KİK Kararı: 2017/UM.III-2284 (22 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/041
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 22.08.2017
Karar No : 2017/UM.III-2284

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Yapısan Park Çocuk Oyun Parkı İmalatı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Organize Sanayi Bölgesi 7. Cad. No: 20 Pancar İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karabağlar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

Aydın Mahallesi 4274 Sokak No: 42 Karabağlar/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/260694 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemiz Sınırlarında Müdürlüğümüz Sorumluluğunda Bulunan Parklarda Kullanılmak Üzere Çocuk Oyun Grubu ve Spor Aletleri Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karabağlar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 30.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemiz Sınırlarında Müdürlüğümüz Sorumluluğunda Bulunan Parklarda Kullanılmak Üzere Çocuk Oyun Grubu ve Spor Aletleri Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yapısan Park Çocuk Oyun Parkı İmalatı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.07.2017 tarih ve 42637 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1882 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin, sundukları numunelerin ihale konusu işe ait Teknik Şartname’de yer alan çatı yüksekliğinin platform yüzeyinden itibaren ölçüldüğünde 1800 mm olması ve açık spiral kaydıraklar için serbest boşluğun yüksekliğinin asgari 1000 mm olması gerektiği düzenlemelerine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu işlemin mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

Bahse konu ölçümün ürünün kenarından yapıldığı, oysaki bu ölçümün çocuklar tarafından kullanılan bölümden yani platformun içinden ölçülmesi gerektiği, çatının kenarından ölçüm yapıldığında tespit edilecek yükseklik ile çocukların yer alacağı kısmın (yani TSE standardının amacına uygun şekilde tespit edilecek) yüksekliğinin farklı olacağı, dolayısıyla ölçümün bahsedilen kısımdan yapılması durumunda sundukların ürünlerin anılan Şartname düzenlemesini karşıladığının görüleceği, idare tarafından spiral kaydırağın düşme yüksekliğinin de yanlış başlangıçtan alındığı, standartlara göre alınması öngörülen yerden ölçü alınmadığı, ortalama değer belirtilmesinin hatalı olduğu, ayrıca numune değerlendirmesini yapan iki üyenin de alıma konu mallar üzerine deneyim sahibi ve uzman olmadığı, ihale üzerine bırakılan isteklinin numunelerinin taraflarına verilmediği, saydamlık ve eşitlik ilkelerine uygun hareket edilmediği, bu nedenle numune değerlendirilmesinin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığının incelenmesi ve ihale üzerine bırakılan isteklinin numune örnekleri değerlendirme tutanakların istenilmesi, özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili bilgi kapsamında ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerden gerek kendilerinden gerekse ihale üzerine bırakılan isteklinin numunelerindeki ölçümler bakımından görüş alınması gerektiği, ihalede TSE standartlarının yok sayıldığı, bu standartlar ile uyuşmayan ölçümler yapıldığı, diğer isteklinin numunelerinin değerlendirilmesinin şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmediği, numunelerin ihale tarihinden bir gün önceden istenilmesi ve değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı, bu sayede isteklilere fiyat teklifi belirleme özgürlüğü tanındığı, ihalede rekabetin engellediği, ihale konusu malların niteliği nazara alındığında, malzeme, üretim, işçilik, nakliye gibi maliyet kalemleri itibarıyla son derece zahmetli olduğu, bu nedenle ihale konusu mallar için numune istenmesinin dâhi rekabet, fırsat eşitliği ve saydamlık kriterlerine aykırı olduğu, yine ihalede tek geçerli teklif kalması hususunun ihalede rekabet koşullarının oluşmadığına işaret ettiği,

2. Bahse konu ihaleye numune sunan diğer iki istekliye ait numunelerin aynı kamyonla getirildiği, rekabet şartının yerine getirilmesi amacıyla göstermelik bir numune sunumunun yapıldığı, ihalenin Polfisan Kent Mobilyaları San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerine bırakılması için koşulların oluşturulduğu, öte yandan Şehr-i Park Metal Plastik Mobilya İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfında bazı belgelerin sunulmadığı, adı geçen isteklilerin yetkililerinin de aynı araçtan indiği, yine ihale üzerine bırakılan Polfisan Kent Mobilyaları San. Tic. Ltd. Şti.nin benzer ihalelerde de internet adresinde yer alan ürünlere eşdeğer olarak ilanın ve dokümanın düzenlenmesi gibi hususlar dikkate alındığında, bu işlemlerin ihaleye fesat karıştırma niteliğinde olduğu, öte yandan ihale üzerine bırakılan isteklinin teklif bedelinin kendi teklif bedellerine göre yüksek olmasının kamu zararına sebebiyet verdiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: Belediyemiz Sınırlarında Müdürlüğümüz Sorumluluğunda Bulunan Parklarda Kullanılmak Üzere Çocuk Oyun Grubu Ve Spor Aletleri Alım İşi

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü:

Belediyemiz sınırlarında Müdürlüğümüz sorumluluğunda bulunan parklarda kullanılmak üzere: Çocuk oyun grubu ve spor aletleri alım işi 1.KISIM 21 KALEM 2.KISIM 4 KALEM TOPLAM 25 KALEM

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: Karabağlar Belediyesi Park Ve Bahçeler Müdürlüğü Gediz Asfalt Şantiyesi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

19.2.1. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

Kısımlara Teklif Verilebileceği Gibi Tamamına da Teklif Verilebilecektir” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre başvuruya konu ihalenin adının “Parklarda Kullanılmak Üzere Çocuk Oyun Grubu ve Spor Aletleri Alımı” olduğu, söz konusu ihale sonucunda ihale üzerine bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmıştır. Ayrıca bu ihale kapsamında kısmi teklif verilmesine imkân tanınmış olup başvuru sahibi tarafından yapılan başvurunun ihalenin “Çocuk Oyun Grubu” başlıklı 1’inci kısmına yönelik olduğu görülmüştür.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde başvuruya konu ihalenin “Çocuk Oyun Grubu” başlıklı 1’inci kısmına ilişkin süreci özetle şöyledir:

30.06.2017 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin söz konusu kısmına 3 istekli tarafından teklif verildiği, Şehr-i Park Metal Plastik Mobilya İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin İdari Şartname gereğince ihaleye katılabilmek için gerekli belgeler ile yeterlik kriterleri başlıklı maddesi uyarınca sunması gereken belgelerin bazılarının sunulmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi Yapısan Park Çocuk Oyun Parkı İmalatı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, numunelerinin Teknik Şartname’ye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin söz konusu kısmının Polfisan Kent Mobilyaları İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiası temelde, ihale komisyonu tarafından yapılan numune değerlendirmesi işlemi ve bu işlem neticesinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığına ilişkindir.

Öte yandan, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye dışı bırakılma gerekçesi 06.07.2017 onay tarihli ihale komisyonu kararında “.İdari Şartnamenin 7.5.6. maddesi “İstekli: oyun grubu Model 1- Model 2- Model 3- Model 4 - Model 5 - Model 6.1- Spor aleti uzay yürüyüşü 2-Spor aleti step-twist 3 Spor aleti kol çalıştırma 4- Spor aleti mekik ve şınav aleti ve Model 2 İp Tırmanmalı ikiz salıncaktan 1’er adet numuneyi ihale tarihinden {Bir) gün önce mesai bitimine kadar idarenin göstereceği alana geçici montajını yaparak İhale komisyon üyeleri tarafından numunelerin şartnameye uygunluk açısından değerlendirilip Komisyon tarafından düzenlenen belgeyi teklif zarfında sunacaktır. Numune getirmeyen, numuneleri teknik şartnameye uygun olmayan ve ihale komisyonundan aldığı belgeyi teklif zarfında sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. İhale üzerinde kalan isteklinin ihaleden önce kurulan numune ile sözleşme sonrasında teslim edilen oyun gruplarında farklılık olduğu takdirde, sözleşme tek taraflı fesih edilir ve teminat gelir kaydedilir." denilmekledir. Ancak teklif zarfında sunulan Uzman üyeler tarafından kurulum sırasında düzenlenen Numune Komisyon Karar Tutanağına göre "Model 2. Model 4 ve Model 5 Oyun Gruplarının teknik şartnamede polietilen çatılar kısmında: (Çatıların saçak alı kenarı ile platform arasında enaz 1.800 mm. Açıklık bulunmalıdır.) denilmiştir. Montajı yapılan o\un gruplarının yüksekliği tarafımızca ölçülme yapılmış olup: Model 2. Model 4 ve Model 5‘e ait oyun grubu çatı yükseklikleri 1.400 mm. olarak tespit edilmiştir. Ayrıca Model 1 ve Model 2 Spiral kaydıraklarda serbest boşluk kayılan bölüm merkezinden taşıyıcı konstrüksiyona mesafesi ölçümü yapıldığından 800-900 mm. aralığında olduğu ve bu nedenlerle bahsi geçen numunelerin Teknik Şartnameye uygun olmadığı tespit edilmiştir ...” şeklinde belirtilmiştir.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin mevzuat hükümleri şöyledir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 12’nci maddesinde “İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar; işin özelliğine göre, 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde “… İstekli; oyun grubu Model 1- Model 2- Model 3- Model 4 - Model 5 - Model 6,1- Spor aleti uzay yürüyüşü 2-Spor aleti step-twist 3 Spor aleti kol çalıştırma 4- Spor aleti mekik ve şınav aleti ve Model 2 İp Tırmanmalı İkiz salıncaktan 1’er adet numuneyi ihale tarihinden 1(Bir) gün önce mesai bitimine kadar idarenin göstereceği alana geçici montajını yaparak İhale komisyon üyeleri tarafından numunelerin şartnameye uygunluk açısından değerlendirilip Komisyon tarafından düzenlenen belgeyi teklif zarfında sunacaktır. Numune getirmeyen, numuneleri teknik şartnameye uygun olmayan ve ihale komisyonundan aldığı belgeyi teklif zarfında sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. İhale üzerinde kalan isteklinin ihaleden önce kurulan numune ile sözleşme sonrasında teslim edilen oyun gruplarında farklılık olduğu takdirde, sözleşme tek taraflı fesih edilir ve teminat gelir kaydedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin Polietilen Çatılar” başlıklı kısmında “Çatıların saçak alt kenarı ile platform arasında en az 1800mm açıklık bulunmalıdır” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Spiral Kaydırak” başlıklı kısmında “Açık spiral kaydıraklar için serbest boşluğun yüksekliği asgarî 100 cm olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri belirleyen 5’inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun’a göre yapılan ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan, anılan Kanun kapsamında isteklilerin teklif mektubu ve geçici teminat dahil, istenilen bütün belgeleri bir zarfa koymak suretiyle, ihale saatine kadar tekliflerini vermeleri öngörülmüştür. Yine isteklilerin ve tekliflerin yeterliğinin değerlendirilmesi bir süreci gerektireceğinden ayrıntılı incelemelerin herkesin huzurunda değil, sadece ihale komisyonunca yapılması uygulaması olduğundan, bu tespitlerin dışında, tekliflerin reddi veya kabulü, belgelerin düzeltilmesi veya tamamlanması gibi başka herhangi bir işlem yapılmadan oturumun kapatılması esası getirilmiştir. Ayrıca, tekliflerin 36’ncı maddede belirtildiği şekilde açılarak oturumun kapatılmasından hemen sonra, ihale komisyonunun teklifleri incelemeye başlayacağı, değerlendirme aşamasında öncelikle, belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre belirlenen isteklilerin tekliflerinin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır. Daha sonra usulüne uygun teklif veren isteklilerin yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığına ilişkin ayrıntılı değerlendirme yapılması öngörülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik Edilecek Malların Numuneleri, Katalogları, Fotoğrafları” başlıklı 41’inci maddesinde yer alan “İdarelerce gerek görüldüğü takdirde, teklif edilen malın ihale dokümanında belirlenen şartlara uygunluğunu teyit etmek amacıyla numunelerinin, ayrıntılı teknik bilgilerinin yer aldığı kataloglarının verilmesi istenilebilir” hükmü uyarınca, ihale komisyonuna teklif edilen malzemenin ihale dokümanındaki şartlara uygunluğunun anlaşılabilmesi için ihale komisyonuna isteklilerden numune istemek suretiyle değerlendirme yapılması ve bu değerlendirme sonucunda karar verilmesi imkânı tanınmıştır.

Bu hususlar çerçevesinde, söz konusu düzenlemelere bakıldığında, idare tarafından teklif edilen malın Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune istenildiği görülmüştür. Ancak söz konusu numunelerin ihale tarihinden bir gün önce mesai bitimine kadar idarenin göstereceği alana geçici montajının yapılacağı ve ihale komisyonu üyeleri tarafından numunelerin Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğunun değerlendirileceği belirtilmiş olup bahsi geçen bu değerlendirmeye ilişkin düzenlenen tutanağın istekli olabileceklere verileceği ve bu tutanağın da istekliler tarafından teklif zarfı kapsamında sunmaları gerektiği düzenlenmiştir. Ayrıca numune getirmeyen, numuneleri teknik şartnameye uygun olmayan ve ihale komisyonundan aldığı belgeyi teklif zarfında sunmayan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılacağı açıkça ortaya koyulmuştur.

Başvuru sahibi tarafından sunulan numunelere ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonunda yer alan uzman üyeler tarafından 29.06.2017 tarihinde (ihale tarihinden bir gün önce) imza altına alınan tutanağın hazırlandığı görülmüştür. Bahse konu tutanakta anılan istekli tarafından teklif edilen ürünün Teknik Şartname’nin “Polietilen Çatılar” başlıklı ve “Spiral Kaydırak” başlıklı kısmında yer alan düzenlemeye uygun olmadığı tespiti yapılmıştır.

İdarelerce mal alımı ihalelerinde; “yeterlik değerlendirmesine” esas teşkil etmek üzere isteklilerden teklif ettikleri ürünlere ilişkin olarak numune sunmalarının istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak idare tarafından bu noktada yapılması gereken işlem Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğu numune değerlendirmesine dayalı olarak gerçekleştirilen mal alımı ihalelerinde, numunelerin teklif ile birlikte alınmasının sağlanacağı ve ihale dokümanında hangi esas ve usuller dâhilinde değerlendirileceğine ilişkin “objektif” değerlendirme kriterlerine yer verilmesidir. Öte yandan, bu aşamada yapılacak değerlendirmeye ilişkin olarak idarelerin takdir ve sorumluluğunun bulunduğu düşünülse bile, söz konusu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu yetkinin kanuna ve kamu yararına uygun olarak kullanılması gerektiğinin kabulü gerekmektedir.

Bu çerçevede somut olaya bakıldığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince, ihale komisyonu tarafından değerlendirmeye tabi tutulacak teklife ilişkin tüm unsurların teklif zarfı ile birlikte verilmesi gerektiği dikkate alındığında, idarece teklif edilen malın Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla istenilen numunenin ihale tarihinden bir gün önce istenmesinin, teklifin bir unsuru olan numunelerin, tekliflerden ayrı olarak teslim edilmesine imkân tanımaktadır ki bu durumun mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yine anılan Kanun maddesine göre, tekliflerin ihale saatine kadar verilmesine olanak tanındığı, ancak mevcut düzenlemenin teklif verme süresinin de kısaltılmasına, dolayısıyla rekabetin daraltılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Şöyle ki; yapılan düzenlemenin numunelerin teslim edilmesi ve Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğuna ilişkin ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda hazırlanan tutanağın teklif zarfına eklenilmesinden sonra sunulmasının istenilmesi nedeniyle, tekliflerin ihale günü veya ihale tarihinden bir önceki gün verilebilmesine imkân tanıdığı, yani tekliflerin bu günlerden önce idareye sunulması imkânının ortadan kaldırıldığı dikkate alındığında bu yönden de söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, alıma konu malın Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğuna ilişkin istenilen numunelerin ihale tarihinden bir gün önce istenilmesi ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda hazırlanan tutanağın teklif zarfında sunulması gerektiği yönündeki düzenlemenin objektif bir düzenlemeyi işaret etmediği sonucuna varılmıştır.

Bu hususlar kapsamında, her ne kadar ihale dokümanında yer alan numune değerlendirmesine yönelik olarak süresi içerisinde ve usulüne uygun bir başvuruda bulunulmadığından ihale dokümanı kesinleşmiş olsa da mevcut dokümanda yer alan idarece teklif edilen malın Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla ihale tarihinden bir gün önce numene istenilmesi, değerlendirmenin de aynı gün yapılmak suretiyle tutanağa bağlanması ve bu tutanağın da teklif zarfında sunulması gerektiği yönündeki düzenlemenin ihaleye katılımı engellediği, öte yandan teklif verme süresinin de kısaltılmasına sebebiyet verdiği, ayrıca anılan Kanun’un 36 ve 37’nci maddelerinde yer alan hükümler göz önüne alındığında; idarece tekliflerin olması gerekenden farklı bir sıralama ile değerlendirildiği, bir başka deyişle zarfları açıldıktan sonra teklifleri uygun bulunan isteklilerin öncelikle tespit edilmesi ve akabinde uygun teklif sunduğu tespit edilen isteklilerin verdiği numunelerin değerlendirmeye tabi tutulması gereğine uyulmadığı, yani ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirmesine ihale tarihinden önce başlanıldığı, bu durumun da ihale tarihinden önce teklifi değerlendirmeye alınacak veya değerlendirme dışı bırakılacakların ihaleden bir gün önce belirlenmiş olmasına sebebiyet vereceği, bu durumdan da ilgililerin haberdar olabileceği, dolayısıyla söz konusu durumun ihalenin sonucuna etkili olabileceği anlaşıldığından, anılan düzenlemenin amacına uygunluk taşımadığı ve objektiflikten uzak nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan bilgiler ışığında, her ne kadar ihale dokümanı kesinleşmiş olmakla birlikte İdari Şartname’de yer alan numune değerlendirmesine yönelik maddenin, ihalede rekabetin daraltılmasına neden olduğu, ayrıca ihale tarihinden önce teklifi değerlendirmeye alınacak veya değerlendirme dışı bırakılacak isteklilerin ihaleden bir gün önce belirlenmiş olmasına sebebiyet vereceği ve bu durumdan da ilgililerin haberdar olabileceği dikkate alındığında, bahsi geçen hususun ihalenin sonucuna etkili olabileceği, yani söz konusu düzenleme ile isteklilerin kamu ihalelerine özgürce katılmaları ve karar alabilmelerine imkân tanıyacak bir ortamının oluşturulmadığı, yine bu düzenlemenin ihaleden 1 gün önce teklif değerlendirmesini zorunlu kıldığı, bu nedenle tekliflerin mukayese edilmesi ve eşit koşullar altında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet” ilkesinin zedelenmesine neden olacağı ve anılan Kanun maddelerine de açıkça aykırı olduğu anlaşıldığından ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmının iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri sayılmış olup, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırma görevi bunlardan biri olarak belirtilmiştir.

Kuruma yapılan başvurular üzerine Kurum tarafından idarelerden ihale işlem dosyası istenildiği ve ihale işlem dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre inceleme yapıldığı, bu bağlamda ihaleye fesat karıştırıldığı iddiasına ilişkin ihale işlem dosyasında herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edilen hususta somut bir belgenin de ortaya konulmadığı görülmüştür.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde yer alan “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. …” şeklindeki hükme göre anılan Kanunda belirtildiği şekilde yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılması esası getirilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu bağlamda ihalenin anılan Kanun’un 37 ve 38’inci maddesine göre yapılan inceleme sonucunda teklifi geçerli kabul edilen isteklilerin teklifleri dikkate alınarak sonuçlandırılması gerektiği, dolayısıyla başvuru sahibinin teklif fiyatı ile ihale üzerine bırakılan isteklinin teklif fiyatı arasındaki farktan yola çıkılarak “kamu zararı oluşacağı” sonucuna ulaşılamayacağı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1’inci kısmının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi