KİK Kararı: 2017/UY.I-1013

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/017
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 05.04.2017
Karar No : 2017/UY.I-1013

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Karşıyaka Mah. Sahabettin Harput Cad. No: 6/3 Karaköprü/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nevşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü,

Ragıp Üner Mah. Nursultan Nazarbayev. Cad. No: 1 50300 NEVŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/343098 İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir 500 Kişilik 2 Kısım Öğrenci Yurdu Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nevşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 26.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nevşehir 500 Kişilik 2 Kısım Öğrenci Yurdu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 13.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.03.2017 tarih ve 13216 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/581 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından İş Ortaklıklarının teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek kendilerinden açıklama istenildiği, sunulan bilgi ve belgelerin idare tarafından incelenmesi neticesinde, 12 adet iş kalemine ait sundukları metrajların idarenin belirlemiş olduğu metrajlarla kıyaslanması sonucunda %10 artış/eksiliş tespit edildiğinin ve bunun makul kabul edilemeyeceğinin bildirildiği, ancak şikâyet konusu metraj çalışmalarıyla ilgili olarak Y.15.014/5B pozuna ait metrajdaki ciddi fazlalığın idarenin yanlış hesaplamasından kaynaklandığı, idare tarafından yapılan bu hatanın şikâyet konusunun seyrini tümden değiştirdiği ve bu hatanın kabul edilemeyeceği, kendileri tarafından yapılan metraj hatalarının esasa etkili olmadığı, idareye sundukları birim fiyatların idarenin miktarlarıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın tekliflerinin altında kalacağı, bunun dışında şikâyet dilekçelerini idareye verdikten sonra idare ile yapılan görüşmede yaklaşık maliyetteki metrajların çoğunun yanlış olduğunun idare tarafından ifade edildiği, aşırı düşük teklif açıklamasına konu 105.628/629 numaralı poza ait miktar ve girdi cinslerini gösteren özel bir analizin verilmediği, bu açıklamaların çoğunun idareye yapılan şikâyet başvurusunda belirtilmemiş olmakla birlikte itirazen şikâyet konularının esas itibariyle aşırı düşük sorgulamasına ilişkin olduğundan, yapılacak inceleme sonucunda idare tarafından belirlenen metrajların çoğunun hatalı olduğunun anlaşılacağı,

2. İdarenin, aşırı düşük teklif açıklamalarını 14 adet iş kalemine ait birim fiyatları malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği için kabul etmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. İdareden ihaleye ait miktarları, birim fiyatları ve tutarları belli olan %80'lik iş kaleminin oluşturan listenin verilmesinin talep edildiği, ancak ihale süreci devam ettiği için idare tarafından bu listenin kendilerine verilmediği, bunun sebebi olarak %80 sıralı iş kalemi listesinin yanlış hesaplanması olduğunun düşünüldüğü, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin sıralı iş kalemleri listesinde yanlışlıklar yapıldığı, özel pozlara ve 2016 yılında birim fiyatları yayımlanamamış olan pozlara ait analizlerin oluşturulmadığı, açıklama istenen iş kalemleri toplamının 77 kalemden az olması gerektiği, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasını oluşturan %80'lik imalat iş kalemlerinin miktarlarının da göz önünde bulundurularak tekrar oluşturulması, analiz düzenlenmesi mümkün olan özel pozlara ve benzer pozlara ait girdi ve miktarları gösteren analizlerin verilmesi, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlere bu düzenlemeler yapıldıktan sonra devam edilmesinin gerektiği,

4. Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş oldukları 10 adet poza ait fiyat teklifi alındığı ve bu fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından onaylandığı, idare tarafından ilgili meslek mensuplarından maliyet/satış tespit tutanaklarıyla ilgili EK-O5/EK-O6 ve tevsik edici belgelerin belirlenen süre içerisinde gönderilmesinin talep edildiği, meslek mensuplarıyla yapılan görüşmede 2 meslek mensubu tarafından kendilerine herhangi bir tebligatın gelmediğinin bildirildiği, diğer 4 meslek mensubunun ise gerekli belgeleri gönderdiği, kamu ihale mevzuatında söz konusu bildirimlerin cevaplarının verilmesi için belirlenen bir sürenin bulunmadığı, diğer 2 meslek mensubuna tekrar tebligat yapılmasının gerektiği, kendi tasarrufları dışında gerçekleşen bir işlem nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu,

5. İdare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken mevzuat hükümlerinin ihlal edildiği, iş kalemlerine ilişkin metrajlarda ciddi hatalar yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Nevşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Nevşehir 500 Kişilik 2 Kısım Öğrenci Yurdu Yapım İşi”nin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 26.10.2016 tarihinde yapılan ihaleye 15 isteklinin katıldığı görülmüştür. 01.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile bütün tekliflerin geçerli olduğuna karar verildiği, geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin 23.121.550,39 TL olarak hesaplandığı ve teklifleri sınır değerin altında kalan MBR Enerji Yapı Sanayi Anonim Şirketi, Servet Alpaslan Mühendislik Anonim Şirketi ve Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, MBR Enerji Yapı Sanayi Anonim Şirketi ve Servet Alpaslan Mühendislik Anonim Şirketinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması vermediği, Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamasının idare tarafından uygun bulunmadığı ve ihalenin Doğan Karataş üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Acerler İnşaat Taahhüt Madencilik Mühendislik Nakliyat ve Sarrafiye Ticaret Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür. Bahse konu kararın 06.02.2017 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesi “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen istekliler veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

16.12.2016 tarihli aşırı düşük teklif talep yazısı ve ekleri ile açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri ve açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat ve tesisat) belirtilerek teklifleri sınır değer altında kalan MBR Enerji Yapı Sanayi Anonim Şirketi, Servet Alpaslan Mühendislik Anonim Şirketi ve Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Bunun akabinde Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının idareye yazdığı 27.12.2016 tarihinde idare kayıtlarına alınan bila tarihli yazıda özel pozlarla ilgili ve geçmiş yıllara ait birim fiyatlar için “2016 birim fiyatlara uyarlanan” girdi cinsleri ve miktarlarını gösteren birim fiyatların belirtilmediği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ile gerekli görülecek bazı iş kalemlerinde nakliye hesaplamalarının yapılabilmesi bakımından idarenin nakliye hesaplarında kullandığı Nevşehir ili için nakliye mesafelerinin gösterildiği krokinin aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için taraflarına verilmesi talep edilmiştir.

İdarenin anılan isteklilere yazdığı 28.12.2016 tarihli ve 5950, 5951, 5952 sayılı yazılarla “…Söz konusu özel pozlara ait analiz formatları yazımız ekinde gönderilmektedir. Diğer açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler tarafınıza verilen Ek-Y.2 formatına uygun olarak kurum ve kuruluşlara ait birim fiyat kitaplarından faydalanılarak hazırlanacaktır.

Aşırı düşük sorgulama için tarafınıza daha önce 12.12.2016 tarih ve E.5651,5652,5653 sayılı yazılarımız ile verilmiş olan sürenin iptali ile bu yazımızın tebliğ tarihinden itibaren on gün süre verilmesi hususunda bilgilerinizi ve gereğini rica ederim…” denilerek başvuru sahibinin talep ettiği hususlara yer vererek açıklama yazısını yenilediği görülmüştür.

MBR Enerji Yapı Sanayi Anonim Şirketi ve Servet Alpaslan Mühendislik Anonim Şirketinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermedikleri, Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise 09.01.2017 tarihinde aşırı düşük açıklamalarını sunduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

12 adet iş kalemine ait sundukları metrajların idarenin belirlemiş olduğu metrajlarla kıyaslanması sonucunda %10 artış/eksiliş tespit edildiğinin ve bunun makul kabul edilemeyeceğinin bildirildiği, ancak şikâyet konusu metraj çalışmalarıyla ilgili olarak Y.15.014/5B pozuna ait metrajdaki ciddi fazlalığın idarenin yanlış hesaplamasından kaynaklandığı, idare tarafından yapılan bu hatanın şikâyet konusunun seyrini tümden değiştirdiği ve bu hatanın kabul edilemeyeceği, kendileri tarafından yapılan metraj hatalarının esasa etkili olmadığı, idareye sundukları birim fiyatların idarenin miktarlarıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın tekliflerinin altında kalacağı iddiasına ilişkin yapılan incelemede, anılan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamaların idarece açıklama istenilen toplam 77 iş kaleminin metraj ve maliyet miktarları arasında yapılan karşılaştırma sonucunda 12 adet iş kaleminin metrajlarında %10’un üzerinde artış/eksiliş olduğu tespit edildiğinden bunun makul kabul edilmeyerek aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı görülmüştür. Adı geçen İş Ortaklığı tarafından yapılan şikâyet üzerine idarece alınan kararda Y.15.014/5B “Makine ile patlayıcı madde kullanmadan her derinlik ve her genişlikte sert kaya kazılması (derin kazı)” pozuna ait miktarın ihale komisyonu kararında sehven yanlış yazıldığı, idare ile anılan İş Ortaklığının metraj farklılığının bu durumdan kaynaklandığı, ancak ÖZEL-M02 “Alüminyum giydirme cephe (yatayda kapaklı, düşeyde silikon sistem) (6 mm temperli+16 mm hava boşluğu +4 +4 mm low-e kaplı lamine cam) ve Y.26.015/003 “Mermer agregalı terrazo karo ile iç mekan döşeme kaplaması yapılması (kırılma yükü şartları (sınıf
2 ) yüzey alanı <= 1100cm2 ebatlarda ve kırılma dayanımı > 2,5 kN, honlu vaya cilalı” iş kalemlerinde anılan İş Ortaklığının %10’un üzerinde metraj eksikliği olduğu belirtilerek şikâyet başvurusu uygun bulunmamıştır.

Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından hesaplanarak aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen 77 iş kalemine ilişkin metrajların bir kısmının idarece hesaplanan metrajlarla aynı olduğu, bir kısmının idarece hesaplanan metrajlardan daha düşük olmakla birlikte oran olarak büyük bir fark oluşturmadığı, sadece iki iş kaleminde “Y.26.015/003 mermer agregalı terrazo karo ile iç mekan döşeme kaplaması yapılması (kırılma yükü şartları (sınıf
2 ) yüzey alanı <= 1100cm2 ebatlarda ve kırılma dayanımı > 2,5 kN, honlu vaya cilalı” (%77 oranında) ve “ÖZEL-M02 Alüminyum giydirme cephe (yatayda kapaklı, düşeyde silikon sistem)(6 mm temperli+16 mm hava boşluğu+4+4 mm low-e kaplı lamine cam” (%11,72) %10’dan fazla metraj eksilişi olduğu, bu 2 iş kaleminde isteklinin kendisine metraj avantajı sağladığı görülse de anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde idarece ve isteklilerce hesaplanan metrajların birbiri ile tam olarak aynı olmasının beklenemeyeceği, makul düzeyde kalmak şartıyla metraj farkları oluşabileceği, isteklinin aşırı düşük teklife ilişkin tüm iş kalemleri (77 adet) göz önünde bulundurulduğunda istekli açısından avantajlı durumun ortadan kalktığı, bazı iş kalemlerinde fazla metraj vermesinden dolayı bu durumun isteklinin teklif sıralaması üzerinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarındaki metraja ilişkin hususların mevzuata uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin şikâyet dilekçelerini idareye verdikten sonra idare ile yapılan görüşmede yaklaşık maliyetteki metrajların çoğunun yanlış olduğunun idare tarafından ifade edildiği, aşırı düşük teklif açıklamasına konu 105.628/629 numaralı poza ait miktar ve girdi cinslerini gösteren özel bir analizin verilmediği, bu açıklamaların çoğunun idareye yapılan şikâyet başvurusunda belirtilmemiş olmakla birlikte itirazen şikâyet konularının esas itibariyle aşırı düşük sorgulamasına ilişkin olduğundan, yapılacak inceleme sonucunda idare tarafından belirlenen metrajların çoğunun hatalı olduğunun anlaşılacağı iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise; “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin yukarıdaki iddiasında yer verilen hususların idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almadığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddialar açısından başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece 16.12.2016 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde 14 adet tesisat iş kalemine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür. Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından bahse konu tesisat iş kalemlerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatların kullanıldığı anlaşılmış olduğundan bu kalemlere ilişkin malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesine gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibinin 14 adet tesisat iş kalemine ilişkin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu anlaşıldığından, bu husustaki iddiaları yerinde görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in aynı maddesinin ikinci fıkrasında “(2) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Başvuru sahibinin şikâyete konu ettiği %80 sıralı iş kalemi listesinin yanlış hesaplandığı ve açıklama istenen iş kalemleri toplamının 77 kalemden az olmasının gerektiği ile ilgili hususun idarenin kendisine EKAP üzerinden tebliğ ettiği aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin 16.12.2016 tarihli ve 29.12.2016 tarihli yazılarının kendisine tebliğ edildiği tarih itibariyle farkına varıldığı/varılması gerektiği, bu hususa ilişkin olarak süresi içerisinde idareye bir şikâyet başvurusunun yapılmadığı anlaşıldığından başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in yukarda belirtilen hükümleri ve açıklamaları gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 29.12.2016 tarihini (ikinci aşırı düşük teklif sorgulama yazısının istekliye tebliğ tarihi) izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 13.02.2017 tarihinde şikâyet başvurusu yaptığı, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince bu iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi esnasında anılan isteklinin sunmuş olduğu fiyat tekliflerini onaylayan 6 adet Serbest Muhasebeci Mali Müşavire (SMMM) gönderilen 17.01.2017 tarihli ve 251, 252, 253, 254, 255 ve 258 sayılı yazılar ile maliyet-satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.5/Ek-O.6) tevsik edici belgeler ile birlikte tebligatın taraflarına ulaşmasından itibaren beş iş günü içerisinde idareye iletilmesinin istenildiği görülmüştür.

İdare tarafından SMMM’lere iadeli taahhütlü olarak gönderilen tebligatların İmam Ufuk Yürekli’ye 23.01.2017, Mahmut Çıtırık’a 20.01.2017, Abidin Aydın Yenisu’ya 25.01.2017, Ömer Faruk Karanfiloğlu’na 20.01.2017 ve Mustafa Kılıç’a 23.01.2017 tarihinde tebliğ edildiği, Necmeddin Genç’e ise “muhatabın belirtilen adresten taşındığı anlaşıldığından tebliğ imkansızlığı nedeniyle çıkış merciine iade edilmiştir.” ibaresiyle tebliğ edilemediği anlaşılmıştır.

Bahse konu yazışmalar neticesinde sadece 1 SMMM’den (Mahmut Çıtırık) süresi içerisinde istenilen belgelerin geldiği, 3 SMMM tarafından (İmam Ufuk Yürekli, Abidin Aydın Yenisu ve Mustafa Kılıç) verilen sürenin bitiminden ve kesinleşen ihale komisyonu kararından sonra belgelerin iletildiği, 1 SMMM’den (Ömer Faruk Karanfiloğlu) ise idarenin şikâyete cevap verdiği tarihe kadar herhangi bir belgenin ulaşmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 2 meslek mensubuna herhangi bir tebligatın gelmediği iddia edilmekle birlikte, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde sadece Necmeddin Genç’e adresinden taşınmış olduğu için tebligatın yapılamadığı görülmüştür. Anılan SMMM’nin adres bilgisinin, başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki fiyat teklifinde “SMMM Necmeddin Genç, Urfa İş Hanı Kat:3 No: 306 Şanlıurfa” şeklinde yer aldığı ve idarece belirtilen bu adrese tebligatın yapıldığı anlaşılmıştır. Bu haliyle idarece tebligatın yapılması konusunda İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerde yer alan bilgilere göre işlem tesis edildiği ve anılan adreste bir değişiklik olduğunda bu konuda idarenin bilgilendirilmesi hususunun İş Ortaklığının sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından bir diğer meslek mensubuna da tebligatın yapılamadığı belirtilmiş olmakla birlikte, idare tarafından gönderilen belgelerden sadece Necmeddin Genç’e tebligatın yapılamadığı, ancak diğer tüm SMMM’lere tebligatın yapıldığı, idareye hiç cevap vermeyen SMMM Ömer Faruk Karanfiloğlu’nun bizzat kendisine tebligatın yapıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerini imzalayan SMMM’lerden istenilen bilgi ve belgelere ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat açıklamasına uygun olarak makul bir süre verildiği görülmüş olup, anılan SMMM’lerden belirlenen süre içerisinde gerekli cevabın verilmediği anlaşıldığından idarece bu husus nedeniyle başvuru sahibi İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2 SMMM’ye tekrar tebligat yapılması gerektiği hususuna ilişkin olarak yapılan incelemede; yukarıda da vurgulandığı gibi, sadece 1 SMMM’ye (Necmeddin Genç) tebligatın yapılmadığı görülmüştür. Bizzat kendisine tebligat yapıldığı halde cevap vermeyen 1 SMMM (Ömer Faruk Karanfiloğlu) bulunduğundan ve söz konusu SMMM’ye idarenin yazısının 20.01.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, idarenin şikayete cevap yazısının düzenlendiği tarihe kadar dahi cevap vermediği anlaşıldığından, kendisine tebligat yapılamayan SMMM’ye idarece yeniden tebligat yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in aynı maddesinin ikinci fıkrasında “(2) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Başvuru sahibinin şikâyete konu ettiği yaklaşık maliyet hesaplanırken mevzuat hükümlerinin ihlal edildiği, iş kalemlerine ilişkin metrajlarda ciddi hatalar yapıldığı ile ilgili hususun aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin ikinci yazının tebliğ tarihi olan 29.12.2016 tarihi itibariyle farkına varıldığı/varılması gerektiği, bu hususa ilişkin olarak süresi içerisinde idareye bir şikâyet başvurusunun yapılmadığı anlaşıldığından başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in yukarda belirtilen hükümleri ve açıklamaları gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 29.12.2016 tarihini (aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin ikinci yazının tebliğ tarihi) izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 13.02.2017 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince bu iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi