KİK Kararı: 2017/UY.I-1991 (26 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/037
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 26.07.2017
Karar No : 2017/UY.I-1991

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

Öveçler 4. Cad. No: 64/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

Kümbet Mah. Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı No: 39 58020 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/46230 İhale Kayıt Numaralı “(Yıldızeli-Sivas) Ayr-Direkli-Bedirli-Hanlı Yolu Km:0+000-46+010 Arası İkmal İnşaatı Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı (Bsk) Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Yıldızeli-Sivas) Ayr-Direkli-Bedirli-Hanlı Yolu Km:0+000-46+010 Arası İkmal İnşaatı Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı (Bsk) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 23.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2017 tarih ve 37980 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1707 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale makamınca hazırlanan T-2 pozuna ait sıralı analiz girdileri tablosunda bulunan 03.004 pozuna ait miktar hesaplanırken amortisman hesabının da dahil edildiği, bunun savunma ekinde verilen 03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 hp (21/2yd3) analiz girdisi miktarı hesabında gösterildiği, bu miktarın 0,0000009864 olduğu ve idarece verilen T-2 pozundaki miktarla örtüştüğü, savunma ekinde verilen amortismanı tamamlanan varlıklar içinde 210 HP gücünden daha güçlü olan 250 HP ekskavatör olduğundan 03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP analiz girdisi miktarı hesabında amortisman değeri düşürülerek 0,0000005328 olarak hesaplandığı ve sıralı analiz tablosunun buna göre hazırlandığı, savunmanın geçerli teklif kabul edilmemesi hususunda amortisman hariç tutarın %54.01’lik kısma denk geldiğinin belirtildiği, savunmada sıralı analiz tablosundaki 03.004 pozuna ait miktarın ihale makamınca verilen sıralı analiz tablosunda verilen 03.004 pozuna ait miktara oranının (0,0000005328 /0,0000009864 =0,5401) olduğunun görüleceği, idarece verilen sıralı analiz tablosunun 03.004 pozunun T-2 pozuna etkisi (idarece bu poza ait fiyatın 194.452,55 TL alınması gerektiği) ve firmalarınca savunma ekinde verilen sıralı analiz tablosunda 03.004 pozunun T-2 pozuna etkisi (firmalarınca bu poza ait miktarın 0,0000005328 TL alınması gerektiği), her iki durumda da 03.004 pozunun T-2 pozuna yansımasının 0,19 TL olduğunun görüleceği, bu nedenle savunmalarının uygun olduğu, ayrıca idare tarafından aşırı düşük savunma ekinde verilen T-2 pozunda bulunan amortisman değeri düşürülerek hazırlanan 03.004 miktarına ait hesap tablosunun mali müşavir onaylı olmadığının belirtildiği, ancak verilen bu hesap tablosu analizinde amortisman tutarı düşürülerek hesaplanan matematiksel bir işlem olması nedeniyle hesap tablosunun mali müşavir onayına gerek bulunmadığı, kesinleşen ihale kararında ÜY-1 pozuna ait sıralı analiz girdileri tablosunda bulunan 03.004 pozunun miktarının düşürüldüğünün ifade edildiği, ancak savunma ekinde verilen sıralı analiz tablolarında yalnızca T-2 pozunda 03.004 miktarının düşürüldüğü ÜY-1 ve ÜY-2 pozlarında her ne kadar savunma istenmeyen poz olsa bile miktarlarının düşürülmediği,

2. İdarece savunmada kullanılan 04.109 Mazot (Motorin) için 2016 yılı rayiç bedelinin kullanılmasının Tebliğ'e uygun olmadığının belirtildiği, Tebliğ'in 45.1.6'ncı maddesinde rayiç bedellerin kullanılması durumunda 45.1.13 maddesine gerek olmadığının hüküm altına alındığı, bu nedenle rayiç bedelin kullanılmasında bir aykırılık bulunmadığı, bahse konu işin yaklaşık maliyetinin ilan tarihinde geçerli olan 2016 yılı birim fiyatlarıyla hazırlandığından anılan poza ilişkin olarak 2016 yılı rayiç bedelinin kullanılmasında aykırılık bulunmadığı,

3. İhale makamınca hazırlanan sıralı analiz girdi tablosunda yer verilen ÜY-2 pozunun not kısmında bitüm zati bedelleri için ihale dokümanında yer alan itinererde de gösterildiği şekliyle 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınarak savunma yapılması gerektiği ifadesinin bulunduğu, ancak ihale dokümanında fiyat tekliflerinin aşırı düşük olması durumunda “bitüm” bedeli için 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatın esas alınması ile ilgili bir hüküm bulunmadığı, ayrıca bitüm, çimento, demir, vs. gibi fiyatı daima değişken olan malzemeler için sabit bir tarih baz alınarak savunma istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, her ne kadar ÜY-2 pozunun sıralı analiz girdi tablosunda Dökme asfalt (Kırıkkale rafineri) için girdi numarası 04.610/1B-Ö olarak gösterilmişse de dökme asfaltın Kırıkkale rafineriye ait bitüm olduğu, sıralı analiz tablosunda bulunan bitüm nakliye bedeli mesafesinin 341 km olduğu ve bu mesafenin Kırıkkale rafinerisine denk geldiği böylece bu pozun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 04.610/1B no’lu pozu olduğu, 04.610/1B-Ö pozu için rayiç bedel kullanıldığı ve bunun mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(YILDIZELİ-SİVAS) AYR-DİREKLİ-BEDİRLİ-HANLI YOLU KM:0+000-46+010 ARASI İKMAL İNŞAATI TOPRAK İŞLERİ, SANAT YAPILARI VE ÜST YAPI (BSK) YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

(YILDIZELİ-SİVAS) AYR.-DİREKLİ-BEDİRLİ-HANLI YOLU KM:0+000-46+010 ARASI YOL YAPIM İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(YILDIZELİ-SİVAS) AYR.-DİREKLİ-BEDİRLİ-HANLI YOLU KM:0+000-46+010 ARASI.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.)İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.(Değişik07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.)Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 26.md.)İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 27.md.) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 28.md.)Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.)

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 32. md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter,(Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. (Değişik:07/06/2014-29023 R.G./ 33.md.) İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.)

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 37. md.)

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece alınan 16.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararından 87 firmanın doküman satın aldığı, 38 isteklinin teklif verdiği, 8 isteklinin belgelerindeki eksikliklerden dolayı (1 isteklinin geçici teminat mektubunun uygun olmadığı gerekçesiyle) değerlendirme dışı bırakıldığı, ilk oturumda geçici teminat ve teklif mektupları usule uygun olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri üzerinden hesaplanan sınır değerin altında kalan 3 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 3 isteklinin süresi içinde açıklama sunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 17.05.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak en avantajlı teklif sahibi Ziver İnş. Taah. Mad. Tur. Paz. San. Tic. A.Ş. üzerinde ihalenin bırakıldığı, bu süreçte iş kapsamında sunulan %51 hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesinin süresi dolduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikayet başvurusu neticesinde şikayeti haklı bulunarak teklifinin geçerli kabul edildiği ve düzeltici işlem belirlendiği, başvuru sahibinin teklifi sınır değerin altında kaldığından sorgulama yapılmasına karar verildiği, daha önce sınır değerin altında kaldığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan ve süresi içinde açıklama sunmayan 3 istekliye kendileri açısından yeni bir hukuki durum ortaya çıkmadığından yeniden bir sorgulama yapılmadığı, süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan başvuru sahibinin açıklamaları idarece uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak en avantajlı teklif sahibi Ziver İnş. Taah. Mad. Tur. Paz. San. Tic. A.Ş. üzerinde ihalenin bırakıldığı, en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Nil Yapı Malz. İnş. Tic. A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.

İdarece, başvuru sahibine 02.06.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi (T-2 Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması, kazının kullanılması ve dolguya nakli.(Makine ile), ÜY-1 Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel yapılması ve yola nakli (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) ( Her şey dahil ), ÜY-2 19 cm sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım yapılması (8 cm bitümlü sıcak temel tabakası, 6 cm asfalt betonu binder tabakası ve 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası) yapılması), açıklama istenen iş kalemlerine ait analiz formatları, açıklama istenilen analiz girdileri listesi, açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri listesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 12.06.2017 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, açıklama kapsamında sıralı analiz tabloları, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi, 1 adet fiyat teklifi, 03.004 pozu hesap cetveli, mali müşavir onaylı amortismanı biten varlıklar listesi, mali müşavir onaylı amortisman defteri tespit tutanağı, ZX 350 LCH Ekskavatöre (184 kw/250 HP) ait ruhsat ve satış sözleşmesi, imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesine yer verildiği anlaşılmıştır.

İdarece 16.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararıyla “Açıklama istenen analiz girdilerinden olan 03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 Hp(2 1/2 Yd3) için 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca yayınlanmış rayiç fiyatı olan 360.000,00TL kullanılarak tekliflerine ait savunmalarını sunmaları mevzuata uygun bulunurken, bu girdiye ait miktarların açıklama istenen iş kalemlerinden T-2 ve ÜY-1 ‘deki düşürülmesi ise incelendiğinde;

03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 Hp(2 1/2 Yd3) için kendi malı olan araç “Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler" girdisi için serbest muhasebeci müşavir tarafından düzenlenen ve imzalanan “Amortismanı Biten Varlıklar Tespit Tutanağı" ile söz konusu makineye ilişkin “İş Makinesi Satış sözleşmesi” ve aracın “İş Makinesi Tescil Belgesi”nin sunulduğu, sunulan bu belgelerde araç fiyatının bulunmadığı açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan söz konusu girdiye yönelik fiyatın ise 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayınlanmış rayiç olan 360.000.00 TL olarak belirtildiği, hususları göz önüne alındığında;

03.004 Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler için yayımlanan analize ilişkin birim maliyet hesabında amortisman (0,000063), yedek parça (0,000033), tamir bakım (0,000008), sermaye faizi-sigorta (0,000023), nakil, montaj demontaj (0,000010) olmak üzere 5 gider kalemi için (0,000137) yer aldığı, buradan hareketle araçlara ilişkin maliyet hesabında yedek parça, tamir bakım, sermaye faiz sigorta ve nakil montaj- demontaj gider kalemlerinin toplam giderin %54.01’lik bölümünü oluşturmaktadır.

Bu doğrultuda anılan istekli tarafından kendi malı olan 03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 Hp(2 1/2 Yd3) için analizlerde teklif edebileceği amortisman ömrü dolan bu aracın birim fiyatı olarak 03.004 poz no'lu Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç bedeller üzerinden hesaplanan ve toplam giderin %54.01'lik kısmının karşılığı olan (%45’lik kısmı amortisman) 360.000x0.5401=194.452.55 TL kullanabilecekken, idarece gönderilen analizlerde miktarların düşürülmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Ayrıca 03.004 Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler pozunun 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayınlanmış rayiç bedeli olan

Amortisman:0,000063A

Yedek Parça:0,000033A

Tamir Bakım:0,000008A

Sermaye faizi, sigorta:0,000023A

Nakil, montaj, demontaj:0,000010A

Toplam:0,000137A

A= iş makinesinin 2016 yılı ilk edinim değeri alınarak 360.000.00 TL hesaplanmaktadır. Hal böyle olunca teklif bedeli olarak ilk edinim yılı 2016 olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2016 yılı olan rayiç 360.000.00-TL kullanılırken, amortisman ömrünün tamamlandığı gerekçesinden de bahsedilemeyeceğinden 03.004 Ekskavatör ve Dragline Tipi Makinelere ait miktarların açıklama istenen is kalemlerinden T-2 ve ÜY-1‘deki düşürülmesi bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmamıştır.

Açıklama istenen analiz girdilerinden olan 04.610/1B-Ö Dökme asfalt (Kırıkkale rafineri) için 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış rayiç 0,44TL kullanılarak tekliflerine ait savunmaları incelendiğinde;

04.610/1B-Ö Bitüm (Dökme Asfalt) yol üst yapısında kullanılan TÜPRAS tarafından İzmit Rafinerisi, İzmir Rafinerisi, Kırıkkale Rafinerisi ve Batman Rafinerisi’nden satışı yapılan özel bir ürün oluşu, bitümün temininde rafinerilerden hangisinin seçileceği ise işin yapılacağı mesafeye göre idarece seçildiği ve bu durum ihale dokümanında belirtildiği, İhale konusu iste Kırıkkale rafinerisi belirtildiğinden isteklilerinde tekliflerini buna göre hazırlamaları gerektiğinden, bitüm (Dökme Asfalt) fiyatları TÜPRAŞ tarafından resmi fiyat olarak yayınlandığından, ihale dokümanının bir parçası olarak yüklenen ihale konusu işe ait itinererinde not bölümünde “3- Nervürlü demir ve bitüm zati bedelleri için 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınmıştır." Düzenlemesi ile ihaleye katılacak olan tüm isteklilere bu hususun dikkate alınarak tekliflerini belirlemeleri istenmiştir.

İhale dokümanına bir şikayetin olmadığı, ihalenin ilk oturumunda açıklanan yaklaşık maliyete de bir şikayetin olmadığı, bu düzenlemeye göre hazırlanan yaklaşık maliyete göre yeterlik kriterleri ve sınır değerin hesaplandığı, teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere yapılan aşırı düşük sorgusu sırasında bu durumun "NOT: 04.610/1B-Ö pozu bitüm zati bedeli için ihale dokümanında yer alan itinerde de gösterildiği şekliyle 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınarak savunma yapılması gerekmektedir." şekliyle tekrar hatırlatıldığı,

Açıklama istenen ÜY-2 "19 cm sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması (8 cm bitümlü sıcak temel tabakası, 6 cm asfalt betonu binder tabakası ve 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası) yapılması (Bitümün zati bedeli, depo tankına kadar taşınması ve taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması ve işbaşına nakli herşey dahil)” iş kaleminde açıklama istenen analiz girdilerinde 04.610/1B-Ö 'nün farklı bir analiz girdisi olduğu, bu durumun ihaleden önce tüm isteklilere “3- Nervürlü demir ve bitüm zati bedelleri için 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınmıştır.’’ Duyurulduğu da dikkate alınıp teklif mektuplarında "Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm beldeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir." ifadeleriyle tüm isteklilerin tekliflerini verdikleri de dikkate alındığında sırf aynı tanım olduğu düşünülerek, farklı bir girdi olan 04.610/1B-Ö için 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayınlanmış 04.610/1 B’nin rayiç bedeli 0,44TL kullanılarak savunmalarını sunmaları mevzuata uygun bulunmamıştır.

04.610/1B-Ö analiz girdisinin ÜY-2 iş kalemindeki miktarının 20.17 kg olduğu, ÜY-2 İs kaleminin teklif cetvelindeki miktarının da 1.100.000 m2 dikkate alındığında parasal tutarı hesaplandığında ihale dokümanındaki düzenlemesi ile 1,2620,171.100.000=27.955.620.00-TL iken istekli tarafından 04.610/1 B-Ö yerine 04.610/1B alınıp, 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış 0,4420,171.100,000=9.762.280.00-TL olarak savunulması da mevzuata uygun bulunmamıştır.

Açıklama istenen analiz girdilerinden olan 04.109 Mazot( Motorin ) için 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca yayınlanmış rayiç 3,45TL, kullanılarak tekliflerine ait savunmalarını incelendiğinde;

Kamu ihale Genel Tebliğ “45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G.Î7. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir." Düzenlemesi gereği mevzuata uygun bulunmamıştır.

31 sıra numaralı istekli Erdem Alt Yapı Proje. İnş. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif savunması yukarıda detaylı olarak belirtildiği şekliyle mevzuata uygun bulunmayarak teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde karar verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarenin uygun bulmama gerekçeleri ve yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda başvuru sahibinin iddiaları aşağıda değerlendirildiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece, rayiç bedeller üzerinden hesaplanan ve toplam giderin %54.01'lik kısmının karşılığı olan (%45’lik kısmı amortisman) 360.000x0.5401=194.452.55 TL kullanılabilecekken, verilen analizlerde miktarların düşürülmesinin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca 03.004 Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler pozunun 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış rayiç bedelinin 2016 yılı ilk edinim değeri alınarak 360.000.00 TL hesaplandığı, buna göre teklif bedeli olarak ilk edinim yılı 2016 olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2016 yılı rayiç bedeli olan 360.000.00TL kullanılırken, amortisman ömrünün tamamlandığı gerekçesinden de bahsedilemeyeceğinden 03.004 Ekskavatör ve Dragline Tipi Makinelere ait miktarın açıklama istenen iş kalemlerinden T-2’de düşürülmesinin bu yönüyle de mevzuata uygun bulunmadığı gerekçesi ile başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenen “T-2 Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması, kazının kullanılması ve dolguya nakli (Makine ile)” iş kaleminin açıklama istenen analiz girdilerinde “03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 Hp (2 1/2 Yd3)” girdisinin yer aldığı,

Başvuru sahibinin açıklamalarında anılan girdinin birim fiyatının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca yayınlanmış 2016 yılı rayiç fiyatı olan 360.000,00 TL’nin kullanıldığı,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 03.504 ekskavatörün 1 saatlik ücreti (2 1/2 Yd3 ve 210 Hp gücünde) rayicinde 03.004 girdisinin miktarının 0,000137’nin olduğu, söz konusu miktarın amortisman (0.000063), yedek parça (0,000033), tamir bakım (0,000008), sermaye faizi-sigorta (0,000023), nakil, montaj, demontaj (0,000010) olmak üzere 5 gider kalemi (0,000137) dikkate alınarak hesaplandığı,

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamada 0,000137 birim miktardan 0,000063 birim miktara isabet eden amortisman değerinin, idarece T-2 pozuna ilişkin verilen analiz formatında istenen miktardan orantılanarak düşürüldüğü,

Açıklama yazısı ekinde meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanan “Amortismanı Biten Varlıklar Tespit Tutanağı" ile söz konusu makineye ilişkin “İş Makinesi Satış sözleşmesi” ve aracın “İş Makinesi Tescil Belgesi”nin sunulduğu anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklanan ve içerisinde iş makinası maliyetine ilişkin girdiler olan bir birim fiyatta amortisman, yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj gibi bir çok maliyet unsurunun bir arada değerlendirilerek girdi miktarlarının hesaplandığı, 03.004 poz numaralı “ekskavatör 210 HP” rayicinin amortismana ilişkin kısmının istekli tarafından eksiltilerek hesaplama yapıldığı, tevsik edici belge olarak meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanan Amortismanı Biten Varlıklar Tespit Tutanağı, İş Makinesi Satış sözleşmesi ve İş Makinesi Tescil Belgesi’nin sunulduğu, amortismanı biten varlıklar arasında ekskavatörlerin bulunduğu, bu durumun başvuru sahibi açısından avantajlı koşul oluşturduğu, amortismanı biten varlıklar için amortisman maliyeti hesaplamanın zorunlu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin açıklamasında bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca idarenin gerekçesinde belirttiği şekilde amortisman değerinin miktardan değil de rayiç bedelden düşülmesi hali ile (0,0000009864 x 194.452,55 TL = 0,1918), başvuru sahibi tarafından yapıldığı şekliyle amortisman değerinin rayiç bedelden değil de miktardan düşülmesi hali (0,0000005328 x 360.000,00 TL =0,1918) durumunda sonucun değişmediği de görülmüştür.

Öte yandan idarenin “aşırı düşük savunması ekinde yer alan ve amortisman girdisinin düşürüldüğü 6 no’lu sayfanın serbest muhasebeci müşavir tarafından düzenlenmediği ve onaylanmadığı, başvuru sahibinin kendisi tarafından düzenlendiği görülmüş olup bu yönüyle de uygun bulunmamıştır.” gerekçesinin incelenmesi neticesinde,

Başvuru sahibi tarafından meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanan “Amortismanı Biten Varlıklar Tespit Tutanağı" ile söz konusu makineye ilişkin “İş Makinesi Satış sözleşmesi” ve aracın “İş Makinesi Tescil Belgesi”nin sunulduğu, amortisman girdisinin düşürüldüğüne ilişkin hesaplamanın ise meslek mensubu tarafından onaylanması gereken bir belge olmadığı değerlendirilmiş olup, idarece yapılan değerlendirmenin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan “T-2 Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması, kazının kullanılması ve dolguya nakli (Makine ile)” iş kaleminin açıklama istenen analiz girdilerinde yer alan “03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 Hp (2 1/2 Yd3)” girdisinin, “ÜY-1 Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel yapılması ve yola nakli (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) ( Her şey dahil)” ve “ÜY-2 19 cm sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım yapılması (8 cm bitümlü sıcak temel tabakası, 6 cm asfalt betonu binder tabakası ve 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası) yapılması)” iş kalemlerinde de yer aldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarda aktarılan “45.1.2.2. …Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklaması gereğince, idarece T-2 iş kaleminin analiz girdilerinden “03.004 Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 Hp(2 1/2 Yd3)” girdisi için açıklama istenirken, ÜY-1 ve ÜY-2 iş kalemlerinde de yer alan anılan girdiye ilişkin açıklama istenmemesinin uygun olmadığı, hatalı tesis edilen idari işlem sebebiyle isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı değerlendirildiğinden, idarenin şikayete cevabında yer alan “…şikâyetçinin bu konuyla ilgili iddiasının yerinde olduğu ÜY-1 pozunda 03.004 nolu girdi için miktar düşürülmesine gidilmediği tespit edilmiştir. Ancak aşırı düşük savunması incelendiğinde içerisinde 03.004 pozunu bulunduran T-2, ÜY-1, ÜY-2 pozlarında T-2 pozunun alt analizi olan 03.004 pozunun 6. Sayfada yapılan amortisman hesaplamasında miktarının değiştirildiği, ÜY-1,ÜY-2 pozlarınca ise her ne kadar açıklama istenilmeyen iş kalemleri listesinde olsa bile yapılan amortisman hesabının uygulanmadığı görülmüş, bu durumun aşırı düşük savunmasının kendi içerisinde bulunan aynı poz için (03.004 pozu) farklı uygulamalar yapıldığı görülmüş ve bu yönüyle de uygun bulunmamıştır." gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’in 45’inci maddesinde yer alan “..İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması gereği ilan tarihinde yayımlanan cari yıl birim fiyatlarını kullanılması gerektiği, ancak ilan tarihi veya davet tarihi itibariyle cari yıl birim fiyatları yayımlanmamış ise önceki yılın fiyatlarının kullanılabileceği, “www.csb.gov.tr” adresinden yapılan incelemede 2017 yılı inşaat ve tesisat birim fiyatlarının 27.02.2017 tarihinde yayımlandığı, ihale ilan tarihinin de 06.02.2017 olduğu dikkate alındığında ilan tarihi itibariyle henüz 2017 yılı birim fiyatları yayımlanmadığından başvuruya konu ihaleye ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımladığı birim fiyatların kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Buna göre başvuru sahibi tarafından açıklamalarında açıklama istenilen analiz girdileri içinde yer alan mazot (motorin) akaryakıt girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı birim fiyatlarının (3,45 TL/kg) kullanıldığı (kaldı ki idare tarafından da yaklaşık maliyet hesabında mazotun birim fiyatının 3,45 Tl/kg olarak alındığının görüldüğü) anlaşılmış olup, başvuru sahibinin akaryakıta ilişkin açıklamasında aykırılık bulunmadığından, idarece bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdarece, açıklama istenen ÜY-2 “19 cm sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m² bitümlü sıcak karışım yapılması (8 cm bitümlü sıcak temel tabakası, 6 cm asfalt betonu binder tabakası ve 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası) yapılması (Bitümün zati bedeli, depo tankına kadar taşınması ve taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması ve işbaşına nakli herşey dahil)” iş kaleminde açıklama istenen analiz girdilerinde “04.610/1B-Ö Dökme asfalt (Kırıkkale rafineri)” girdisinin yer aldığı, başvuru sahibine aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde verilen ÜY-2 pozunun sıralı analiz girdi tablosunun altında “Not: 04.610/1B-Ö pozu bitüm zati bedelleri için ihale dokümanında yer alan itinerde de gösterildiği şekliyle 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınarak savunma yapılması gerekmektedir.” ifadesinin yer aldığı, idarece hazırlanan itinererde de ‘Not: 3- Nervürlü demir ve bitüm zati bedelleri için 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınmıştır." ifadesinin yer aldığı,

İdarece yaklaşık maliyetin belirlenmesinde açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenen 04.610/1B poz numaralı “Dökme asfalt (Kırıkkale rafinerisi)” girdisinin birim fiyatının 1,257 TL/kg olarak alındığı, söz konusu fiyatın 17.01.2017 tarihli www.tupras.com.tr adresinde yayımlanan güncel listeden alındığı,

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 04.610/1B pozuna ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı birim fiyatının (0,44 TL) kullanıldığı,

İdarece, 04.610/1B-Ö pozu bitüm zati bedeli için 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınması gerektiği belirtilmekle birlikte 04.610/1B pozuna ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2016 yılı birim fiyatının kullanılmasının uygun olmadığı gerekçesi ile başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdarece aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde verilen ÜY-2 pozunun sıralı analiz girdi tablosu ve açıklama istenen analiz girdileri tablosunun altında ve ayrıca itinererde 04.610/1B-Ö pozu bitüm zati bedeli için 17.01.2017 tarihli rayiç fiyatlar esas alınarak savunma yapılması gerektiğinin belirtildiği ve bu duruma süresi içinde bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı, söz konusu dokümanın bu haliyle kesinleştiği anlaşıldığından, idarece “04.610/1B-Ö için 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış 04 610/1B’nin rayiç bedeli 0,44 TL kullanılarak savunmalarını sunmaları mevzuata uygun bulunmamıştır." gerekçesi ile başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunmamasında bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Netice itibariyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve idarece yapılan değerlendirmede bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi