KİK Kararı: 2017/UY.I-1703

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/030
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 20.06.2017
Karar No : 2017/UY.I-1703

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

KMB Metro İnşaat Altyapı Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. - Çelikler Taah. İnş. ve San. A.Ş. - YSE Yapı San. ve Tic. A.Ş. - İntes Grup İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Cinnah Cad. No: 33/24 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

TCDD Genel Müdürlüğü Anafartalar Mah. Hipodrom Cad. No:3 06330 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/231016 İhale Kayıt Numaralı “Yerköy-Sivas Yüksek Hızlı Tren Projesi Üstyapı ve Elektromekanik” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 25.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yerköy-Sivas Yüksek Hızlı Tren Projesi Üstyapı ve Elektromekanik” ihalesine ilişkin olarak KMB Metro İnşaat Altyapı Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. - Çelikler Taah. İnş. ve San. A.Ş. - YSE Yapı San. ve Tic. A.Ş. - İntes Grup İnş. ve Tic A.Ş. İş Ortaklığının 30.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.04.2017 tarih ve 23751 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1005 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçelerle uygun bulunmaması gerektiği,

1a) Yapı Merkezi A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterince incelenmeden doğrudan kabul edildiği, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi çerçevesinde yapılan açıklamasının uygun kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Sözleşme Tasarısı’nın 33.2’nci maddesinde ray, travers ve bağlantı elemanlarının ve 33.4’üncü maddesinde ise elektrifikasyon sistemi seyir teli ve portör telinin yerli malı olacağı düzenlemesine yer verilmesine rağmen Yapı Merkezi A.Ş. tarafından proforma almak için izin alınmak istenildiği, bu bağlamda Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesi uyarınca yerli malı ray ve bağlantı elemanları ile seyir teli ve portör teli için fiyat teklifi sunmayan anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

1b) Ray ve bağlantı elemanları ile seyir teli ve portör teli için fiyat teklifi alınan firmanın söz konusu malzemeler için satışının bulunmadığı gibi üretimi de bulunmadığından sunulan fiyat teklifinin dayanağı olan Ek-O.5, Ek-O.6 Tutanaklarının istenilmesi gerektiği, zira söz konusu belgelerin Tebliğ’in 45’inci maddesine göre düzenlenmesinin ve sunulmasının mümkün olmadığı, Tebliğ’in 45.1.13.1 ve 45.1.13.11’inci maddelerine göre fiyat teklifi alınacak kişinin o alanda faaliyet göstermesi ve son geçici vergi beyanname döneminde satış yapmasının zorunlu olduğu, Türkiye’de hiç satışı bulunmayan bir ürün için anılan Tebliğ maddelerine uygun teklif verilmesinin ve Tebliğ eki olan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 belgelerinin son geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlenmesinin mümkün olmadığı, üretimi ve satışı olmayan firmalardan alınan fiyat teklifinin hukuken bir geçerliliğinin bulunmadığı, bu nedenle Yapı Merkezi A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

1c) Yapı Merkezi A.Ş.nin ray ve bağlantı elemanları ile seyir teli ve portör teli için Türkiye’de üretim yapan bir firma olmadığını belirterek yurt dışından fiyat teklifi alma konusunda İdareden izin istediği ve idarece Şartname hükümlerine aykırı olarak izin verilmesinin hukuken mümkün olamadığı gibi fiyat teklifinin sadece üretici firmadan alınmasını zorunlu kılan bir mevzuat hükmü olmadığı gibi satıcı firmadan da fiyat teklifinin alınabileceği,

Nitekim komisyon kararından da görüleceği üzere Doğuş A.Ş.nin Türkiye’de yerleşik firmadan fiyat teklifi sunduğu dikkate alındığında Yapı Merkezi A.Ş.nin savının çürüdüğü, bu nedenle yurtdışından alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının Tebliğ hükmüne aykırı olduğu,

1d) Yapı Merkezi A.Ş.nin yurtdışından almış olduğu proforma ile açıklama yapmış ise de proformayı veren şirketin gerçek olup olmadığının fiyat teklifinin alındığı Ticaret Odasından teyidinin bulunmadığı gibi proforma ve dayanağı belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulmadığı, apostil tasdik şerhi veya konsolosluk onayının bulunmadığı,

1e) Yapı Merkezi A.Ş.nin yurtdışından almış olduğu proforma faturaların altında meslek mensubunun imza, ibare ve kaşesinin bulunmadığı, anılan Tebliğ uyarınca proforma faturaların altının meslek mensubunca imzalanıp kaşelenmesi şartının koşulduğu, proforma faturanın yurtiçi veya yurtdışı olmasına göre bir ayrım yapılmadığı,

1f) Yapı Merkezi A.Ş. tarafından yapılan açıklamada idarece verilen analiz formatının dışına çıkılarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, analiz girdi ve miktarlarının değiştirildiği, Tebliğin 45.1.4’üncü ve 45.1.13’üncü maddelerine aykırı açıklama yapıldığı,

1g) Yapı Merkezi A.Ş.nin rayları yurtdışından temin edeceği ifade edilmiş ise de rayların gümrük vergileri ile gümrük-şantiye arası nakliye mesafesinin nakliye formülü kullanılarak açıklanmadığı, gümrük vergilerinin belgelere dayalı olarak açıklanmaması ve maliyete dahil edilmemesinin, nakliye formülü kullanılarak maliyet hesabı yapılmamasının Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu,

1h) Anılan isteklinin yaklaşık maliyete göre 800 milyon TL daha düşük teklif vermesi nedeniyle açıklanamaz nitelikte olan teklifini açıklayabilmek için analiz girdi miktarı ile işçilik miktarlarını düşürerek açıklama yaptığı,

1ı) Yapı Merkezi A.Ş ve Doğuş İnş. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerde amortisman, sermaye faizi, bakım onarım gibi birçok bileşenden oluşan makine girdilerinin yeni makine bedeli olan (A) katsayısı ile çarpılması gerekirken kendi malı olan kullanılmış araçların amortisman defterindeki kaydi değerler alınarak hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

Analizlerde bir çok bileşenden oluşan makine katsayısının çarpanı olan (A)’nın “yeni makine bedeli” olduğu ve kullanım ömrü, amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin değerlerinin de bu kabul üzerine yeni makine bedeli üzerinden hesaplandığı dikkate alındığında amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin tümünün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki katsayıların aynen uygulanabilmesi için (A) değerinin sadece yeni makine bedelinin satınalma bedelinin olmasının zorunlu olduğu,

Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri kapsamında yer alan 03.501, 03.508, 03.511 ve 03.512 vb. iş makineleri analizlerinde zati bedeli için “yeni makine fiyatı” baz alınması gerekirken amortisman defterinde yer alan kaydi değeri veya ikinci el makine satış bedeli esas alınmak suretiyle yeni makine bedeli yerine “kullanılmış makine bedeline” göre hesap yapılarak makine katsayılarındaki amortisman dışındaki girdilerin maliyetinin düşük hesaplaması yoluna gidilmesi nedeniyle anılan isteklilerin açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

1i) Yapı Merkezi A.Ş ve Doğuş İnş. A.Ş. tarafından analizlerde kullanılan makinelerin özelliklerinin birim fiyat tariflerindeki özellikleri karşılamadığı,

Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin girdisi olan makine rayiçlerinde makinenin asgari güç, kapasite değerleri ile teknik değerlerinin verildiği, anılan isteklilerin analizlerde kullanılan kendi malı makinelerin de bu teknik özellikte ve kapasitede olması gerektiği, anılan isteklilerin bu husus tevsik edici noter satış belgesi, tespit tutanağı ya da amortisman defterlerindeki kayıtlarla birlikte her bir araç için teknik bilgilerin tümünü içeren varsa araç ya da yetkili satıcı/servis beyanı vb. belgelerin sunulması ve bunlarında belgelerin sunuluş şekline uygun olması gerektiği,

İş makinelerinin motor gücü ya da tekerlek/lastik/palet durumunun ruhsatlarda yer almakla birlikte kepçe kapasitesi gibi donanım özelliklerinin ruhsata işlenen bilgilerden olmadığı, bu nedenle model yılı eski olan araçların teknik özelliklerinin aynı ad ve serideki yeni araçların katalog ve doküman ile tevsik edilmesi ihtimaline karşı araçların teknik özelliklerine ilişkin sunulan belgelerin yetkili satıcı ya da yetkili servis tarafından onaylı olması gerektiği,

Yetkili satıcı/servis tarafından kaşelenip imzalanmayan teknik dokümanın geçerli kabul edilmesinin belgelerin sunuluş şekline uygun olmaması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerde kullandığı araçlara dair belgelerin hem araçların teknik kapasitelerini tevsik etmeye yeterli olmadığı hem de belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı,

1j) Yapı Merkezi A.Ş. ve Doğuş İnş. A.Ş. tarafından iş kalemlerinin bütününe fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmış ise bu açıklamanın Tebliğ’e aykırı olduğu,

Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri kapsamında birden fazla iş kaleminden oluşan iş kalemleri bulunduğundan bu iş kalemlerinde kendisi tek başına iş kalemi niteliğinde olan girdiler için resmi birim fiyatların kullanılmada veya alt analiz yapılarak açıklama yapılması gerekirken işin bütününü kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu şekilde yapılacak açıklamada işçilik, malzeme vb. girdilerin tutarı belli olmadığından alınan fiyat teklifinin analiz gibi değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

1k) Yapı Merkezi A.Ş. ve Doğuş İnş. A.Ş. tarafından İdarece verilen analizlerde nakliye mesafelerini tutturmak amacıyla 3. kişilerden fiyat teklifi alınmış ise de maliyet muhasebesi kayıtlarından söz konusu maliyetlerin çıkarılması mümkün olmadığından formül yerine fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın uygun bulunmasının tebliğ ve emsal Kurul kararlarına aykırı olduğu,

1l) Yapı Merkezi A.Ş ve Doğuş İnş. A.Ş. tarafından yapılan açıklamada malzeme fiyatlarının nakliye bedellerinin ayrıca gösterilmediği,

Bilindiği üzere resmi analizlerde malzeme girdilerinin fabrikada, depoda veya iş başında diye teslim şekillerinin olduğu, örn. çimento, demir veya tuğla gibi girdilerin fabrika teslim rayiçler olup ayrıca nakliye maliyetinin hesaplanması gerektiği, bunun yanında depoda teslim edilmesine göre rayici belirlenen girdiler için alınan fiyat tekliflerinde şantiye teslim fiyat alınmadıkça ayrıca nakliye maliyetinin hesaplanması, şantiye teslim nakliye dahil fiyat teklifi alınanlarda ise malzeme ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği,

Ancak anılan isteklilerin çimento olmak üzere analizlerde kullanılan girdiler için alınan fiyat tekliflerinde analizlerdeki teslim şartına uygun olmadığı gibi piyasa şartlarında temini mümkün olmayan birim fiyatlarla muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olmayan fiyat tekliflerinin alındığı, fiyat teklifine dayanak belgelerin istenilerek bu durumun tespit edilerek açıklamaların reddedilmesi gerekirken açıklamanın uygun bulunmasının mevzuata aykırı olduğu,

1m) Malzeme ve montaj bedeli dahil şeklinde alınan fiyat tekliflerinde malzeme + montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmek suretiyle Tebliğe uygun olarak fiyat teklifinin alınması gerektiği,

Ancak seyir teli, portör teli pandül, transformatör SİN-3.1.4, SİN-3.1.5 gibi malzemeler için montaj bedelinin ayrı belirtilecek şekilde fiyat teklifi alınması gerekirken montaj bedelinin ayrıca belgelendirilmediği,

İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istekli tarafından teklif edilen bedelin %50’sinden az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işe ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği,

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş “Tek başına katılan istekliler benzer iş gruplarından tek sözleşmeye ait A/VI Demiryolu İşleri iş deneyim belgelerini sunacaklardır. Konsorsiyum olarak teklif verecek istekliler Güzergah Altyapı için: A/V ve A/VI Güzergah Üstyapı için: A/VI iş deneyim belgelerinden birini sunacaklardır. Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma yada bir tek aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunabilir” şeklinde düzenlendiği,

İhalede Neoray A.Ş.nin İbrahim Özmen adına düzenlenmiş iş yönetme belgesi ile ihaleye teklif verdiği,

Söz konusu hakediş belgeleri incelendiğinde yol işleri toplamının 2.561.365.213 JPY ve hat işleri toplamının 2.759.659.300 JPY olduğu, geriye kalan imalatların batırma tünelleri, diğer tüneller ve bina işleri ve elektrifikasyon işleri olup İdari Şartname’nin 7.5.1 ve 7.6’ncı maddesinde belirtilen benzer iş sınıflandırmasının dışında kalan imalatlar olduğu,

Söz konusu imalatların bir kısmının Yapım İşleri Benzer iş Tebliğinin A/II Grup İşler kapsamındaki “Deniz ve Nehir Altı Tünelleri” ve Metro Tünelleri, Galeri ve Şaftlar gibi gruplarda yer alan imalatlar olup ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmayan imalatlar olduğu, en büyük iki kalem olan batırma tünelleri ve diğer tüneller kapsamındaki imalat bedelleri ile bina işleri kapsamındaki imalat bedeli ayrıştırıldığında pilot ortak Neoray tarafından sunulan iş deneyim belgesinin teklif edilen asgari iş deneyim tutarını sağlamasının mümkün olmadığı,

İhale konusu işin sadece üst yapı işi olduğu, Neoray A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin içerisinde A/II Grup İşler kapsamında tünel imalatlarının çıkarılması ve A/VI Grup demiryolu işleri kapsamındaki ray, travers gibi imalatların bedellerinin dikkate alınması, tünel imalat bedelleri ile metro istasyonu bedellerinin belge tutarından düşülmesi gerektiği,

Pers Yapı İnş. A.Ş. tarafından “Tebriz Metro İnşaatı Eksik Kalan İşlerin Tamamlanması Yapım İşine” ilişkin iş bitirme belgesinin sunulduğu,

Kamu ihale kurumunun bir çok kararlarında tamamlama işlerinden elde edilen iş deneyim belgelerinin metro yapımına ilişkin işlerde iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılmayacağının belirtildiği, dokümanda onarım/tamamlama işlerinin ihale konusu iş kapsamında kabul edileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, bu nedenle “Tebriz Metrosunun Tamamlanması” işinden elde edilen iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Söz konusu tamamlama işine ilişkin sözleşme ve hakkediş raporları incelendiğinde iş kapsamında demiryolunun altyapı+ üst yapı imalatı kapsamında herhangi bir imalatının bulunmadığının, istasyonların tamamlanmasına ilişkin elektrifikasyon işlerinin bulunduğunun görüleceği, bu nedenle tamamlama işinden elde edilen iş deneyim belgesinin demiryolunun alt yapı+üst yapı kapsamındaki iş deneyim belgesi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

Ayrıştırma yapılmadan iş deneyim belgesinin kabul edilmesinin ve tamamlama inşaatının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

Pers Yapı adına sunulan iş deneyim belgesinin orijinalinden yapılan çoğaltma bir belge olmayıp üzerinden “aslı gibidir” kaşesi bulunmayan belgeden çoğaltma yapılan bir belge olduğundan değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Anılan istekli adına sunulan ve yabancı ülkeden temin edilen iş deneyim belgesinin incelenmesinde orijinal belge üzerinde ayrı yevmiye ve tarih numarasının bulunduğu, ikinci yevmiye ve tarih numarasıyla yapılan işlemin üzerine “aslı gibidir” şerhi basılmış olmasına rağmen ilk yevmiye ve tarih ile orijinal belgeden yapılan çoğaltma işlemine “aslı gibidir” şerhinin basılmadığı,

Özel ortak olarak teklif veren Astro A.Ş.nin iş deneyim tutarının %40’nı sağlamadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1a, b, c iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13 Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1 Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.” açıklamaları yer almaktadır.

Anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde yapım işleri ihalelerinde idarelerce sınır değerin nasıl belirleneceği, aşırı düşük teklif sorgulamasının nasıl yapılacağı ve sorgulamaya tabi tutulan isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasının hangi yöntemlerle açıklanacağı ve bu hususu tevsik edici bilgi ve belgelerin nasıl sunulacağı açıkça düzenlemiştir.

25.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihaleye 12 istekli tarafından teklif verilmiş olup 1 isteklinin teklifi istenilen iş deneyim belgesi tutarını karşılamadığından, 3 isteklinin teklifi teklif mektubu uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılmış, 1 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından reddedilmiş, 17.03.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş. üzerinde bırakılmış, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş. belirlenmiş, komisyon kararının aynı tarihte yönetim kurulu tarafından onaylanmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33.1’inci maddesinde “…

“33.2 Üstyapı İşleri kapsamında ihzarat ödemesi sadece demiryolu ray, travers ve prefabrik panel için yapılacaktır. Rayların İhzarat Bedeli; Balastlı Demiryolu Yapılması (60E2) (Tek hat) birim fiyat pozunun % 25 karşılığı olarak, Traverslerin İhzarat Bedeli: Balastlı Demiryolu Yapılması (60E2) (Tek hat) birim fiyat pozunun % 10 karşılığı olarak, Prefabrik Panel İhzarat Bedeli: Balastsız Demiryolu yapılması ( 60 E2) ( Tek hat) birim fiyat pozunun % 25 i karşılığı olarak, işyeri depo tesliminde ödenecektir.

Üstyapı işlerinde ray, travers ve bağlantı elamanları yerli olacaktır. Makasta herhangi bir arıza olması durumunda ise bir hafta içinde değiştirilecektir.

…

33.4 Elektrifikasyon sistemi katener direkleri, seyir teli, portör teli, fider teli, geri dönüş iletkeni, IS, redresörler, 25 MVA güç transformatörleri, kesiciler, ayırıcılar, akım trafoları, gerilim trafoları, parafudurlar, yardımcı servis trafoları için %80 oranında ihzarat ödenecektir. İhzarat ödemesi malzemenin işyeri şantiyesine getirilmesi ile yapılacaktır. Geriye kalan malzeme bedeli ve işçilik bedeli, ilgili elektrifikasyon işi yapıldıktan sonra fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin bu işe ait belirttiği fiyatlar üzerinden gerçekleştirme miktarı kadar, ödeme şekli (birim fiyat) ve sözleşmedeki esaslar çerçevesinde hakedişlerle ödenecektir.

Elektrifikasyon sistemi seyir teli ve portör teli yerli olacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 33.2 ve 33.4’üncü maddesinde işin yürütülmesi aşamasında hangi imalat kalemlerinde hangi malzemelerine hangi oranda ihzarat ödemesi yapılacağı belirtilmiş, aynı zamanda imalat kalemleri içerisinde yer alan ve ihzarat ödemesi yapılacak olan bu malzemelerden üstyapı işlerinde kullanılacak olan ray, travers ve bağlantı elamanları ile elektrifikasyon sisteminde kullanılacak olan seyir teli ve portör teli yerli olacağı belirtilmiştir.

EKAP üzerinden tüm isteklilere gönderilen 04.10.2016 tarihli ve 494091 sayılı Zeyilname-2 ve Açıklama-1 sayılı yazının içerisinde yer alan ve Açıklama-1’in 7’inci maddesinde

“Soru 7: Sözleşme Tasarısı madde 33.2 Üstyapı işlerinde ray, travers ve bağlantı elemanları yerli olacağı, madde 33.4 Elektrifikasyon sistemi seyir teli ve portör teli yerli olacağı belirtilmektedir. Söz konusu malzemelerin şartnamesine uygun kalitede yerli imalatlarının bulunamayacağı ve sınırlı sayıda üreticinin, malzemelerin temininde yetersiz kalabileceği düşünüldüğünde, bu şartın iptal edilmesi hususunu sayın idarenizin görüş ve değerlendirmesine arz ederiz.

Cevap: İhale dokümanına göre teklif verilecektir” denilmiştir.

Bahse konu ihalede Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş. 20.01.2017 tarihli dilekçe ile Sözleşme Tasarısı’nın 33.2 ve 33.4’üncü maddelerine atıfta bulunarak “…üstyapı malzemelerinden “ray” için ülkemizde tek tedarikçi olan firma ile yapılan görüşmelerde, Teknik Şartname’de tanımı karşılayan 60E2 ray malzemesi için sadece deneme üretimi yapıldığı, henüz herhangi bir satış yapmadıkları, ayrıca üretim maliyetlerinin de henüz oluşmadığı belirtilerek, aşırı düşük teklif savunması kapsamında, Kamu İhale Genel Tebliğine uygun proforma fatura verilemeyeceği iletilmiştir.

Diğer taraftan elektrifikasyon sistemine ait “seyir teli” ve “portör teli” için ülkemizde tek tedarikçi olan firma ile yapılan görüşmelerde, ilgi Teknik Şartnamesindeki özellikleri taşıyan tellerin henüz üretilmediği ve satışının yapılmadığı bildirilmiştir.

Bu kapsamda yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı ve ülkemizde başkaca tedarikçi bulunmadığından ray, seyir teli ve portör teli için yurtdışından istenecek proforma faturalarla aşırı düşük açıklamasında bulunulması” istenilmiştir.

İdarenin; Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş.ne gönderdiği 27.01.2017 tarihli ve 45626 sayılı “aşırı düşük teklif açıklama talebi” başlıklı yazısında aşırı düşük sorgu istenilen “ÜST” kodlu üstyapı iş kalemlerinden aşırı düşük sorgu listesine göre 15 iş kalemine ilişkin açıklamalarda bulunulmuş ve aşırı düşük sorgu yazısının son paragrafında sadece anılan isteklinin 20.01.2017 tarihli yazısına atıfta bulunularak “ Ayrıca ilgi (b)’de kayıtlı yazınız ile ray, seyir teli ve portör teli için yurtdışından istenecek proforma faturalarla aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama yapılması hususu talep edilmiş olup aşırı düşük teklif sorgulaması için hazırlanacak belgelerin Yerköy-Sivas Yüksek Hızlı Tren Projesi Üstyapı ve Elektromekanik İşi ihale eki dokümanlarında belirtilen şartlara göre hazırlanması” gerektiği bildirilmiştir.

Diğer taraftan İdarenin 08.05.2017 tarihli ve 811 sayılı Kurum yazısına hitaben gönderdiği 09.05.2017 tarihli ve 190759 sayılı yazıda “…

Üstyapı imalatlarında ray, travers, bağlantı elemanlarının yerli olacağı ibaresi Sözleşme Tasarısı madde 33.2’de belirtilmiştir. Malzemelerin yerli olacağı ifadesi Üstyapı Teknik Şartnamelerinde bulunmamaktadır.

Elektrifikasyon imalatlarında seyir teli ve portör telinin yerli olacağı ibaresi Sözleşme Tasarısı madde 33.4’de belirtilmiştir. Malzemelerin yerli olacağı ifadesi Elektrifikasyon Teknik Şartnamelerinde bulunmamaktadır.

Söz konusu ihalede analizlerde kullanılan malzeme bedellerinden resmi rayiçlerde bulunmayan malzemeler için; TCDD’nin o güne kadar yapmış olduğu yapım ihaleleri ve malzeme ihalelerindeki teklif edilen fiyatlar baz alınarak analiz oluşturulmuştur. Piyasadaki tedarikçilerden yapılan sorgulamalarla da bu fiyatlar desteklenmiştir” denilmiştir.

İdarenin bahse konu yazısından da anlaşılacağı üzere Üstyapı imalatlarında ray, travers, bağlantı elemanlarının, Elektrifikasyon imalatlarında seyir teli ve portör telinin yerli olacağı ibaresinin sadece Sözleşme Tasarısı’nda belirtildiği, Teknik Şartnamelerde bu düzenlemelere yer verilmediği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden;

*İhale üzerinde kalan istekli Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş. aşırı düşük teklif açıklamasında,

-“60E2 Ray” için Kardemir Demir Çelik Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunulduğu, proforma faturada ilgili meslek mensubu tarafından“ Mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımızca onaylanan 16.01.2017 tarih ve 001 sayılı satış tutarı tespit tutanağında belirtildiği üzere “ray 60E2” ürünü için benzer nitelikteki ve ticari değerdeki ürün olan “ray 60E1”nın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının bu fiyat teklifindeki birim fiyatın %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” beyanına yer verildiği,

-“Seyir teli” ve “portör teli” için Sarkuysan Elekt. Bakır San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada ilgili meslek mensubu tarafından Tebliğ’de yer alan beyana yer verildiği,

**Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş. aşırı düşük teklif açıklamasında,

-“60E2 Ray” için Panoray Demiryolu İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde ilgili meslek mensubu tarafından Tebliğ’de yer alan beyana yer verildiği,

-“Seyir teli” ve “portör teli” için Demir Yapı İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde ilgili meslek mensubu tarafından Tebliğ’de yer alan beyana yer verildiği,

***İhalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ancak açıklaması uygun görülmeyen Neoray İnş. San. Tic. A.Ş.- Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – ATZ Enj. İnş. San. Tic. A.Ş. –YZ Altyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklamasında,

-“60E2 Ray” için Kardemir Demir Çelik Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunulduğu, proforma faturada ilgili meslek mensubu tarafından düşülen dipnotta “Bu fiyat teklifindeki birim fiyat Mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımızca onaylanan 30.01.2017 tarih ve 2 sayılı satış tutarı tespit tutanağında belirtildiği üzere “ray 60E2” ürünü için benzer nitelikteki ve ticari değerdeki ürün olan “ray 60E1” nın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının bu fiyat teklifindeki birim fiyatın %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” beyanına yer verildiği,

-“Seyir teli” ve “portör teli” için Sarkuysan Elekt. Bakır San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş e-mail çıktısının sunulduğu görülmüştür.

Bununla birlikte idarenin EKAP üzerinden Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.ye gönderdiği 06.03.2017 tarihli ve 99214 sayılı yazı ile; ray (60E2, R260 9000A) için Panoray Demiryolu İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığının görüldüğü belirtilerek Sözleşme Tasarısı’nın 33.2’nci maddesine atıfta bulunularak temin edilecek “rayların” “yerli” olduğu hususunda, hususunda teyit istenilmiş, anılan istekli tarafından İdareye gönderilen 07.03.2017 tarihli yazı ile “…Panoray Demiryolu İnş. Taah. San. Tic. Ltd.Şti.den alınan fiyat teklifi ile tevsik edilmiş bulunan ve iş bi ihale firmamız uhdesinde kalması halinde temin edilecek rayların (60E2) Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda yer verilen 33.2 maddesine uygun olarak “yerli” niteliğe haiz olacağı hususunu taahhüt ve teyit ederiz” denilmiştir.

Yine idarenin EKAP üzerinden Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.ye gönderdiği 13.03.2017 tarihli ve 108827 sayılı yazı ile; ELF-4.1 seyir teli, ve ELF-4.2 portür teli için Demir Yapı İnş. Tic.ve San A.Ş.den fiyat teklifinin alındığının görüldüğü belirtilerek Sözleşme Tasarısı’nın 33.4’üncü maddesine atıfta bulunularak temin edilecek “seyir teli” ve “portör telinin” “yerli” olduğu hususunda hususunda teyit istenilmiş, anılan istekli tarafından İdareye gönderilen 14.03.2017 tarihli yazı ile “…Aşırı düşük teklif dosyamız içerisinde Demir Yapı İnş. Tic.ve San A.Ş.den alınan fiyat teklifi ile tevsik edilmiş bulunan ve iş bu ihalenin firmamız uhdesinde kalması halinde temin edilecek seyir teli ve portör telinin Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda yer verilen 33.4 maddesine uygun olarak “yerli” niteliğe haiz olacağı hususunu taahhüt ve teyit ederiz” denilmiştir.

Mevcut bilgi ve belgeler ışığında;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasının nasıl yapılacağı açıkça düzenlenmiş olup Tebliğin 45.12.13’üncü maddesinin son fıkrasında “…Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir)….” açıklaması yer almaktadır. Söz konusu Tebliğ maddesinde açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması durumunda açıklamanın nasıl yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı gibi Sözleşme Tasarısı’nda işin ifası sırasında kullanılacak malzemelerin yerli olmasına yönelik düzenleme yapılması ve söz konusu malzemelerin aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alması durumunda aşırı düşük açıklamasında ürünün yerli olduğunun tevsikine ilişkin bir belge sunulmasına yönelik bir düzenlemede bulunmamaktadır.

Bu bağlamda söz konusu malzemelerin yerli olmasına ilişkin düzenlemeye sadece Sözleşme Tasarısı’nda yer verilmiş olması ve bu hususun ancak sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olması, Kamu İhale Genel Tebliğinde Sözleşme Tasarısı’nda işin ifasında kullanılacak malzemelerin yerli ürün olmasına yönelik bir düzenleme yapılması halinde aşırı düşük teklif açıklamasında bu hususun tevsikine ve açıklanmasına yönelik bir düzenleme bulunmaması, aynı zamanda bahse konu malzemelerin anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde belirtilen şekilde tevsikinin mümkün olmaması durumunda isteklilerin mevcut açıklamalarının ve belgelerinin dikkate alınarak tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği, idarenin de mevcut açıklamaları esas alarak ihaleyi sonuçlandırdığı, ayrıca anılan isteklinin bahse konu malzemeler için yukarıda belirtilen kişilerden fiyat teklifi alındığı göz önünde bulundurulduğunda idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1d ve e iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “…

7.7.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.7.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

…

7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:

7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

…

7.7.5.2.1. Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

…

7.7.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunduğu fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine uygun olduğu, proforma fatura/fiyat teklilerinin ilgili meslek mensupları (YMM/SMMM) tarafından Tebliğ’de belirtilen beyanlara yer verilerek imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği/mühürlendiği görülmüştür. Ayrıca yurtdışında alınan fiyat tekliflerinin resmi belge niteliğinde olmadığı için bu doğrultuda apostil tasdik şerhinin aranmayacağı açıktır. Bu bağlamda sunulan belgelerin İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesine uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır .

Diğer taraftan Tebliğ’in anılan maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanakları/satış tutarı tespit tutanakları fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir. Bu bağlamda bahse konu ihalede söz konusu tutanaklar sorgulamaya tabi tutulan istekliler tarafından açıklama ekinde sunulmadığından ve idarece yapılan değerlendirmede bahse konu Tutanakların istenilmesine gerek duyulmadığından işlemlerin yürütülmesinde anılan mevzuat hükümlerine bir aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1f, h iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 30.03.2017 tarihli şikayet başvurusuna idarece verilen 11.04.2017 tarihli cevap yazısında cevap yazısında “e- İdare tarafından 27.01.2017 tarihli yazı ile “ÜST” kodlu iş kalemlerine ait 11 adet iş kalemi için analiz girdi cins ve miktarlarını gösteren analiz formatları isteklilere gönderilmiştir. İdare tarafından aşırı düşük teklif savunmaları uygun bulunan istekliler, Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesi çerçevesinde İdarenin tebliğ etmiş olduğu analiz formatına uygun yazılı açıklamalarını sunmuşlardır.” denilerek şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesinde “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihalede İdarenin 27.01.2017 tarihli ve 45626, 45610, 45630 sayılı yazıları ile “ÜST” kodlu iş kalemlerine ait 11 adet iş kalemi için analiz girdi cins ve miktarlarını gösteren analiz formatları sorgulamaya tabi tutulan isteklilere gönderilmiştir.

Anılan isteklinin idarenin aşırı düşük teklif sorgu yazısı ekinde verdiği analiz formatını esas alarak açıklama yaptıkları, analiz girdi cins ve miktarlarında değişiklik yapılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1g maddesine ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yukarıda belirtildiği üzere “Ray” maliyetinin tevsikine Kardemir Demir Çelik Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunulduğu dolayısıyla bahse konu rayların yurdışından temin edilmeyeceği görüldüğünden başvuru sahibinin anılan isteklinin rayları yurtdışından temin edeceği iddiasının yerinde olmadığından sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1 ı, i maddesine ilişkin olarak:

Anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama istenilen makine ekipmanın maliyeti için kendi araçlarına ait amortisman bedellerinin esas alınmadığı, söz konusu iş makinelerinin bedelinin kamu kurumu birim fiyatları ve/veya fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, kamu kurumu birim fiyatlarının kullanıldığı alt analiz/yardımcı analizlerde söz konusu maliyet kalemlerinin yer aldığı, fiyat teklifi alınan kalemlerde ise araçların bahse konu maliyet kalemleri dahil fiyat teklifi alındığından (yakıt, bakım onarım, yedek parça, yağ vb. işletim giderleri dahil) başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1 j maddesine ilişkin olarak:

İdarenin sorgulamaya tabi tutulan isteklilere EKAP üzerinden gönderdiği 06.01.2017 tarihli ve 13366 sayılı yazıda Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesinde atıfta bulunularak bu madde uyarınca “…sinyalizasyon, telekomünikasyon ve destek sistemleri ile Sivas Kumanda Merkezi Binası Yapılması İşi için analiz formunda detay yazılmadan sadece malzeme ve montaj bedelinin gösterilerek” açıklamada bulunulması istenilmiştir.

Ayrıca İdarenin sorgulamaya tabi tutulan isteklilere EKAP üzerinden gönderdiği 27.01.2017 tarihli ve 45626, 45610, 45630 sayılı yazıları ile “ÜST” kodlu iş kalemlerine ait 11 adet iş kalemi için analiz girdi cins ve miktarlarını gösteren analiz formatları sorgulamaya tabi tutulan isteklilere gönderilmiştir.

Anılan isteklilerin idarenin aşırı düşük teklif sorgu yazıları ve aşırı düşük teklif sorgu yazısı ekinde verdiği analiz formatını esas alarak açıklama yaptıkları anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1 k, l maddesine ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye mesafelerinin bir kısmının nakliye dahil fiyat teklifi alınmak suretiyle, bir kısmının (bütüm, ray, donatı, kazı, agrega, balast, subbalast nakli vb.) nakliye formülü kullanılmak suretiyle yapıldığı, açıklama ekinde nakliye mesafesini gösterir harita ve şemaların sunulduğu, idarenin analiz formatı esas alınarak açıklama yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin nakliye dahil fiyat teklifi alınarak açıklama yaptığı, idarenin analiz formatının esas alınarak açıklama yapıldığı ve yapılan açıklamanın anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1m maddesine ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin İdarenin bahse konu yazısı üzerine anılan Tebliğ maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, seyir teli, portör teli padül, transformatör SİN-3.1.4, SİN-3.1.5 gibi malzemeler için malzeme ve montaj bedelinin ayrı belirtilecek şekilde fiyat teklifinin sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir.

…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde benzer iş; “İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler” olarak tanımlanmıştır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde “A) Alt Yapı İşleri” başlığı altında;

“VI. GRUP: Demiryolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)

1. Demiryolları

2. Metro inşaatları

3. Raylı sistemler

4. Füniküler raylı taşıma tesisleri” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde Zeyilname- 2 ile yapılan değişiklikte “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Yerköy-Sivas Yüksek Hızlı Tren Projesi Üstyapı ve Elektromekanik işleri yapım işi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2007.E010120

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yerköy-Sivas Yüksek Hızlı Tren Projesi Üstyapı ve Elektromekanik yapım işinin 633 kalemden oluşan miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Yerköy-Sivas arasında Yüksek Hızlı Tren Demiryolu Hattının;

A) İNŞAAT İŞLERİ

A-1 ÜSTYAPI İŞLERİ

Hat üst yapı işlerinin (balastsız ve balastlı yol için ray, travers, balast, panel, makas, bağlantı elemanları vb.) yapımı ve işletmeye alınması işlerinin yapılması,

1-Tüneller balastsız demiryolu olarak projelendirilecek ve yapılacaktır. Tünellerde hattın her iki kenarında seviyeleme için kesitlerdeki gibi yıkanmış balast kullanılacaktır.

2-İstasyonlarda uzunluğu 500 m`den az olmayacak şekilde İdarece belirlenecek minimum 2 hat beton yol olarak projelendirilecek ve yapılacaktır.

3-Balastsız demiryolu hattı yapılan tüm bölgelerin giriş ve çıkışlarında minimum 45 m uzunluğunda olacak şekilde geçiş bölgeleri oluşturulacaktır.

4-Sanat yapıları –tünel, viyadük, köprü, vb – giriş çıkışlarında 50 m`lik mesafede subbalast tabaka kalınlığı 18 cm olarak serilecek, üstüne şartnamesine göre asfalt tabakası yapılacaktır.

5-İstasyonlarda subbalast 18 cm olarak serilecek üstüne asfalt tabakası yapılacaktır.

6-BAM (Balast Altı Mat) malzemesi, viyadüklerde ve balastın direkt beton üstüne serildiği sanat yapılarında uygulanacaktır.

7-İstasyonlarda derin drenaj ve yüzeysel drenaj için projeler hazırlanacak ve imalatı yapılacaktır.

8-Travers altı ped ;

-Makas traverslerinde

-Makas giriş ve çıkışlarında hat traverslerinde (45 er) metre

-Betonyol-balastlı yol geçiş bölgelerinde ( 45 m)

-Viyadük ve sanat yapıları giriş ve çıkışlarında, yaklaşım bölgelerinde kullanılacaktır. (45m)

Tüm üstyapı uygulama projeleri ve drenaj projeleri yüklenici tarafından bilabedel olarak hazırlanarak İdare onayına sunulacaktır.

Sivas Kumanda Merkezi Binasının yapımı ve işletmeye alınması işleri

B) ELEKTROMEKANİK İŞLER:

B.1-Elektrifikasyon İşleri

B.2-Sinyalizasyon İşleri

B.3 Telekomünikasyon ve Destek Sistemleri İşleri

Tasarım, üretim, montaj, işletmeye alma, deneme işletmesi ve bakım işleri ile TCDD personelinin eğitimi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Yerköy-Sivas arası Yüksek Hızlı Tren Güzergahı (Km:184+400-Km:465+500)

d) İşin uzmanlık gerektiren kısımlarına ilişkin bilgiler:

I-ÜSTYAPI İŞLERİ

II-ELEKTRİFİKASYON İŞLERİ

III-SİNYALİZASYON, TELEKOMÜNİKASYON VE DESTEK SİSTEMLERİ İŞLERİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

İhale konusu işin tamamı için tek başına teklif veren istekliler ve iş ortaklıkları için benzer iş olarak 27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan;

“A/VI” Demiryolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) ve/veya “A/VI” Demiryolu İşleri (Üstyapı) Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir.

Konsorsiyumlar ihaleye teklif verebilir. Konsorsiyum olarak teklif verilmesi halinde işin uzmanlık gerektiren kısımları;

I-ÜSTYAPI İŞLERİ

27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğindeki benzer iş grupları listesindeki, “A/VI” Demiryolu İşleri (Altyapı+Üstyapı), “A/VI” Demiryolu İşleri (Üstyapı) işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.

II-ELEKTRİFİKASYON İŞLERİ

27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğindeki benzer iş grupları listesindeki, “D/VI” Elektrikli Ulaşım Araçları Teknolojisi İşleri Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir.

III-SİNYALİZASYON, TELEKOMÜNİKASYON VE DESTEK SİSTEMLERİ İŞLERİ

27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğindeki benzer iş grupları listesindeki, “E/I” Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri, benzer iş olarak kabul edilecektir.

Buna göre konsorsiyumlarda her bir ortak kendi uzmanlık alanı ile ilgili olarak üstlendiği işe/işlere uygun ve uyumlu olarak I, II ve III’de belirtilen benzer iş gruplarından birini/birkaçını benzer iş olarak sunacaktır.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İhale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik bölümleri; inşaat, elektrik ve elektronik, elektrik, elektronik, elektronik haberleşme Mühendisliğidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları çerçevesinde, idare tarafından benzer iş olarak kabul edilen işlerin niteliğinin altyapı ve üstyapı işleri ve/veya üstyapı işleri olduğu, isteklilerin demiryolu işlerine ilişkin gerçekleştirdiği altyapı ve üstyapı ve/veya üstyapı işlerini benzer iş olarak sunabileceği anlaşılmaktadır.

Neoray A.Ş.- Özgün Ltd. Şti.- YZ A.Ş.- ATZ A.Ş. İş Ortaklığı tarafından pilot ortak Neoray A.Ş.ne ilişkin ilgili meslek mensubunca onaylı ortaklık durum belgesi sunulmuş ve Haluk İbrahim Özmen’in belge düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca kesintisiz olarak %50’den fazla şirket hissesine sahip olduğu belgelendirilmiş, adı geçen şahsa ait iş yönetme belgesine de teklif dosyasında yer verilmiştir.

Bahse konu iş yönetme belgesi incelendiğinde, belgenin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından “Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi, Tüneller ve İstasyonlar İnşaatı (Sözleşme BC1)” işine ilişkin olarak düzenlendiği, iş kapsamında uygulanan yapı tekniğinin “Demiryolu Güzergah Uzunluğu:13,576 m, Aç-Kapa Betonarme İstasyonlar: 2 Adet Toplam 50.000 m2 inşaat alanı, Tünel İstasyon: 1 Adet toplam 14.200 m2 inşaat alanı, Hemzemin Betonarme İstasyon: 2 Adet toplam 4.800 m2 inşaat alanı, Betonarme Havalandırma Yapısı: 2 Adet toplam 6.300 m2 inşaat alanı, NATM Tüneller: 2.000 m, Viyadükler: 2 Adet, Betonarme Toplam 400 m uzunlukta; Çelik Köprüler: 4 adet, Betonarme Köprüler: 2 Adet, Karayolu: 5000 m” şeklinde, Haluk İbrahim Özmen’in görev unvanının “Bölge Müdürü” olarak belirtildiği ve 21.06.2005-28.12.2015 tarihleri arasında görev yaptığı, işin ilk sözleşme bedelinin 86.823.610.000,00 JPY, toplam sözleşme bedelinin 109.734.065.145,00 JPY, gerçekleştirilen iş tutarının 109.647.564.451,00 JPY olduğu, işin geçici kabulünün 28.10.2014 tarihinde yapıldığı, ilgilinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarının109.647.564.451,00 JPY, ilgilinin görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının 107.728.557.846,00 JPY olarak gösterildiği tespit edilmiştir.

Şikâyete konu iş yönetme belgesi için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen “Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz.” hükmü gereğince İdarece söz konusu işe ait iş deneyim belgesinin hizmet işinden elde edilip edilmediği hususu hakkında ilgili Kurumdan bilgi istenilmesine gerek duyulmuş, anılan belge İdarece gerçekleştirilen “Nurdağ-Başpınar İstasyonları Arası Yeni Demiryolları Hattı Yapım İşi” ihalesinde sorgulandığı için verilen cevabın bahse konu ihale için de değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu 10.08.2016 tarihli ve 56902 sayılı cevap yazısında ise “… Söz konusu ilgi yazılı talebinize istinaden; ilgili iş deneyim belgelerine esas olmak üzere işin kısımları ve parasal tutarlarının detaylandırıldığı tablolar ekte gönderilmektedir. Diğer taraftan; Marmaray Bölge Müdürü olarak unvanı ile görev yapmakta iken emekliliğe ayrılan Haluk İbrahim ÖZMEN adına düzenlenmiş İş Deneyim Belgesi, Gebze-Haydarpaşa, Sirkeci-Halkalı Banliyö Hatlarının İyileştirilmesi ve Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi (Marmaray) Projesi kapsamında, 28.10.2014 tarihinde geçici kabulü yapılmış Sözleşme BC1 Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi, Tüneller ve İstasyonlar İşi’ne (Yapım İşi) ait bir İş Yönetme Belgesi olduğu tarafımızca teyit edilmektedir.” ifadeleri yer almaktadır.

İhale konusu iş kapsamında, hat üst yapı işlerinin (balastsız ve balastlı yol için ray, travers, balast, panel, makas, bağlantı elemanları vb.), Sivas Kumanda Merkezi Binasının yapımı ve işletmeye alınması işlerinin ve elektromekanik işlerin (Elektrifikasyon işleri, sinyalizasyon işleri, telekomünikasyon ve Destek Sistemleri İşleri) tasarım, üretim, montaj, işletmeye alma, deneme işletmesi ve bakım işleri ile TCDD personelinin eğitimi işlerinin gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Yine anılan doküman kapsamında benzer iş tanımının “İhale konusu işin tamamı için tek başına teklif veren istekliler ve iş ortaklıkları için benzer iş olarak 27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan;

“A/VI” Demiryolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) ve/veya “A/VI” Demiryolu İşleri (Üstyapı) Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir...” şeklinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Neoray A.Ş.-Özgün Ltd. Şti.-YZ A.Ş.-ATZ A.Ş. İş ortaklığının pilot ortağı Neoray A.Ş. tarafından sunulan iş yönetme belgesi ile ilgili olarak iş deneyim belgesi kapsamında gerçekleştirilen iş ve tutarlarının Batırma tünel işleri: 22.740.974.462 JPY, Diğer tünel işleri : 39.210.131.847 JPY, Bina işleri:37.417.755.971 JPY, Yol işleri: 1.744.219.298 JPY, Hat: 2.665.535.080 JPY, Elektromekanik işler: 3.949.941.188 JPY şeklinde olduğundan söz konusu belge tutarından ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan tünel işlerine ilişkin tutarların düşürülmesi gerekmektedir.

İdari Şartname düzenlemeleri gereğince sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarı teklif bedelinin %50’sidir. Bu kapsamda yapılan incelemede, Neoray A.Ş.- Özgün A.Ş.-YZ A.Ş.-ATZ A.Ş. İş ortaklığında özel ortaklardan ATZ A.Ş. benzer iş tanımına uygun olmayan iş deneyim belgesi sunduğu ve bu durumda pilot ortak Neoray A.Ş. tarafından istenen iş deneyim tutarının tamamının sağlanması gerektiği (1.214.886.275,22*0,5=607.443.137,61 TL), söz konusu isteklinin sunduğu iş yönetme belgesinden, iddia konusu imalat kalemlerinden tünele ilişkin imalat tutarları çıkartılınca güncel iş deneyim tutarının 287.954.923,37 TL olduğu, dolayısıyla anılan iş ortaklığının teklifinin asgari iş deneyim tutarını sağlamadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile İdari Şartname’nin yukarıda belirtilen hükümlerinden, aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesinin ve iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az %80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az %20’sini sağlamasının zorunlu olduğu, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortakların, istenen asgari iş deneyim tutarının %40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabileceği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde; Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrileceği, bulunan bu tutarın da, birinci fıkranın (b) bendine göre güncelleneceğinin belirtildiği, söz konusu fıkranın (b) bendinde ise “Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmüne yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin pilot ortak Pers Yapı A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinde demiryolu altyapı+ üst yapı imalatı kapsamında herhangi bir imalatın bulunmadığı, istasyonların tamamlanmasına ilişkin elektrifikasyon işlerinin bulunduğu, anılan belgenin ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, Kurul kararlarında tamamlama işlerinden elde edilen iş deneyim belgelerinin metro yapımına ilişkin işlerde iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılmayacağının belirtildiği iddiasına yönelik yapılan incelemede,

Pers Yapı A.Ş. - Ermit Ltd. Şti. - İmaj A.Ş. - Astro A.Ş. İş Ortaklığı tarafından pilot ortak PERS Yapı A.Ş.ne ilişkin ilgili meslek mensubunca onaylı ortaklık durum belgesi sunulmuş ve Turo Şirketinin (Turo Company) belge düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca kesintisiz olarak %50’den fazla şirket hissesine sahip olduğu belgelendirilmiş, adı geçen şirkete ait iş bitirme belgesine de teklif dosyasında yer verilmiştir.

Bahse konu iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgenin Tebriz Belediyesi – İran İslam Cumhuriyeti tarafından “Tebriz Metro İnşaatı Eksik Kalan İşlerin Tamamlanması Yapım İşi”ne ilişkin olarak düzenlendiği, iş kapsamında uygulanan yapı tekniğinin “Hafif raylı sistem altyapı ve üstyapı inşaatı yapımı; toprak işleri, kazı, dolgu, zemin iyileştirmesi yapımı, NATM ve TBM yöntemi ile tünel inşaatı yapımı, demir ray temini ve montajı, metro hattının temini serilmesi, metro istasyonları yapımı, köprü yapımı ve köprülü geçişlerin yapımı, vagon temini ve devreye alma, telefon sisteminin kurulumu, sinyalizasyon işleri, CS SCADA izleme işleri, trafo kurulumu, kamulaştırma ve diğer işler yapım işi” şeklinde belirtildiği, işin toplam sözleşme bedelinin 610.500.000,00 Euro ve işin bitiş tarihinin 20.11.2012 olduğu tespit edilmiştir.

Pers Yapı A.Ş. tarafından iş deneyim belgesi ekinde imalat tutarlarını gösteren resmi belgenin de sunulduğu, anılan isteklinin sunduğu yabancı ülkeden "Tebriz metro inşaatı eksik kalan işlerin tamamlanması yapım işi" için edinilmiş iş deneyim belgesi ve eki yapılan iş özeti listesi incelendiğinde, iş deneyim belgesine konu ikmal işi kapsamında güzergah altyapı işleri, güzergah üstyapı işleri, elektrik ve elektromekanik işleri, sinyalizasyon, telekomünikasyon işlerinin yapıldığı, dolayısıyla iddia edildiği gibi iş deneyimine konu işin isminin sadece “ikmal inşaatı işi” olması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı sonucuna varılmaktadır.

Başvuru sahibinin pilot ortak Pers Yapı A.Ş. adına sunulan iş deneyim belgesinin orijinalinden yapılan çoğaltma bir belge olmayıp üzerinden “aslı gibidir” kaşesi bulunmayan belgeden çoğaltma yapılan bir belge olduğundan değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddiası incelendiğinde,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde “Belgelerin sunuluş şekli” düzenlenmiş olup benzer düzenleme İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

…

7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:

7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

…” şeklinde yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü ve Şartname düzenlemesi uyarınca, yeterlik değerlendirilmesi için başvuru kapsamında sunulan bütün belgelerin asıllarının veya aslına uygun olunduğunu belirtir bir şerh taşıyan noterce onaylanmış örneklerinin ya da bu asıl belgelerin ihale tarihinden önce idareye gösterilerek “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh düşülen suretlerinin sunulması, ayrıca yerli isteklilerin sunduğu yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin ise Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması gerekmektedir.

Dolayısıyla, ihaleye katılımda yabancı dilde düzenlenen bir belge sunulmak istenilmesi halinde, öncelikle söz konusu yabancı dildeki belgenin, aslının veya aslına uygun olduğu noter tarafından onaylanmış örneğinin ya da “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh düşülen suretinin sunulması, bu belgenin Türkiye’deki yeminli tercüman tarafından düzenlenmiş ve noter tarafından onaylanmış tercümesine de başvuru dosyasında ayrıca yer verilmesi gerekmektedir.

İncelemenin sağlıklı sonuçlandırılabilmesi için 08/05/2017 tarihli ve 811 sayılı yazımız ile İdareden “İstekliler tarafından teklif ekinde sunulan yabancı ülkelerde düzenlenen iş deneyim belgelerinin ve eklerinin asılları” istenilmiştir.

İdarenin 09.05.2017 tarihli ve 190759 sayılı yazı ekinde gönderilen söz konusu belgelerin belge asıllarının üzerinde yapılan incelenmede,

Bahse konu “Tebriz Metro İnşaatı Eksik Kalan İşlerin Tamamlanması Yapım İşi”ne ilişkin iş deneyim belgesine ait Farsça sureti ile Farsça aslından Türkçe’ye yeminli tercüman tarafından yapılmış tercümenin sunulduğu görülmüştür.

Belgenin Farsça suretleri incelendiğinde, üzerinde Ankara 41’inci Noterinin 2 adet mührünün ve yevmiye numarasının yer aldığı, noterin ilk işleminin 02.08.2016 tarihli ve yevmiye 24459 ve 24462 no’lu işlem olduğu, ikinci işleminin 02.09.2016 tarihli ve 27452 ve 27451 no’lu işlem olduğu ve “Aslının aynıdır” şerhini içerdiği,

Anılan belgenin Türkçe tercümeleri incelendiğinde, belgelerin ön ve arka yüzünde belgelerin Farsça aslından Türkçe’ye tercümesinin yapıldığına dair yeminli tercüman tarafından yazılıp imzalanmış “İşbu çeviri Farsça aslından Türkçe’ye tarafımdan ve aslına sadık kalınarak yapılmıştır.” ibarelerinin yer aldığı, buna ilişkin yukarıda belirtilen noter işleminin de bulunduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, noterin şikâyete konu iş deneyim belgesi üzerinde “Aslının aynıdır” şerhini içeren ilk işleminden sonra yine “Aslının aynıdır” şerhini taşıyan ikinci işlemini gerçekleştirdiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin özel ortak Astro A.Ş.nin iş deneyim tutarının % 40’nı sağlamadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddiası incelendiğinde,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin 7’nci fıkrasında; iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortakların, istenen asgari iş deneyim tutarının %40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabileceği hüküm altında alınmıştır.

Bu çerçevede, pilot ortağa ait iş bitirme belgesinin ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olan toplam tutarının pilot ortak açısından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı tespit edilmiştir.

Pers Yapı A.Ş. - Ermit Ltd. Şti. - İmaj A.Ş. - Astro A.Ş. İş Ortaklığı tarafından özel ortak Astro A.Ş.ne ilişkin ilgili meslek mensubunca onaylı ortaklık durum belgesi sunulmuş ve Metiş İnş. ve Tic. A.Ş.nin belge düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca kesintisiz olarak %50’den fazla şirket hissesine sahip olduğu belgelendirilmiş, adı geçen şirkete ait iş bitirme belgesine de teklif dosyasında yer verilmiştir.

Bahse konu iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgenin T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Ankara-Pozantı Otoyolu Eminlik Çiftehan Kesimi” işine ilişkin olarak düzenlendiği, iş kapsamında uygulanan yapı tekniğinin “Otoyol Yapım İşi” şeklinde belirtildiği, işin ilk sözleşme ve toplam sözleşme bedelinin 196.907.739,00 USD, gerçekleştirilen iş tutarının 189.606.214,00 USD olduğu, belge tutarının ise 169.433.575,00 USD olarak gösterildiği tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması nedeniyle, özel ortak Astro A.Ş.nin istenen asgari iş deneyim tutarının %40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabileceği anlaşılmıştır. Özel ortak Astro A.Ş.nin benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunduğu özel ortak açısından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarı olan 249.793.262,62 TL’yi karşıladığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasının eşit muamele açısından değerlendirilmesine ilişkin olarak:

-IC İçtaş A.Ş.’nin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 1.444.244.819,60*0,5=722.122.409,80 TL olduğu, belgeyi düzenleyen idareden alınan 06.06.2017 tarihli ve 227872 sayılı yazı ekinde gönderilen bilgiler doğrultusunda söz konusu iş deneyim belgesinden iddia konusu imalat kalemlerinden tünel imalatları çıkartılınca güncel iş deneyim tutarının 343.890.833,35 TL olarak görüldüğü, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin asgari iş deneyim tutarını sağlamadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, Neoray A.Ş.- Özgün A.Ş.-YZ A.Ş.-ATZ A.Ş. İş ortaklığının ve IC İçtaş A.Ş.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmakla birlikte anılan isteklilerin teklifleri, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinden evvel değerlendirme dışı bırakılsa dahi ihale komisyonunca hesaplanan sınır değerin altında ve üstündeki istekliler yönünden herhangi bir değişiklik olmadığı, yapılan incelemede ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin değişmediği, teklif sıralaması da göz önünde bulundurulduğunda düzeltici işlem belirlenmesi yönünde alınacak kararın ihale sürecine etki etmeyeceği değerlendirildiğinden, düzeltici işlem belirlenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UY.I-1703

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin