KİK Kararı: 2017/UM.II-3085

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/057
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 15.11.2017
Karar No : 2017/UM.II-3085 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Teta Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

VEKİLİ:

Av. Duygu Kılıç ÇAYLI,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ardahan İl Özel İdaresi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/337112 İhale Kayıt Numaralı “1 Adet 240 Ton/Saat Kapasiteli Asfalt Plenti, 400 Ton/Saat Kapasiteli Mekanik Plent,1 Adet Bitüm Stok Tankı(500+250+250 Ton) (Kurulum Dahil) Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ardahan İl Özel İdaresi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 16.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1 Adet 240 Ton/Saat Kapasiteli Asfalt Plenti, 400 Ton/Saat Kapasiteli Mekanik Plent,1 Adet Bitüm Stok Tankı(500+250+250 Ton) (Kurulum Dahil) Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Teta Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 01.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2017 tarih ve 47593 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2101 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin “Kurutucu Sistemi” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1.6. Kurutma tamburunun tahriki her biri en az 22 kW dört adet (Toplamda en az 88 kW) motor-redüktör grupları ile sağlanacaktır. Redüktörler makaralara üniversal şaft ile bağlanacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, redüktörlerin makaralara direkt olarak bağlanabileceği gibi üniversal şaft ile de bağlanabildikleri, anılan maddede üniversal şaft ile bağlantının zorunlu tutulması ile tek bir markanın işaret edildiği ve üniversal şaft ile bağlantının zorunlu tutulması ile direkt tahrik uygulayan firmaların ihaleye katılımının engellendiği, ayrıca, 4 x 22 kW motor gücünün de sadece bir firmanın sağlayabileceği bir özellik olduğu, uzman üreticilerin aynı ölçülerdeki kurutucu için 4x15 kW motor gücü kullandığı, taraflarının ise daha uzun kurutucu için dahi 4 x 18.5 kW motor gücü kullandığı, bu sebeple Teknik Şartname’de istenen motor gücünün anlamsız ve gereksiz olduğu,

2. Teknik Şartname’nin “Karıştırıcı (Mikser)” başlıklı 5.6’ncı maddesinde “Mikser gövdesi; en az 2 adet elektrikli rezistans ile ısıtılan, çift milli, motor-redüktör tahrikli, ağır hizmet tipi senkronize dişlileri ile senkronize edilen karıştırma çapaları bulunan, dairesel kesitli boşaltma kapaklı olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, dişlilerle senkronizasyonun Avrupa’da aşınma ve bakım problemleri nedeniyle 20-30 yıl öncesinde terk edildiği, günümüzde plent üreticilerinin mikser şaftlarının senkronizasyonunu farklı yöntemlerle sağlamakta olduğu, bu Şartname’ye göre dünyanın sayılı üreticilerinin dahi ihaleye iştirak edemeyecekleri, Şartname’deki bu maddenin bazı firmaların ürününü tarif etmesi sebebiyle rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,

3. Teknik Şartname’nin “Ön Ayrıştırıcı” başlıklı 7.1’inci maddesinde “7.1.1.Filtre sistemine büyük partiküllerin gitmesini engellemek ve karışıma tekrar katılabilmesi için en az 18 m³ hacimli harici bir ön ayrıştırıcı ünitesi bulunacaktır…” düzenlemesinin bulunduğu, Şartname’de ön ayrıştırıcının filtreden bağımsız harici bir ünite olması istenmekte, bu şart ile de tek bir firmanın ürettiği şekilde ayrı bir siklonda ön ayrıştırmanın kastedildiği, siklonlu ayrı sistemin genelde plent üreticileri tarafından yıllar öncesinde terk edilmiş bir sistem olduğu, asfalt plenti üretiminde dünya çapında söz sahibi firmalarla birlikte taraflarının da son teknoloji olan filtre gövdesine entegre ön ayrıştırıcılı filtre sistemi kullanmakta olduğu, bu düzenlemenin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,

4. Teknik Şartname’nin “Elek Ünitesi” başlıklı 5.1’inci maddesinde “…5.1.11 Kolay elek değişimi için ön kapak iki adet hidrolik pistonla açılacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı, düzenleme ile eleklerin kolay değişiminin istenmekte olduğu ancak sadece bir firmanın tasarımı olan iki adet hidrolik pistonla yapılmasının zorunlu tutulduğu, birçok üretici firma ve taraflarının ön kapağı ray üzerinde kayar şekilde imal etmekte oldukları, dolayısıyla elek değişimi için kolayca açılmakta olduğu, düzenlemenin bu şekliyle rekabeti engellediği,

5. Teknik Şartname’nin “Filler Servis Silosu” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.7.Servis Silosu altında fillerin düzenli akışını sağlamak için titreşimli bir boşaltma ünitesi mevcut olacaktır…” düzenlemesi, “Filler Stok Silosu” başlıklı 4.7’nci maddesinde “4.7.3. Stok Silosu altında fillerin düzenli akışını sağlamak için titreşimli bir boşaltma ünitesi mevcut olacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı ancak bu maddelerde özelliklerin tamamen tek bir firmaya ait olduğu, Şartname’de talep edilen bu özelliklerin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,

6. Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Plent, % 3 nem oranında en az 240 ton/saat üretim kapasiteli ve Batch Tipi olacaktır. Plent, AB direktiflerine bu direktiflerin atıfta bulunduğu EN standartları ve TS EN 536’ya uygun olarak üretilecektir, CE işareti (onayı) bulunacaktır ve belgeler ihale dosyasında sunulacaktır. Tasarım, Üretim ve Satış Sonrası Müşteri Hizmetlerini de kapsayan TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Sertifikasına sahip olacaktır.” düzenlemesinin,

Aynı Şartname’nin “Diğer İstek ve Teknik Özellikler” başlığının 8, 9 ve 10’uncu maddelerinde “8.ISO 3834-2 veya EN ISO 3834-2 veya TS EN ISO 3834-2 Standardına (Metalik Malzemelerin Ergitme Kaynağı Kalite Şartlarına Uygunluk) uygun imalatları ile ilgili belgelendirme ihale dosyasında İdareye sunacaklardır.

9. Tüm kaynaklı birleştirmeler EN 1090-1 Çelik yapı uygulamaları – Bölüm 1: Yapısal bileşenlerin uygunluk gerekleri, EN 1090-2 (sınıf EXC3) Çelik ve alüminyum yapı uygulamaları – Bölüm 2: Çelik yapılar için teknik gerekler standardına uygun yapılacak ve istekliler bu standartlara uygun üretim yaptıklarını gösteri belgelerini teklifi ile birlikte sunacaklardır.
10. İsteklinin kendine ait Brülörler, Kurutucular, Filtreler ve Fanları da kapsayan TS EN 746-2 Endüstriyel ısıl işlem teçhizatı – Bölüm 2: Yanma ve yakıtla çalışan sistemler için güvenlik kuralları belgesi olacak, ihale dosyasında İdareye sunacaklardır.” düzenlemesinin,

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde ise “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” düzenlemesinin bulunduğu,

Anılan düzenlemeler gereğince Teknik Şartname’de belirlenen belgelerin ihalede yeterlik kriteri olarak belirlendiği ancak ihalede sunulması istenen belgelerin ihale ilanında ve idari şartnamede açık olarak belirlenmesi gerektiği,

Alım konusu malın özel imalat süreci gerektiren bir mal olmamasına rağmen özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde istenebilecek kalite belgelerinin istendiği, bu durumun ihale dokümanında çelişkiler yarattığı ve ihaleye katılım bakımından tereddütler oluşturduğu,

Alıma konu asfalt plenti için Teknik Şartname’de CE belgesi ve çeşitli kalite belgelerinin istendiği, talep edilen belgelerden CE Beyanının, asfalt plentleri için self deklarasyon özelliği taşıyan bir beyan olduğu ve zaten “TS EN 536: Yol Yapım Makinaları - Asfalt Karıştırma Tesisleri – Güvenlik kuralları”na atıf yapmakta olduğu, bir başka deyişle üretici firmaların düzenledikleri CE Beyanlarında TS EN 536 Güvenlik Kurallarına uyduklarını beyan ettikleri, ayrıca Şartname’de talep edilen “TS EN 746-2: Endüstriyel Isıl İşlem Teçhizatı- Bölüm 2: Yanma ve Yakıtla Çalışan Sistemler için Güvenlik Kuralları” belgesine, “TS EN 536 Yol Yapım Makinaları-Asfalt Karıştırma Tesisleri-Güvenlik Kuralları” standardının “Isıtıcı Donanım” bölümünde atıf yapılmakta olduğu ve bu standardın (TS EN 746) güvenlik kurallarının göz önünde bulundurulması gerektiğinin belirtilmekte olduğu, dolayısıyla self deklarasyon olan CE Beyanında TS EN 536 Güvenlik Kurallarına uyduğunu beyan eden bir üretici firmanın aynı zamanda “TS EN 746-2 Endüstriyel Isıl İşlem Teçhizatı-Bölüm 2: Yanma ve Yakıtla Çalışan Sistemler için Güvenlik Kurallarına” uyduğunu da beyan etmiş olduğu, buna rağmen, TSE’den alınacak zorunlu olmayan TS EN 746-2 Uygunluk Belgesinin talep edilmesinin bu belgeyi temin etmiş firmalara avantaj sağlayarak rekabeti engellemekte olduğu, nitekim TSE’nin resmi web sitesinden yapılan sorgulamada TS EN 746-2 Endüstriyel Isıl İşlem Teçhizatı belgesinin yürürlükten kaldırıldığının görüldüğü, yürürlükten kaldırılan bir belgenin yeterlik kriteri olarak belirlenmesi sebebiyle yürürlükten kalkana kadar ilgili belgeyi temin etmiş olanların haricindeki firmaların ihaleye katılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

Uyuşmazlığa konu ihalenin Ardahan İl Özel İdaresi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “1 Adet 240 Ton/Saat Kapasiteli Asfalt Plenti, 400 Ton/Saat Kapasiteli Mekanik Plent,1 Adet Bitüm Stok Tankı (500+250+250 Ton) (Kurulum Dahil) Alım İşi” olduğu, ihalenin açık ihale usulü ile 2 isteklinin katılımıyla gerçekleştirildiği, başvuru sahibi Teta Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ihaleye teklif sunmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartnamede uyuşmazlık konusu hususlara ilişkin olarak “…2.1.6. Kurutma tamburunun tahriki her biri en az 22 kW dört adet (Toplamda en az 88 kW) motor-redüktör grupları ile sağlanacaktır. Redüktörler makaralara üniversal şaft ile bağlanacaktır.

  1. Servis Silosu altında fillerin düzenli akışını sağlamak için titreşimli bir boşaltma ünitesi mevcut olacaktır. Bu sistem her filler tartımında devreye girerek fillerin muntazam akmasını sağlayacaktır. Aynı zamanda bu ünite üzerinde filler debisini ayarlayan ve gerektiğinde tamamen kapanmasını sağlayan manüel kontrollü bir kapak mevcut olacaktır. 
  2. Stok Silosu altında fillerin düzenli akışını sağlamak için titreşimli bir boşaltma ünitesi mevcut olacaktır. Bu sistem fillerin dik elevatöre muntazam akmasını sağlayacaktır. Aynı zamanda bu ünite üzerinde filler debisini ayarlayan ve gerektiğinde tamamen kapanmasını sağlayan manüel kontrollü bir kapak mevcut olacaktır. 
  3. Kolay elek değişimi için ön kapak iki adet hidrolik piston ile açılacaktır. 

5.6.1. Mikser gövdesi; en az 2 adet elektrikli rezistans ile ısıtılan, çift milli, motor-redüktör tahrikli, ağır hizmet tipi senkronize dişlileri ile senkronize edilen karıştırma çapaları bulunan, ağır hizmet tipi rulmanlar ile yataklanan, çift pnomatik silindir ile tahrik edilen dairesel kesitli boşaltma kapaklı olacaktır. Tüm yanal yüzeyler kaya yünü (min 50mm) (en az 90 kg/m³) ile yalıtılmış olacaktır.

  1. Filtre sistemine büyük partiküllerin gitmesini engellemek ve karışıma tekrar katılabilmesi için en az 18 m³ hacimli harici bir ön ayrıştırıcı ünitesi bulunacaktır…” düzenlemeleri yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından 1-5’inci iddialar kapsamında Teknik Şartname’de yer alan yukarıda yer verilen düzenlemelerin tek bir firmayı işaret ettiği ve bu sebeple ihaleye katılım ve rekabeti engellediği iddialarında bulunulduğu tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu Şartname düzenlemelerine yönelik olarak Kurumun 18.09.2017 tarih ve 21278 sayılı yazısı ile ilgili akademik bir kuruluştan “…ihale konusu işin Teknik Şartname’sinde yer alan ve yukarıda iddialar kapsamında belirtilen maddelerin asfalt plenti üreticilerinden E-Mak Mak. İnş. San. Tic. A.Ş.nin ürünlerini işaret edip etmediğinin değerlendirilerek tarafımıza bildirilmesi…” hususlarında teknik görüş talebinde bulunulmuştur.

Akademik Kuruluşun 01.11.2017 tarih ve 20149 sayılı cevabi yazısı 03.11.2017 tarih ve 20149 sayı ile Kurum kayıtlarına alınmış olup yazı içeriğinde “Kurutucu

Motor-redüktör grupları farklı güç değerlerinde hazır olarak alınıp sistem üzerine montajı yapılarak kullanılan elemanlardır ve ihtiyaca göre diğer dönel elemanların devir sayılarını azaltır/arttırırlar. Burada da bu elemanlar Kurutucular üzerinde montajı yapılarak kullanılmışlardır. Kurutucuların herhangi bir şekilde durdurulması ya da elektrik kesintisi hallerinde içerisinde yüksek tonaj değerlerinde yük olması nedeniyle yüklü halde kurutucunun yeniden hareketi geçirilmesi durumunda düşük güçlü motorlar tekrar istenildiği gibi kalkış yapamamakta ya da aşırı derecede zorlanmaktadırlar. Bazen de kurutucu içerisinde bulunan agregaların boşaltılması gerekebiliyor. Bu nedenle yüksek güçte motor seçmek en uygun olanıdır. Her asfalt plenti üreticisi firma piyasadan bunları temin edip kullanılabilir. Şikayet konusu firma haricinde Parker ve Çesan gibi firmalarında yapılan araştırmada aynı güçte motor kullandıkları görülmüştür.

Örneğin; Parker firması 160 ton/saat kapasiteli asfalt plentinde 4x15kW, 240 ton/saat kapasiteli asfalt plenti modelinde 4x22 kW motor kullandığı tespit edilmiştir.

Mikser (Karıştırıcı)

Karıştırıcı ünitelerinde farklı senkronizasyon elemanları kullanılabilmektedir. Yine yapılan incelemelerde şikayet konusu firma haricinde Çesan ve Lintec gibi asfalt plenti üreticileri firmalarının da benzer senkronize dişli sistemlerini kullandıkları tespit edilmiştir.

Ön Ayrıştırıcı

Bu eleman, filtreyi koruyan ve iri taş partiküllerini de tutarak tutulması açısından avantaj sağlayıp filtre torbalarının kullanım ömürlerini uzattığı anlaşılmaktadır.

Bu eleman, iri taş parçacıklarını tutarak filtrenin erken deformasyonunu önleyip filtre kullanım süresini uzatan bir eleman olarak görev yapmaktadır. Aynı şekilde söz konusu firma haricinde Elibol ve Çesan gibi firmalarda da benzer elemanların kullanıldıkları görülmüştür.

Elek

Yine elek hususunda yapılan incelemelerde elek elemanlarının bulundukları konumlarından çıkarılmaları hususunda raylı ve hidrolik sistemleri gibi farklı yöntemlerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunlar bilinen çalışma mekanizmaları yöntemleri olup, rahatlıkla her şekilde bu tür Asfalt Plenti Entegre Sistemleri gibi sistemler üzerine montajı yapılabilmektedir. Bu özelliğin de tek firmaya has bir özellik olmadığı anlaşılmaktadır.

Filler Silosu Vibrasyon Sistemi

Filler silolarında yaygın olarak kullanılan vibrasyon (titreşim) motorları filler silolarına kolaylıkla adapte edilebilen bir elemandır. İnce partiküllerin akışını sağlamak ve muhtemel olabilecek tıkanıklıkları da önlemek için kullanılmaktadırlar. Oluşturduğu vibrasyon (titreşim) hareketi ile partikül akışlarını da kolaylaştırabilmektedir. Elibol, Benninghoven, Ammann ve Çesan gibi firmalarda benzer sistemleri kullandıkları tespit edilmiştir.

Sonuç olarak Teknik Şartname ile ilgili olarak şikayet konusu olan Kurutucu, Mikser, Ön Aynştıncı, Elek ve Filler Silosu Vibrasyon elemanlarının başka firmalar tarafından da Asfalt Plenti Ünitelerinde kullanılmakta oldukları tespit edilmiştir. Bu nedenle Teknik Şartnamede istenen söz konusu teknik özelliklerin tek bir firmayı işaret etmediği kanaatine varılmıştır.” hususlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

Bu kapsamda akademik kuruluşun teknik değerlendirmesi neticesinde başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin alım konusu malın özel imalat süreci gerektiren bir mal olmamasına rağmen özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde istenebilecek kalite belgelerinin istendiği iddiası bakımından yapılan incelemede;

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “g) Özel imalat: Piyasada hazır halde alınıp satılmayan, projelendirme veya bir talep üzerine üretimi yapılacak olan, özel ihtisas ve üretim tekniği gerektiren işleri,” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “…d) Makine-teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler ile kapasite raporu, kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, ilgili meslek odaları tarafından düzenlenen imalat yeterlik belgesi ile hizmet yeterlilik belgesi sadece özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde istenebilir. Bu belgelerden makine-teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler hariç diğerleri, alım konusu mala veya işe yönelik olarak düzenlendiğinin saptanması durumunda istenebilir...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi istenebilir…” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Plent, % 3 nem oranında en az 240 ton/saat üretim kapasiteli ve Batch Tipi olacaktır. Plent, AB direktiflerine bu direktiflerin atıfta bulunduğu EN standartları ve TS EN 536’ya uygun olarak üretilecektir, CE işareti (onayı) bulunacaktır ve belgeler ihale dosyasında sunulacaktır. Tasarım, Üretim ve Satış Sonrası Müşteri Hizmetlerini de kapsayan TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Sertifikasına sahip olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer İstek ve Teknik Özellikler” başlığının 8, 9 ve 10’uncu maddelerinde “8. ISO 3834-2 veya EN ISO 3834-2 veya TS EN ISO 3834-2 Standardına (Metalik Malzemelerin Ergitme Kaynağı Kalite Şartlarına Uygunluk) uygun imalatları ile ilgili belgelendirme ihale dosyasında İdareye sunacaklardır.

9.Tüm kaynaklı birleştirmeler EN 1090-1 Çelik yapı uygulamaları – Bölüm 1: Yapısal bileşenlerin uygunluk gerekleri, EN 1090-2 (sınıf EXC3) Çelik ve alüminyum yapı uygulamaları – Bölüm 2: Çelik yapılar için teknik gerekler standardına uygun yapılacak ve istekliler bu standartlara uygun üretim yaptıklarını gösteri belgelerini teklifi ile birlikte sunacaklardır.

10. İsteklinin kendine ait Brülörler, Kurutucular, Filtreler ve Fanları da kapsayan TS EN 746-2 Endüstriyel ısıl işlem teçhizatı – Bölüm 2: Yanma ve yakıtla çalışan sistemler için güvenlik kuralları belgesi olacak, ihale dosyasında İdareye sunacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri kapsamında ihale konusu kurulumu dahil asfalt plenti alım işine ilişkin olarak iddia konusu hususlarda Teknik Şartname’de belirlenen belgelerden TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Sertifikası’nın ihale aşamasında teklifle birlikte sunulacağına ilişkin şartnamelerde herhangi bir düzenleme yapılmadığı, dolayısıyla bu belgenin ihalede yeterlik kriteri olarak istenmediği, diğer bir ifadeyle anılan belgenin varlığının sözleşme aşamasında dikkate alınacak bir husus olduğu, diğer kalite belgelerinin ise özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde istenebilen kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinden bağımsız kalite belgeleri olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibinin Teknik Şartname’de belirlenen belgelerin ihalede yeterlik kriteri olarak belirlendiği ancak ihalede sunulması istenen belgelerin ihale ilanında ve İdari Şartname’de açık olarak belirlenmesi gerektiği iddiası bakımından yapılan incelemede;

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’inci maddesinde “…7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemesi gereğince Teknik Şartname’de belirlenen ve teklif zarfı içerisinde idareye sunulması istenen tüm belgelerin başvuru sahibinin de iddiasında belirttiği üzere bu ihale kapsamında yeterlik kriteri olduğu açıktır. Bu doğrultuda İdari Şartname’de yer verilen atıf sebebiyle Teknik Şartname’de yer verilen ilgili yeterlik kriterlerinin İdari Şartname’de yer almadığından bahsedilemez. Diğer yandan ihale mevzuatı kapsamında ihalede belirlenen tüm yeterlik kriterlerinin ilanda yer alması zorunluluğu da bulunmamaktadır. Bu çerçevede başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

6’ıncı iddia kapsamında yer alan diğer iddia konusu hususların değerlendirilebilmesi için Kurum’un 18.09.2017 tarihli ve 21280 sayılı yazısı ile Türk Standartları Enstitüsü’nden “1)İstekli olabilecek ilgili firma tarafından CE Beyanı, TS EN 536 ve TS EN 746-2 standartları ile ilgili olarak belirtilen hususların doğru ve yerinde olup olmadığı,

2)TS EN 746-2 Uygunluk Belgesine ilişkin standardın iddiada yer aldığı üzere yürürlükten kalkıp kalkmadığı,

3)Yürürlükten kalkmış standarda ilişkin belgelendirmenin yapılıp yapılmadığı ve yapılıyorsa ne şekilde yapıldığı hususları..” konusunda görüş istenmiş olup Enstitü’nün 29.09.2017 tarih ve 378056 sayılı cevabi yazısı 05.10.2017 tarih ve 378056 sayı ile Kurum kayıtlarına alınmıştır.

Söz konusu cevabi yazıda “İlgi yazınız incelenerek başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesine esas olmak üzere tarafımıza Enstitümüze yöneltilen sorularla ilgili mütalaamız aşağıda verilmiştir:

1. Malumları olduğu üzere 29 Haziran 2001 yılında Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair 4703 sayılı Kanunun yayımlanmasını takiben Yetkili Kurumlarca yayımlanmaya başlanan Yönetmeliklerin yayımlanarak uygulanmaya başlanmıştır. Ancak geçiş döneminin sonunda da mevzuata uygun olan ve olmayan ürünlerin aynı anda piyasada bulunması nedeniyle Kamu İhalelerinde de bu Kanunun gereklerini yerine getiren ürünlerin alınması İçin bazı düzenlemeleri zorunlu kılmış, bu amaçla İlgili Bakanlıklar tarafından İhale Şartnamelerine Mevzuat gereklerinin eklenmesi talep edilmiştir. Makina Emniyeti Yönetmeliği 4703 sayılı Kanun kapsamında yayımlanan Yönetmeliklerden bir tanesidir.

İhale şartnamesinde CE İşareti ve AT Uygunluk Beyanı talep edilirken esas alınan mevzuat 3 Mart 2009 tarihli ve 27158 sayılı Resmi Gazete yayımlanan “Makina Emniyeti Yönetmeliği”dir.

Bu Yönetmelik makinaların, usulüne uygun şekilde kurulduğunda, bakımı yapıldığında ve kendinden beklenen amaçlar doğrultusunda kullanıldığında, insan sağlığına ve güvenliğine ve durumuna göre evcil hayvanlara ve mallara zarar vermiyorsa piyasaya arz edilmelerini ve hizmete sunulmalarını teminen, tasarım ve imalat aşamasında uyulması gereken temel emniyet şartlan ile takip edilmesi gereken uygunluk değerlendirme prosedürlerini ve uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde dikkate alınacak asgari kriterleri düzenlemektir.

Yönetmeliğin 5’nci maddesine göre Piyasaya arz ve hizmete sunmak (1) İmalatçı veya yetkili temsilcisi, makinayı piyasaya arz etmeden ve/veya hizmete sunmadan önce;

1. Ek I’de yer alan İlgili temel sağlık ve güvenlik kurallarını sağlamak,
2. Ek VII Bölüm A’da bahsedilen teknik dosyayı temin etmek,
3. Özellikle talimatlar gibi gerekli bilgileri temin etmek,

ç) 13 üncü maddede belirtilen uygunluk değerlendirmesi İçin gerekli İşlemleri yerine getirmek,

4. Ek II Kısım 1 Bölüm A’da İçeriği verilen AT Uygunluk Beyanını makinaya uygun olarak hazırlamak,
5. 16 ncı madde hükümlerine uygun olarak “CE” uygunluk işaretini iliştirmek zorundadır.

AT Uygunluk Beyanı İmalatçı veya Yetkili Temsilcisi tarafından ürünün mevzuatın gereklerinin yerine getirildiğinin beyanı amacıyla düzenlenen anılan mevzuatta içeriği belirtilen bir dokümandır. Ancak Makina Emniyeti Yönetmeliği için imalatçı tarafından beyanın yapılabilmesi İçin 5. maddede belirtilen diğer hususlarında yerine getirilmesi zorunludur. AT Uygunluk Beyanı bir Standartlara uygunluk belgesi değildir. Ürünün Piyasaya arzı için talep edilen imalatçının Türkiyede yürürlükte olan mevzuat kapsamında ürünün mevzuata uygun olduğunu ve CE işaretini ürünün üzerine kim tarafından yerleştirildiğini, başka bir deyişle 4703 sayılı Kanun çerçevesinde ürüne ait sorumluluğun T.C. Mevzuatı kapsamında kime ait olduğunu gösteren belgedir ve sadece üretici veya Türkiyedeki yetkili temsilcisi veya ürünün üzerinde tadilat yapan tarafından düzenlenebilir.

Kamu İhale Kanunu ise kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirler.

Kamu ihalelerinde isteklilerin Kanuna uygun olarak hazırlanan şartnamelerin gereklerinin yerine getirilmesi zorunludur. Standartlarla ilgili hususlar ise ihaleye katılımda yeterlik kuralları Madde 10 Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi ve Şartnameler Madde 12 altında düzenlenmiştir. Bu çerçevede şartnamelerin nasıl hazırlanacağı Kanunda ve uygulama yönetmeliklerinde çok açık bir şekilde belirlenmiştir. Şartnamelerde standartlara atıf yapılabilir ve Kanun’da belirlenen çerçevede “standartlara uygunluk” belgesi veya belgeleri talep edilebilir.

Ürünün yürürlükteki Mevzuatımıza uygun olması istekli tarafından ihalede teklif edilebilmesi için ön şarttır ancak ürünün İhale Komisyonu’nun kabulü için yeterli değildir.

Ayrıca TS EN 536 Yol yapım makinaları - Asfalt karıştırma tesisleri -Güvenlik kuralları Standardı ve TS EN 746-2 Endüstriyel ısıl işlem teçhizatı - Bölüm 2: Yanma ve yakıtla çalışan sistemler için güvenlik kuralları standardı ihaleye konu tesiste iki ayrı ünitedir. Standartlara uygunlukla ilgili belgelendirme işlemleri her iki ünite için ayrı yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede istekli tarafından bu konuda ifade edilen iddialar teknik ve hukuki açıdan geçerli değildir. İhale Şartnamesinde bu hususta bir hata bulunmamaktadır.

2. TS EN 746-2 Endüstriyel ısıl işlem teçhizatı - Bölüm 2: Yanma ve yakıtla çalışan sistemler için güvenlik kuralları Standardı Enstitümüz tarafından 05.05.2001 tarihinde yayımlanmış ancak 21.02.2012 tarihinde revize edilerek eski versiyonu iptal edilmiştir. Yürürlükte olan TS EN 746-2: 2012 standardından belgelendirilen 7 ayrı ürün bulunmakta olup Belge Sahibi Kuruluşlara ait liste ekte arz edilmiştir.

Bu çerçevede, istekli tarafından TS EN 746-2 ile ilgili olarak iddia edilen hususun doğru olmadığı görülmüştür.

3. Enstitümüzün kurallarına göre standart değiştiği zaman mevcut belgeler geçiş dönemi sonuna kadar geçerliliğini korur. Bu belge sahipleri geçiş dönemi sonuna kadar ürünün yeni standarda uygun hale getirilmesinden ve belgelendirme işlemlerinin tamamlanmasından sorumludur. İşlemlerini tamamlamayanların belgeleri geçiş dönemi sonunda iptal edilir. Geçiş dönemi içinde belgelendirme başvurulan yeni standarttan kabul edilmekle birlikte, istekli yazılı olarak haklı bir gerekçe ile talep ederse eski standarda uygunlukla ilgili işlem yapılır ancak belgenin son geçerlilik tarihi ilan edilen geçiş dönemi için belirlenen tarihtir. Örnek olarak; 11.03.2002 tarihinde yayınlanan TSE EN 536 standardının yeni revizyonu 23.10.2015 tarihinde yayınlanmış olup Enstitümüz tarafından TSE EN 536:2015 standardı için geçiş dönemi sonu eski belgelerin iptali için son tarih 02.05.2018 olarak belirlenmiştir. Ancak bu güne kadar bir firmamız TSE EN 536:2015 standardından belgelendirme işlemlerini tamamlamış olup eski standarttan belgeli 3 ürün bulunmaktadır. Bu durumda belgelendirme işlemini tamamlayan üretici diğerleri karşısında avantajlı duruma geçmekle birlikte, bu durum serbest piyasa gereği olarak kesinlikle haksız rekabet olarak değerlendirilemez. Hukuken, aksine bir karar belgelendirme işlemlerini tamamlamış kuruluşa karşı yapılmış haksız fiil niteliği taşıyacaktır.

Gereği için bilgilerinize arz ederim.” hususlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve Türk Standartları Enstitüsünün teknik değerlendirmesi neticesinde başvuru sahibinin 6’ncı iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.