KİK Kararı: 2017/UY.I-1232

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/021
Gündem No : 104
Karar Tarihi : 26.04.2017
Karar No : 2017/UY.I-1232

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Teyda İnşaat Taahhüt Elektromekanik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -Burkay İnşaat Madencilik Enerji Mühendislik Turizm Tekstil Taahhüt Ticaret Limited Şirketi,

Büyükesat Mahallesi Uğur Mumcu Sokağı No:80/6 Gaziosmanpaşa/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/436639 İhale Kayıt Numaralı “Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 17.04.2017 tarih ve 22940 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/973 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarındaki bazı analiz girdilerinde yer alan işçilik birim fiyatlarının, saatlik asgari ücretin altında olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı, zira söz konusu iş kalemlerinin maliyetini açıklamak için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sundukları, bu fiyat teklifinde de saatlik asgari ücretin birim fiyatının 7,32 TL olarak gösterildiği, idarece 43,00 TL olarak belirtilen işçilik toplam fiyatının neden 10,54 saate bölünmek suretiyle saatlik asgari ücretin 4,07 TL birim fiyata ulaşıldığının anlaşılamadığı, sonuç olarak tekliflerinin reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Anılan maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, 16.02.2017 tarih ve 9598 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.02.2017 tarihli dilekçe ile Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş olup söz konusu dilekçede “…Şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ve neticesinde ihale üzerinde bırakılan Teyda İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Burkay İnş. Mad. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen YG Yol Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ve Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları analizlerdeki analiz girdi cinsleri ile miktarlarının, ihale dokümanında verilen birim fiyat tarifleri ile idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cins ile miktarlarını karşılamadığı, idarece verilen formatın değiştirildiği, bazı girdi miktarlarının düşürülerek bazı girdi cins ve miktarlarının ise hiç kullanılmayarak kendilerine avantaj sağladıkları, her iki istekli tarafından sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname'ye uygun olmadığı, sunulan analizlerde aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatlar kullanıldığı,

-Her iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye girdileri için fiyat teklifi alındığı, oysaki nakliye girdilerinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği, zira nakliyeye ilişkin imalatların fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alınarak KGM tarafından yayımlanmış nakliye hesaplamalarının nasıl yapılacağının gösterildiği birim fiyat kitabı kullanılması gerektiği, sunulan analizlerdeki bitümlü sıcak karışım, agregalar ve nakliyeler için alınan fiyat tekliflerinin hangi taş ocağına göre, hangi mesafe için hesaplandığının belirtilmediği, fiyat teklifi alınan firmanın öngörülen mesafede herhangi bir kurulu tesisi bulunmadığı, asfalt plenti, kırma eleme tesisi için öngörülen alanların idarenin öngördüğü mesafelere göre hesaplanmadığı halde tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu ve söz konusu belgelerden taşıma mesafesinin tereddüte mahal vermeyecek şekilde çıkarılmasının imkânsız olduğu, taşıma mesafeleri hatalı hesaplandığı için taşıma formüllerinin de yanlış hesaplandığı, taşıma formülünde K katsayısının herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin 2016 yılı fiyatı olan 225 TL'nin altında alındığı, yine sunulan analizlerdeki hazır beton fiyat teklifi, işyeri teslim olarak alındığı halde fiyat teklifi veren firmanın tesisinin kurulu olduğu yerin mesafesi hesaplandığında verilen fiyat teklifinin nakliye bedelini dahi karşılayamayacağı, işyerine yakın yeni bir kurulum olacaksa da bunun yeni kurulacak alana göre tüm girdi miktar ve maliyetlerini değiştireceği, zira verilen teklifin son vergi beyanname dönemine ilişkin değil gelecek dönemlere ilişkin olacağı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin kapasite raporlarının sunulmadığı, piyasa fiyatlarının altında olduğu,

- Her iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif sorgulamasında analizlere dayanak olarak gösterilecek belgelerin bulunmadığı, sunulan belgelerin ( proforma fatura, fiyat teklifi) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ile 45.1.13.10 maddelerinde belirtilen isteklilerin tevsik edici evrak olarak sunabilecekleri belgeler arasında sayılmadığı, sunulan belgelerin ise gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve söz konusu belgelerde TÜRMOB kaşesinin ve ilgili meslek mensubu kaşesinin eksik olduğu, yine her iki istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemleri için sunulan fiyat tekliflerinin birçok mal ile hizmetin birleşmesinden oluşan iş kalemleri olduğu halde fiyat teklifi alınarak açıklamanın yapıldığı, oysaki fiyat tekliflerinin mükellefin defter kayıtlarına dayalı olarak verilmesi gerektiği, verilen fiyat tekliflerinden hizmet ve mala ilişkin işçilik miktarlarının belirtilmediği, alınan fiyat tekliflerinin geleceğe ilişkin fiyatlandırma şeklinde olduğu, fiyat teklifi alınan işle fiyat teklifine esas son geçici vergi beyanname döneminde gerçekleştirilen malın ve hizmetin aynı özellik ve şartlarda olmadığı, üretim yerinin, nakliye mesafesinin, montaj ve de montaj fiyatlarının göz ardı edilerek oluşturulduğu ve bu nedenlerle gerçeği yansıtmayacağı, bundan başka aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifleri ve fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanakları ile maliyet tutarı tespit tutanaklarının açıklama ile birlikte sunulmasının istenildiği ancak bazı tutanakların sunulmadığı, analizleri tevsik edici belge olarak sunulan fiyat teklifi ve proforma faturaları hazırlayan kişi veya şirketlerin teklif verdikleri, iştigal alanının faaliyet alanlarında bulunmadığı, söz konusu fiyat teklifi sunan firmalardan şirket faaliyet alanlarını gösterir bilgi ve belgelerin talep edilmesi gerektiği, faaliyet alanlarında faaliyet konusu içerisinde bulunmayan bir hususta fiyat teklifi verilemeyeceği,

- Her iki istekli tarafından sunulan ve ihale konusu işin yapımında en büyük maliyet kalemlerinden biri olan akaryakıt giderlerinin gerçek EPDK ve rafineri fiyatlarını yansıtmadığı, sunulan proforma faturaların güncel pompa fiyatlarının çok altında olduğu, fiyat teklifini tevsik için ihale tarihinden önce dağıtım şirketinden alınan faturanın sunularak fiyatın doğruluğunun tevsik edilemeyeceği ayrıca fiyat teklifinin ihale tarihi itibari ile değil ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname dönemine göre tevsik edilmesi gerektiği,

- Her iki istekli tarafından sunulan analizlerdeki işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.9'ncu maddesindeki "İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürüklükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz." hükmüne aykırı olarak sunulduğu, analizlerdeki işçilik bedellerinin ve alınan fiyat tekliflerindeki mal ve hizmet analizindeki toplam işçilik miktarının saatlik asgari ücretin altında olduğu,

- Her iki isteklinin Tİ-KAZI, KGM/2202/K-T, DEM,B, C30/37, DEMİR, MEN B, C30, KGM/17.081/K-T/A,P ATEM,1, P TEM,1, OMOLTİ,1, GeoGrid-P, ÖZEL-GEODOLGU, HPERE,1 iş kalemleri açıklamalarında kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçler 2016 yılı birim fiyatları ile uyumlu olmadığı ve herhangi bir gerekçe ve tevsik edici belge kullanılmadan birim fiyatların düşürüldüğü, yine aynı iş kalemleri için kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçlerle ilgili listelerin ek olarak sunulmadığı,

- Her iki istekli tarafından sunulan Tİ-KAZI iş kalemi girdisi olan yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması, ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı nakli mesafeleri ile KGM/2202/K-T ariyet ocağından getirilecek veya depoya kazı nakli mesafesi, yaklaşık maliyetteki mesafelerle uyumlu olmadığı, ayrıca KGM/17.081/K-T/A, OMOLTİ,1, HPERE,1 iş kalemi girdisi olan taş nakli mesafeleri ile ÖZEL-GEODOLGU iş kalemi geoduvar dolgu nakli mesafesinin yaklaşık maliyetteki mesafelerle uyumlu olmadığı, istekliler tarafından söz konusu mesafeler düşürülerek avantaj sağlandığı halde bu mesafeleri tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmadığı, yine Tİ-KAZI iş kalemi girdisi olan 100 m. ye taşıma girdisi ile KGM/2202/K-T 100 m. ye taşıma girdisi bedeli Karayolu Taşıma Katsayısı olan 225 TL olarak hesaplanması gerekirken 100 m. mesafeye taşıma hesabı yapıldığı…” iddialarına yer verilmiştir.

Söz konusu başvuru üzerine alınan 15.03.2017 tarihli ve 2017/UY.I-838 sayılı Kurul kararında “…

- Teklif aşırı düşük görülen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları analizlerdeki analiz girdi cinsleri ile miktarlarının, ihale dokümanında verilen birim fiyat tarifleri ile idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cins ile miktarlarını karşıladığı, idarece verilen formata uygun teklif verildiği, girdi miktarlarının idarenin belirlediği miktarlarla uyumlu olduğu, her iki istekli tarafından sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname'ye uygun olmadığına yönelik bir bilgi veya belgeye rastlanılamadığı,

-Yukarıda belirtilen mevzuata açıklamaları doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin temin edeceği malzemelere ilişkin mesafe krokosi sunduğu, bu krokide işin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile malzemelerin temin edileceği ocak ve kazı boşaltım yerlerine ilişkin mesafe bilgilerine yer verildiği, yapılan nakliye analizlerinde de bu uzaklıkların gözetildiği, ayrıca idarece isteklilere verilen analiz formatlarında anılan nakliye maliyetinin hesaplanması için bir formül veya mesafe değeri belirtilmediğinden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılabileceğinden hareketle anılan isteklinin açıklama istenilen nakliye gidileri için fiyat teklif almak suretiyle açıklama yaptığı, söz konusu fiyat tekliflerinin Tebliğin ilgili maddesi uyarınca gerekli ibareleri taşıdığı ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalandığı, ayrıca iddiada belirtildiği üzere kapasite raporunun sunulması gerektiğine dair herhangi bir zorunluluk veya idarenin bir belirlemesi olmadığından bu belgenin açıklama belgeleri arasında yer almamasının eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği,

Yine ikinci avantajlı teklif sahibi isteklinin nakliyeye ilişkin açıklamasında ise, temin edeceği malzemelere ilişkin mesafe krokosi sunduğu, bu krokide işin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile malzemelerin temin edileceği ocak ve kazı boşaltım yerlerine ilişkin mesafe bilgilerine yer verildiği görülmüş olmakla birlikte idarece dokümanda verilen itinererde her ne kadar çalışma yapılacak kesimin 19 km ve Çöğürlü taş ocağına ilişkin mesafenin 10 km olarak belirtildiği, ancak anılan isteklinin gösterdiği krokide bu mesafenin dikkate alınmayıp, çalışılacak kesimin bittiği 19. Km’nin devamında 10 km’nin gözetilmeksizin 6,5 Km’lik mesafe üzerinde hesaplama yapıldığı, nitekim bu durumda idarenin yaklaşık maliyette hesapladığı birim fiyatların altında fiyat teklifinde bulunulduğu, bu durumda anılan istekli tarafından ya idarenin öngördüğü birim fiyata eşit ya da üzerinde bir miktarın teklif edilmesinin ya da altında teklif veriliyorsa da bu hususta tevsik edici bir belgenin sunulması gerektiği, örneğin idarece itinererde çalışılacak kesim ve devamında belirtilen 10 km’lik mesafenin dikkate alınarak en az 29 km’lik bir alan üzerinden hesaplama yapılması gerekirken anılan istekli tarafından 19+6,5 km’lik mesafe üzerinden bir ortalama hesaplama yapıldığı, ancak bu durumu tevsik edici herhangi bir bilgi ve veya belgeye açıklama belgeleri arasında yer verilmediğinden açıklamanın bu haliyle kabul edilemeyeceği,

Diğer taraftan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından nakliye formülü kullanılmak suretiyle açıklama yapıldığı ve K katsayısının da Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2016 yılı fiyatı olan 225 TL’nin kabul edildiği, ayrıca iddiada belirtildiği üzere kapasite raporunun sunulması gerektiğine dair herhangi bir zorunluluk veya idarenin bir belirlemesi olmadığından bu belgenin açıklama belgeleri arasında yer almamasının eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği, fiyat teklifi alınan firmanın öngörülen mesafede herhangi bir kurulu tesisi bulunmadığı şeklinde hususun teklif alan isteklinin sorumluluğunda bulunduğu, bu aşamada idarece sunulmuş olan fiyat teklifinin mevzuata uygunluğunun denetiminin yapılabileceği, kurulu bir tesisin bulunup bulunmadığının kontrolünün ise muayene ve kabul aşamasında yapılmasının uygun olacağı, ayrıca hangi analizlerin açıklama istenilen girdileri için sunulan hangi belgelerin fotokopi olduğuna ilişkin somut bir bilginin yer almadığı, bundan başka hazır beton fiyat teklifi, işyeri teslim olarak alındığı halde fiyat teklifi veren firmanın tesisinin kurulu olduğu yerin mesafesi hesaplandığında verilen fiyat teklifinin nakliye bedelini dahi karşılayamayacağı, işyerine yakın yeni bir kurulum olacaksa da bunun yeni kurulacak alana göre tüm girdi miktar ve maliyetlerini değiştireceği hususunda ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beton harcı girdisi için fiyat teklif verilmeyip Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2016 yılı fiyatları ile açıklama yapıldığı, ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından ise fiyat teklif verilmiş olup, fiyat teklifinin Tebliğin ilgili maddelerine uygun şekilde sunulmuş olduğu ve açıklanın bu haliyle yeterli olduğu, diğer taraftan verilen teklif fiyatının tesisin kurulu olduğu yer de göz önünde bulundurulduğunda nakliye bedelini dahi karşılayamayacağına yönelik bir bilgi ve/veya belgeye rastlanılamadığı, bu konudaki sorumluluğun istekliye ait olduğu ve bu durumun idarece sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrolünün yapılabileceği,

-İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif sorgulamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçleri Listesi (açıklama istenilen ve istenilmeyen girdiler için), işçilik listesi, bordro bilgileri, stok tespit tutanağı, beton kalıp işçiliği teklifi, hafriyat ve taş nakliyesi teklifi, teklif fiyat ve stok fiyat listesi, itinerer ve analizin, ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından ise birim fiyat tekliflerinin, analizlerin, fiyat tekliflerinin, itinererin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim fiyat rayiçleri listesinin sunulduğu ve her iki isteklinin de söz konusu belgeleri analizlere dayanak olarak gösterdiği, sunulan belgelerin gerek sunuluş şekli ve sebebi ve gerekse üzerinde taşıması gereken ibareler ile imza ve kaşeler itibariyle yukarıda belirtilen Tebliğ açıklamalarına bir aykırılığa rastlanılamadığı, fiyat teklifi alınan işle fiyat teklifine esas son geçici vergi beyanname döneminde gerçekleştirilen malın ve hizmetin aynı özellik ve şartlarda olmadığına yönelik bir tespit yapılamamasının yanı sıra bu aşamada buna gerek de bulunmadığı, sunulan fiyat tekliflerinde gerek isim gerekse fiyat olarak belirtilen mal ve hizmetler ile fiyat teklifi ekindeki satış ve maliyet tespit tutanaklarındaki mal veya hizmetlerin birbiriyle uyumlu olduğu ve açıklama istenilen girdiler dikkate alındığında sunulan belgelerde nakliye mesafesi vb. hususlarda mevzuata bir aykırılık bulunmadığı, başvuru sahibince şikayet dilekçesinde fiyat teklifi ekinde bazı tutanakların sunulmadığına yönelik iddianın hangi belge itibariyle olduğu somut bir şekilde belirtilmediği ve iddianın bu yönüyle soyut kabul edilmesinin uygun olacağı düşünülüyor olsa da her iki isteklinin de fiyat teklifleri ekinde fiyat teklifine dayanak olan tutanakları sunduğu, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerine ait açıklama verilmesi gereken girdiler için fiyat teklifleri veren firmalara ait Ticaret Sicil Gazeteleri incelendiğinde teklife konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı,

-Her iki istekli tarafından sunulan ve ihale konusu işin yapımında en büyük maliyet kalemlerinden biri olan akaryakıt giderlerinin gerçek EPDK ve rafineri fiyatlarını yansıtmadığı, sunulan proforma faturaların güncel pompa fiyatlarının çok altında olduğu, fiyat teklifini tevsik için ihale tarihinden önce dağıtım şirketinden alınan faturanın sunularak fiyatın doğruluğunun tevsik edilemeyeceği ayrıca fiyat teklifinin ihale tarihi itibari ile değil ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname dönemine göre tevsik edilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesinde “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayınlanan akaryakıt fiyatları vb.)” açıklamasının yer aldığı, anılan Tebliğ açıklamasının isteklilerce teklif edilen fiyatın EPDK tarafından ilan edilen asgari fiyata uygun olması durumunda belgelendirmenin nasıl yapılması gerektiğine ilişkin olduğu, ancak EPDK tarafından ilan edilen fiyatlar ile açıklama yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, analiz girdisi mazot fiyatının Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesi gereğince ve uygun şekilde, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanmasını da engellemediği düşüncesiyle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından mazot (motorin) fiyatı olarak KDV hariç 3,45 TL/Kg öngörüldüğü, anılan bedeli tevsik amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 04.109 poz nolu “Mazot” girdi fiyatının belirtilmek suretiyle söz konusu fiyatın analizlerde kullanıldığı ve bu haliyle açıklama bir aykırılık bulunmadığı,

-Her iki istekli tarafından sunulan bazı analizlerdeki işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.9'ncu maddesindeki "İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürüklükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz." hükmüne bir aykırılık taşımadığı zira analiz işçilik için öngörülen saatlik ücretin 7,32 TL altında olmadığı, görülmüş olmakla birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgelerin incelenmesinde, DEM,B,C30/37 poz nolu “Her türlü inşaatta (kirişli kutu, plak ve kompozit menfezler, köprüler dahil, betonarme kazık hariç)kuruda veya suda her dozda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile” iş kaleminin analizinde betoncu ustası, düz işçi ve dülger girdileri için 43,00 TL’lik fiyatın kullanıldığı ve buna ilişkin olarak Zeysen İnş. Enerji San. ve Dış Tic. A.Ş’den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ancak analizdeki betoncu ustası, düz işçi ve dülger girdisinin toplam çalışma miktarının 10,54 saat olduğu ve 43 TL’lik fiyat teklifine göre 43/10,06= 4,07 TL’lik işçilik ücreti teklif edilmiş olduğu ve bu miktarın da saatlik asgari ücret olan 7,32 TL’nin altında bulunduğu bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu pozdaki işçilik ücretinin uygun olmadığı,

Yine ikinci avantajlı teklif sahibi isteklinin de MEN B, C.30 poz nolu “Her türlü açıklıkta altgeçit üstgeçit ve kutu menfezlerde kuruda ve suda her dozda demirli beton(C 30/37 hazır beton harcı ile)” iş kalemindeki betoncu ustası, düz işçi, makinist yardımcısı ve dülger ustası girdilerine yönelik 48 TL’lik fiyat teklifi aldığı ve işçilik ücretinin 4,58 olarak teklif edilmiş olduğu ve bu miktarın da saatlik asgari ücret olan 7,32 TL’nin altında bulunduğu, aynı şekilde anılan istekli tarafından OMOLTİ,1 poz nolu iş kalemindeki duvarcı ustası, duvarcı usta yardımcısı ve düz işçi için teklif ettiği 25 TL’nin, “Demir” poz nolu iş kalemindeki soğuk demirci ustası, soğuk demirci usta yardımcısı, operatör makinist, yağcı ve düz işçi için teklif ettiği 400 TL’nin ve PATEM,1 poz nolu iş kalemindeki işçilik için teklif ettiği 3,00 TL’nin de saatlik asgari ücret olan 7,32 TL’nin altında olduğu bu haliyle ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin söz konusu pozdaki işçilik ücretlerinin uygun olmadığı,

-Her iki isteklinin de açıklama istenilen iş kalemleri olan Tİ-KAZI, KGM/2202/K-T, DEM,B, C30/37, DEMİR, MEN B, C30, KGM/17.081/K-T/A, P ATEM,1, P TEM,1, OMOLTİ,1, GeoGrid-P, ÖZEL-GEODOLGU, HPERE,1 kalemlerine ilişkin açıklamalarında kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçlerde 2016 yılı birim fiyatlarına bir aykırılığa rastlanılamadığı, kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanılmadığı durumlarda ise tevsik edici belge olarak fiyat teklif sunulduğu ve sunulan belgelerde bir aykırılık tespit edilemediği, yine her iki isteklinin de kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçlerle ilgili listeleri ek olarak sunduğu,

- Her iki istekli tarafından sunulan Tİ-KAZI iş kalemi girdisi olan yarma ve yan ariyet kazılarının taşınması, ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı nakli mesafeleri ile KGM/2202/K-T ariyet ocağından getirilecek veya depoya kazı nakli mesafesi, yaklaşık maliyetteki mesafelerle uyumlu olmadığı, ayrıca KGM/17.081/K-T/A, OMOLTİ,1, HPERE,1 iş kalemi girdisi olan taş nakli mesafeleri ile ÖZEL-GEODOLGU iş kalemi geoduvar dolgu nakli mesafesinin yaklaşık maliyetteki mesafelerle uyumlu olmadığı, istekliler tarafından söz konusu mesafeler düşürülerek avantaj sağlandığı halde bu mesafeleri tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmadığı, yine Tİ-KAZI iş kalemi girdisi olan 100 m. ye taşıma girdisi ile KGM/2202/K-T 100 m. ye taşıma girdisi bedeli Karayolu Taşıma Katsayısı olan 225 TL olarak hesaplanması gerekirken 100 m. mesafeye taşıma hesabı yapıldığı iddiasının incelenmesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece verilen ariyet ocağı, depo ve taş ocağı yerlerine ilişkin ve temin edeceği malzemelere ilişkin mesafe krokosi sunulduğu, bu krokide işin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile malzemelerin temin edileceği ocak ve kazı boşaltım yerlerine ilişkin mesafe bilgilerine yer verildiği, yapılan nakliye analizlerinde de bu uzaklıkların gözetildiği, ayrıca idarece isteklilere verilen analiz formatlarında anılan nakliye maliyetinin hesaplanması için bir formül veya mesafe değeri belirtilmediğinden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılabileceğinden hareketle anılan isteklinin açıklama istenilen nakliye gidileri için fiyat teklif almak suretiyle açıklama yaptığı, söz konusu fiyat tekliflerinin Tebliğin ilgili maddesi uyarınca gerekli ibareleri taşıdığı ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle imzalandığı, belgelerde bu haliyle mevzuata aykırılık bulunmadığı, ikinci avantajlı teklif sahibi isteklinin de aynı iş kalemleri için mesafe krokosi sunduğu, bu krokide işin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile malzemelerin temin edileceği ocak ve kazı boşaltım yerlerine ilişkin mesafe bilgilerine yer verildiği, yapılan nakliye analizlerinde de bu uzaklıkların gözetildiği, ayrıca idarece isteklilere verilen analiz formatlarında anılan nakliye maliyetinin hesaplanması için bir formül veya mesafe değeri belirtilmemekle birlikte anılan isteklinin açıklama istenilen nakliye gidileri için nakliye formülü kullanmak suretiyle açıklama yaptığı ve açıklamalarda kullanılan K katsayısının Karayolları Genel Müdürlüğü pozlarına göre 225 TL olarak alındığı ve açıklamalarda herhangi bir aykırılık olmamakla birlikte diğer taraftan formülde kullanılan mesafelerde idarenin vermiş olduğu itinererdeki mesafeyle uyumlu teklifte bulunulmadığı, zira, idarenin çalışılacak kesim için 19 km ve taş ocağına kadarki mesafeyi ise 10 km olarak belirlediği, ancak anılan istekli tarafından çalışılacak kesim için 19 km’nin dikkate alındığı, ancak bu kesimin bitimindeki 10 km yerine 6,5 km’nin göz önünde bulundurulmak suretiyle ortalama mesafe hesaplaması yapıldığı, bu durumda KGM/17.081/K-T/A poz nolu ve HPERE,1 poz nolu iş kalemlerinin analizlerindeki taş nakli ve kazıdan başka inşaat malzemesinin nakli kalemlerindeki birim fiyatların idarenin bu girdiler için hesapladığı birim fiyatların altında olduğu ancak söz konusu iş kalemlerindeki mesafeleri tevsik edici herhangi bir belgeye açıklamalar arasında yer verilmediği, bu haliyle ikinci avantajlı teklif sahibi isteklinin söz konusu pozlardaki nakliye mesafelerine yönelik açıklamalarının uygun olmadığı,

Ayrıca her iki isteklinin açıklamalarında Tİ-Kazı ve KGM/2202/K-T iş kalemlerindeki açıklama istenilen “100 m’ye taşıma” girdisi için Karayolu Genel Müdürlüğü’nün 2016 yılı taşıma katsayısı olan 225 TL’nin kullanıldığı ve açıklamalarda bu haliyle bir aykırılık bulunmadığı,

Değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin iddialarının ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin işçilik ücretleri yönüyle yerinde olduğu ve ayrıca ikinci en avantajlı teklif sahibinin nakliye mesafeleri açısından da açıklamalarının uygun olmadığı düşüncesiyle başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Teyda İnşaat Taahhüt Elektromekanik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Burkay İnşaat Madencilik Enerji Mühendislik Turizm Tekstil Taahhüt Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı, YG Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş-Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” şeklinde karar verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan 17.04.2017 tarihli itirazen şikâyet başvuru dilekçesinin incelenmesinden, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan iddianın 15.03.2017 tarihli ve 2017/UY.I-838 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, anılan Kurul kararında söz konusu iddiaların karşılandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olup, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından verilen nihai karar ile uyuşmazlık, idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması ile Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu da ayrıca vurgulanmıştır.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı itiraz, ancak dava açılması suretiyle mümkün olup herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca incelenmesi ve bu başvuru nedeniyle başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınması mümkün bulunmamaktadır.

Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddiaya ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede, başvurunun 01.03.2017 tarihli ve 2017/UH.II-688 sayılı Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddiaya ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi