KİK Kararı: 2017/UY.I-1707

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/030
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 20.06.2017
Karar No : 2017/UY.I-1707

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş.,

Cumhuriyet Caddesi No: 2 Kavacık/ Beykoz/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Raylı Sistem Daire Başkanlığı Avrupa Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü,

M. Nezihi Özmen Mahallesi Kasım Sok. No: 62 34010 Güngören/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/363426 İhale Kayıt Numaralı “Sefaköy-Halkalı-Başakşehir Havaray Hattı İnşaat, Elektro-Mekanik, İnce İşler ve Araç Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Avrupa Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü tarafından 12.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sefaköy-Halkalı-Başakşehir Havaray Hattı İnşaat, Elektro-Mekanik, İnce İşler ve Araç Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin 07.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.04.2017 tarih ve 25137 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1088 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki;

Fiyat Tekliflerinde Bulunan Hukuka Aykırılıklar

İdare tarafında analizleri verilen beş iş kalemi olan 4.1.1.1/01, 4.1.1.13/07B, 4.1.1.1.15/09, 4.1.1.18/12 ve 4.1.1.19/13 iş kalemlerinin analizinde yer alan ekskavatörün 1 saatlik ücreti, lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücreti, öngerme halatı, kablo germe makinasının 1 saatlik ücreti, BS 40 hazır beton harcı ve kalıp bedeli, vincin 1 saatlik ücreti, BS 35 hazır beton harcı ve kalıp bedeli, çelik çubuk, manşon, kamyona monteli vincin 1 saatlik ücreti analiz girdilerine ilişkin açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde hatalar ve Kamu İhale Genel Tebliği'ne aykırı olduğu, aynı şekilde aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde sorgulamaya konu edilen diğer 11 iş kalemi için alınan fiyat tekliflerinin de mevzuata aykırı olduğu söyle ki;

a) Fiyat tekliflerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (...) tarih ve (...) sayılı satış tutan tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığım beyan ederim.” ibaresinin bulunmadığı,

b) Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı,

c) Malzemelerin cinslerinde m3, m2, m ve ton olarak yanlış birimlerin yazıldığı,

d) Analizlerde isçilik maliyetlerinin ayrı bir kalem olarak gösterilmesi ve işçilik maliyetleri için 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının kullanılması gerekirken, ihale uhdesinde kalan firmanın isçilik maliyetlerini fiyat tekliflerine konu ettiği ve bazı fiyat tekliflerinde isçilik dâhil denilmek suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde isçilik maliyetleri tevsik edilmeden açıklama yapılmaya çalışıldığı,

e) Fiyat teklifleri içerisinde aritmetik hatalar bulunduğu, alınan fiyat teklifindeki tutarların analizlere farklılaştırılarak ve tutarları azaltılmak suretiyle yansıtıldığı,

f) Fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve malzemelerin temel teknik özelliklerine yer verilmeyerek genel tipler üzerinden birim fiyat tariflerinde belirtilen araç ve malzemelere uygun olmayan maliyetlerin fiyat teklifine konu edildiği,

g) Fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olduğu,

h) İhale tarihi olan 12.01.2017 tarihi saat 09.30 itibari ile geçerli olan (11.01.2017 tarihli) TCMB bankası internet sitesi üzerinden ilan edilen ve 12.01.2017 tarihinde resmi gazetede yayınlanan Euro alış kurunun 4,0591 TL olduğu, ancak firma tarafından savunmasında maliyet avantajı sağlamak amacı ile farklı değerler üzerinden dönüştürme işlemi yapıldığı,

ı) (4.9/801) Havaray Araçları ve (4.2.1/101) 2'li makas iş kalemleri için ülke içinde alınmış olan fiyat tekliflerinin kabul edilemeyeceği şöyle ki; ihalesi gerçekleştirilen işin Türkiye’de bir ilk olduğu, bu çerçevede daha önce ülkemizde havaray aracının ve 2'li makasların kullanıldığı bir yapım işi gerçekleştirilmediği, fiyat teklifi alınan iş kaleminin söz konusu fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanında bulunmasının yeterli olmadığı, bu malzemeyi üretmesi satması ve ticari defterlerine kaydettirmesi gerektiği, gelecek öngörüsü ile fiyat teklifleri vermelerinin mümkün olmadığı,

j) Analizi verilen 5 iş kaleminde analiz girdisi olarak bulunan ekskavatörün 1 saatlik ücreti, lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücreti, kablo germe makinasının 1 saatlik ücreti, vincin 1 saatlik ücreti ve kamyona monteli vincin 1 saatlik ücreti iş kalemleri için yapılan alt analizlerde amortisman maliyeti yerine fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

“4.1.1.1/01” numaralı kazı yapılması iş kalemine ilişkin açıklamalar mevzuata aykırıdır. Şöyle ki;

a) Sunulan analizin analiz formatına uygun olmadığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanıldığı,

b) Alt analizlerinde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

c) Aritmetik hatalar yapıldığı, sunulan teklif tutarının üstünde bir maliyet öngörüldüğü,

d) Alt iş kalemi olan “03.504” Ekskavatör’ün (210 HP-2 1/2 YD3) 1 saatlik ücreti iş kaleminin analizinde yer alan ekskavatör ve dragline tipi makinalar için yapılan amortisman açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, amortisman payı tespit tutanağının da açıklama kapsamında tevsik edici belge olarak sunulması zorunluluğu bulunduğu, amortisman sürelerinin hatalı hesaplandığı, sözleşme konusu işin 2017 yılında başlayacak olmasına rağmen 2017 yılı amortisman maliyetinin bazı araçlar yönünden hiç hesaba katılmadığı,

e) Ekskavatör ve dragline tipi makinalar için fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, İstekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği,

f) Akaryakıt açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, EPDK rayiç fiyatının altında olduğu, akaryakıt için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ve söz konusu fiyat teklifinde birim olarak "litre" kullanılmasına rağmen analizde "kilogram" kullanıldığı, analizlerde yer alan yakıt miktarlarının düşürüldüğü,

g) Alt iş kalemi olan “03.504” Ekskavatör’ün (210 HP-2 1/2 YD3) 1 Saatlik Ücreti iş kalemi için fiyat teklifi ile yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, analizlerdeki miktarların düşürüldüğü fiyat tekliflerinde kamu pozunda yer alan mazot, operatör makinist ve yağcı giderlerine ayrı bir şekilde yer verilmeden tek bir fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (bakım-onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça) yazılması suretiyle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

h) Alt iş kalemi olan “03.521/1(Y)” Yükleyici (Lastik Tekerlekli) (100 Hp) (Maksimum 2 M3) 1 Saatlik Ücreti İş Kalemi için yaptığı amortisman açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, amortisman payı tespit tutanağının da açıklama kapsamında tevsik edici belge olarak sunulması zorunluluğu bulunduğu, amortisman sürelerinin hatalı hesaplandığı, sözleşme konusu işin 2017 yılında başlayacak olmasına rağmen 2017 yılı amortisman maliyetinin bazı araçlar yönünden hiç hesaba katılmadığı,

ı) Yükleyici (Lastik Tekerlekli) için yapılan fiyat teklifi açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği,

j) Akaryakıt açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, EPDK rayiç fiyatının altında olduğu, akaryakıt için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ve söz konusu fiyat teklifinde birim olarak "litre" kullanılmasına rağmen analizde "kilogram" kullanıldığı, analizlerde yer alan yakıt miktarlarının düşürüldüğü,

k) Alt iş kalemi olan “03.521/1(Y)” Yükleyici (Lastik Tekerlekli) (100 Hp) (Maksimum 2 M3) 1 Saatlik Ücreti için fiyat teklifi ile yapılan açıklamaların mevzuat aykırı olduğu, analizlerdeki miktarların düşürüldüğü, fiyat tekliflerinde kamu pozunda yer alan mazot, operatör makinist ve yağcı giderlerine ayrı bir şekilde yer verilmeden tek bir fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (bakım-onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça) yazılması suretiyle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

l) Alt iş kalemi olan “07.006 - Kazının Nakli iş kalemi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, fiyat teklifine dair belgelerin meslek mensubundan istenmesi gerektiği,

m) 07.006 - Kazının Nakli iş kalemi için nakliye formülündeki katsayıların hatalı hesaplandığı, nakliye mesafesinin ise eksik hesaplandığı,

“4.1.113/07B” - Nervürlü Demir (BÇ IIIa) iş kalemine ilişkin açıklamaları mevzuata aykırıdır. Şöyle ki;

a) Sunulan analizin analiz formatına uygun olmadığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanıldığı,

b) Fiyat teklifin mevzuata aykırı şekilde Türk Lirasına çevrildiği,

c) Alt analizlerinde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

d) Aritmetik hatalar yapıldığı, sunulan teklif tutarının üstünde bir maliyet öngörüldüğü,

e) Alt iş kalemi olan “KGM/03.587/1 - Kamyon Üzerine Monte Edilmiş Vincin bir saatlik Ücreti” iş kaleminin analizinde yer alan vinç için yaptığı amortisman açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, amortisman payı tespit tutanağının da açıklama kapsamında tevsik edici belge olarak sunulması zorunluluğu bulunduğu, amortisman sürelerinin hatalı hesaplandığı, sözleşme konusu işin 2017 yılında başlayacak olmasına rağmen 2017 yılı amortisman maliyetinin bazı araçlar yönünden hiç hesaba katılmadığı,

f) Vinç için yaptığı fiyat teklifi açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği,

g) Akaryakıt açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, EPDK rayiç fiyatının altında olduğu, akaryakıt için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ve söz konusu fiyat teklifinde birim olarak "litre" kullanılmasına rağmen analizde "kilogram" kullanıldığı, analizlerde yer alan yakıt miktarlarının düşürüldüğü,

h) Alt iş kalemi olan “KGM/03.587/1 - Kamyon Üzerine Monte Edilmiş Vincin bir saatlik Ücreti iş kalemi için fiyat teklifiyle yapılan açıklamalarının mevzuat aykırı olduğu, analizlerdeki miktarların düşürüldüğü, fiyat tekliflerinde kamu pozunda yer alan mazot, operatör makinist ve yağcı giderlerine ayrı bir şekilde yer verilmeden tek bir kiralama fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (bakım-onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça) yazılması suretiyle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

“4.1.1.1.15/09” Betonarme Betonu (C35) Yapılması ve yerine konulması iş kalemine ilişkin açıklamaları mevzuata aykırıdır. Şöyle ki;

a) Sunulan analizin, analiz formatına uygun olmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanıldığı,

b) Fiyat teklifinin mevzuata aykırı şekilde Türk Lirasına çevrildiği,

c) Alt analizlerinde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

d) Aritmetik hatalar yapıldığı, sunulan teklif tutarının üstünde bir maliyet öngörüldüğü,

e) Alt iş kalemi olan “03.638/l(Y) - mobil vincin 1 saatlik ücreti iş kaleminin analizinde yer alan vinç için yaptığı amortisman açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, amortisman payı tespit tutanağının da açıklama kapsamında tevsik edici belge olarak sunulması zorunluluğu bulunduğu, amortisman sürelerinin hatalı hesaplandığı, sözleşme konusu işin 2017 yılında başlayacak olmasına rağmen 2017 yılı amortisman maliyetinin bazı araçlar yönünden hiç hesaba katılmadığı,

f) Vinç için fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği,

h) Alt iş kalemi olan “03.638/l(Y) - mobil vincin 1 saatlik ücreti iş kalemi için fiyat teklifiyle yapılan açıklamalarının mevzuat aykırı olduğu, analizlerdeki miktarların düşürüldüğü, fiyat tekliflerinde kamu pozunda yer alan mazot, operatör makinist ve yağcı giderlerine ayrı bir şekilde yer verilmeden tek bir kiralama fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (bakım-onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça) yazılması suretiyle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

“4.1.1.18/12” öngermeli kiriş yapılması iş kalemine ilişkin açıklamaları mevzuata aykırıdır. Şöyle ki;

a) Sunulan analizin, analiz formatına uygun olmadığı Çevre Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanıldığı,

b) Fiyat teklifinin mevzuata aykırı şekilde Türk Lirasına çevrildiği,

c) Alt analizlerinde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

d) Aritmetik hatalar yapıldığı, sunulan teklif tutarının üstünde bir maliyet öngörüldüğü,

e) Alt iş kalemi olan “03.638/l(Y) - mobil vincin 1 saatlik ücreti iş kaleminin analizinde yer alan vinç için yaptığı amortisman açıklaması mevzuata aykırı olduğu, amortisman payı tespit tutanağının da açıklama kapsamında tevsik edici belge olarak sunulması zorunluluğu bulunduğu, amortisman sürelerinin hatalı hesaplandığı, sözleşme konusu iş 2017 yılında başlayacak olmasına rağmen 2017 yılı amortisman maliyetinin bazı araçlar yönünden hiç hesaba katılmadığı,

f) Vinç için yapılan fiyat teklifi açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği,

g) Yakıt açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, EPDK rayiç fiyatının altında olduğu, fiyat teklifi ile gerçekleştirilen açıklamada birim olarak "litre" kullanılmasına rağmen analizde "kilogram" kullanıldığı, analizlerde yer alan yakıt miktarlarının düşürüldüğü,

h) Alt iş kalemi olan “03.638/l(Y) - mobil vincin 1 saatlik ücreti iş kalemi için yapılan fiyat teklifi şeklinde açıklamalarının mevzuat aykırı olduğu analizlerdeki miktarların düşürüldüğü fiyat tekliflerinde kamu pozunda yer alan mazot, operatör makinist ve yağcı giderlerine ayrı bir şekilde yer verilmeden tek bir kiralama fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (bakım-onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça) yazılması suretiyle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

“4.1.1.19/13 - Yüksek dayanımlı Öngerme çeliği İş kalemine ilişkin açıklamaları mevzuata aykırıdır. Şöyle ki;

a) Sunulan analizin, analiz formatına uygun olmadığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanıldığı,

b) Fiyat teklifinin mevzuata aykırı şekilde Türk Lirasına çevrildiği,

c) Alt analizlerinde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

d) Aritmetik hatalar yapıldığı, sunulan teklif tutarının üstünde bir maliyet öngörüldüğü,

e) Kablo germe makinası için yapılan amortisman açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, amortisman payı tespit tutanağının da açıklama kapsamında tevsik edici belge olarak sunulması zorunluluğu bulunduğu, amortisman sürelerinin hatalı hesaplandığı, sözleşme konusu işin 2017 yılında başlayacak olmasına rağmen 2017 yılı amortisman maliyetinin bazı araçlar yönünden hiç hesaba katılmadığı,

f) Kablo germe makinası için fiyat teklifiyle yaptığı açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği,

g) Kablo germe makinası için yapılan fiyat teklifi şeklinde açıklamalarının mevzuat aykırı olduğu, analizlerdeki miktarların düşürüldüğü, fiyat tekliflerinde kamu pozunda yer alan mazot, operatör makinist ve yağcı giderlerine ayrı bir şekilde yer verilmeden tek bir kiralama fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (bakım-onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça) yazılması suretiyle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5.İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Sefaköy-Halkalı-Başakşehir Havaray Hattı İnşaat, Elektro-Mekanik, İnce İşler ve Araç Alımı

b) Yatırım proje no'su/kodu:Y201501150U11017

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Sefaköy Halkalı Başakşehir Havaray Hattı İnşaat, Elektromekanik, İnce İşler ve Araç Alımı;

Sefaköy’den başlayarak Başakşehir’de son bulunan yaklaşık 15 km uzunluğundaki çift hatlı güzergah ve üzerinde 17 adet yolcu istasyonu ve 1 adet depo ve araç bakım sahası bulunan toplu taşıma sisteminin inşaat, ince işler, elektromekanik işler (güç temini ve dağıtımı, sinyalizasyon, kontrol ve haberleşme sistemleri, yardımcı tesisler, yürüyen merdiven, asansör, çevresel kontrol sistemi, hat işleri, makaslar) ve tek hat yolu kirişi üzerinde hareket eden 30 dizi/set havaray aracı temini ve işletmeye alma işi ile sistem ve sistemin parçaları için asgari bakım gerektirecek şekilde tasarım hizmetleri, yapım, temin, montaj, test ve işletmeye alma işleri ile sistemle ilgili 36 ay süreli işletme ve bakım gözetimi hizmeti verilmesi, işletme ve bakım el kitaplarının hazırlanması, 3 yıllık yedek parça ve sarf malzemeleri ile özel alet ve teçhizatların temini, eğitimlerin işbaşında ve yurt dışında verilmesidir.” düzenlemesi yer aldığı, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

27.03.2017 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesinde, 12.01.2017 tarihli ihaleye 6 isteklinin katıldığı, tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği ihalede idare tarafından sınır değerin 1.504.570.611,67 TL olarak tespit edildiği ve bu tutarın altında teklif sunan Alsim Alarko San. Tes. ve Tic. A.Ş. ve Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, her iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, sunulan açıklamaların idare tarafından kabul edildiği ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Alsim Alarko San. Tes. ve Tic. A.Ş.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan iki istekliye 02.02.2017 tarihinde aşırı düşük sorgulama yazısının gönderildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ve açıklama istenilen iş kalemlerine ait analiz formatlarının yer aldığı görülmüştür.

Açıklama istenilen 16 adet iş kalemi olduğu, bunların tamamının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri niteliğinde olan özel poz olduğu, açıklama istenilen on altı iş kaleminden 4.1.1.1/01, 4.1.1.13/07B, 4.1.1.1.15/09, 4.1.1.18/12 ve 4.1.1.19/13 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdileri ve miktarları verilmek suretiyle analize konu edildiği ancak diğer on iş kaleminde ise yalnızca iş kaleminin adına yer verilerek analiz formatı oluşturulduğu görülmektedir.

Açıklama istenilen iş kalemlerinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

“

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kalemi Tanımı

Ölçü Birimi

4.1.1.1/01

Kazı Yapılması

4.1.1 13/07B

Nervürlü Demir (BÇ İlla )

ton

4.1.1.1.15/09

Betonarme Betonu (C35) Yapılması ve Yerine Konulması

4.1.1.18/12

Öngörmeli Kiriş Yapılması

4.1.1.19/13

Yüksek Dayanımlı Öngörme Çeliği

ton

4.1.1.20/14

Öngörmeli Kiriş Mesneti İmal Edilmesi ve Yerine Yerleştirilmesi

Adet

4.1.1.21/15

Genleşme Derzi imal Edilmesi ve Yerine Yerleştirilmesi

Set

4.1.2.94/79

Peron Ayırıcı Kapı Sistemi Temini ve Montajı

set

4.2.1/101

2'li Makas (Ana Hat Üzerindekiler)

adet

4.3.214/214

Havaray Cer Gücü iletim Sistemi

metre

4.4.1/300

Sinyalizasyon Sistemi Tasarımı

takım

4.4.3/302

Hatboyu ve istasyonlar Sinyalizasyon Sistemi

set

4.4.4/303

Araç Üstü Sinyalizasyon Sistemi Teçhizatı Temini

dizi

4.8.5/705

Yürüyen Merdiven 10,0<h<12,0 m

Ad.

4.9/801

Havaray Araçları

Dizi/Set

4.10.2/1002

İşletme ve Bakım Gözetim Hizmetleri

grup

İhale üzerinde bırakılan Alsim Alarko San. Tes. ve Tic. A.Ş.nin, sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Açıklama istenilen 16 iş kaleminden idarece analizleri verilen 4.1.1.1/01, 4.1.1.13/07B, 4.1.1.1.15/09, 4.1.1.18/12 ve 4.1.1.19/13 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdileri ve miktarları verilmek suretiyle analize konu edildiği, analiz girdilerinin bir kısmının kamu kurum ve kuruluş fiyatları üzerinden, bir kısmının ise üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri yolu ile açıklandığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları başvuru sahibinin iddiaları yönünden sırası ile incelendiğinde;

1-a) iddiası yönünden;

İdarece açıklanması istenen 16 iş kaleminin analizlerinde yer alan bazı analiz girdilerinin açıklanmasında kamu kurumlarınca yayımlanan fiyatların kullanıldığı ve bunlara gerek ilgili iş kaleminin analizinde gerekse bütün olarak liste halinde yer verildiği, aynı şekilde fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı durumlarda ise, yine gerek ilgili iş kaleminin analizinde gerekse bütün olarak liste halinde bunlara yer verildiği görülmüştür.

Alınan tüm fiyat teklifleri incelendiğinde, tekliflerde meslek mensubuna ait bilgilerin ve imzaların ve ilgili beyanların yer aldığı tespit edilmiştir.

1-b) iddiası yönünden;

Gerek analizi verilen 5 iş kalemi gerekse diğer 11 iş kalemi açısından alınan fiyat tekliflerinin tek bir satır şeklinde olmadığı, işin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun bir şekilde yapılmasını temin edecek şekilde teklif bileşenlerinin kalem kalem fiyat tekliflerinde gösterildiği, örneğin analizi idarece verilmeyen bir iş kalemi olan sinyalizasyon sistemi tasarımı iş kalemi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, alınan fiyat teklifinde birim fiyat tariflerine uygun olacak şekilde 7 farklı alt iş kalemine yer verildiği, diğer iş kalemleri için alınan fiyat tekliflerinde de benzer şekilde malzeme, yakıt, işçilik, nakliye vb. kalemlerin ayrı ayrı gösterildiği, açıklanması istenen iş kalemlerinde idarece açıklanması istenmeyen analiz girdileri dışında açıklaması yapılmamış herhangi bir analiz girdisinin olmadığı, istekli tarafından yapılan analizlerdeki miktarların dokümanda yer alan ve kamu kurumlarınca yayımlanan analizler ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

1-c) iddiası yönünden;

Yapılan incelemede gerek istekli tarafından sunulan analizlerde, gerekse alınan fiyat tekliflerinde malzeme cinslerinin dokümana ve kamu kurumlarınca yayımlanan analizlerdeki birimlere uygun şekilde m3, m2, m, vb. şekilde yazıldığı anlaşılmıştır.

1-d) iddiası yönünden;

Yapılan incelemede analizlerdeki isçilik maliyetlerinin ayrı bir kalem olarak gösterildiği, işçilik için öngörülen fiyatların 2017 yılı saatlik asgari ücret olan 7,90 TL’nin altında olmadığı, fiyat teklifine konu edilerek bu tutarın düşürülmediği, işçilik dâhil şeklinde fiyat teklifi alınmadığı, üstelik gerek olmamakla birlikte “4.10.2/1002” İşletme ve Bakım Gözetim Hizmetleri iş kalemi için 3 yıllık bakım gözetim hizmetleri süresi boyunca bakım gözetim personeline ödenecek ücretler TMMOB’nin 19.11.2016 tarihli 94 numaralı yönetim kurulu kararı dikkate alınarak hesaplandığı (örneğin yapım yüklenicisi işletme ve bakım baş süpervizörü aylık 11.830,00 TL gibi) görülmüştür.

1-e) iddiası yönünden;

Yapılan incelemede analizlerde ve fiyat tekliflerinde aritmetik hata bulunmadığı, alınan fiyat tekliflerinde yer alan tutarların analizlerdeki hesaplamalara aynen yansıtıldığı, bu analizler ile teklif fiyatların uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

1-f) iddiası yönünden;

Yapılan incelemede istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde araçların ve ekipmanların teknik detaylarına yer verildiği, Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun belirtildiği görülmüştür.

1- g) iddiası yönünden;

İstekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait bilgilerin ve imzaların ve mevzuat gereği yazılması gereken beyanların bulunduğu, fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların sunulmadığı ve sunulma zorunluluğunun da bulunmadığı, beyanlarda yer alan tutanak tarihlerinin fiyat teklifleri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

1- h) iddiası yönünden;

Yapılan incelemede istekli tarafından bazı analiz girdileri için alınan fiyat tekliflerinin Euro cinsinden olduğu, bunların teklife esas para birimi olan Türk Lirasına çevrilerek iş kaleminin maliyet hesabında dikkate alındığı görülmüştür.

13.12.2016 tarihli zeyilname ile isteklilere verilen Birim Fiyat Tarifleri ve Keşif Özeti Cetvellerinin ekinde yer alan Örnek Analiz Formatı’nın not kısmında “Not: İhale tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden TL döviz cinsine dönüştürülecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yukarıya aktarılan düzenlemeye istinaden ihale tarihi olan 12.01.2017 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası resmi internet sitesi üzerinden ilan edilen Euro satış kurunun (4.0963 TL/Euro) kullanıldığı anlaşılmış ve bunun ilgili düzenlemeye ve mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmiştir.

1- ı) iddiası yönünden;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, havaray araçlarına ve 2'li makas iş kalemlerine ilişkin olarak Durmazlar Makine Sanayi ve Ticaret A. Ş. – Raylı Sistemler Şubesi’nden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin de 16.02.2017 tarih ve 3 sayılı satış tutarı tespit tutanağı esas alınarak düzenlendiği, fiyat teklifi alınan şirketin 28.10.2015 tarihli ve 8935 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi incelendiğinde, anılan gazetenin “Şirketin amaç ve mevzuu” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4- Her türlü raylı sistem, metro ve tramvay toplu taşıma araçlarının imalatı, tamiri, alımı, satımı, ithalatını ve ihracatını yapmak…” ifadelerine yer verildiği, bu itibarla ihale konusu iş kapsamında alınacak olan 2'li makasların ve havaray araçlarının imalatı, tamiri, alımı ve satımı işlerinin fiyat teklifi alınan şirketin faaliyet alanında olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, havaray araçlarına ve 2'li makas iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde meslek mensubunca yazılması gereken mevzuata uygun ibarelerin, meslek mensubuna ait kaşe ve imzaların yer aldığı tespit edilmiştir. Fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların sunulmadığı anlaşılmakla beraber bu tutanakların açıklama kapsamında sunulma mecburiyeti bulunmamaktadır. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemler hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı ve düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, aksine bir tespit olmadığı sürece belgelerdeki bilgilere itibar edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Dolayısıyla tutanakların istenmesine lüzum olmadığı, fiyat tekliflerinin de mevzuata uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Kaldı ki hafif raylı sistem araçları, metro, tramway ve monoray (havaray) işlerinin birbirine benzer nitelikte olduğu, benzer tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak imalatın yapıldığı, bu tip raylı sistem aracının alımı söz konusu olduğunda ihale konusu işe özgü projede istenilen nitelikte imalatın gerçekleştirildiği, dolayısıyla daha önce bir çok raylı sistem aracı üretimi ve satışı yapan bir firmanın benzer nitelikte ve yine bir raylı sistem aracı olan monoray (havaray) aracı için satışa dayalı açıklama yapmasının kabul edilebilir olduğu, aksi düşünülecek olursa ihale konusu işte başka bir raylı sistem aracı olan metro aracı alımı yapılacak olsaydı dahi, her metro aracının birbirinden farklı proje özellikleri göstereceği, bu sebepten aynı firmanın daha önce sattığı metro araçlarına binaen satışa dayalı açıklama yapmasının dahi mümkün olmayacağı çıkarımının yapılacağı anlaşılmaktadır.

1- j) iddiası yönünden;

İhale dokümanında ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis makine teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olmasına yönelik bir düzenleme yapılmadığı, bu nedenle isteklilerin teklif kapsamında bu hususa ilişkin bir belge sunma zorunluluğu ve amortisman üzerinden açıklama yapmak zorunluluğu bulunmadığı, ilgili istekli tarafından ekskavatörün 1 saatlik ücreti, lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücreti için analiz yapıldığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatlarının kullanıldığı, kablo germe makinasının 1 saatlik ücreti analiz yapıldığı, vincin 1 saatlik ücreti ve kamyona monteli vincin 1 saatlik ücreti iş kalemleri için ise fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin “4.1.1.1/01” numaralı kazı yapılması iş kalemine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu iş kalemi için aşırı düşük isteme yazısı ekinde isteklilere gönderilen ilgili iş kaleminin analiz formatına uygun analiz sunulduğu, analiz girdi miktarlarının örnek analiz formatı ile uyumlu olduğu, 03.504 ekskavatörün bir saatlik ücreti (2,5 Yd³ ve 210 HP) ve 03.521 lastik tekerlekli yükleyicinin bir saatlik ücreti (1,5 Yd³ ve 80 HP) analiz girdileri için alt analizler yapıldığı,

03.504 Ekskavatörün bir saatlik ücreti (2,5 Yd³ ve 210 HP) analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı rayiç bedelinin 155,40 TL olduğu, istekli tarafından bu analiz girdisi için 164,80 TL tutarında rayiç bedelden daha yüksek bir fiyat öngörülmesine rağmen alt analiz yapıldığı, yapılan alt analizde yer alan analiz girdi miktarlarının Çevre ve Çevre Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili analizi ile uyumlu olduğu, 03.004 Ekskavatör (210 HP) analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatının kullanıldığı, mazot girdileri için ise ihale tarihi olan 12.01.2017 EPDK bülteninde yayımlanan 4,56440 TL/Litre fiyattan %18 KDV düşülerek (4,56440/1,18) bulunan 3,87 TL kullanıldığı, ancak litre bazlı olan bu fiyatın kg bazında olan analiz girdisinde, kg çevrilmeden aynen kullanıldığı görülmektedir.

1 litre mazotun ortalama 0,84 kg’a tekabül ettiği düşünüldüğünde istekli tarafından litre fiyatının kg’a çevrilmeden analizde kullanılması her ne kadar istekliye bir avantaj sağlamış şeklinde görünse dahi, zaten ilgili iş kalemi için istekli tarafından öngörülen tutarın o iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç bedelden (3,45 TL) yüksek olduğu söz konusu aykırılığın esası etkileyecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Benzer şekilde 03.521 lastik tekerlekli yükleyicinin bir saatlik ücreti (1,5 Yd³ ve 80 HP ) analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı rayiç bedelinin 72,33 TL olduğu, istekli tarafından bu analiz girdisi için 76.12 TL tutarında rayiç bedelden daha yüksek bir fiyat öngörülmesine rağmen alt analiz yapıldığı, yapılan alt analizde yer alan analiz girdi miktarlarının Çevre ve Çevre Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili analizi ile uyumlu olduğu “(1 1/2 yd3 lük ve 5500 libre taşıma güçlü takriben 80 HP) muadili lastik tekerlekli yükleyici” analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatının kullanıldığı, mazot girdileri için ise yukarıda yer verildiği gibi EPDK bülteninde yayımlanan fiyatın, litreden kg’a çevrilmeden kullanıldığı ancak ilgili iş kalemi için istekli tarafından öngörülen tutarın o iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç bedelden yüksek olduğu, bu itibarla söz konusu aykırılığın esası etkileyecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Alt analizlerde yer alan işçilik miktarlarının ilgili kamu kurumu analizinde yer alan miktarlar ile uyumlu olduğu, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücreti karşıladığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminin analizinde ve analiz girdilerinin alt analizlerinde herhangi bir aritmetik hataya rastlanmamıştır.

03.504 Ekskavatörün bir saatlik ücreti (2,5 Yd³ ve 210 HP) analiz girdisinin alt analizinde yer alan 03.004 Ekskavatör (210 HP) analiz girdisi için ve 03.521 lastik tekerlekli yükleyicinin bir saatlik ücreti (1,5 Yd³ ve 80 HP ) analiz girdisinin alt analizinde yer alan “(1 1/2 yd3'lük ve 5500 libre taşıma güçlü takriben 80 HP) muadili lastik tekerlekli yükleyici” analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının kullandığı, söz konusu makinelerin isteklinin kendi malı olmasına yönelik dokümanda bir düzenleme yapılmadığı, bu nedenle isteklilerin teklif kapsamında bu hususa ilişkin bir belge sunma zorunluluğu ve amortisman üzerinden açıklama yapmak zorunluluğu bulunmadığı, iddia edildiği şekilde fiyat teklifine de konu edilmediği anlaşılmıştır.

“4.1.1.1/01” numaralı kazı yapılması iş kaleminin analizinde yer alan “kazının nakli” analiz girişi için iddia edildiği şekilde fiyat teklifi alınmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün taşıma formülü olan F=Kx(0,0007xM+0,01)xA kullanıldığı, ilgili iş kaleminin açıklamasına uygun şekilde K: Her cins zeminde motorlu araç taşıma katsayısının 225, A: Zorluk katsayısının 1,25 alındığı anlaşılmıştır.

Nakliye mesafesi (M) için kazı sonrasında çıkacak hafriyatın boşaltılacağı alanın belirlenmesinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan İstac A.Ş.nin yetkisinde olduğu, firmaya ait internet sitesi http://www.istac.istanbul.com üzerinden yapılan araştırma ile Boğazköy (Eski Bolluca) döküm sahasının %1 dolulukta olduğu, kazıdan çıkan malzemenin nakli için uygun durumda olduğu tespitinin yapıldığı, bu sahaya ortalama 27 km mesafe olduğunu gösteren Google Earth krokisinin sunulduğu anlaşılmış olup nakliye mesafesi için yapılan açıklamanın uygun ve yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ““4.1.113/07B” - Nervürlü Demir (BÇ IIIa ) iş kalemine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu iş kalemi için aşırı düşük isteme yazısı ekinde isteklilere gönderilen ilgili iş kaleminin analiz formatına uygun analiz yapıldığı, analiz girdi miktarlarını örnek analiz formatı ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Analiz girdilerinden nervürlü demir Nervürlü Demir (BÇ IIIa) için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından “04.254” poz numaralı “Beton çelik çubuğu, nervürlü (BÇ IIIa)” fiyatı olan 990,00 TL/Ton olduğu halde, bu tutardan yüksek bir tutar olan 1.701,80 TL/Ton fiyatı öngörüldüğü, bu tutarın İÇDAŞ Çelik En. Ter. ve Ulş. San. A.Ş.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı anlaşılmıştır.

Alınan fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin de yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Benzer şekilde analiz girdilerinden “Kamyon üzerine monte edilmiş vincin bir saatlik ücreti” için Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlarından KGM/03.587/1 poz numaralı “Kamyon üzerine monte edilmiş vinçin bir saatlik ücreti” olan 54,05 TL/saat kullanabilecek, bu tutardan yüksek bir tutar olan 200 TL/Saat fiyat öngörüldüğü, bu tutarın Kalfaoğlu Tur. Oto. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Analiz girdilerinden “Manşon” için 200 TL/saat fiyat öngörüldüğü bu tutarın TMS Tüfekçioğlu Müh. san. ve Tic A.Ş.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Alt analizlerde yer alan işçilik miktarlarının ilgili kamu kurumu analizinde yer alan miktarlar ile uyumlu olduğu, işçilik ücretlerinin ise saatlik asgari ücreti karşıladığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminin analizinde ve analiz girdilerinin alt analizlerinde herhangi bir aritmetik hataya rastlanılmadığı, analizde yer alan tutarlar ile teklif edilen tutarlar uyumlu olduğu görülmüştür.

“KGM/03.587/1 - kamyon üzerine monte edilmiş vincin bir saatlik ücreti” iş kaleminin iddia edildiği şekilde amortisman ile değil yukarıda aktırıldığı gibi fiyat teklifi alınarak açıklandığı, söz konusu makinelerin isteklinin kendi malı olmasına yönelik dokümanda bir düzenleme yapılmadığı, amortisman üzerinden açıklama yapmak zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminin analizinde yer alan girdiler arasında yakıtın yer almadığı, analiz girdileri için ise istekli tarafından alt analiz hazırlanmadığı, bunların fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, dolayısıyla istekli tarafından bu iş kalemi için yakıta dair bir açıklama sunulmadığı ve sunulmasına da gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminde yer alan analiz girdileri için alınan fiyat tekliflerine esas para biriminin zaten TL olduğu, dolayısıyla iddia edildiği şekilde istekli tarafından Türk Lirasına çevrilme işlemi yapılmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin “4.1.1.1.15/09” betonarme betonu (C35) yapılması ve yerine konulması iş kalemine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

Analiz girdilerinden hazır beton harcı BS35 için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından “04.042/07” poz numaralı “C 35/45 beton harcı” fiyatı olan 139,00 TL/m3 kullanılabileceği, ancak bu tutardan yüksek bir tutar olan 190,00 TL/m3 fiyat öngörüldüğü, bu tutarın Anıl beton Tic. ve San. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı anlaşılmıştır.

Alınan fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun, şantiyeye teslimi ve pompalanmasının her türlü test ve deneylerin de fiyat dâhil edildiğinin belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Benzer şekilde analiz girdilerinden “Vincin bir saatlik ücreti” için 250 TL/saat fiyat öngörüldüğü, bu tutarın Kalfaoğlu Tur. Oto. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğu, mazot ve operatör bedellerinin de fiyata dahil olduğu ve teknik özelliklerinin belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın, kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Analiz girdilerinden kalıp bedeli için 2.500.000,00 TL/adet fiyat öngörüldüğü, bu tutarın İntek Yapı Elem. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygunluğunun ve nakliye dahil fiyat olduğunun belirtildiği, birim fiyat tarifine yer verildiği, meslek mensubuna ait imzanın, kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Analizde yer alan işçilik miktarlarının ilgili kamu kurumu analizinde yer alan miktarlar ile uyumlu olduğu işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücreti karşıladığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminin analizinde ve analiz girdilerinin alt analizlerinde herhangi bir aritmetik hataya rastlanılmadığı ve analizde yer alan tutarlar ile teklif edilen tutarlar uyumlu olduğu görülmüştür.

Vincin 1 saatlik ücreti iş kaleminin iddia edildiği şekilde amortisman ile değil yukarıda aktırıldığı gibi fiyat teklifi alınarak açıklandığı, söz konusu makinelerin isteklinin kendi malı olmasına yönelik dokümanda bir düzenleme yapılmadığı, amortisman üzerinden açıklama yapmak zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminin analiz girdileri arasında yakıt girdisinin olmadığı, analiz girdileri için ise istekli tarafından alt analiz sunulmadığı, bunların fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı dolayısıyla istekli tarafından bu iş kalemi için yakıta dair doğrudan bir açıklama sunulmadığı ve sunulmasına da gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kaleminde yer alan analiz girdileri için alınan fiyat tekliflerine esas para biriminin zaten TL olduğu, dolayasıyla iddia edildiği şekilde istekli tarafından Türk Lirasına çevrilme işlemi yapılmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin “4.1.1.18/12” Öngermeli kiriş yapılması iş kalemine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

Analiz girdilerinden hazır beton harcı BS40 için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından “04.042/08” poz numaralı “C 40/50 beton harcı” fiyatı olan 147,50 TL/m3 kullanılabileceği, ancak bu tutardan yüksek bir tutar olan 240,00 TL/m3 fiyat öngörüldüğü, bu tutarın Anıl Beton Tic. ve San. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı anlaşılmıştır.

Alınan fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun, şantiyeye teslimi ve pompalanmasının her türlü test ve deneylerin de fiyata dâhil edildiğinin belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Benzer şekilde analiz girdilerinden “Vincin bir saatlik ücreti” için 1.000,00 TL/saat fiyat öngörüldüğü, bu tutarın Kalfaoğlu Tur. Oto. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun mazot ve operatör bedellerinin de fiyata dahil olduğunun ve teknik özelliklerin belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Analiz girdilerinden kalıp bedeli için 2.000.000,00 TL/adet fiyat öngörüldüğü bu tutarın Mim Müh. İnş. San. ve A.Ş.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğunun, nakliye dahil olduğunun belirtildiği, birim fiyat tarifine yer verildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Analizde yer alan işçilik miktarlarının ilgili kamu kurumu analizinde yer alan miktarlar ile uyumlu olduğu işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücreti karşıladığı anlaşılmıştır.

Vincin 1 saatlik ücreti iş kaleminin iddia edildiği şekilde amortisman ile değil yukarıya aktırıldığı şekilde fiyat teklifi alınarak açıklandığı, söz konusu makinelerin isteklinin kendi malı olmasına yönelik dokümanda bir düzenleme yapılmadığı, amortisman üzerinden açıklama yapma zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

İlgili iş kalemin analizinde yakıt analiz girdisi olmadığı, analiz girdileri için ise istekli tarafından alt analizler yapılmadığı, bunların fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı dolayısıyla istekli tarafından bu iş kalemi için yakıta dair direk bir açıklama sunulmadığı ve sunulmasına da gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin “4.1.1.19/13” Yüksek Dayanımlı Öngerme çeliği iş kalemine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu iş kalemi için aşırı düşük isteme yazısı ekinde isteklilere gönderilen ilgili iş kaleminin analiz formatına uygun analiz yapıldığı, analiz girdi miktarlarının örnek analiz formatı ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Analiz girdilerinden öngerme halatı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından “04.281/4” poz numaralı “öngerme halatı” fiyatı olan 2,25 TL/Kg kullanılabileceği, ancak bu tutardan yüksek bir tutar olan 4,00 TL/kg fiyat öngörüldüğü, bu tutarın Alacalı İnş San. ve Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı anlaşılmıştır.

Alınan fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı, teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğu ve şantiyeye tesliminin de fiyata dâhil edildiğinin belirtildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Benzer şekilde analiz girdilerinden kablo germe makinesinin bir saatlik ücreti için İller Bankası birim fiyatlarından “03.572/3” poz numaralı “Kablo Germe Makinasının 1 saatlik ücreti” fiyatı olan 32,26 TL/saat kullanabilecek olmasına rağmen, bu tutardan yüksek bir tutar 63,98 TL/saat fiyat öngörüldüğü için özel analiz yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan özel analizin İller Bankası birim fiyatlarından “03.572/3” poz numaralı kablo germe makinesinin 1 saatlik ücreti iş kalemi ile uyumlu olduğu, analiz girdilerinden kablo germe makinesi için 120.000 TL/adet fiyat öngörüldüğü bu tutarın Sare Makine San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ihale konusu işin adının yer aldığı teklife konu malzemenin Teknik Şartname’ye ve birim fiyat tariflerine uygun olduğu ve nakliye dahil olduğunun belirtildiği, birim fiyat tarifine yer verildiği, meslek mensubuna ait imzanın kaşenin ve mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Analizde yer alan işçilik miktarlarının ilgili kamu kurumu analizde yer alan miktarlar ile uyumlu olduğu işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücreti karşıladığı anlaşılmıştır.

Kablo germe makinesi için iddia edildiği şekilde amortisman ile değil yukarıda aktırıldığı gibi fiyat teklifi alınarak açıklandığı, söz konusu makinelerin isteklinin kendi malı olmasına yönelik dokümanda bir düzenleme yapılmadığı, amortisman üzerinden açıklama yapmak zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1’inci iddia yönünden yapılan incelemede başvuru sahibi istekli Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “İşletme ve Bakım Gözetim Hizmetleri”, “Havaray Araçları”, “Hatboyu ve İstasyonlar Sinyalizasyon Sistemi”, “Araç Üstü Sinyalizasyon Sistemi Teçhizatı Temini”, “Havaray Cer Gücü iletim Sistemi”, “Sinyalizasyon Sistemi Tasarımı”, “2li Makas Temini Peron Ayrıcı Kapı Sistemi Temini ve Montajı” “Öngermeli Kiriş Betonarme Betonu Kalıp Bedeli” iş kalemleri/analiz girdileri için yurtdışı tedarikçilerden “Euro” üzerinden fiyat teklifi alınmak sureti ile açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan ifadelerden ve hesaplamalardan “Euro” üzerinden alınan fiyat tekliflerindeki tutarların Türk Lirasına (TL) çevrilmesinde 11.01.2017 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz alış kuru 4,0591 TL’nin kullandığı anlaşılmıştır.

13.12.2016 tarihli zeyilname ile isteklilere verilen Birim Fiyat Tarifleri ve Keşif Özeti Cetvellerinin ekinde yer alan Örnek Analiz Formatının not kısmında yabancı para cinsinden fiyatlandırılan analiz girdilerinin Türk Lirasına dönüşümüne ilişkin olarak "Not: ihale tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden TL döviz cinsine dönüştürülecektir." düzenlemesi yer almakta olup, anılan düzenleme, süresi içerisinde isteklilerce şikâyet veya itirazen şikayet başvurularına konu edilmediğinden ihale dokümanı bu haliyle kesinleşmiştir. Ayrıca kamu ihale mevzuatı kapsamında aşırı düşük teklif sorgulama süreci kapsamında yabancı para birimi cinsinden üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin nasıl Türk Lirasına Çevrileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, Türk Lirası para birimi cinsinden tekliflerin alındığı söz konusu ihalenin dokümanında üretimi ve satışı daha çok yabancı menşeli firmalar tarafından yapılan, ihale konusu iş kapsamındaki söz konusu imalatların, fiyatlandırmasına dönük böyle bir düzenleme yapılmasının mevzuata aykırı bir yönü bulunmadığı, dahası dinamik döviz piyasası göz önünde bulundurulduğunda elzem olduğu sonucuna varılmaktadır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesi açıklamalarından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olmasının zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte isteklilerin ihale tarihi itibariyle aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmadıkları da açıktır. Yine ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamaların bahse konu düzenlemeye uygun olarak verildiği de görülmektedir. Dolayısıyla Esas İnceleme Raporu'nda ihale saatinin sabah saat 09.30 olduğu, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından döviz kurlarının ise saat 15.30 itibariyle yayımlandığı, dolayısıyla ihale saatinde geçerli kurun bir önceki gün saat 15.30 da açıklanan kur olduğu, istekli tarafından ihale tarihinden bir önceki gün itibariyle yayımlanan kurun kullanılmasının aykırılık oluşturmayacağı yönünde bir değerlendirme yapılamayacağı, isteklilerin kesinleşmiş ihale dokümanı düzenlemelerine göre açıklamalarını sunmaları gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Sonuç olarak aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinin esas amacının, bütün istekliler özelinde, teklif ettikleri bedellerle ihale konusu işin yapılabilirliğinin anlaşılması olduğu göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibi istekli tarafından doküman düzenlemesine aykırı şekilde, kullanılması gereken döviz kuru tutarından daha düşük bir tutar kullanıldığı, yabancı para birimi cinsinden fiyat teklifi alınan iş kalemleri bazında doküman düzenlemelerine uygun kur dönüşümü yapıldığında analiz fiyatının teklif fiyatının üzerine çıkacağı, dolayısıyla da ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olarak aşırı düşük teklif açıklamaları sunan Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.nin açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.I-1707

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin