SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2017/UY.I-1343

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2017/UY.I-1343

Karar Tarihi

10 Mayıs 2017

İhale

2016/601691 İhale Kayıt Numaralı "Konya Meram Yeşildere Gölet Ve Sulaması İnşaatı" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/023
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 10.05.2017
Karar No : 2017/UY.I-1343

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Rızaiye Mah. Kazım Hoca Sok. No: 15/4 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü,

Pirebi Mah. Feritpaşa Cad. No: 3 Anıt Alanı 42040 Meram/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/601691 İhale Kayıt Numaralı “Konya Meram Yeşildere Gölet ve Sulaması İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Konya Meram Yeşildere Gölet ve Sulaması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 20.04.2017 tarih ve 23710 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/999 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, MY-BF-01 “Açıkta Kazı Yapılması, Depoya veya Dolguya Konulması” iş kaleminin taşıma alt analizlerinde yer alan DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğüne ait B-07.D/3, B-07.D/4 ve B-07.D/5 pozlarının yerine Karayolları Genel Müdürlüğünün 2016 yılı birim fiyat analizlerinde yer alan 07.005/K-1 “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunun kullanıldığı ve bu pozun formülünün i se F = (1.25 x 0,00034 x K x √M- 0.00425 x K)/1,25 K=225 olduğu, dolayısıyla kazı nakli için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

MY-BF-02 “Göletlerde Tuvenan Dolgu Yapılması (Ft)” iş kaleminin taşıma alt analizlerinde yer alan DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğüne ait "B-07.D/3" pozu yerine Karayolları Genel Müdürlüğünün 2016 yılı birim fiyat analizlerinde yer alan 07.005/K “Kazıdan başka inşaat malzemelerin taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunun kullanıldığı ve bu pozun formülünün ise F=(1,25 x K x (0,00017 x√M x A x Y)/1,25 ve K= 225 olduğu, ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğü analiz kitabına uygun olarak kullanılan formüllerde yer alan malzeme yoğunluğunun Y= 1,6 m3 ve zorluk katsayısının A=1 alınarak hesaplandığı, dolayısıyla tüvenan nakli için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

MY-BF-03 “Ocaktan Getirilen Kaya Malzeme ile Dolgu Yapılması”, MY-BF-10 “Göletlerde C20 Betonarme Betonu Yapılması”, MY-BF-18 “Ø355 ( 10atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” ve MY-BF-21 “Ø630 ( 6atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” iş kalemlerine yönelik teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete esas birim fiyatların kar hariç tutarlarının üzerinde olması nedeniyle bahse konu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmadığı, yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının Kurul ve Danıştay kararlarına da uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

  1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

  2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

  3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale konusu işe ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Konya Meram Yeşildere Gölet ve Sulaması İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:1977A010320

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Temelden 26,50 m yüksekliğinde membran kaplı zayiat dolgu gölet ve yaklaşık brüt 142 ha arazinin sulanması amacıyla PE100 basınçlı borulu sulama şebekesi inşaatı (membran + keçe + fiber katkılı beton imalatları yapılmayacaktır)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Konya ili Meram ilçesi

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır” düzenlemesine,

Bahsi geçen Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine,

Söz konusu Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin DSİ 4. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Konya Meram Yeşildere Gölet ve Sulaması İnşaatı” olduğu ve söz konusu ihalenin 07.03.2017 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği,

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, incelemeye konu ihaleye 25 isteklinin teklif verildiği, 23 teklifin geçerli kabul edilerek 8.668.306,48 TL tutarında hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 1 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi Cihan İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve 24.03.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Erat Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Temelfen Yapı Enerji Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı ve Gen-Kar İnş Akaryakıt Tur Maden San ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerine konu olan ve paçal iş kalemi niteliğinde olduğu anlaşılan,

MY-BF-01 “Açıkta Kazı Yapılması, Depoya veya Dolguya Konulması”, MY-BF-02 “Göletlerde Tuvenan Dolgu Yapılması (Ft)”, MY-BF-03 “Ocaktan Getirilen Kaya Malzeme ile Dolgu Yapılması”, MY-BF-10 “Göletlerde C20 Betonarme Betonu Yapılması”, MY-B-18 “Ø355 ( 10atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” ve MY-B-21 “Ø630 ( 6atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” iş kalemlerine yönelik açıklama istenildiği, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de söz konusu yazı ekinde bulunduğu, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak idarece ihale dokümanı kapsamında analiz formatlarının düzenlendiği, düzenlenen analiz formatlarında analiz girdileri ile birlikte girdilerin ölçü birimi ile miktarlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

24.03.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre, başvuru sahibi Cihan İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece, “MY-BF-001 nolu iş kaleminin ihale dokümanı içerisinde yer alan analiz formatında, işin gölet inşaatı olması nedeniyle, "Karayolu ile Taşıma" alt analizleri, DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğüne ait "B-07.D/3", "B-07.D/4" ve "B-07.D/5" nolu pozları kullanılmıştır. Ancak; istekli, bu iş kalemi içerisinde yer alan taşıma alt analizlerinde Karayolları Genel Müdürlüğüne ait pozlar ile açıklama yapmıştır. İstekli tarafından, iş kalemine ait taşıma alt analizlerinde; herhangi bir belge ve/veya bilgi sunulmadan DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğü pozları yerine ve ihale dokümanında yer alan analiz formatına aykırı bir şekilde Karayolları Genel Müdürlüğüne ait pozlar kullanılmıştır. Bu husus, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 maddesinin birinci cümlesi uyarınca komisyonca uygun görülmemiştir.

MY-BF-002 nolu iş kaleminin ihale dokümanı içerisinde yer alan analiz formatında, işin gölet inşaatı olması nedeniyle, "Karayolu ile Taşıma" alt analizleri, DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğüne ait "B-07.D/3" pozu kullanılmıştır. Ancak; istekli, bu iş kalemi içerisinde yer alan taşıma alt analizlerinde Karayolları Genel Müdürlüğüne ait pozlar ile açıklama yapmıştır. İstekli tarafından, iş kalemine ait taşıma alt analizlerinde; herhangi bir belge ve/veya bilgi sunulmadan DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğü pozları yerine ve ihale dokümanında yer alan analiz formatına aykırı bir şekilde Karayolları Genel Müdürlüğüne ait pozlar kullanılmıştır. Bu husus, Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.8 maddesinin birinci cümlesi uyarınca komisyonca uygun görülmemiştir.

Ayrıca; MY-BF-002 iş kaleminin taşıma alt analizlerinde kullandığı Karayolları Genel Müdürlüğü pozları içerisinde yer alan (A) zorluk katsayısı ve Y (yoğunluk) değerlerinin sıra ile "1" ve "1,6" alınması ile ilgili olarak herhangi bir açıklayıcı bilgi ve/veya belge, istekli tarafından sunulmamıştır. Bu husus, Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.13 maddesi uyarınca komisyonca uygun görülmemiştir.

İstekli tarafından; MY-BF-03, MY-BF-010, MY-B-018 ve MY-B-21 nolu iş kalemleri için ihale dokümanında yer alan analiz formatına uygun analizler sunulmamıştır. Bu nedenle; analizlere ait girdi tür ve miktarları ile birim fiyatlar için hangi rakamların yazıldığı ve yapılacak işlemlerde aritmetik hata yapılıp yapılmayacağının tespit edilmesi mümkün olmamıştır. Ayrıca işçilik maliyeti için öngörülen çalışma saatleri ile saatlik ücret de tespit edilememiştir. İstekli tarafından, bu iş kalemleri için yapılan açıklamaların söz konusu iş kalemlerine ait birim fiyatların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 maddesinde belirtilen ve Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar olarak değerlendirilmesi hususu ise söz konusu mevzuata açıkça aykırılık teşkil etmekte olup Kamu ihale Genel Tebliğinin "Sınır Değer Tespiti ve Aşırı Düşük Teklifler" başlıklı 45. maddesinin hiçbir kısmında bu şekilde açıklama yapılabileceği öngörülmemiştir.” gerekçeleriyle mevzuata uygun bulunmadığı ve söz konusu isteklinin teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası incelediğinde ihaleyi yapan idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde MY-BF-01 “Açıkta Kazı Yapılması, Depoya veya Dolguya Konulması” iş kaleminin alt analizlerinde yer alan B-07.D/4 “Karayolu ile taşımalar S=0,90a√F / 1,25 ve a=..., F=1250M” girdisinin açıklama istenilmeyen bir analiz girdisi olarak belirlendiği, dolayısıyla aktarılan mevzuat çerçevesinde herhangi bir fiyat öngörülmesinin yeterli olacağı, başvuru sahibinin ise söz konusu girdiyi 1,94 TL birim fiyat öngörerek açıkladığı anlaşılmış olup, idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçe ile reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında MY-BF-01 “Açıkta Kazı Yapılması, Depoya veya Dolguya Konulması” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/3 “Karayolu ile taşımalar (S=a*√F / 1,25 ve a=..., F=1000M)” girdisine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdinin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.005/K-1 “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunda yer alan F = (1.25 x 0,00034 x K x √M - 0.00425 x K)/1,25 K=225, F=1000M) formülünün kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı,

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında MY-BF-01 “Açıkta Kazı Yapılması, Depoya veya Dolguya Konulması” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/5 “Karayolu ile taşımalar (S=1,30a√F / 1,25 ve a=..., F=1250M)” formülüne yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdinin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.005/K-1 “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m.ye kadar)” pozunda yer alan “F = (1.25 x 0,00034 x K x √M - 0.00425 x K)/1,25 K=225, F=1250M)” formülün kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı,

İdarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatında MY-BF-02 “Göletlerde Tuvenan Dolgu Yapılması (Ft)” iş kalemine ilişkin taşıma alt analizinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait B-07.D/3 “Karayolu ile taşımalar (S=a x (0,00444 x f + 55,6) ve a=..., F=14500M)” ve B-07.D/3 “Karayolu ile taşımalar (S=a x (0,00444 x f + 55,6) ve a=..., F=37000M)” formüllerine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu girdilerin Karayolları Genel Müdürlüğünün 07.006/K “Kazıdan başka inşaat malzemelerin taşınması (10.000 m.den fazla)” pozunda yer alan “F=(1,25 K x (0,0007 x M + 0,01) x Y x A)/1,25 ve K= 225 A= 1 Y= 1,60 M= 14500” ve “F=(1,25 K x (0,0007 x M + 0,01) x Y x A)/1,25 ve K= 225 A= 1 Y= 1,60 M= 37000” formüllerinin kullanılarak ve idarenin belirlemiş olduğu nakliye bedelinin altında açıklandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından ihale komisyonunun teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden belirlediği iş kalemleri/grupları için açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerini belirleyeceği, isteklilerin de açıklama istenilen analiz girdileri için Tebliğ’de belirlenen yöntemlere göre açıklamalarını sunacakları, isteklilerin açıklamalarının, açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun olması gerektiği, analiz formatına uygun açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, analiz formatına uygun açıklama sunanların ise açıklamalarının kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale konusu işin gölet inşaatı olması nedeniyle MY-BF-01 “Açıkta Kazı Yapılması, Depoya veya Dolguya Konulması” ve MY-BF-02 “Göletlerde Tuvenan Dolgu Yapılması (Ft)” iş kalemlerine ilişkin idarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen taşıma alt analizlerinde DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Daire Başkanlığına ait formüllere yer verildiği, başvuru sahibi tarafından anılan iş kalemlerinin alt analizlerinde bulunan nakliye girdilerine ilişkin yapılan açıklamada Karayolları Genel Müdürlüğüne ait formüllerin kullanıldığı, ancak kullanılan formül bileşenlerinin ihale dokümanı kapsamında ayrıntılı bir şekilde düzenlenen analiz formatlarında yer alan ve ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek çeşitli işlerin kendine özgü koşullarına göre oluşturulan formül bileşenlerinden farklılıklar (malzeme yoğunlukları, zorluk katsayısı vb.) arz ettiği, ayrıca başvuru sahibi isteklinin söz konusu nakliye kalemlerine ilişkin teklif ettiği fiyatların aynı mesafe kullanılmasına rağmen idarenin nakliye bedeli için belirlediği fiyatların altında olduğu dikkate alındığında yapılan açıklamanın ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatlarına uygun olmadığı ve idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeler ile reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, paçal iş kalemi niteliğinde olduğu anlaşılan MY-BF-03 “Ocaktan Getirilen Kaya Malzeme ile Dolgu Yapılması”, MY-BF-10 “Göletlerde C20 Betonarme Betonu Yapılması”, MY-B-18 “Ø355 ( 10atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” ve MY-B-21 “Ø630 ( 6atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” iş kalemlerine yönelik açıklama istenildiği, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de söz konusu yazı ekinde bulunduğu, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak idarece ihale dokümanı kapsamında analiz formatlarının düzenlendiği, düzenlenen analiz formatlarında analiz girdileri ile birlikte girdilerin ölçü birimi ile miktarlarına yer verildiği,

Ancak başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anılan iş kalemlerine ilişkin olarak teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete esas birim fiyatların kar hariç tutarlarının üzerinde olması nedeniyle bahse konu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmadığı ve söz konusu iş kalemlerine yönelik teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete esas birim fiyatların kar hariç tutarlarının üzerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde sayıldığı, iş kalemlerinin analiz girdilerinin bu sayılanlar ile açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında MY-BF-03 “Ocaktan Getirilen Kaya Malzeme ile Dolgu Yapılması”, MY-BF-10 “Göletlerde C20 Betonarme Betonu Yapılması”, MY-B-18 “Ø355 ( 10atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” ve MY-B-21 “Ø630 ( 6atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” iş kalemlerine yönelik idarece ihale dokümanı kapsamında düzenlenen analiz formatlarına uygun analizler düzenlenerek açıklama yapılması gerekmesine rağmen başvuru sahibi tarafından anılan iş kalemlerine ilişkin teklif fiyatlarının idarenin belirlemiş olduğu yaklaşık maliyete esas birim fiyatların kar hariç tutarlarının üzerinde olduğu gerekçesiyle analiz sunulmadığı, her ne kadar başvuru sahibinin anılan iş kalemlerine yönelik teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete esas birim fiyatların kar hariç tutarlarının üzerinde olduğu anlaşılsa da, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde yer alan “45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” açıklamasına aykırı olduğu, zira bu haliyle yapılan açıklamadan analizlere ait girdi tür ve miktarları ile birim fiyatlar için hangi değerlerin öngörüldüğü ve işçilik maliyeti için öngörülen çalışma saatleri ile saatlik ücretin de tespit edilemeyeceği, bunun yanında başvuru sahibinin iddiasında bahsedilen Danıştay 13. Dairesinin kararına dayanak teşkil eden 04.05.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1212 sayılı Kurul kararında, şikâyet konusu iş kalemine ilişkin olarak idarenin vermiş olduğu analiz formatındaki girdiler üzerinden rayiçler kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda, idarece yaklaşık maliyette esas alınan ilgili iş kaleminin birim fiyatına ulaşılamadığı, diğer bir ifadeyle şikâyet konusu edilen iş kaleminin yaklaşık maliyetteki birim fiyatı ile söz konusu iş kalemine ilişkin olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere gönderilen analiz formatı kullanılarak hesaplanan toplam tutarın uyumlu olmadığı, buna karşın inceleme konusu ihalede, MY-BF-03 “Ocaktan Getirilen Kaya Malzeme ile Dolgu Yapılması”, MY-BF-10 “Göletlerde C20 Betonarme Betonu Yapılması”, MY-B-18 “Ø355 ( 10atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” ve MY-B-21 “Ø630 ( 6atü ) Lük Hdpe100 Boru Döşenmesi” iş kalemlerinin yaklaşık maliyet birim fiyatı ile analiz formatı üzerinden hesaplanan birim fiyatı arasında böyle bir uyumsuzluğun olmadığı, bu itibarla inceleme konusu ihaledeki durumun, şikâyet dilekçesinde bahsedilen Danıştay kararına dayanak teşkil eden Kurul kararı ve ihaleden farklı olduğu, kaldı ki her ihalenin ihale dokümanında belirlenen kendine özgü somut koşulları içerisinde ayrı ayrı değerlendirilmesinin gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim