KİK Kararı: 2017/UY.I-1996 (26 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UY.I-1996

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Siba İnşaat Anonim Şirketi

VEKİLİ:

Av. Ecem TÜRKOĞLU,

Remzi Oğuz Arık Mah. Tunalı Hilmi Cad. Bestekar Sok. No: 84/3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü,

Büyükalp Cad. 21100 Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/185989 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 9.Bölge Müdürlüğü 72-03 KK Nolu ((Baykan-Malabadi) (360-10) Devlet Yolu Ayrım – Kozluk ) Şehir Geçişinde Sanat Yapıları ve Parke Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 9.Bölge Müdürlüğü 72-03 KK Nolu ((Baykan-Malabadi) (360-10) Devlet Yolu Ayrım – Kozluk ) Şehir Geçişinde Sanat Yapıları ve Parke Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Siba İnş. A.Ş.nin 23.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2017 tarih ve 37217 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1682 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdareye 23.06.2017 tarihinde yapılan şikayet başvurularının idarece aynı tarihte reddedildiği, ilk şikayet dilekçesinde yer almayan başka hususlarla ilgili olarak süresinde olmak üzere idareye 28.06.2017 tarihli dilekçe ile tekrar şikayet başvurusunda bulundukları ancak idarece bu defa ikinci kez şikayet başvurusunda bulunulmayacağı gerekçesi ile başvurularının esastan incelenmeksizin usulden reddedildiği, ikinci kez yapılan başvurunun hem süresinde yapılması hem de ilk başvurularında yer almayan başka hususlar içermesinden dolayı başvurularının incelenmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda “Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadesine yer verilmediği, bu nedenle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1 ve 45.1.15’inci maddeleri gereğince anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği bu anlamda;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda kullanılan analizlerde girdi miktarlarında yuvarlama hatası yapılarak idarenin verdiği girdi miktarlarından farklı miktarların kullanıldığı, analizlerde idarece verilen miktarlar üzerinden açıklama yapılması durumunda ise analiz tutarının teklif edilen birim fiyatı karşılamayacağı,

b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda imalat bünyesine giren yapı elemanları ve girdilerinin tümüne ait nakliye maliyetine yer verilmediği, nakliye mesafelerinin belgelendirilmediği, malzeme yoğunluklarının tespitinin yanlış olduğu, bu girdilerin nakliyesinin de yüklenici nezdinde bir maliyet oluşturacağı dikkate alındığında nakliye bedeli dikkate alınmaksızın yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı,

c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, söz konusu belgeleri düzenleyen meslek mensubu ile fiyat teklifi alınan üçüncü kişiler arasında tam tasdik sözleşmesinin bulunmadığı, bu durumun, söz konusu meslek mensubunun üyesi olduğu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’ndan bilgi alınması halinde görüleceği, bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin mükellefin son geçici vergi beyanname dönemine ait alım satım değerlerini yansıtmadığı ve yasal defter ve belgelerine göre düzenlenmediği, mükellefin yasal vergi dönemindeki tüm faturalarının ve giderlerinin incelenmesi gerektiği, diğer taraftan meslek mensubu tarafından oluşturulan tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.11’inci maddelerine aykırılık teşkil ettiği ve bu durumun meslek mensubundan ilgili tutanakların istenilmesi halinde görüleceği, ayrıca fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin teklife konu alanda faaliyet göstermedikleri,

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda bazı girdilerin analizlerinde 2016 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, ihale ilanının 27.04.2017 tarihinde yayımlandığı, 2017 yılı inşaat ve tesisat birim fiyatlarının da 27.02.2017 tarihinde yayımlandığı hususu dikkate alındığında bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda 2017 yılı saatlik asgari ücret kullanılmakla birlikte işçilik ücreti ile işçilik miktarının çarpılması sonucunda bulunan toplam işçilik ücretinde yuvarlama hatası yapıldığı, yuvarlama hatası yapılmadığı takdirde aşırı düşük açıklamasında yer alan toplam işçilik ücretinin, isteklinin işçilik ücreti için sunmuş olduğu teklif fiyatını karşılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’nci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

…

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dâhil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlar...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince; ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulacağı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından da aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı, idarenin şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, alınan kararın, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilmesi gerektiği, belirtilen süre içinde idarece bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dâhil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

22.05.2017 tarihinde yapılan inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak alınan ihale komisyonu kararının 19.06.2017 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, söz konusu ihale komisyonu kararının 20.06.2017 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden tebliği edildiği, kendilerine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile eki ihale komisyonu kararına göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı iddiaları ile ilgili olarak başvuru sahibi tarafından 23.06.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 23.06.2017 tarihli cevabi yazısı ile şikâyetin uygun bulunmadığı hususunun başvuru sahibine bildirildiği, başvuru sahibinin bu defa ilk başvuru dilekçesinde yer almayan başka bir husus olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun da mevzuata uygun olmadığı iddiaları ile ilgili olarak 28.06.2017 tarihinde idareye yeniden şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece bu başvurunun 03.07.2017 tarihli yazı ile yeni bir şikâyet konusuna yer vermek suretiyle şikâyet sürecinin devam ettirilemeyeceği gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir...” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümlerinden ihale tarihinde yapılan ilk oturumda ihale komisyonlarınca isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrolünün yapılacağı, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği, ancak bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmeyeceği anlaşılmaktadır. İhale komisyonu tarafından ilk oturumda düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağı ve uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçesine ilişkin tutanaklar incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı görülmektedir. Her ne kadar ihale tarihi olan 22.05.2017 tarihinde teklif mektupları uygun olmayan isteklilerin kimler olduğu başvuru sahibi tarafından bilinmesi gerekmekte ise de gerek ihale komisyonu tarafından ilk oturumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmamış olması gerekse ilk oturumda tespit yapılmış olsa dahi ihale komisyonunca bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemeyeceğinden şikayete konu hususun farkına varıldığı tarih olarak ihale tarihinin alınamayacağı, çünkü ihale komisyonlarınca tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapıldığı ikinci oturumda öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı Kanun’un 36’ncı maddesine göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenmek üzere uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, ihale komisyonu kararının tebliği ile de isteklilerce ekonomik açıdan en avantajlı istekli ile teklifleri değerlendirmeye alınmayan veya uygun bulunmayan isteklilerin de öğrenileceği, ancak bu aşamada başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun da uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususuna ilişkin şikayetinin de farkına varıldığı tarihin kesinleşen ihale kararının kendisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu anlamda 20.06.2017 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararından itibaren 10 gün içerisinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunun uygun olmadığı hususuna yönelik olarak idareye şikayet başvurusunda bulunacağından ve başvuru sahibinin de 28.06.2017 tarihinde idareye yapmış olduğu ikinci başvurunun 23.06.2017 tarihli ilk dilekçesinde yer alamayan hususları içermesi ve süresinde yapılması nedeniyle söz konusu 28.06.2017 tarihli ikinci başvurunun idarece esastan incelenmeksizin usul yönünden reddedilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmuştur. Ancak başvuru sahibinin ikinci dilekçesinde yer alan iddiası ile ilgili olarak Kuruma süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, iddiasının da Kurum tarafından esastan incelendiği, bu hususta herhangi bir hak kaybının olmadığı anlaşıldığından idarece şikayete esastan cevap verilmemiş olmasının da esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması” başlıklı 14’üncü maddesinde yer alan “İdare, ihale ve/veya ön yeterlik dokümanını 25/2/2011 tarihli ve 27857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 11 inci, 12 nci ve 13 üncü maddelerine göre oluşturur. Her sayfası onaylanan dokümanın bir nüshasının ihale işlem dosyasında muhafazası zorunludur. İhtiyaç duyulması halinde, Kurum tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde gerekli güvenlik önlemlerinin idarece alınması kaydıyla, ihale ve/veya ön yeterlik dokümanı “compactdisc (CD)” ortamına aktarılabilir.

(2) İdare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınır…” şeklindeki düzenlemeye göre idarelerce ihale dokümanının, ilgili uygulama yönetmeliklerinin ekinde yer alan tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Genel Şartnameler ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınarak hazırlanması gerekmektedir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri kapsamında Kamu İhale Kurumu tarafından standart form olarak oluşturulan teklif mektuplarının 2’nci maddesinde yer alan “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” şeklindeki ibareden sonra gelmek üzere 25.01.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan mevzuat değişiklikleri kapsamında “Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” şeklindeki ibareye de yer verilmiştir. Buna göre idarelerce ihale dokümanı kapsamına dahil edilecek teklif mektuplarının Kurum tarafından yayımlanan standart formlar esas alınarak hazırlanması, istekliler tarafından da ihale dokümanı kapsamında yer alan teklif mektuplarına göre tekliflerin sunulması gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü ve

Söz konusu Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde ise “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır: “…d) Standart formlar: Standart Form-KİK015.3/Y: Birim Fiyat Teklif Mektubu…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde; “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.

23.2. Teklif mektubunda;

a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,

ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,

d) Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması,

zorunludur.

23.3. İş ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanması gerekir.

23.4. Konsorsiyum olarak teklif veren isteklinin teklif mektubunda, konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeller ayrı ayrı yazılacaktır. Konsorsiyum ortakları birden fazla kısma da teklif verebilir. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturacaktır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde ise “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında yer verilen “Birim Fiyat Teklif Mektubu Standart Formu”nun 2’nci maddesinde “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz. Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanında yapılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; isteklilerce teklifleri kapsamında idareye sunulması gereken teklif mektuplarının, idarece hazırlanan ve ihale dokümanı kapsamında yer verilen teklif mektubu standart formuna uygun olması ve usulüne uygun olmayan teklif mektuplarının da ihale komisyonunca tespit edilmesi halinde söz konusu isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idarece hazırlanarak ihale dokümanı kapsamında yer verilen teklif mektubu standart formunda isteklilerce değişiklik yapılmasının mümkün olmadığı ve teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından idarece düzenlenen teklif mektubu standart formuna uygun olmamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Okanlar İnş. Pet. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde; teklif mektuplarının 2’nci maddesinde, 25 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren mevzuat değişikliğine göre idarece hazırlanarak ihale dokümanı ekinde yer verilen birim fiyat teklif mektubu standart formundan farklı olarak “Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresine yer verilmediği, bu kapsamda sunulan birim fiyat teklif mektubunun ihale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olarak düzenlenmediği hususları tespit edilmiş olup, söz konusu aykırılığın mevzuatın yukarıya aktarılan hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle teklif mektuplarının taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımaması durumunda ihale komisyonunca anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunun geçerli kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

22.05.2017 tarihinde birim fiyat teklif alma yöntemi ile yapılan “Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü 72-03 KK No.lu ( (Baykan-Malabadi) (360-10) Devlet Yolu Ayrım – Kozluk ) Şehir Geçişinde Sanat Yapıları ve Parke Yapım İşi”ne ilişkin ihalede 72 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 29 isteklinin katıldığı, 19.06.207 tarihli ihale komisyonu kararı ile 2 isteklinin iş deneyim belgelerinin uygun olmaması ve ihale dokümanında isteklilerden kendi malı olması istenen araçlara ilişkin olarak sunmaları istenilen belgeleri sunmamış olmaları gerekçeleri ile 1 isteklinin teklifinin yine ihale dokümanında isteklilerden kendi malı olması istenen araçlara ilişkin olarak sunmaları istenilen belgeleri sunmamış olmaları gerekçesi ile 1 isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesi ile 1 isteklinin sunmuş oldukları Ticaret Sicil Gazetelerinin uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun olarak tespit edilen 28 adet teklif göz önünde bulundurularak sınır değerin 1.556.429,41 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif sunan 8 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 6 istekli tarafından açıklama sunulmadığı, 1 istekli tarafından yapılan açıklamaların da uygun olmadığı gerekçesi ile 7 isteklinin teklifinin reddedildiği, Okanlar İnş. Pet. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin de anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, yapım ihaleleri için söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde ise “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

SD (Sınır değer) =

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Buna göre, İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yapılan düzenlemeler gereğince başvuruya konu ihalede, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra teklif mektubunu ve geçici teminatını usulüne uygun olarak sunan isteklilerin tekliflerini geçerli teklif olarak kabul edeceği, ihale komisyonunca geçerli teklifler dikkate alınarak sınır değerin hesaplanacağı ve teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede, ihale komisyonunca düzenlenen Aşırı Düşük Teklif Sınır Değer Tespit Tutanağı’nda yapılan incelemelerden, ihale komisyonu tarafından ilk oturumda 1 adet isteklinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 28 adet isteklinin sunmuş oldukları teklif mektuplarının ve geçici teminatların ise usulüne uygun olduğu tespitinin yapılarak anılan isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif kapsamında değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Ancak başvuru sahibinin ikinci iddiası çerçevesinde yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Okanlar İnş. Pet. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubunun uygun olmadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 36, 37 ve 38’inci maddelerinde yer alan hükümlere göre bu aşamada anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün değildir. Bu nedenle idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre yeniden sınır değer hesap edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhaleye teklif sunan Adnan Gökalp- Fahrettin Atakul- Atakul Mühendislik İş ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde; teklif mektuplarının 2’nci maddesinde, 25 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren mevzuat değişikliğine göre idarece hazırlanarak ihale dokümanı ekinde yer verilen birim fiyat teklif mektubu standart formundan farklı olarak “Ayrıca ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresine yer verilmediği, bu kapsamda sunulan birim fiyat teklif mektubunun ihale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olarak düzenlenmediği hususları tespit edilmiş olup, söz konusu aykırılığın mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle teklif mektuplarının taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımaması durumunda değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamayacağından, teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte olup, ihale komisyonunca anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunun geçerli kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır. Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli gibi ihaleye teklif sunan diğer bir istekli olan Adnan Gökalp- Fahrettin Atakul- Atakul Müh. İş ortaklığının teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre ihale üzerinde bırakılan istekli ile birlikte Adnan Gökalp- Fahrettin Atakul- Atakul Mühendislik İş ortaklığının teklifinin de teklif mektubunun uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, ihaleye teklif sunan toplam 29 istekliden idarece teklif mektubu uygun bulunmayan 1 istekli de dahil 3 isteklinin teklifi dikkate alınmaksızın sınır değerin yeniden hesap edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Buna göre teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun olarak sundukları tespit edilen toplam 26 isteklinin teklif bedelleri üzerinden hesaplanan yeni sınır değer 1.560.411,90 TL olarak hesap edilmektedir. Yeni hesap edilen sınır değere göre idarece daha önce hesap edilen 1.556.429,41 TL’lik sınır değer esas alınarak yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekli sayısında herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşıldığından idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının tekrar yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli ile Adnan Gökalp- Fahrettin Atakul- Atakul Mühendislik İş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi