KİK Kararı: 2017/UY.I-1507

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/026
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 31.05.2017
Karar No : 2017/UY.I-1507

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Nurşah İnşaat Anonim Şirketi,

Turan Güneş Bulvarı Galip Erdem Cad. 608. Sok. No: 15 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı,

Devlet Mah. İnönü Bulvarı No: 16 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/160298 İhale Kayıt Numaralı “Ilısu Barajı ve Hes Gölü Altında Kalacak Köy Yollarının Rölekasyonu Yapımı (Siirt-Şırnak)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 14.04.2017 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Ilısu Barajı ve Hes Gölü Altında Kalacak Köy Yollarının Rölekasyonu Yapımı (Siirt-Şırnak)” ihalesine ilişkin olarak Nurşah İnşaat Anonim Şirketinin 03.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.05.2017 tarih ve 27181 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1198 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 30’uncu maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31'inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 11'inci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, idarece iş deneyim belgesini sunan isteklinin tüzel kişi ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması durumunda anılan kişinin ortaklık durumunun ticaret sicil gazeteleri üzerinden teyit edilmesi gerektiği, ayrıca tekliflerin ve ekinde sunulan belgelerin istekli firmaların gerçek yetkilileri tarafından imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküleri ve vekâletnamelerin teklifte yer alan imzalar ile aynı olup olmadığı, belirtilen kişilerin yetki sürelerinin ve geçerliliğinin uygun olup olmadığı hususlarında idare tarafından gerekli incelemelerin yapılmadığı ve bu tespitlerin Kurum tarafından yeniden incelenmesi gerektiği, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu açıdan bir yeterliliğinin bulunmadığının ve mevzuata aykırı teklif sunmuş olduğunun görüleceği,

2. Başvuruya konu ihalenin Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği'nde yer alan A.V grubu işler kapsamında yer aldığı ve bu kapsamda ihale konusu işin ve benzer işlerin bağlantı yolu, çevre yolu, toprak işleri sanat yapıları ve üst yapı yapım işinden ibaret olduğu, dolayısıyla Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 48 ve 50'nci maddelerinde yer alan hükümler uyarınca ihale konusu iş veya benzer işlerin tespitinin ihale konusu işler çerçevesinde yapılması gerektiği, idarece tanımlanan işin kapsamı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu işin kapsamı karşılaştırıldığında birbiriyle örtüşmeyen iş kalemlerinin belge tutarından düşülmesi gerektiği, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan A.VIII grubu baraj işlerine yönelik iş deneyim belgesinin A.V grubu yol yapım işine benzer kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu sebeple yol imalatları kapsamında olmayan iş kalemlerinin iş deneyim belgesinden ayrıştırılması ile benzer işlerin belirlenmesi gerektiği, bu açıdan baraj işlerinin tamamının benzer işlere uygun olarak kabul edilemeyeceği, söz konusu iş deneyim belgesinin iş gruplarından hangisine dahil olduğunun tespiti belirgin olmamakla birlikte iş bitirme niteliği de taşımadığı, İdari Şartname'nin 7.6'ncı maddesinde açıkça belirtilen benzer iş tanımı uyarınca ihale konusu iş veya benzer işler kapsamında gerekli ayrıştırmaların yapılması durumunda tutar açısından belgenin uygun olmadığının görüleceği iş deneyim belgelerinin hangi nitelikte işleri kapsadığının açık olması gerektiği bu kapsamda sunulan teklifin geçerli kabul edilemeyeceği,

3. İhale sürecinin uzamasından dolayı anılan istekli tarafından sunulan teminat mektubunun süresinin işin süresini kapsamadığı,

4. a) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz girdilerindeki miktarlarının değiştirildiği, miktarların azaltılması suretiyle analiz fiyatlarının düşürüldüğü, analizlerdeki kar oranlarının çok düşük alındığı, bu oranların sözleşme giderlerini karşılamadığı, toplam kar oranı incelendiğinde daha net olarak görüleceğinden sayılan hususların detaylı incelenmesi gerektiği, yeniden inceleme ve değerlendirme yapıldığında anılan isteklinin teklifinin mevzuata uygun olmadığının görüleceği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri için analizlerde hesaplanan kar oranları ile beyan edilen kar oranının farklı olduğu, kar oranlarının minimum belirlenerek teklif edilen bedellerin karşılanmasının sağlanmasının istendiği bu açıdan teklife yönelik avantajlı bir koşulun bulunmadığı, açıklamanın dışında kalan işlere ilişkin teklif edilen bedeller ile işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı,

b) İdarenin şikayet başvurularına cevap yazısında anılan isteklinin aşırı düşük açıklamasına esas malzeme ve ekipman girdileri için 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 2017 yılı rayiçlerini kullandığı belirtilmiş olup, söz konusu rayiçlerin 01.01.2017 tarihi itibariyle belirlenen rayiçler olduğu, bu rayiçler ihale davet tarihine kadar geçen süre itibariyle eskolasyon farkı ilave edilerek güncellenmesi gerekirken güncellenmediği ayrıca şikayet başvurularında belirttikleri karsız fiyatlara zorunlu genel giderler eklenmek suretiyle karsız fiyatın oluşturulması gerektiği, ancak anılan isteklinin fiyatlarının ihale davet tarihine göre güncel olmadığı belirtilen zorunlu giderlerin eklenmediği bu suretle haksız maliyet avantajı elde edildiği, şöyle ki 2017 yılı Ocak ayında ihalesi yapılan bir iş 4 ay gibi bir sürede hakedişe bağlandığında idareden işin fiyatlarına eskolasyon farkı kadar ilave edip güncelleyerek tahsil edeceği, ancak söz konusu firma tarafından bu hususlara riayet edilmeden aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve güncel olmayan fiyatlar üzerinden yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı, alt analizlerde kullanılan ve saatlik ücret hesabında esas alınan araçların zati bedellerinin düşük tutulduğu, teknik özelliği farklı olan araçlar için aynı birim fiyatların kullanıldığı, analizlerde rayiç bedeller yerinde kendi malı araç ve ekipman kullanılarak maliyetlerin düşük tutulduğu ve makine girdileri için öngörülen birim fiyatların hatalı olduğu makine giderlerine ait amortisman giderine ilişkin meslek mensubu onaylı bir demirbaş listesinin sunulması gerektiği ve maliyetlerde araçlara ait bakım onarım işletme vb. tüm giderlerin açıklama kapsamında gider kalemleri olarak belirlenmesi gerektiği,

c) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin fiyat teklifine esas alınan analizlerde kullanılan işçilik maliyetinin yürürlükte bulunan asgari işçilik maliyetinin altında olduğu, söz konusu istekli tarafından güncel olmayan asgari işçilik maliyetlerini kullanmak suretiyle kamu ihale mevzuatına aykırı olarak lehine maliyet avantajı sağladığı bu durumun emsal Kurul kararlarına da aykırı olduğu,

d) Aşırı düşük teklif açıklamasının güncel tarihli proforma faturalar ile tevsik edilmediği, nakliye imalatlarına ilişkin fiyat tekliflerinin uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olarak gösterilen proforma faturalar ihale tarihi esas alınmak suretiyle incelendiği takdirde faturaların ihale konusu yapım işini tevsik eder nitelikte ve güncel olmadığı, faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin gerek analiz gerekse fiyat teklifinde ayrıntılı olarak bir açıklama yapılmadığı, emsal Kurul kararlarına göre proforma faturaların içeriklerinin ve fiyat tekliflerinin tevsik edilmesi gerektiği, bu açıdan gerekli inceleme yapıldığı takdirde analiz girdileri için öngörülen birim fiyatlar ile iş kalemlerinin bir kısmı veya bütünü için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen usullere uygun olmadığı, özellikle çimento demir vb. malzemelere ait fiyatların ihale davet tarihi itibariyle üretici üretici fabrikaların güncel fiyatlarını yansıtmadıklarının açıkça görüleceği, akaryakıt birim fiyatı için EPDK fiyatları esas alınması gerekirken bu fiyatlardan daha düşük bedelli fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacak olan fiyat tekliflerine esas maliyet tespit tutanaklarının da ilgili güncel vergi beyanname dönemine ait olması gerektiği, ancak açıklamaya dayanak teşkil eden maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları incelendiği takdirde söz konusu tutanakların ihale tarihine göre ilgili mevzuat tarafından öngörülen döneme ait olmadığı ve anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, proforma faturalarda ve fiyat tekliflerinde meslek mensubu imzasının bulunmadığı hangi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin ilgili maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifler arasında uyumsuzluk olduğu, faturalara dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağında yer alan fiyat analizlerinin mevzuata aykırı olduğu, analiz girdilerinin imalat kalemlerinde kullanılan ve proforma faturalarda yer verilen birimlerin birbirinden farklılık arz ettiği, proforma faturaların ve fiyat tekliflerinin ihale konusu işin proje mahal listesi ve Teknik Şartname’ye uygun bir biçimde yapılabilirliğini etkileyecek nitelikte olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle mevzuata uygun kabul edilmemesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasına esas olan birim fiyatlar, proforma faturalar, teklif alma yazıları, alış satış faturaları, maliyet cetveli ve maliyet tespit raporlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca yeniden incelenmesi gerektiği, analiz ve alt analizlerde bazı değişiklikler yapılmak suretiyle analiz formatına uygun açıklama yapılmadığı noktasında taraflarının kuvvetli şüphelerinin bulunduğu, analiz ve yardımcı analizlere dayanak teşkil eden proforma fatura ve diğer belgelerin analizlerdeki miktarlarına, işçilik maliyetlerine, analiz girdi miktarlarına ve alt analizlerde yer alan işçilik ve nakliye giderlerine göre uygun açıklanıp açıklanmadığının Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre yeniden incelenmesi gerektiği ve açıklamanın bu tutarların düşük gösterilerek sunulduğunun açık olduğu ve söz konusu açıklamanın uygun görülmemesi gerektiği, nakliye imalatlarının fiyat teklifi alınan firmalarca rutin olarak gerçekleştirilen işler olmadığı, fiyat teklifleri üzerinden nakliye maliyetlerinin resmi defter ve muhasebe kayıtlarına göre çıkarılamayacağı, bu nedenle anılan fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen birim fiyatı destekleyici nitelikte olmadığı, ayrıca aynı yerden alınan proforma fiyat teklifi ve nakliye formüllerinde malzeme teminin aynı ocaklardan yapılırken farklı mesafelerin kullanılmış olmasının açıklamanın tutarsızlığını gösterdiği,

e) Anılan isteklinin teklif cetvelinde bulunan paçal pozlara ait malzemelerden çimento, demir, kum nakliye mesafelerinin idarenin mesafeleri ile örtüşmediği, idarece alınan mesafeler ile örtüşse dahi yaklaşık maliyetin düzenlenmesi amacıyla yapılan hesaplamaların fiili koşulları sağlamayacağı, söz konusu mesafelerin yalnızca teklif edilen tutarı bulmak amaçlı alınan mesafeler olduğu, çakıl, kırma taş, duvar taşı, demir bitüm malzemesi vb. malzemelerin Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat kitabında tanımlanan formüle ve imalatın yapılacağı yere göre mesafelerin hatalı ve eksik alındığı, ayrıca söz konusu firma tarafından analizlerde kullanılan mesafelerin tutanaklarının olmadığı ve gerçek taşıma mesafelerini yansıtmadığı, ihale dokümanında yer alan Karayolları Teknik Şartnamesi’ne uygun değerleri sağlaması istenilen yol ve temel alt temel malzemesinin şartnameye uygun yerden ve Teknik Şartname’de öngörülen özelliklerde malzeme temin edilmesi öngörülmüş olup, sunulan tekliflerin Teknik Şartname’ye uygunluk taşımadığının da değerlendirilmesi gerektiği ve açıklanan nedenlerle anılan isteklinin teklifinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri” hüküm altına alınmış, dördüncü fıkrasında ise başvuru dilekçelerinde bulunması zorunlu hususlar beş bent halinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller, başvuru dilekçelerinde belirtilmesi zorunlu hususlar arasında sayılmış ve anılan maddenin on birinci fıkrasının (c) bendinde süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmayan başvuruların reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’un itirazen şikayet başvurularını düzenleyen 56’ncı maddesinde Kurum tarafından yapılacak inceleme, başvuru sahibinin iddiaları, eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlandırılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, anılan Yönetmelik’in 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16'ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında; "Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyul ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir. " açıklamasına yer verilmiştir.

Başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun'un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddianın gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmektedir. Başvuru dilekçesinin bu hali ile herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunmaksızın söz konusu belgelerin yeniden incelenmesi talebini içerdiği ve bu nedenle anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmelik’in 8'inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve şekil yönünden de uygun olmadığı anlaşılmış olup başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

Kaldı ki idarece ihale işlem dosyası içerisinde ihale üzerinde bırakılan istekliye ait olarak gönderilen teklif dosyası incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından ihaleye teklif sunan şirkete ait ve anılan şirketi 10 yıl süre ile münferiden ilzam ve temsile yetkili Mehmet Kılınç adına 30.03.2012 tarihli ve 8038 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer alan bilgilere istinaden düzenlendiği görülen imza sirkülerinin ve adına vekaletname düzenlenen kişiye ait vekaletname ve bu kişiye ait imza beyannamelerinin sunulduğu, ayrıca anılan ticaret sicil gazetelerinde Mehmet Kılınç’ın anılan şirketin temsil ve ilzama yönelik yetkisine ilişkin bilgilere bununla birlikte 21.12.2016 tarihli ve 9224 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin 2’nci sayfasında hisse devri neticesinde anılan kişinin şirketin tüm hisselerine karşılık gelen ortaklık bilgisine yer verildiği,

Öte yandan tüzel kişiliğin anılan ortağı adına düzenlenen iş deneyim belgesi ekinde serbest muhasebeci mali müşavir kaşeli ve imzalı anılan kişinin %100 ortağı olduğu bilgisini gösteren ortaklık durum belgesinin sunulduğu, ayrıca sunulan teklif mektuplarında kaşe ve imza bilgilerine yer verildiği anlaşılmış olup, idarece değerlendirmesi yapılan İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde düzenlenen söz konusu belgelerin sunuluş şeklinin mevzuata aykırı olarak sunulduğunu gösteren bir bilgi veya belgenin idarece ihale işlem dosyası içerisinde anılan istekliye ait olarak gönderilen teklif dosyası kapsamında yer almadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

…

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir…” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:…2.2. İhale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AII Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde bir belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AIX veya AX Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bu durumda, aday veya isteklilerin belirtilen gruplardan herhangi birine ait iş deneyimlerini gösteren belgelerini sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

2.8. Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır…” açıklaması yer almakta olup,

Anılan Tebliğ ekinde yer alan “Ek-1: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde (a) alt yapı işleri "…V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)1. Otoyollar 2. Devlet, il ve köy yolları 3. Cadde ve sokak yapım işleri..VIII. GRUP: BARAJLAR 1. Dolgu barajlar 2. Beton barajlar 3. Kemer barajlar 4. Göletler …” şeklinde belirlenmiştir.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgeler 11.05.2017 tarihli ve 855 Kurum yazısı ile ihaleyi gerçekleştiren idareden istenilmiş olup, söz konusu yazıya cevaben 15.05.2017 tarih ve 28317 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2017 tarihli ve 327502 sayılı yazı ve eki belgeler idarece gönderilmiş, ancak gönderilen belgeler içerisinde ihale konusu işe ait İdari Şartname ve diğer Şartnamelerin yer almadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda ihaleyi gerçekleştiren idareden 16.05.2017 tarihli ve 879 sayılı Kurum yazısı ile ihale konusu işe ait Şartnameler ve aynı zamanda ihaleyi gerçekleştiren aynı idare tarafından düzenlendiği anlaşılan itirazen şikayete konu iş deneyim belgesine ait benzer iş tutarının tespitine yönelik bilgi ve belgeler de talep edilmiş olup söz konusu yazıya cevaben 18.05.2017 tarih ve 28815 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.05.2017 tarihli ve 28815 sayılı yazı ve ekinde ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmiştir.

Söz konusu belgeler incelendiğinde; belge konusu işe ait belgeyi düzenleyen ve ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından belgeye konu işe ait iş kısımlarının ve bu kısımlara ait tutarların gösterildiği belgenin gönderildiği görülmüştür.

Ayrıca söz konusu yazı ekinde gönderilen ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1…İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 55’den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usül ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzerlik arz eden “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan “A/VIII. Grup: Barajlar” veya A.V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” grubu işler…” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla ihaleyi de gerçekleştiren idare olan DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 20.06.2011 tarih ve B.18.1.DSİ.0.12.14.00-755.07.03-222924 Sayı ile Mehmet Kılınç adına düzenlenen iş deneyim belgesinin (iş yönetme) sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesinde, işin adının “Deriner Barajı ve Hidroelektrik Santrali İşi”, sözleşme tarihinin “04.11.1997” , ilgilinin görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının “586.078.655,61” USD olduğu, bu tutarın “468.432.553,25 USD” tutarındaki kısmının yapım işine, “11.706.372,34 USD” tutarına karşılık gelen kısmının mühendislik hizmetleri işine, “105.939.730,02 USD” tutarlı kısmının elektromekanik işlere ait olduğu,

Başvuruya konu ihaleye ait idarece hazırlanan yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde,

İhale konusu iş kapsamında yollarda her türlü sandık (sıyırma), ariyet ve yol kazısı ve dolgu malzemelerinin taşınması,

Taş duvar yapılması, duvar ve arka üst dolgusu işleri, kaya bulonu ve ankraj işleri, tel kafes ve barbakan yapılması,

Yollarda alt temel ve temel hazırlanması ve yerine konulması, iki tabaka astarlı bitümlü sathi kaplama yapılması,

Yollarda betonarme betonu yapılması ve yol imalatları bünyesine giren çimento işleri, her beton sınıfında açıkta beton yapılması, açıkta püskürtme betonu yapılması, açıkta ve yer altında betonarme demiri işleri,

Oto korkuluk yapılması, trafik işleri imalatları, pvc su tutucularının temini ve yapılması,

Her türlü ölçüm harita, aplikasyon, tatbikat, tadilat ve detay proje işleri, pere yapılması işlerinin yer aldığı ve söz konusu işlerin genel olarak karayolu yapımı ve buna bağlı güçlendirme, su, beton ve çeşitli diğer işlerden oluştuğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerine göre, ihale konusu iş ya da Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde V. Grup karayolu işleri (altyapı+üstyapı) veya A.VIII grubu olarak belirlenen baraj ve gölet benzer işlerine ilişkin olarak, teklif edilen bedelin %55’inden az tutarda olmamak üzere iş deneyimini gösteren belgelerin istekliler tarafından teklifleri kapsamında sunulması dolayısıyla inceleme konusu ihalede isteklilerin ihale konusu iş olan yukarıda ifade edilen işler ile ihale dokümanında benzer iş olarak tanımlanan otoyollar, devlet, il ve köy yollar ve cadde ve sokak yapım işleri veya belirtilen baraj ve göletlerin yapımına ilişkin olarak, geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az %80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl olduğu iş deneyim belgelerinin sunulması gerektiği anlaşılmakta olup;

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca ve idarece isteklilerin tekliflerine esas oluşturduğu ve herhangi bir şikayet başvurusu bulunmayan kesinleşen ihale dokümanı kapsamında benzer işler olarak düzenlenen ve yukarıda tespiti yapılan yapı sınıflarında yer alan işleri kapsayan iş deneyim belgelerinin de idarenin takdir yetkisi kapsamında Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:…2.2. İhale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir.” açıklamalarına uygun olarak benzer işlere uygun işler olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin yalnızca ihale konusu iş kapsamında yer alan işlerin benzer işlere uygun olarak kabul edilmesi gerektiği yönündeki iddialarının kamu ihale mevzuatı uyarınca yerinde olmadığı, bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde yer alan baraj yapımına yönelik işlerin ve karayolu işlerinin benzer işler kapsamında yer aldığı,

Bu kapsamda belgeyi düzenleyen idarece iş deneyim belgesinde ifade edilen ve idarece benzer işler olarak düzenlenen işler kapsamında yer almadığı değerlendirilen (Elektromekanik İşler, Hidroelektrik Santraline yönelik işler vb.) iş tutarları belge tutarından ayrıştırıldığında benzer işlere uygun baraj ve yol yapımına ilişkin belge tutarının (424.154.002,06 USD) olduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin sözleşme tarihinin 04.11.1997 olarak düzenlendiği, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesine göre, belge tutarının sözleşme tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden (182.980) Türk Lirasına çevrilmesi durumunda bulunan tutarın (77.611.699.296,94 TL) olduğu, söz konusu belge tutarının güncellenmesi durumunda güncel belge tutarının (2.318.224.077.544,34 TL) olduğu ve bu tutardan 6 sıfır atıldığında ve iş yönetme belgeleri tutarlarının beşte birinin alınması sebebiyle iş deneyiminde esas alınması gereken tutarın (463.644.814,00 TL) olduğu, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde yer alan benzer işlere ilişkin tutarın anılan isteklinin ilk yazılı teklif tutarı uyarınca iş deneyim belgesinin değerlendirmesine esas asgari karşılanması gereken tutarı (158.282.390,00 x % 55= 87.055.314,50 TL) tutarı sağladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kaldı ki anılan belgeye konu iş kapsamında yer alan yol yapımı işlerine ilişkin belge tutarının toplamının (151.858.971,15 USD) olduğu, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesine göre, belge tutarının sözleşme tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden (182.980) Türk Lirasına çevrilmesi durumunda bulunan tutarın (27.787.154.541,027 TL) olduğu, söz konusu belge tutarının güncellenmesi durumunda güncel belge tutarının (829.988.922.894,27 TL) olduğu ve bu tutardan 6 sıfır atıldığında ve iş yönetme belgeleri tutarlarının beşte birinin alınması sebebiyle iş deneyiminde esas alınması gereken tutarın (165.997.784,58 TL) olduğu anlaşılmış olup söz konusu yol işlerinin de tek başına anılan isteklinin ilk yazılı teklif tutarı uyarınca iş deneyim belgesinin değerlendirmesine esas asgari karşılanması gereken tutarı (158.282.390,00 x % 55= 87.055.314,50 TL) karşıladığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat Mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32’nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi ihale tarihinden itibaren 120( yüz yirmi) takvim günüdür.

24.2.İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirtilen süre kadar uzatılması isteklilerden talep edilebilir. İstekli. İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4 Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” düzenlemesi,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin %3’ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 10.09.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerine göre, idarece tekliflerin geçerlilik süresinin ihale dokümanında belirleneceği ve geçici teminat mektuplarına ilişkin sürenin ise söz konusu teklif geçerlilik süresinden en az 30 gün fazla olmak üzere ayrıca belirlenmesi ve isteklilerce teklif dosyası kapsamında asgari bu süreleri karşılayacak kamu ihale mevzuatına uygun geçici teminat mektuplarının teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği ayrıca ihale sürecinin uzamasından kaynaklı olarak idarece teklif geçerlilik sürelerinin uzatılması yönünde talebi bulunması durumunda geçici teminat mektuplarının süresinin de bu doğrultuda uzatılması gerektiği anlaşılmakta olup;

Bununla birlikte anılan Şartname düzenlemeleri incelendiğinde idarece ihale dokümanı kapsamında teklif geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 120 (yüz yirmi) gün olarak belirlendiği ve bu doğrultuda geçici teminat olarak sunulacak teminat mektuplarında geçerlilik tarihinin 10.09.2017 tarihinden önce olmamak üzere isteklilerce belirleneceğine yönelik düzenlemeye yer verildiği,

Ayrıca idarece tekliflerin geçerlilik sürelerinin ve bu doğrultuda geçici teminat mektuplarının sürelerinin uzatılmasına ilişkin bir talebine ilişkin bir bilgi veya belgenin ise ihale işlem dosyası kapsamında yer almadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda anılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan geçici teminat mektubunun (10.10.2017) tarihine kadar geçerli olmak üzere düzenlendiği anlaşılmış olup, söz konusu sürenin ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca idarece teklif dosyası kapsamında sunulacak geçici teminat mektuplarında aranan asgari karşılanması gereken geçerlilik süresini kapsadığı,

Somut olayda ihale dokümanında teklif geçerlilik sürelerinin bitiminden ve bu doğrultuda idarece teminat mektuplarının süresinin dolmasından kaynaklı bir durumun ihaleye ait süreçte söz konusu olmadığı diğer taraftan ihale işlem dosyası içerisinde başvuruya konu ihalede idarece teklif geçerlilik süresinin veya bundan kaynaklı olarak geçici teminat mektubunun süresinin uzatılmasına yönelik isteklilerden talepte bulunulduğunu gösteren bir bilgi veya belgenin bulunmadığı da anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin Kamu İhale Kanunu’nun 21’nci maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihalede 8 istekliye 03.04.2017 tarihli EKAP üzerinde doküman almaya ve teklif vermeye davet yazılarının gönderildiği, 14.04.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca alınan ihale komisyonu kararına göre, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi yeterli görülen isteklilerden 17.04.2017 tarihine kadar son yazılı tekliflerinin sunulmasının istendiği daha sonra ihale komisyonunca ihaleye ait sınır değer tutarının 148.702.102,57 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altında teklif sunduğu tespiti yapılan Enkaya İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 18.04.2017 tarihli ve 1205 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve söz konusu yazıda “…Teklifiniz kapsamında yer alan aşağıdaki pozlarınıza ait olmak üzere, analizlerde yer alan girdilerin fiyatlarını Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde düzenlenen usule uygun biçimde açıklamanız ve belgelendirmeniz gerekmektedir.

Açıklama yapılması ve belgelendirilmesi gereken pozlar; IYRS-01, IYRS-02, IYRS-05, IYRS-14 'dür.

Ayrıca, teklifinize ilişkin olarak; Yapım yönteminin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, Yapım işinin özgünlüğü; Hususlarında belgelendirmek suretiyle yaptığınız yazılı açıklamalarınız da değerlendirilecektir. Söz konusu işlemler için yazının 25.04.2017 tarihinde mesai bitimine kadar açıklamalarınızı ve dayanak belgeleri İdaremize teslim etmemeniz halinde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır…” ifadelerine yer verildiği ve ayrıca söz konusu yazı ekinde idarece anılan iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analiz formatlarının ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin idarece düzenlendiği,

Daha sonra idarece anılan istekliye EKAP üzerinden 21.04.2017 tarih ve 1222 sayılı yazının gönderildiği ve söz konusu yazıda “20.04.2017 tarihli yazınızda belirtilen hususlara açıklık getirmememiz ve aşırı düşük sorgusu için ek süre talep etmektesiniz.

Mezkur yazınız incelenmiş olup aşağıdaki hususlar doğrultusunda 25.04.2017 tarihinde mesai bitimine kadar savunma dosyanızı sunmanız gerekmektedir. IYRS-01 iş kaleminde traktör buldozer girdi miktarı 0,0004 alınacaktır. IYRS-01 iş kaleminde nakliye mesafeleri ihale dokumanı eki olan projeler dikkate alınarak hesaplanacak ve bu istikamette cevap verilecektir.
IYRS-02 iş kalemindeki dolgu malzemesinin nakliye mesafesi ihale dokumanı eki olan projelerden tespit edilemediğinden mesafe 7.379 m olarak değerlendirilecektir.
IYRS-05 iş kalemindeki katkı orta akışkanlaştırıcı-priz geciktirici (sıvı) olarak değerlendirilecektir. IYRS-14 iş kalemindeki nakliye mesafesi IYRS-02 iş kalemindeki dolgu malzemesinin nakliye mesafesi ile aynı olarak değerlendirilecektir. IYRS-05 iş kalemindeki Kırma taş hazırlanması (zayiatiyle) girdisi için birim fiyat tarifleri ve sair dokumanlar dikkate alınarak teşkil edilecek olup bu girdi için kullanılacak açıklamada Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri dikkate alınacaktır…” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde anılan istekliye ait olarak gönderilen 25.04.2017 tarihli yazı ekinde yer alan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İmza sirkülerinin,

İdarece açıklama istenilen 4 adet iş kalemine ilişkin analizlerin, açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden kar ve genel masraf başlıklı fiyat tablosunun, KİK internet adresi üzerinden yer alan İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden oluşturulmuş saatlik asgari ücret hesabını gösteren tablonun,

İdarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin ayrı ayrı düzenlenen analiz formatlarında yer alan iş kalemlerinde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiçlere ait poz numaralarının, poz tanımlarının, pozlara ilişkin kamu kurumlarında 2017 yılı birim fiyatlarının ve teklif edilen tutarların gösterildiği listenin,

Nakliye imalatlarına ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü poz numaralarında yer alan poz numaraları ve tanımları ile bunlara ilişkin birim fiyat tutarlarının teklif edilen tutarların ve mesafe bilgilerinin, ve işçilik maliyetlerine ilişkin olarak ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ile teklif edilen birim fiyatların gösterildiği ilave belge ile açıklanacak girdiler listesi başlıklı belgenin,

Güzergahların, güzergahlara ait mesafe bilgilerinin depo ve ariyet ocaklarına ilişkin taşıma mesafelerinin gösterildiği brükner nakliye metrajı başlıklı belgenin,

Bununla birlikte nakliye formülleri ile hesaplanan poz numaraları belirtilen iş kalemlerinin gösterildiği nakliyeler başlıklı belgenin sunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ”Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği… (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir..” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibinin (a) bölümünde yer alan iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde anılan istekliye gönderilen IYRS-01, IYRS-02, IYRS-05, IYRS-14 iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdileri tablolarının idareye sunulduğu ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdileri tabloları incelendiğinde, söz konusu analizlerde belirlenen rayiçlerin girdi miktarı ve cinslerinin, idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere gönderilen analizlerde yer alan girdi miktarları ve cinslerine ilişkin tanımlara uygun olarak düzenlendiği bununla birlikte idarenin 21.04.2017 tarihli ve 1222 sayılı EKAP üzerinden anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama konulu yazısında açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan IYRS-01 iş kalemi içerisinde yer alan “Traktör buldozer (185 HP)” rayicine ilişkin saatlik miktarın yeniden “IYRS-01 iş kaleminde traktör buldozer girdi miktarı 0,0004 alınacaktır.” şekliyle belirlendiği ve anılan isteklinin açıklaması kapsamında söz konusu iş rayice ilişkin anılan miktarın aynı şekilde anılan rayice ilişkin miktarın söz konusu iş kalemine ilişkin analiz formatında gösterildiği,

Ayrıca sunulan analiz formatlarında karsız olarak hesaplanan tutarlara yüklenici karı ve genel giderlerin, IYRS-01 iş kalemi için (%0,2=, IYRS-02 iş kalemi için (%14,2), IYRS-05 iş kalemi için (%22,915), IYRS-14 iş kalemi için (%21,15) olarak gösterildiği bununla birlikte başvuru sahibinin iddiaları kapsamındaki ilgili giderlerin analizlere ilişkin açıklama kapsamında belirlenecek kar oranı içerisinde ayrıca gösterilmesi ile aşırı düşük teklif açıklamalarındaki kar oranının uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin bir hükmün kamu ihale mevzuatı kapsamında yer almadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, söz konusu açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde belirlenen rayiçlerin girdi miktarı ve cinslerinin, idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere gönderilen analizlerde yer alan girdi miktarları ve cinslerine ilişkin tanımlara uygun olarak düzenlendiği, kar oranlarının istekli tarafından belirlenerek analiz formatlarında gösterildiği sunulan açıklamalarda ayrıca anılan istekli tarafından analizlere ilişkin kar ve genel giderler dahil analizlere ilişkin hesapladığı tutarlarının aynı birim fiyatlara ilişkin birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde teklif ettiği tutarlar ile aynı olduğu ve başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yer verdiği analiz formatlarına veya teklifte öngörülen kar tutarlarına ilişkin mevzuata aykırı bir durumun açıklama kapsamında bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı,

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’nci maddesinde yer alan “İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır…” açıklamaları uyarınca, idarece yaklaşık maliyetin %80’lik grubuna giren iş kalemlerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, bu oranın dışında yer alan işlere ilişkin ayrıca sorgulama yapılmasına gerek bulunmadığı ve idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğuna ilişkin değerlendirmelerin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri üzerinden yapılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) bölümünde yer alan iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan ve açıklama istenilen malzeme, makine ve ekipman için analiz formatlarında makine ve ekipmanlar için idarece belirlenen çalışma saatleri ve malzeme miktarlarının esas alınarak 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarında yer alan rayiçlerin kullanıldığı ayrıca söz konusu rayiçlere ilişkin listenin de açıklama kapsamında sunulduğu ve söz konusu rayiçlere yönelik çalışma sürelerine ilişkin açıklamaların bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca anılan Tebliğ maddesi uyarınca anılan rayiçlere ilişkin bu şekilde mevzuata uygun olarak sunulmuş bir açıklamada söz konusu rayiçlere ilişkin anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan belgelerin sunularak söz konusu fiyatların tevsikine yönelik bir belgelendirme yapılmasına dahi gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu rayiçlerin söz konusu Tebliğ maddesinde dahi sayılmayan belgeler ile de tevsik edilmesi ayrıca farklı hesaplama yöntemlerinin de dikkate alınarak yürürlükte bulunan 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarında yer alan rayiç tanımı ve fiyatlarına göre açıklama kapsamında sunulan malzeme ve ekipman giderlerine ilişkin ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğuna yönelik değerlendirme yapılması gerektiğine ilişkin iddialarında kamu ihale mevzuatına uygunluk bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bölümünde yer alan iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede,

2017 yılına ait brüt asgari ücretin 1.777,50 TL olduğu ve saatlik asgari işçilik tutarının ise (1.777,50/30/7,5=7,9 TL) olduğu ve söz konusu istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan işçilik rayiçlerinin tümüne ilişkin saatlik asgari işçilik maliyetinin 7,90 TL olarak hesaplandığı ve söz konusu açıklamalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde yer alan “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamalarına aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) bölümünde yer alan iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunduğu analizlerde yer alan açıklama istenilen analiz girdilerinin Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri kullanılmak suretiyle açıklandığı bunun dışında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde açıklanan yöntemlerin (Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, maliyet ve satış tutarı tespit tutanağı vb.) aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerine olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) bölümünde yer alan iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

İdarece anılan istekliye EKAP üzerinde gönderilen 21.04.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısında “…IYRS-01 iş kaleminde nakliye mesafeleri ihale dokumanı eki olan projeler dikkate alınarak hesaplanacak ve bu istikamette cevap verilecektir.
IYRS-02 iş kalemindeki dolgu malzemesinin nakliye mesafesi ihale dokumanı eki olan projelerden tespit edilemediğinden mesafe 7.379 m olarak değerlendirilecektir…IYRS-14 iş kalemindeki nakliye mesafesi IYRS-02 iş kalemindeki dolgu malzemesinin nakliye mesafesi ile aynı olarak değerlendirilecektir. IYRS-05 iş kalemindeki Kırmataş hazırlanması (zayiatiyle) girdisi için birim fiyat tarifleri ve sair dokumanlar dikkate alınarak teşkil edilecek olup bu girdi için kullanılacak açıklamada Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri dikkate alınacaktır…” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca nakliye imalatlarına ilişkin açıklamaların ihale dokümanı kapsamında düzenlenen proje vb. belgeler esas alınarak hesaplanmasının ve söz konusu projelerden idarece hesaplanamayan nakliye iş kalemlerine ilişkin olarak ise esas alınması istenen mesafe bilgilerinin idarece tespit edilerek bu doğrultuda açıklama sunulmasının istendiği ve yaklaşık maliyet hesap cetvelleri incelendiğinde söz konusu açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin taşımaların esasen 10 km’ye kadar mesafeye kadar olan taşıma işleri olduğu ayrıca aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yer alan analiz formatları kapsamında idarece nakliye formüllerinin düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen nakliye veya taşımalara ilişkin sunduğu açıklamalar incelendiğinde,

Nakliye imalatlarına ilişkin IYRS-02 iş kalemi içerisinde yer alan dolgu malzemesi taşınması ve IYRS-14 iş kalemi içerisinde yer alan açıklama istenilen iş kalemine ilişkin mesafelerin idarece ihale dokümanı düzenlemelerine göre hesaplanan ve açıklamada esas alınması istenen 7379 m olarak dikkate alındığı,

Açıklama istenilen kazıların depoya taşınmasına yönelik nakliye iş kalemlerine ilişkin olarak ise, açıklamaya ilişkin proje genelindeki depo ve ariyet ocaklarına ilişkin hesaplanan nakliye güzergahları uyarınca mesafe bilgilerinin ve hesaplamaların yapıldığını gösteren tablonun ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat kitaplarında yer alan 10 km’ye kadar olan taşıma formülleri uyarınca söz konusu mesafeler dikkate alınarak nakliye hesaplamalarının sunulduğu,

Ayrıca açıklama istenilen nakliye iş kalemlerine ilişkin mesafelerin idarece ihaleye ait ihale dokümanı kapsamında yer alan yaklaşık maliyet hesabında hesaplanan mesafeler ile de uyumlu ve söz konusu mesafelerin üzerinde hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca söz konusu taşımalara ilişkin açıklama kapsamında sunulan hesaplamalarda doküman düzenlemelerine göre istenen açıklamalara bir aykırılığı gösteren bir durumun bulunmadığı ve başvuru sahibinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu nakliye mesafelerin dayanağının bulunmadığı ve hesaplamaların şartnamelere aykırı olduğu yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi