykırı olduğu,

-Makine, ekipmanlar ve atölyelere ait saatlik ücretlerinin analiz dışında bırakıldığı veya fiyat teklifi alındığı için bu giderler için fiyat öngörülmediği, bu nedenle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3’üncü ve 45.1.13’üncü maddelerine aykırı olduğu,

-Analiz formatında bulunan ancak açıklama istenilmeyen girdilere ait alt analizlerde işçilik girdisi içeren kalemlerin de olduğu, bu kalemlerdeki giderlerin yürürlükteki asgari ücret dikkate alınmadan hesaplandığı, bu nedenle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3’üncü ve 45.1.13’üncü maddelerine aykırı olduğu,

-Analiz toplamlarına ait % 3'e eşit veya altında olan ve açıklama istenmeyen poz numaraları dahilinde işçilik girdilerinin bulunduğu, idare tarafından bu poz numaralarına açıklama istenmediği, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesindeki “Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklama gereği aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi gerektiği,

-Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olmasına rağmen alınan fiyat tekliflerini düzenleyenlerin teklife konu alanda faaliyet göstermediği, teklifinin ekinde teklife konu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin faaliyet belgesi bulunmadığı, bu nedenle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1’inci maddesine aykırı olduğu,

-Sunulan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların ve de sunulan fatura örneklerinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı, açıklamanın bu hali ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.6 ve 45.1.13.11’inci maddelerine aykırı olduğu,

-Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubunun iletişim bilgilerinin bulunmadığı, bu nedenle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1’inci maddesine aykırı olduğu,

-Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için isteklinin son veya bir önceki geçici vergi döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekmesine rağmen, isteklinin maliyetler dayanak alınarak yapmış olduğu açıklamaya ilişkin alım yapmış olduğu mal miktarının ihale konusu işte kullanılacak mal miktarının yarısından az olduğu, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.6’ncı maddesi gereği açıklamasının uygun olmadığı,

-Açıklama istenen iş kalemleri kapsamında yer alan nakliye maliyetlerine ilişkin olarak, analiz formatlarında taşıma formüllerine yer verilmesine rağmen piyasa fiyat teklifi alındığı, açıklamaların bu hali ile uygun olmadığı,

-Birim fiyata ait analizlerde makine ve ekipmanlara ait saatlik ücretler ile işçilik girdilerinin de dikkate alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece geçerli teklifler üzerinden hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değeri 18.079.134,79 TL olarak belirlenmiş, teklif bedeli idarece belirlenen sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi 3 istekliden 23.09.2016 tarihli yazılarla tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, Hch Mühendislik Proje İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi - Fhf Sosyal Hizmetler İnşaat Gıda Doğalgaz Bilgisayar Otomasyon Sanayi Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından, Limanyol İnşaat Madencilik Mühendislik Sanayi ve Tic. A.Ş. aşırı düşük teklif açıklamasında idarece verilen miktarlar değiştirildiğinden teklifleri reddedilmiş, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Efetaş Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Asyapı Proje İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerine ihalenin bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Okyanus Mühendislik ve İnşaat Anonim Şirketi - Kanık İnşaat Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama talep ettiği yazıda BF-01 (1,50 m Yüksekliğinde Betonarme Direkli Kafes Teli ile Himaye Çiti Yapılması), BF-02 (Basit (A Tipi ) Otokorkuluk İmalatı ve Yerine Montajı) ve BF-06 (Ferforje Demirden Duvar Üzerine Korkuluk İmalatı Yapılması, Boyanması, Nakliyesi) kalemlerinin açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlendiği, BF-01 (1,50 m Yüksekliğinde Betonarme Direkli Kafes Teli ile Himaye Çiti Yapılması) iş kalemi için herhangi bir analiz düzenlenmediği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde BF-02 (Basit (A Tipi ) Otokorkuluk İmalatı ve Yerine Montajı) ve BF-06 (Ferforje Demirden Duvar Üzerine Korkuluk İmalatı Yapılması, Boyanması, Nakliyesi) kalemlerinin analizlerine yer verildiği, bu analizlerde de hangi kalemler için açıklama istenildiğinin, hangi kalemler için açıklama istenilmediğinin belirtildiği görülmüştür.

Örneğin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında BF-06 (Ferforje Demirden Duvar Üzerine Korkuluk İmalatı Yapılması, Boyanması, Nakliyesi) iş kalemine ilişkin analiz formatı aşağıdaki şekildedir.

Girdiler

Miktar

Ölçü

Birimi

İşlenmiş demir

İşlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler

1,000

kg

Açıklama istenecektir.

Yapılması yerine konması

Demir doğrama imalat atölyesi

0,0100

saat

Açıklama istenecektir.

Demirci

0,0150

saat

Açıklama istenecektir.

Düz işçi

0,0500

saat

Açıklama istenecektir.

Demir imalatın iki kat sülyen iki kat yağlı boya ile boyanması 0,02

m²

Boya macunu

0,0010

kg

Açıklama istenmeyecektir.

Zımpara kağıdı

0,0040

adet

Açıklama istenmeyecektir.

Kurşun sülyen

0,0084

kg

Açıklama istenmeyecektir.

İki kat yağlı boya

0,0040

kg

Açıklama istenmeyecektir.

Boyacı ustası

0,0264

saat

Açıklama istenecektir.

Boyacı çırağı

0,0200

saat

Açıklama istenecektir.

Demir nakli

0,0011

kg

Açıklama istenmeyecektir.

Demirin boşaltılması (1 sa/1100 kg=0,054 sa)

0,0540

saat

Açıklama istenecektir.

İhale üzerinde bırakılan Efetaş Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Asyapı Proje İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde;

Açıklama istenen “BF-01 (1,50 m Yüksekliğinde Betonarme Direkli Kafes Teli ile Himaye Çiti Yapılması)” iş kalemi için yapmış olduğu açıklamalar kapsamında, iş kaleminin tamamı için Anadolu Çit Sistemleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.den alınmış fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, fiyat teklifi üzerinde yer alması gereken ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ifade ile uyumlu olduğu, idarenin anılan iş kalemi için analiz düzenlemediği dolayısıyla bu iş kalemi için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklama istenen “BF-02 (Basit (A Tipi ) Otokorkuluk İmalatı ve Yerine Montajı)” için yapmış olduğu açıklamalar kapsamında, iş kaleminin tamamı için Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.den alınmış fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, fiyat teklifi üzerinde yer alması gereken ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ifade ile uyumlu olduğu, ancak idarenin anılan iş kalemi için analiz düzenlediği ve bu analiz formatını aşırı düşük teklif açıklama yazısına ek olarak isteklilere verdiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunacak olan isteklilerin bu analiz formatında belirtilen açıklama istenilen girdilerin her birine dair açıklama sunması gerektiği, anılan isteklinin ise söz konusu pozu idarenin vermiş olduğu analiz formatına uygun olmayan bir şekilde üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak açıkladığı, fiyat teklifinde iş kaleminin girdilerinin ayrı ayrı belirtilmediği, sadece imalata ilişkin bir bedel ve montajdaki işçilik için bir bedel öngörüldüğü, ancak idarenin vermiş olduğu analiz formatında açıklama istenilecek analiz girdisi olarak “1 saatlik kompresör ücreti (250 cfm lik komp+havalı şahmerdan+havalı delici)(0,17 saat)” kaleminin de belirlendiği ve bu iş kaleminin montaja ilişkin olduğu birlikte değerlendirildiğinde anılan iş kaleminin analizle açıklanması gerektiği anlaşıldığından sunmuş olduğu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

Açıklama istenen “BF-06 (Ferforje Demirden Duvar Üzerine Korkuluk İmalatı Yapılması, Boyanması, Nakliyesi)” için yapmış olduğu açıklamalar kapsamında, iş kaleminin tamamı için Side Tel Örme Çit Turan Vural’dan alınmış fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, fiyat teklifi üzerinde yer alması gereken ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan ifade ile uyumlu olduğu, ancak idarenin anılan iş kalemi için analiz düzenlediği ve bu analiz formatını aşırı düşük teklif açıklama yazısına ek olarak isteklilere verdiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunacak olan isteklilerin bu analiz formatında belirtilen açıklama istenilen girdilerin her birine dair açıklama sunması gerektiği, anılan isteklinin ise söz konusu pozu idarenin vermiş olduğu analiz formatına uygun olmayan bir şekilde üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak açıkladığı, fiyat teklifinde iş kaleminin girdilerinin ayrı ayrı belirtilmediği, ayrıca bahse konu iş kaleminin işçilik gerektiren mahiyette olduğu göz önüne alındığında montaj işçiliği için ayrıca bir gider öngörülmediği anlaşıldığından sunmuş olduğu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, ihale üzerine bırakılan Efetaş Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Asyapı Proje İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarında anılan iş kalemlerinin yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda açıklanmış kabul edilemeyeceği, isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Efetaş Mühendislik İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Asyapı Proje İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi