KİK Kararı: 2017/UY.I-2003 (26 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UY.I-2003

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

Yıldızevler Mah. 717. Sok No: 15/7 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/326463 İhale Kayıt Numaralı “Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 08.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.06.2017 tarih ve 35323 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1561 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarında Tİ-KAZI pozunun alt analizlerinden olan “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” nakil pozu için nakil mesafesinin 8000 metre olarak öngörüldüğü, bu mesafenin açıklamasının yapılmadığı veya itinerer belgesi sunulmadığı gerekçesiyle idarece açıklamalarının uygun görülmediği, oysaki açıklamada öngörülen mesafenin idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında öngörülen mesafeler ile uyumlu olduğu, ayrıca anılan girdi için öngörülen birim fiyatın idarece hesaplanan yaklaşık maliyetteki birim fiyat tutarından daha fazla olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki yarma ve yan ariyet kazılarının yol platformunu oluşturmak için dolguya nakledilecek kazılar niteliğinde olduğu, kazı miktarının dolgulara nakledilmesi ile oluşacak mesafe ortalamasına göre hesaplama yapılacağından, mesafenin tevsikinden veya itinererden söz edilemeyeceği, buna göre aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye yönelik 23.11.2016 tarihinde Ladin Yol Yapı San. Tic. A.Ş. - Reman İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak yapılmadığı ve açıklamalarının uygun olduğu iddialarıyla Kuruma başvuruda bulunulmuş, 24.11.2016 tarihinde Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu iddialarıyla Kuruma başvuruda bulunulmuş, anılan başvurulara yönelik 21.12.2016 tarihli ve 2016/UY.I-3199 sayılı ve 2016/UY.I-3200 sayılı Kurul kararları ile aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun şekilde yinelenmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş; idarece sorgulamanın mevzuata uygun şekilde (paçal analizlerde girdi miktarları belirtmeden) yenilenmemesi üzerine, 20.02.2017 tarihinde Sintaş Taahhüt Ticaret A.Ş.nin ve Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin Kuruma yaptıkları başvurular üzerine, 22.03.2017 tarihli ve 2017/UY.I-887 ve 2017/UY.I-888 sayılı Kurul kararlarıyla, teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden anılan kararlarda anlatıldığı şekilde tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Diğer yandan, ihale üzerinde kalan istekli B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin, 08.02.2017 tarihli ve 2017/UY.II-476 sayılı Kurul kararı doğrultusunda Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi tarafından sunulan iş yönetme belgesinin anılan ihalede kullanılamayacağı iddiasıyla 20.02.2017 tarihinde idareye yaptığı şikâyet başvurusu üzerine, idarenin Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketinin İş deneyim belgesinin uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde işlem, tesis ettiği, anılan işleme karşı Sintaş Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi tarafından Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine 19.07.2017 tarihli ve 2017/UY.I-1942 sayılı Kurul kararı ile YG Yol Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ve T.C.K. Yol Yapı İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. …

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. …

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

… Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir…

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir. …

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. …

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir. …” açıklamaları yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.

İdarece sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, anılan isteklilerden Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş ve Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş, her iki isteklinin de açıklamaları uygun görülmeyerek teklifleri reddedilmiştir.

29.05.2017 tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru sahibi Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında Tİ-KAZI pozunun alt analizlerinden olan “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” nakil pozu için nakil mesafesinin 8000 metre olarak öngörüldüğü, bu mesafenin nasıl tespit edildiğine dair açıklayıcı bilgi sunulmadığı veya mesafenin bir itinerer belgesine dayandırılmak suretiyle açıklanmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği hususlarına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazıları ekinde açıklanması gerekli iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizlere yer verildiği görülmüş , açıklama sunan başvuru sahibi istekli tarafından Tİ-KAZI pozunun alt analizlerinden olan “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” nakil pozu için 07.004/K poz numaralı nakliye formülü kullanılmış, nakliye formülünde öngörülen 8000 metrelik mesafenin dayanağına ilişkin olarak ise açıklayıcı herhangi bir bilgi verilmediği anlaşılmıştır.

Buna göre başvuru sahibi istekli tarafından 07.004/K poz numaralı nakliye formülünde öngörülen 8000 metrelik mesafenin dayanağına ilişkin olarak her ne kadar açıklayıcı belge sunulmamış olsa da, yaklaşık maliyet eki belgeler ve istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler üzerinde yapılan incelemede, Tİ-KAZI pozunun alt analizlerinden olan “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” nakil pozu için anılan istekli tarafından 8000 m mesafe ve 07.004/K formülü kullanılarak idarenin yaklaşık maliyetine esas 5,79 TL birim fiyatının üzerinde 8,22 TL fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Hal böyle iken, anılan istekli tarafından söz konusu nakliye analiz girdileri için açıklamaların formül kullanılarak yapıldığı ve öngörülen birim fiyatların yaklaşık maliyette idarece öngörülen birim fiyatlara eşit ve üzerinde olduğundan nakliye mesafelerinin yaklaşık maliyet ile uyumlu olduğu dikkate alındığında anılan istekli tarafından ayrıca kullanılan mesafelerin belgelendirmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibi Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında Tİ-KAZI pozunun alt analizlerinden olan “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” nakil pozu için nakil mesafesinin tevsik edilmediği gerekçesiyle teklifinin reddedilmesi işleminde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Tİ-KAZI pozunun alt analizlerinden olan “yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması” nakil pozuna ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi