KİK Kararı: 2017/UY.I-1063

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/018
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 12.04.2017
Karar No : 2017/UY.I-1063

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cesim Kaya İnş. Taah. İşl.,

Kale Mah. Ferah Sok. Ticaret Han No: 26/23 İlkadım/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gerze Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Köşk Mahallesi Atatürk Caddesi 5 57600 Gerze/SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/34330 İhale Kayıt Numaralı “Yaşlılar Evi İnce İnşaat Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gerze Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 14.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yaşlılar Evi İnce İnşaat Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Cesim Kaya İnş. Taah. İşl.nin 09.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.03.2017 tarih ve 17314 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/741 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunda sınır değer altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi gerektiğini ve söz konusu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine açıklanan şartlara uygun olmasının mümkün olmadığını ifade ettikleri, ihalede en düşük teklifi sunan isteklinin yaklaşık maliyet tutarına oranla tenzilatının %44,41 olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.5'inci maddesi uyarınca açıklama sunulmuş ise kamu kurum ve kuruluşlarının rayiç fiyatlarına %25 müteahhit karı eklendiği hiç kar öngörülmemiş ise karsız fiyatların altına düşüldüğü, ayrıca anılan Tebliğ'in 45.1.8'inci maddesi uyarınca sunulan açıklamaların reddedileceği, aynı Tebliğ'in 45.1.9'uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca saatlik asgari ücretin göz önüne alınmamış olabileceği, malzemelerin birim fiyatlarında düşük fiyat teklif edilmiş ise aynı Tebliğ'in 45.1.13'üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca fiyatların piyasa fiyatlarına ve ticaret ve sanayi odalarının fiyatlarına uygun olmadığı, söz konusu EK-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının şartları sağlamasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin a) Adı: Yaşlılar Evi İnce İnşaat Yapım İşi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihalede 8 adet doküman satın alındığı, ihaleye 6 istekli tarafından teklif dosyası sunulduğu ve ihale komisyonunca alınan 16.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararında tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği ve idarece ihaleye ait sınır değer tutarının “493.272,51 TL” olarak hesaplanarak söz konusu tutarın altında teklif sunduğu tespiti yapılan 2 istekliden İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca 5 iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenilmesine karar verildiği,

Bu karar sonrasında söz konusu isteklilere 16.02.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazılar ve eki söz konusu ihale komisyonu kararının gönderildiği ve 01.03.2017 tarihli ihale komisyonunca alınan karar ile anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ihale komisyonunca uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak Yunuslar Yat. Yapı. Den. Tek. İnş. İma. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak Usta İnşaat - Ali Usta’nın belirlendiği görülmüştür.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesabı ekinde yer alan açıklama istenilen iş kalemleri listelerinde, inşaat imalatlarına ilişkin 15 adet iş kaleminin, tesisat imalatlarına ilişkin olarak ise 4 adet iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirlendiği ayrıca 66 adet rayiçten oluşan sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin teklif formlarının piyasa fiyatlarına ve ticaret ve sanayi odalarından alınacak fiyatlardan uygun olmadığı ve Ek-O.5 ve Ek-O.6 formlarının fiyatlara ilişkin şartları sağlamasının mümkün olmadığı yönündeki iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

İsteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanan rayiçlere ilişkin tutarların ve bu tutarların dayanaklarının, fiyat teklifi alınan firmaların ilgili ürünlere yönelik ticari faaliyetlerine göre değişkenlik gösterebileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale işlem dosyası içerisinde idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Usta İnşaat - Ali Usta ‘ya ait olarak gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasında yer analizlere yönelik olarak başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemede;

İdarece düzenlenen açıklama istenilen iş kalemleri listesi içerisinde yer alan iş kalemleri kapsamında düzenlenen analizlerde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiçlerin poz numaralarına yer verildiği,

Ayrıca anılan istekli tarafından sunulan analizlerin ihale dokümanın da yapım şartları birim fiyat tarifleri veya teknik tariflerine yer verilen iş kalemleri olduğu dikkate alındığında söz konusu analizlerin esas alınarak açıklama sunulmuş olmasının ihale dokümanında şartları belirlenen analizlere yönelik açıklama sunulduğu kabulünü gerektireceği ayrıca söz konusu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinin de açıklama kapsamında gösterildiği bununla birlikte açıklama sunulan söz konusu iş kalemlerinin idarece hazırlanan iş kalemlerine ilişkin yapım şartlarına ve diğer teknik kriterlere aykırı olduğuna yönelik bir bilgi ve belgenin anılan açıklama kapsamında bulunmadığı,

İhale işlem dosyası içerisinde idarece ihale üzerinde bırakılan Yunuslar Yat. Yapı. Den. Tek. İnş. İma. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait olarak gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece düzenlenen açıklama istenilen iş kalemleri listesi içerisinde yer alan iş kalemlerine ilişkin açıklamaların sunulduğu ayrıca söz konusu iş kalemlerine ilişkin analizlerin de düzenlendiği ve söz konusu analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiçlere ilişkin poz numaralarına yer verildiği,

Ayrıca anılan istekli tarafından sunulan analizlerin ihale dokümanın da yapım şartları birim fiyat tarifleri veya teknik tariflerine yer verilen iş kalemleri olduğu dikkate alındığında söz konusu analizlerin esas alınarak açıklama sunulmuş olmasının ihale dokümanında şartları belirlenen analizlere yönelik açıklama sunulduğu kabulünü gerektireceği ayrıca söz konusu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinin de açıklama kapsamında gösterildiği bununla birlikte açıklama sunulan söz konusu iş kalemlerinin idarece hazırlanan iş kalemlerine ilişkin yapım şartlarına ve diğer teknik kriterlere aykırı olduğuna yönelik bir bilgi ve belgenin anılan açıklama kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet dilekçesinde 4734 sayılı Kanunun 54’ üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin aşırı düşük açıklamasının hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiada bulunulmadığı, başvuruda analizlerin farklı bir işe ilişkin alınan Kurul kararı neticesinde uygun olmadığı şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında, “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Başvurunun şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddiaların gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmektedir. Bahse konu iddiaların bu hali ile anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmeliğin 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup bu nedenle başvuru sahibinin idareye şikâyet başvurusu üzerine idarece tesis edilen işlemde kamu ihale mevzuatına aykırılı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi