KİK Kararı: 2017/UM.III-2209 (9 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/039
Gündem No : 98
Karar Tarihi : 09.08.2017
Karar No : 2017/UM.III-2209

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Federal Elektrik Yatırım ve Ticaret A.Ş.,

I.O.S.B. 1. Yol No: 25 Hanlı Arifiye/SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.,

Kazım Karabekir Caddesi No: 4 34060 Eyüp/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/160102 İhale Kayıt Numaralı “2017 Yılı Doğalgaz Sayacı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. tarafından 23.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017 Yılı Doğalgaz Sayacı” ihalesine ilişkin olarak Federal Elektrik Yatırım ve Ticaret A.Ş.nin 03.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.07.2017 tarih ve 39989 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1789 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin 24 ve 30’uncu kısımlarına yönelik en düşük tutarda teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından belge kontrol sürecinde herhangi bir belge eksikliği tespit edilmediği halde 23.06.2017 tarihinde kendilerine EKAP üzerinden tebliğ edilen komisyon kararına göre, teklif dosyalarında sunulan 2004/22/AT (Ml-002) tip onay belgesinin Türkçe tercümesinin sunulmadığı ve TS 5910 EN 1359/199 standardına uygunluk belgesine ait test raporlarının eksik olarak sunulduğu gerekçelerine yer verilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin anılan kısımlarının Kale Kalıp Makine ve Kalıp San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, tekliflerinin değerlendirmeye alınmasına yönelik idareye yapılan şikayet başvurusunun 07.07.2017 tarihinde idare tarafından reddedildiği, idarenin ret kararında 2011 yılındaki yasaklılıklarıyla ilgili değerlendirmelerin bulunduğu, aşağıda belirtilen gerekçelerden dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği,

- Teklif dosyalarında sunmuş oldukları 2004/22/AT (Ml-002) tip onay belgesinin Türkçe tercümesinin sunulmamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı, şimdiye kadar idarenin yapmış olduğu ihalelere söz konusu belgenin tercümesi olmadan katıldıkları ve bu gerekçeden dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, teklif dosyalarında onay belgesinin Türkçe tercümesinin olmamasının değerlendirme dışı bırakılmalarına gerekçe olamayacağı, 11 sayfadan oluşan söz konusu belgenin 5 sayfasının fotoğraf ve teknik resimlerden oluştuğu, bu 5 sayfanın bir kısmı Türkçe bir kısmı İngilizce olduğundan bu belgenin tercüme edilmeye gerek bulunmadığı, belgenin 1 sayfasının ise tercüme edilmesine gerek bulunmayan ve uluslararası geçerliği bulunan sayacın teknik özelliklerinin ifade edildiği ölçü birimlerinden oluştuğu, belgenin kalan 5 sayfasında ise üretici firma ve belgelendirme kuruluşunun bilgileri ile sayacın standart özellik bilgilerinin yer aldığı, belgede yazılı olan bilgilerin İngilizce bilmeyen bir kişi tarafından kolaylıkla anlaşılabileceği, söz konusu tip onay belgesinin tercüme edilmesine ihtiyaç duyulmayan orijinal bir belge olduğu, belgenin orijinalliği neticesinde tercüme edilmesi ile edilmemesi arasında anlaşılması ve değerlendirilmesi yönünden hiçbir fark bulunmayan belgelerden olduğu, idarenin yapmış olduğu önceki ihalelerde aynı onay belgesinin iki farklı şekilde de tercümeli ve tercümesiz şekliyle sunulduğu, onay belgesinin tercümesiz şekliyle sunulduğu durumda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, onay belgesinin tercümeli şekliyle sunulduğu ihalenin mevcut olmasından dolayı idarede bu belgenin tercümesinin bulunduğu, idareye daha önceden verilmiş olan belgelerle şimdiki belgeler arasında güncelleme dışında herhangi bir farklılığın bulunmadığı, güncellemelerin ise ürün üretimindeki tedarikçilerde meydana gelen değişikliklerle ilgili olduğu, ürünün ölçüm metrolojisine ve özelliklerinde herhangi bir değişikliğin olmadığı, bu gerekçelerle onay belgesinin tercümesi sunulmadığı gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği,

- Teklif dosyalarında G4 sayaçlarla ilgili TSE uygunluk belgesi, 25.02.2013 tarihli ve 14.10.02/2013-0063 sayılı TSE raporu ve 16.03.2013 tarihli ve GS-503 sayılı SASTEK raporu sunulduğu, sunulan bu raporlar ana raporlar olduğundan söz konusu raporların sunulmasının yeterli olduğu, idarenin tekliflerini değerlendirme dışı bırakma gerekçesinde yer verdiği, 11.10.2012 tarihli 14.10.02/2012-605 sayılı raporun ise tali bir rapor olduğu, bu raporun ve sonucunun ana raporda zikredilerek rapor neticesinin uygun ve olumlu olduğunun belirtildiği, ana raporda sonucu olumlu olarak belirtilen alt raporların belgelendirme prosedürü olarak kurumlara tekrar sunulmasına gerek bulunmadığı, aksi halde idarenin her zaman ara bir aşamayla ilgili belge eksikliğini ileri sürerek dilediği isteklileri ihale dışı bırakabileceği, eksik olduğu beyan edilen raporun üründe kullanılan diyafram malzemesinin 3’üncü alternatif diyafram tedarikçisinin (Effbe) raporu olduğu, bu raporun ihracat hedeflerini artırmak maksatlı alındığı, idarenin belge eksikliğini ifade etmesi belgelendirme kuruluşunun vermiş olduğu rapora güvenilmediği sonucunu doğurduğu, bu durumun neticesinde ise tüm test ve belgelendirmeleri idarenin kendisinin yapması ve tekrarlatması gibi kabul edilmez bir durumun ortaya çıkacağı, belgelendirme sürecinin 8 ay sürdüğü göz önüne alınırsa durumun vahametinin daha iyi anlaşılacağı, teklif dosyasında sunmuş oldukları belgelerin daha nitelikli ve kapsamlı belgeler olduğu, üniversite mezunu olduğunu diplomasıyla ispat eden kişiden ilkokul diploması istenilmesi halinde ilkokul diplomasını sunulmamasının bu kişinin ilkokul diploması olmayacağı anlamına gelmeyeceği veya bu diplomayı geçersiz kılmayacağı, kaldı ki A628-9 Diyaframlı Teknik Şartnamesi incelendiğinde kullanılabilecek diyafram markalarının Syrex/SMI/Effbe/Helsacomp/Metflex olarak belirtildiği, söz konusu Şartname’de kendi onayladığı diyafram markası ile ilgili test raporunu gerekçe göstererek tekliflerinin değerlendirme bırakılmasının kabul edilebilir bir gerekçesinin olmadığı,

- İhale komisyonu tarafından ihalenin ilk oturumunda sundukları belgelerin kontrol edildiği ancak komisyon tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerde herhangi bir eksiklik tespit edilmediği, ihale komisyonu tarafından İdari Şartname’nin 31.1’inci maddesi uyarınca teklif dosyalarında herhangi bir eksiklik tespit edilmesi halinde teklif fiyatları açıklanmadan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ancak ihalenin ilk oturumunda ihale komisyonu tarafından eksik belge tespit edilmediğinden ve ilk oturumda belge eksikliği olmadığı beyan edildiğinden İdari Şartname’nin 31.2 ile 31.3’üncü maddeleri gereğince eksik görülen hususlarla ilgili taraflarından bilgi eksikliğine yönelik açıklama istenilmesi gerektiği, idarenin eksik gördüğü hususların sadece bilgi eksikliği olarak görülebilecek hususlar olduğu, ancak kendilerinden bilgi eksikliğine yönelik herhangi bir açıklama istenilmeden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ihale dokümanına ve ihale mevzuatına aykırı olduğu, bu konuyla ilgili emsal mahkeme kararlarının bulunduğu, söz konusu mahkeme kararları değerlendirildiğinde ihale dosyasındaki bilgi eksikliği tamamlatılabileceğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği, hatta açıklama istenilen tarihten sonra düzenlenen belgeler ile açıklamasını yapanların dahi tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı, ayrıca idareye önceden katıldıkları ihalelerden dolayı ürünle ilgili belge ve raporların verildiği, hatta imalat yeterlik belgesinin alındığı, onaylı tedarikçi listesine girildiği, belgelerde anlaşılmayan bir nokta olması durumunda idare tarafından bilgi istenilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu eksikliklerin belge eksikliği değil bilgi eksikliği olduğundan İdari Şartname’nin 31.2. ile 31.3’üncü maddeleri uyarınca kendilerinden açıklama istenilmeden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu, diğer taraftan ihale komisyonu kararıyla itirazen şikâyete konu kısımları üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının kendi teklif tutarından 825.000,00 TL daha fazla olduğu, idare tarafından kamu yararı gözetilmeden karar verildiği, bilgi eksikliklerinin giderilerek kamu yararının gözetilmesi durumu bu durumda işletilmeyecekse hangi durumda işletileceğinin anlaşılamadığı, kamu ihtiyacının en uygun teklifle giderilmesi yönündeki taleplerinin idare tarafından reddedildiği, kamu yararı gözetilerek ya ihalenin kendilerine verilmesi ya da ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihaleye katılan isteklilerden Natek Enerji Ekipmanları Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin teşekkür mektubu, kalan 6 istekli tarafından teklif mektubu sunulduğu, teklif sunan isteklilerden;

-FPS Endüstri Mühendislik San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu teklif dosyasında 2004/22/AT (MI-002) tip onay belgesi ile TS EN 12480 ve TS5477 EN 12261 uygunluk belgesinin Türkçe tercümesi bulunmadığından,

-Metriks Gaz ve Su Armatürleri Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında iş bitirme belgesi olarak sunulan sözleşme, bedel içermediğinden,

-Başvuru sahibi Federal Elektrik Yatırım ve Tic. A.Ş.nin teklif dosyasında sunmuş olduğu 2004/22/AT (Ml-002) tip onay belgesinin Türkçe tercümesi sunulmadığından ve TS 5910 EN 1359/199 standardı uygunluk belgesine ait test raporları eksik sunulduğundan (11.10.2012 tarihli ve 14.10.02/2012-605 sayılı TS muayene deney raporunun bulunmadığından) dolayı anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin ihalenin 24 ve 30’uncu kısımlarına teklif verdiği, ihalenin anılan kısımlarının Kale Kalıp Makine ve Kalıp San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Elsel Gaz Armatürleri San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinin beşinci fıkrasında “…(5) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.3.2. Tüm sayaç tipleri için: Onaylanmış bir kuruluştan alınmış 2004/22/AT (MI-002) ölçü aletleri yönetmeliğine göre tip onay belgesi (01.01.2009 tarihinden önce alınmış AT tip onayları, belge üzerinde belirtilen süre sonuna kadar geçerlidir, ancak her halükarda bu süre 29.10.2016 tarihini geçemez.)

G4 ve G6 tip sayaçlar için: TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesi ve belge kapsamındaki testlerin raporları…

Not: Daha önceden test raporlarını ibraz etmiş ve İGDAŞ'tan uygunluk almış olan firmaların eğer herhangi bir değişiklik yoksa test raporlarını tekrar sunmalarına gerek yoktur. İhalede Uygunluk Belgelerine ibraz etmeleri gerekmektedir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin belgelerin sunuluş şeklinin düzenlendiği 7.7’nci maddesinde “…7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:

7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde “7.9.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer doküman Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayet başvurusuna konu olan ve İdari Şartname’nin 7.5.3.2’nci maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerine bakıldığında, ihalede yer alan bütün kısımlardaki tüm sayaç tipleri için onaylanmış bir kuruluştan alınan 2004/22/AT (MI-002) ölçü aletleri yönetmeliğine göre tip onay belgesinin sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, G4 ve G6 tip sayaçlara teklif veren istekliler için TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesinin ve bu belge kapsamındaki test raporlarının da sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ayrıca idareye daha önceden test raporlarını ibraz edip idare tarafından uygun bulunan isteklilerin sunmuş olduğu test raporlarında herhangi bir değişiklik yoksa bu belgelerin tekrar sunulmasına gerek bulunmadığının düzenlendiği,

İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesindeki düzenlemelerden ise ihaleye katılan isteklilerin sunacakları teklifi oluşturan tüm belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olması gerektiğinin düzenlendiği, başka dilde sunulan belgelerin sunulması halinde bu belgelerin Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte sunulması halinde geçerli belge olarak kabul edileceği, aksi halde bu belgelerin kabul edilmeyeceği, teklifin veya belgenin yorumlanmasında tercüme belgenin esas alınacağı ve tercümelerin yapılması ve tasdikiyle ilgili maddedeki düzenlemelerin esas alınacağı,

Belgelerin sunuluş şekliyle ilgili yukarıda yer verilen Yönetmelik’in 29’uncu maddesindeki hükümlerden ve İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesindeki düzenlemelerden ise, başvuru sahibi gibi yerli istekli konumunda olan istekliler tarafından teklif dosyalarında Türkçe olmayan belgelerin sunulması durumunda sunulan bu belgelerin tercümelerinin nasıl yapılması ve nasıl onaylanması gerektiğine dair hüküm ve düzenlemelerin bulunduğu görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede 2004/22/AT (MI-002) ölçü aletleri yönetmeliğine göre hazırlanmış tip onay belgesi dahil tüm yeterlik belgelerinin yabancı dilde düzenleniş şekliyle sunulması halinde söz konusu belgelerin Türkçe tercümesinin mevzuata uygun olarak teklif dosyasında sunulması gerektiği, aksi halde sunulan belgelerin geçerli belge olarak kabul edilmeyeceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda idare tarafından başvuru sahibi isteklinin teklif dosyasında sunmuş olduğu 2004/22/AT (MI-002) ölçü aletleri yönetmeliğine göre hazırlanmış tip onay belgesinin Türkçe tercümesi teklif dosyasında sunulmadığından başvuru sahibi isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bununla birlikte başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bu belgenin tercümesinin teklif dosyasında sunulmadığı kabul edilmiş olup, bu belgenin orijinal dilinde de anlaşılabilir olduğu gerekçesiyle orijinal dilinde sunulan belgenin kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Ayrıca yeterlik kriterlerinin düzenlendiği İdari Şartname’nin 7.5.3.2’nci maddesinde G4 ve G6 tip sayaçlar için teklif veren isteklilerin TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesi ve belge kapsamındaki test raporlarının teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği yeterlik kriteri olarak belirlenmiştir. İdare tarafından başvuru sahibi isteklinin teklif dosyasında sunmuş olduğu TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesi kapsamındaki 11.10.2012 tarihli 14.10.02/2012-605 sayılı test raporunun sunulmadığı gerekçe gösterilerek başvuru sahibi isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Diğer taraftan başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde 11.10.2012 tarihli 14.10.02/2012-605 sayılı test raporunun teklif dosyasında sunulmadığı kabul edilmiş olup, TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesi sunulduğundan söz konusu test raporunun sunulmasına gerek bulunmadığı, bu nedenle teklif dosyasında sunulan belgelerin sunulduğu şekliyle kabul edilip teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında gönderilen belgeler incelendiğinde, ihale komisyonu tarafından 23.05.2017 tarihinde düzenlenen “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nda yer alan başvuru sahibine ait “Tüm sayaçlar için 2004/22/AT (MI-002)Tip Onay Belgesi” hanesinde ve “G4 ve G6 tip sayaçlar için TS 5910 EN 1359/1999 Belgesi” hanesinde “Var” şeklinde ibareye yer verildiği, ancak söz konusu belgelerin uygunluğuyla ilgili söz konusu tutanakta herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, anılan belgelerin uygunluğuyla ilgili değerlendirmelerin yapıldığı 23.05.2017 tarihli “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanak”ta ise başvuru sahibi isteklinin “2004/22/AT (MI-002)Tip Onay Belgesi” hanesinde “Orijinal dilde Türkçe tercüme olmadan sunulmuştur…” ifadesi ile “TS 5910 EN 1359/1999 Belgesi ve Test Raporları” hanesinde “Test raporları eksik sunulmuştur...” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgili 20.06.2017 tarihinde düzenlenen ihale komisyonu kararında “Federal Elektrik Yatırım ve Tic. A.Ş.nin 2004/22/AT (MI-002) Tip Onay Belgesinin İdari Şartnamenin 7.9.1 Maddesinde yer alan “Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer doküman Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesine aykırı olarak orijinal dilde sunulduğu Türkçe tercümesi olmadığı ve TS 5910 EN 1359/1999 Standardına Uygunluk Belgesine ait test raporlarının eksik olarak sunulduğu (11.10.2012 tarih 14.10.02/2012-605 sayılı TS muayene deney raporunun bulunmadığı) tespit edilmiş ve isteklinin teklifi bu nedenlerle değerlendirmeye alınmamıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

- Başvuru sahibi istekli tarafından 2004/22/AT (MI-002) Tip Onay Belgesinin Türkçe tercümesinin teklif dosyasında sunulmamasıyla ilgili olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi istekli tarafından teklif dosyasında 2004/22/AT (MI-002)Tip Onay Belgesi için “Slovenská Legálna Metrológia” tarafından “Ec-Type Examination Certificate” başlıklı İngilizce düzenlenen belgenin sunulduğu, ancak bu belgenin Türkçe tercümesinin teklif dosyasında yer almadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesinde, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanın Türkçe olacağı, başka bir dilde sunulan belgelerin Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacağı belirtilmiş olup, aynı Şartname’nin 7.7.5.1’inci maddesinde tercümenin ve tasdik işlemlerinin nasıl olacağı açıkça düzenlenmiştir. Ancak gerek ihale mevzuatında gerekse de ihale mevzuatına uygun düzenlenmiş doküman düzenlemelerinde, başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği gibi, yabancı dilde düzenlenen belgelerin anlaşılabilir olup olmaması veya bu belgelerin tercümeye ihtiyaç duyulup duyulmamasıyla ilgili herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından teklif dosyasında sunulan 2004/22/AT (MI-002) Tip Onay Belgesinin İngilizce olduğu ve bu belgenin Türkçe onaylı tercümesinin teklif dosyasında sunulmadığı, ayrıca bu durumun başvuru sahibi isteklinin kendisi tarafından şikâyet başvurusunda beyan edildiği görülmüştür. Bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin sunduğu İngilizce belgenin yukarıda yer alan Yönetmelik ve Şartname maddelerine aykırılık teşkil ettiği ve bahse konu yeterlik belgesinin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak belgelendirilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Başvuru sahibi istekli tarafından TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesi kapsamındaki test raporlarının teklif dosyasında sunulmamasıyla ilgili olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi istekli tarafından TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesi kapsamında Sastek Uygunluk Değerlendirme Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen “Deney Raporu”nun sunulduğu, ancak söz konusu deney raporunun 10 sıra numaralı ekinde yer alan ve idarenin başvuru sahibi istekliyi değerlendirme dışı bırakmasına gerekçe olan “TSE 14.10.02/2012-605 nolu Test Raporu”nun sunulmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.5.3.2’inci maddesinde G4 ve G6 tip sayaçlara teklif veren istekliler için TS 5910 EN 1359/1999 standardına uygunluk belgesinin ve bu belge kapsamındaki test raporlarının da sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ayrıca idareye daha önceden test raporlarını ibraz edip idare tarafından uygun bulunan isteklilerin sunmuş olduğu test raporlarında herhangi bir değişiklik yoksa bu belgelerin tekrar sunulmasına gerek bulunmadığı, bununla birlikte test raporlarında bir değişiklik olması halinde test raporlarının tamamının sunulması gerektiğinin yeterlik kriteri olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi istekli tarafından teklif edeceği ürün kapsamında değişiklikler bulunduğundan teklif dosyasında uygunluk belgesinin yanı sıra deney raporunun sunulduğu, ancak sunulan deney raporu kapsamında başvuru sahibi isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olan teklif edilen ürünle ilgili tüm test raporlarının teklif dosyası kapsamında sunulmadığı ve bu durumun da istekli tarafından kabul edildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde test raporlarının sunulmasını gerektiren hallerde istekliler tarafından bu raporların tamamının sunulması gerektiğinin idare tarafından yeterlik kriteri olarak belirlendiği, başvuru sahibi istekli tarafından ise bu test raporların tamamının teklif dosyası kapsamında sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasında ihale mevzuatı açısından aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olan gerek Türkçe tercüme belgenin gerekse de test raporlarının sunulmamasının bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilebileceğine ilişkin iddialarına yönelik yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıda yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 55’inci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında “(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.

(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6.’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, İdarelerce tamamlatılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlatılmasının yazılı olarak isteneceği, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgelerin idarelerce tamamlatılamayacağı ancak geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususları hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin idarelerce tamamlatılacağı anlaşılmakla beraber, ihale dokümanı kapsamında, isteklilerden teklif zarfı içinde sunulması istenilen bir yeterlik belgesinin bizatihi kendisinin eksik olması halinde, bu eksik belgenin tamamlatılamayacağı hususunun göz ardı edilmemesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, başvuru sahibi istekli tarafından teklif zarfı içerisinde İdari Şartname’de mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin sunulması istenilen tip onay belgesinin Türkçe tercümesi ile 11.10.2012 tarihli 14.10.02/2012-605 sayılı test raporunun sunulmaması hususunun, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde idarece tamamlatılabilecek bir bilgi eksikliği kapsamında değil, belge tamamlatma niteliğinde olduğu, bu nedenle teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve eklerinin idarelerce tamamlatılmayacağı anlaşıldığından, söz konusu hususun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma işleminde ihale mevzuatı açısından herhangi bir aykırılık görülmemiş olup başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi isteklinin teklif dosyası kapsamında sunulan tip onay belgesinin idarenin yapmış olduğu önceki ihalelerde tercümesiz şekliyle sunulduğu durumda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, söz konusu tip onay belgesinin tercümeli şekliyle sunulduğu ihalelerin de mevcut olmasından dolayı idarede bu belgenin tercümesinin bulunduğu, idareye daha önceden verilmiş olan belgelerle şimdiki belgeler arasında güncelleme dışında herhangi bir farklılığın bulunmadığı gerekçeleriyle tip onay belgesinin tercümesinin sunulmadığı gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği iddiası ile ilgili yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıda yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş olup anılan maddenin sekizinci fıkrasında, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunamayacağı hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “…h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı,” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden tek bir dilekçe ile birden fazla ihaleye yönelik başvuruda bulunulamayacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Ancak başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, başvuruya konu ihale süreci ile aynı idarenin önceden yaptığı diğer ihale süreçleri bağdaştırılarak muhtelif iddialara yer verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvurusunun “2017/160102 İhale Kayıt Numaralı 2017 Yılı Doğalgaz Sayacı” alım ihalesine ilişkin olduğu, tek bir dilekçe ile birden fazla ihaleye başvurulamayacağından başvuru sahibinin diğer ihale süreçlerine ilişkin iddialarının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca her ihale kendine özgü şartlar içerisinde gerçekleştirildiğinden, teklif değerlendirmesi dahil ihalenin her aşamasıyla ilgili hususların idarenin yapmış olduğu diğer ihaleler doğrultusunda değil ihale mevzuatı esas alınarak yapılması gerekmektedir. Hal böyle iken başvuruya konu ihaledeki teklif değerlendirmesinin başvuru sahibi isteklinin idarenin yapmış olduğu diğer ihaleleri referans göstererek ve ihale mevzuatı kapsamı dışına çıkılarak yapılması gerektiğiyle ilgili iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan teklif dosyasında sunulması gereken yeterlik belgelerinin sunulmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve dolayısıyla teklifi geçersiz olan başvuru sahibi isteklinin teklifi ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin geçerli teklifi arasında kamu zararı değerlendirmesinin yapılamayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin bu konuyla ilgili iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi