KİK Kararı: 2017/UY.I-1947

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/036
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 19.07.2017
Karar No : 2017/UY.I-1947

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ensar İnşaat Makina İmalat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İvedik Hasemek 685. Sokak 22. Cadde No: 16 Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yapı Daire Başkanlığı,

Sanayi Cad. E Blok No: 9 Kat 4 Oda No: 405 06101 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/69094 İhale Kayıt Numaralı “Genel Müdürlük Ek Hizmet Binası (F Blok) Tadilatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Yapı Daire Başkanlığı tarafından 16.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Müdürlük Ek Hizmet Binası (F Blok) Tadilatı” ihalesine ilişkin olarak Ensar İnşaat Makina İmalat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 22.06.2017 tarih ve 35825 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1588 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunulan iş deneyim belgesinin Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında olan bir hizmet işine ait olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu iş deneyim belgesinin Halk Bankası A.Ş.nin “Global plaza ek hizmet binası tadilat onarım işi” ne ait olduğu, ancak belgeyi düzenleyen kurum tarafından yapım işine ait iş deneyim belgesi yerine hizmet işine ait iş deneyim belgesi düzenlendiği, ihale komisyonu tarafından gerekli incelemelerin yapılması halinde söz konusu belgenin içeriğinin yapım işine ait olduğunun görüleceği, yapım işine ait iş deneyim belgesinin hizmet işine ait olarak düzenlenmesinin iş deneyimi düzenleyen kuruluşun hatası olduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin uygun kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin “Genel Müdürlük Ek Hizmet Binası (F Blok) Tadilatı” olduğu,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Hizmet : Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 50’nci maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedikle karşılanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bakım onarım işleri” başlıklı 63’üncü maddesinde “63.1. 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, büyük onarım yapım tanımı içinde, bakım ve onarım ise hizmet tanımı içinde sayılmıştır. Bu çerçevede, bütçe tertiplerine bakılmaksızın makine ve ekipmanın bakım ve onarımının hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir. Küçük onarımlar da dahil olmak üzere yapıma ilişkin onarımların ise hizmet alımı olarak ihale edilmesi mümkün değildir.” açıklaması,

Yapım İşlerinde Benzer İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.13’üncü maddesinde “2.13. (C), (D) ve (E) grubu işlerde; idare tarafından montaj dahil mal veya hizmet alımı olarak ihaleye çıkılması ve yeterlik için iş deneyimi istenmesi durumunda, anılan işlere ilişkin yapım iş deneyim belgeleri ile ihaleye katılmak mümkündür.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ise “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan BIII Grubu bina işleri ve bu gruba ait bakım, onarım, tadilat ve güçlendirme işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ensar İnşaat Makine İmalat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş bitirme belgesinin 08.12.2016 tarih ve 40483-H-KD-1-1 sayılı, Halk Bankası Genel Müdürlük İnşaat ve Ekspertiz Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen “Global plaza ek hizmet binası tadilat onarım işinden” elde edilen bir belge olduğu, sözleşme tarihinin 27.10.2015 olduğu, işin kabul tarihinin 01.03.2016 olduğu, ilk sözleşme bedelinin 2.000.000,00 TL, belge tutarının ise 3.787.043,08 TL olduğu görülmüştür.

İdare tarafından iş deneyim belgesinin değerlendirilmesi amacıyla söz konusu iş deneyim belgesini sunan istekliden 19.04.2017 tarih ve 1192 sayılı EKAP üzerinden gönderilen yazı ile iş deneyime esas teşkil eden işe ait sözleşme, son hakediş raporu veya kesin hesap raporu, 20.04.2017 tarih ve 01198 sayılı yazı ile de anılan iş deneyim belgesini düzenleyen kurumdan ise sözleşme, son hakediş raporu veya kesin hesap raporu ile söz konusu işe ait iş artışına dayak teşkil eden belgeler istenilmiştir.

Halk Bankası A.Ş. tarafından verilen 08.05.2017 tarih ve 620 sayılı cevap yazısında “Kurumumuz genel anlamda Kamu İhale Kanununa tabi olup, bu durum yapım işleriyle sınırlıdır. İlgi yazınızda bahse konu iş, kısmi bakım onarım işi olduğundan (10.000 m2 bina, boya - badana, asmatavan, döşeme halı kaplanması, kısmi tesisat revizyonları vs.) Kamu İhale Kanunu’nun hizmet tanımına girmektedir. Bu nedenle kanun kapsamında anahtar teslimi götürü bedel olarak değil, kurumumuzun ilgili yönergeleri ve prosedürleri çerçevesinde ihalesi yapılarak sonuçlandırılmıştır.

3.787.043,08 TL’lik iş bitirme belgesi tarafımızdan verilmiştir. Kullanıma hazır bir bina olmasına rağmen, tadilatının çok eski olması nedeniyle kısmi onarım şeklinde işe başlanılmış, ancak işin devamı sırasında korunması mümkün olmayan imalatlarla karşılaşıldığından, iş artışı olmuştur. Meydana gelen iş artışlarının, mevzuat ve onay prosedürleri kurum içi yönergelere dayanmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından ise 20.04.2017 tarihinde, iş deneyime konu işe ait sözleşme, kesin hakediş raporu ve kesin hakediş icmalinin sunulduğu görülmüştür.

İncelemeye konu işin yaklaşık maliyeti incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında yapılacak olan tadilat işlerinin inşaat, makine tesisatı ve elektrik tesisatı (kuvvetli akım, zayıf akım, asansör ve dış cephe aydınlatma) kısımlarından oluştuğu, iş deneyime konu işin kesin hakediş icmalinin ise inşaat işleri, mekanik tesisat işleri ve elektrik işlerinden oluştuğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde büyük bakım onarım işleri yapım işi olarak belirtilmiştir, hizmet tanımı içerisinde de bakım onarıma yer verilmiştir, ayrıca Tebliğ’in 63’üncü maddesinde yapımla ilgili her türlü bakım onarım işinin yapım işi olarak ihale edilmesi gerektiğine yönelik açıklamalara yer verilmiştir, aynı Kanun’un 5’inci maddesinde ise aralarında doğal bir bağlantı olması halinde mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilebileceği belirtilmiştir, kaldı ki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde de (C), (D) ve (E) grubu işlerde, montaj dahil mal veya hizmet alımı olarak ihaleye çıkılması halinde yapım iş deneyim belgelerinin kullanılabileceği, ayrıca yapım türüne göre farklılık arz edecek hususların her bir tür için ayrı değerlendirmesi yönünde düzenlemelere yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve benzer iş tanımı birlikte değerlendirildiğinde, mal alımı, hizmet alımı ve yapım işinin bir arada ihale edilmesi veya mevzuatın imkân tanıdığı ölçüde yapım niteliğindeki bir işin hizmet alımı olarak temin edilmesi durumunda o işte alınan iş deneyim belgelerinin ilgisine göre diğer ihale türlerinde de kullanılmasının önünde bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Bu gibi durumlarda önemli olan husus gerçekleştirilmiş olan işin niteliğinin benzer iş tanımı çerçevesinde ihale konusu iş veya benzer işlerle uyum içerisinde olmasıdır, bunun aksine bir yaklaşım da iş deneyim belgesi ve benzer iş düzenlemeleri vasıtasıyla ulaşılmak istenen ihale konusu işte tecrübesi bulunan isteklilerin ihalelere katılması amacından uzaklaşılması sonucunu ortaya çıkaracağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Ensar İnşaat Makine İmalat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan bahse konu iş deneyim belgesi ve ekinde yer alan kesin hakediş raporları ve ihale konusu işte bina tadilatı işi olduğu da dikkate alındığında, söz konusu istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi her ne kadar hizmet işi kapsamında gördürülmüş olsa da söz konusu işin yapım işi mahiyetinde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ensar İnşaat Makine İmalat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi