KİK Kararı: 2017/UY.I-2014 (26 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UY.I-2014

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Evren Müh. Mim. Müş. İnş. ve Tic. A.Ş.- Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti.- Eser İnş. A.Ş. İş Ortaklığı,

Dereboyu Cad. Kaynak İş Merk. No :41/A K: 4 D: 29 Mecidiyeköy Şişli/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Kastamonu 15. Bölge Müdürlüğü,

Kuzeykent Mahallesi Alparslan Türkes Bulvari No:53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/150502 İhale Kayıt Numaralı “Kurşunlu-Korgun Yolu Km:0+000-28+957,20 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı İşleri (Pmat,Pmt ve Bsk)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 02.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kurşunlu-Korgun Yolu Km:0+000-28+957,20 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı İşleri (Pmat,Pmt ve Bsk)” ihalesine ilişkin olarak Evren Müh. Mim. Müş. İnş. ve Tic. A.Ş.- Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti.- Eser İnş. A.Ş. İş Ortaklığının 21.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2017 tarih ve 37215 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1681 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece 15.06.2017 tarihli kesinleşen ihale kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği ve herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, idareye yaptıkları şikayet başvurusu üzerine idarece alınan 22.06.2017 tarihli kararda ise nakliye analiz girdilerinin verilen formüle göre açıklanmadığı ve araçların amortisman defteri ve ruhsatlar ile açıklanamayacağı yönünde gerekçeler ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediğinin belirtildiği,

Kamu ihale mevzuatı kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerinin idarece gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısında yer alan analiz girdilerine yönelik olarak fiyat teklifleri ve amortisman kayıtlarının tevsik edici belgeler olarak sunulduğu, söz konusu iş kalemlerinin alt/yardımcı analizleri içerisinde yer alan çeşitli araçların (ekskavatör, konkasör, titreşimli silindir ve kompresör) firmalarının makine parkında yer aldığı, ilgili mevzuatlar uyarınca mevcut araçların tevsikinin ancak amortisman defteri kayıtları ruhsatlar ile yapılabildiği, bu araçlara sahip olmaları ve teknik açıdan taraflarının avantajlı koşulları doğrultusunda sundukları açıklamaların uygun görülmemesinin hukuka uygun olmadığı, diğer taraftan nakliye ve benzeri diğer aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan kalemlerin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanmasında kamu ihale mevzuatına engel bir durumun bulunmadığı,

Diğer yandan ihale üzerinde bırakılan ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen firmanın teklifinin kendi teklif tutarlarından daha düşük olduğu dikkate alındığında yaklaşık maliyetin %80'lik kısmını oluşturan iş kalemlerinin birim fiyatlarının sınır değerin altında kalan firmaların tamamının benzer fiyatlar belirlediklerinin muhtemel olduğu, bu aşamada aşırı düşük teklif savunmalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesinde yer alan saatlik asgari işçilik ücreti, EPDK tarafından il bazında yayımlanan günlük akaryakıt fiyatı, kamu kurumlarınca yayımlanan rayiç ve birim fiyatlar, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin şekil şartı ve kendi malı olan araç ekipmanının amortisman kayıtlarına uygun sunulmasına rağmen taraflarının açıklamasının uygun bulunmadığından hareketle ihale üzerinde bırakılan Sağlamlar firmasının da belirtilen hükümlere aykırı olduğunun anlaşıldığı ve söz konusu hukuka aykırılıklar gözetilerek 15.06.2017 tarihli ve 1 numaralı kesinleşen ihale komisyonu kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

İhale işlem dosyası içerisinde idarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde;

Başvuruya konu ihalede 91 adet doküman satın alındığı, ihaleye 64 isteklinin katıldığı, 18 isteklinin teklifinin idarece hesaplanan sınır değerin altında kaldığı tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 16.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre 16 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması, 1 isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi nedenleriyle tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerde Sağlamlar İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. A.Ş. – Ö.D.F Yılmazlar İnş. Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ise idarece uygun görüldüğü ve fiyat dışı unsur puanlamasının akabinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi İş Ortaklığına yönelik tesis edilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemleri incelendiğinde;

Anılan İş Ortaklığına 25.05.2017 tarihli ve 22392947-755.02/E.160676 sayılı ve “Aşırı düşük teklif sorgulaması” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “2017/150502 ihale kayıt numaralı Kurşunlu-Korgun Yolu Km:0+000-28+957,20 Arası Toprak işleri, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı işleri (PMAT,PMT ve BSK) işine ait sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir..Bu nedenle açıklama istenen iş kalemlerine ait maliyet bileşenleri ve açıklamalarınızın belgeleri ile birlikte yazımızın tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde İhale Komisyonu Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.

Bu mektubun elden, faksla veya EKAP üzerinden tebliğ edilmesi halinde aynı gün, iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilmesi halinde mektubun teslim edildiği gün tebliğ tarihi sayılacaktır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38’inci maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 60’ıncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğ 45’inci maddesi hükümlerine göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim…” ifadelerine yer verildiği,

Söz konusu yazı ekinde ise;

İdarece yaklaşık maliyet hesabında düzenlenen sıralı iş kalemleri listesinde yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturduğu tespiti yapılan 12 adet iş kalemine ait “Açıklama istenilen iş kalemleri listesi (İnşaat)” başlıklı belgenin,

Ayrıca aynı yazı ekinde 28 adet analiz girdisine yönelik bilgilerin yer aldığı “Açıklama istenmeyen analiz girdileri” başlıklı belgenin,

Bununla birlikte aynı 12 adet iş kaleminin girdilerini, girdi tanımlarını, birim ve miktarlarını gösteren “Ayrıntılı analiz formları” başlıklı tablolara yer verildiği,

05.07.2017 tarihli ve E.2017/13932 sayılı Kurum yazısı ile başvuruya konu ihaleyi gerçekleştiren idareden ihale işlem dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenmiş olup, söz konusu yazıya cevaben gönderilen 12.07.2017 tarihli ve 219426 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.07.017 tarihli ve E.219426 sayılı yazı ekinde yer alan bilgi ve belgeler arasında idarece anılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulduğu ifade edilen belgelerin gönderilmediği,

Bu kapsamda idareden ihale işlem dosyası içerisinde varsa gönderilmeyen bilgi ve belgeler 13.07.2017 tarihli ve E.2017/14737 sayılı Kurum yazısı ile istenilmiş olup, söz konusu yazıya cevaben 18.07.2017 tarihli ve 224244 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2017 tarihli ve E:224244 sayılı yazı ekinde başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından sunulduğu ifade edilen aşırı düşük açıklamalarına ilişkin belgelerin gönderildiği görülmüştür.

Söz konusu belgeler incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Ayrıntılı analiz formları” başlıklı açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerin,

Serbest muhasebeci mali müşavir kaşeli ve imzalı fiyat tekliflerinin,

Serbest muhasebeci mali müşavir kaşeli ve imzalı, amortisman defterleri ve araç amortisman raporunun ayrıca akaryakıt fiyatlarının gösterildiği listelerin sunulduğu görülmüştür.

İdarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik gerekçeleri incelendiğinde “Kurşunlu-Korgun Yolu Km:0+000-28+957,20 Arası Toprak işleri, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı işleri (PMAT,PMT ve BSK) ihalesine itiraz sahibi firma tarafından verilen teklifin aşırı düşük bulunması nedeniyle yazılı açıklama istenmiştir. Açıklama yazısı ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesi, açıklama istenmeyen analiz girdileri listesine ilaveten açıklamada isteklilerce kullanılması gereken ve açıklanması istenen iş kalemleri için ayrıntılı analiz formları (nakliye pozları için formüller dahil) da ek olarak verilmiştir.

İtiraz başvurusu sahibi ortak girişim tarafında sunulan düşük teklif açıklama ve ekleri Kamu İhale Genel Tebliği ve Kamu İhale Kurulunun konu ile ilgili verdiği emsal kararlar doğrultusunda incelenmiştir. Açıklamada;

1- Ayrıntılı Analiz Formlarında nakliye formülleri verilmesine rağmen bunların hiç kullanmadan fiyat teklifi ile açıklama yapılmış olduğu görülmüş olup, mevcut durumda nakliye bedelleri için yapılan açıklama uygun değildir.

2- Ekskavatör, Konkasör, titreşimli silindir ve kompresör için birçok pozda rayiçler yerine amortisman değeri ile açıklama yapılmaya çalışılmış olup, amortisman bedelleri üzerinde yapılan bu açıklama Kamu İhale Genel Tebliğine göre uygun değildir…” yönünde olduğu görülmüştür.

İdarece başvuru sahibi İş Ortaklığına ve diğer isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan K/11, S/08, S/12 S/14, TT/01, TT/05, Ü/01, Ü/02 ve Ü/03 poz numaralı 9 adet iş kalemine ilişkin düzenlenen analiz formatlarında nakliye formüllerine de yer verilerek açıklama istenildiği ancak anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerinde istenen nakliye imalatlarına yönelik fiyat teklifi ile açıklama sunulduğu ve sunulan söz konusu açıklamanın analiz formatlarına aykırılık teşkil ettiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin amortisman bedeli ile bazı rayiçlere ilişkin sunduğu açıklamalara yönelik iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde;

Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan;

TT/05 poz numaralı “Dolgu altına ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması (nakli dahil)” iş kalemine ilişkin analizde yer alan;

03.017 poz numaralı “Kompresör (210 cmf’lik kompresör+hortum ve tabancalar” rayicine ilişkin “1.000,00”,

Ü/02 poz numaralı “Plent-miks temel yapılması ve serim yerine nakli (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) iş kalemine ilişkin analizde yer alan;

03.004 poz numaralı “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 Yd3)” rayicine ilişkin “30.000,00”,

03.017 “poz numaralı “Kompresör (210 cmf’lik kompresör+hortum ve tabancalar” rayicine ilişkin “1.000,00”,

03.042/3 poz numaralı “Titreşimli silindir (7-9 ton – 9 ton dahil statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+ palatli traktör takriben 56-76 HP)” rayicine ilişkin “8.000,00”,

03.030 poz numaralı “Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” rayicine ilişkin “8.000,00”,

Ü/03 poz numaralı “8 cm bitümlü temel,7 cm binder ve 5 cm aşınma olmak üzere 20 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² bitümlü sıcak karışım tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Kullanılan her türlü malzeme ve nakliyeler dahil) (İdare Malı Bitüm İle)” iş kalemine ilişkin analizde yer alan;

03.004 poz numaralı “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 Yd3)” rayicine ilişkin 30.000,00”,

03.030 poz numaralı “Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” rayicine ilişkin “8.000.00” birim fiyat bedeli öngörüldüğü ve söz konusu rayiçlerde yapılan açıklamalara ilişkin amortisman tanımlamalarına yer verildiği görülmüştür.

Ayrıca söz konusu hususlara yönelik tevsik edici belgeler olarak amortisman defterleri ve “Araç amortisman raporu” başlıklı belgenin sunulduğu ve söz konusu raporda ekskavatör, kompresör, titreşimli silindir ve konkasör başlıkları altında araç tiplerinin tanımlandığı ve bu araçların amortisman, yedek parça, bakım onarım, sigorta, muayene ve diğer başlıkları altında bazı tutarlara yer verildiği,

Anılan raporda araçlar için yer alan satırlarda belirtilen tutarlar incelendiğinde ise,

Ekskavatör için; amortisman ve muayene başlıkları için “0,00” bilgisinin yer aldığı, yedek parça, bakım onarım ve sigorta ve diğer başlıkları altında ise bazı tutar bilgilerine yer verildiği,

Kompresör için; amortisman ve bakım onarım bedeli başlıkları altında bazı tutar bilgilerine yer verildiği, yedek parça, sigorta, muayene ve diğer başlıkları altında bir tutar belirtilmediği,

Titreşimli Silindir için; amortisman başlığı altında “0,00” bilgisinin yer aldığı, muayene başlığı altında bir tutar belirtilmediği, yedek parça, bakım onarım, sigorta ve diğer başlıkları altında ise bazı tutarlara yer verildiği,

Konkasör için amortisman, yedek parça bakım onarım ve diğer başlıkları altında bazı tutarlara yer verildiği, sigorta, muayene başlıkları altında “0,00” bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

KGM tarafından yayımlanan yol, köprü, tünel, bitümlü kaplamalar, bakım ve trafik işlerine ait fiyat analizlerine bakıldığında söz konusu makine giderlerine ait rayiçlerin makineye ait amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj, demontaj bedellerinden oluştuğu;

KGM tarafından yayımlanan yol, köprü, tünel, bitümlü kaplamalar, bakım ve trafik işlerine ait birim fiyat kitabında;

03.017 rayicinin;

“Amortisman 0.000133 A

Yedek parça 0.000071 A

Tamir, Bakım 0.000017 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0.000037 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0.000016 A

0.000274 A;”

03.042/3 rayicinin;

“Amortisman 0.000083 A

Yedek parça 0.000044 A

Tamir, Bakım 0.000011 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0.000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0.000010 A

0.000171 A”

03.004 rayicinin;

“Amortisman 0.000063 A

Yedek parça 0.000033 A

Tamir, Bakım 0.000008 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0.000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0.000010 A

0.000137 A”

03.030 rayicinin;

“Amortisman 0.000083 A

Yedek parça 0.000044 A

Tamir, Bakım 0.000011 A

Sermaye Faizi, Sigorta 0.000023 A

Nakil, Montaj, Demontaj 0.000010 A

0.000171 A”

şeklinde bileşenlerden oluştuğu görülmüştür.

İstekliler tarafından sahip oldukları iş makinelerinin kullanılması suretiyle açıklamada bulunulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Ancak bu durumda iş makinelerinin maliyet hesabının belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği,

Bu kapsamda kendi malı olan iş makinesinin amortisman ömrü tamamlanmış ya da tamamlanmamış, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi sigorta montaj demontaj giderleri için yukarıda ifade edilen bileşenlerin belgelere dayalı olarak açıklanarak bu doğrultuda iş makinelerinin rayiç bedellerine ilişkin analizlerde belirlenen tutarların gösterilmesi gerektiği,

Anılan istekli tarafından sunulan tevsik edici belgelerde ve söz konusu araçlara ilişkin bilgilere yer verilen raporda söz konusu iş makinelerinin bir kısım giderlerinin yer almadığı, kaldı ki sunulan analizlerde söz konusu iş makinelerine ilişkin tespit edilen tutarlara, sunulan tevsik edici belgelerle söz konusu bileşenlere ne şekilde ulaşıldığını gösteren bir bilginin bulunmadığı (muayene, sigorta, yedek parça vb.), başvuru sahibi tarafından kendi malı araçları bulunmasından bahisle bir takım fiyat belirlemeleri ile anılan rayiçlere ilişkin sunduğu söz konusu açıklamaların kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idarece tesis edilen işlemlerde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte başvuru sahibi tarafından taraflarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin yerinde olmadığı ve bundan hareketle açıklamaları uygun görülen diğer bir isteklinin ihale komisyonu kararında teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmekle birlikte bir istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerle yapılan bir açıklamada yer alan bilgilerden hareketle başka bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin ihale komisyonu kararında değerlendirilme yapılması gerektiğine yönelik kamu ihale mevzuatında bir hükmün bulunmadığı, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi