KİK Kararı: 2017/UM.I-2818 (18 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/052
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 18.10.2017
Karar No : 2017/UM.I-2818
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Siemens Healthcare Sağlık A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Gizem TURAN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/371856 İhale Kayıt Numaralı “3 Kalem Renkli Doppler Ekokardiyografi Cihazı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü tarafından 15.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kalem Renkli Doppler Ekokardiyografi Cihazı” ihalesine ilişkin olarak Siemens Healthcare Sağlık A.Ş.nin 25.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.09.2017 tarih ve 51249 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2317 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin birinci kısmına ait Teknik Şartname’nin B.19’uncu maddesi ile ikinci kısmına ait Teknik Şartname’nin B.18’inci maddelerinin mevcut hallerinin, ihale dokümanındaki fiyat dışı unsurlar dikkate alındığında Philips firmasına toplamda %20 avantaj sağladığı, anılan firmanın istenilen yazılımları ayrıca donanım gerektirmeden verebildiği ve maddelerin mevcut hali ile rakip isteklilere bir avantaj daha yaratıldığından ihalede eşit koşullarda rekabetin engellendiği,

İhalenin üçüncü kısmına ait Teknik Şartname’nin D.2’nci maddesinin mevcut halinin, her üreticinin cihazı ile ilgili kendine has farklı uygulamalar için farklı yazılımlar geliştirdiği ve bu opsiyonların kullanım yerleri ile maliyetlerinin farklılık gösterdiğinden her üreticiye has tüm özelliklerin istenmesinin sağlıklı bir rekabet ortamı sağlamadığı, kullanılacağı belli olmayan tüm özellikler ile kardiyoloji alanına yönelik olmayan diğer özelliklerin cihazlara eklenmesinin cihaz maliyetini arttırdığı, bu durumun farklı sayıda, özellikte ve yine farklı amaçlar için farklı yazılım opsiyonları bulunan istekliler arasında sağlıklı bir rekabeti engellediği, tereddüt yarattığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı olduğu,

Anılan maddelerin dilekçede yer aldığı şekilde değiştirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, Kanun’a göre yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde ihale konusu mal alımının teknik özelliklerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede yer verileceği; belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı hükme bağlanmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihalenin 11 adet birinci seviye, 28 adet ikinci seviye ve 81 adet üçüncü seviye olmak üzere 3 kısımda toplam 120 adet renkli doppler ekokardiyografi cihazı alımı ihalesi olduğu; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin; ihalenin 1 ve 2’nci kısmında fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak, 3’üncü kısmında ise teklif edilen fiyatların en düşüğünün esas alınarak belirleneceği anlaşılmıştır.

Birinci Seviye Renkli Doppler Ekokardiyografi Cihazı Teknik Şartnamesi’nin “Vazgeçilmez Teknik Özellikler” başlıklı B.19’uncu maddesinde “Cihazdan alınan görüntüler üzerinde strain / strain rate/ speckle tracking (2D strain veya AFI) ve 3D volum analizi çalışmalarının off-line olarak yapılabilmesi için donanımı ve yazılımı uygun olan bilgisayarda çalışabilecek yazılım verilmelidir. Cihaz klinik olarak özellikle zor hastalarda yüksek frekanslarda yüksek penetrasyon sağlayarak doku detaylarını çok daha yüksek çözünürlükte incelenmesine imkan tanıyan nSIGHT veya XDclear veya IN Focus Coherent veya İBEAM teknolojisine sahip olmalıdır.” düzenlemesine,

İkinci Seviye Renkli Doppler Ekokardiyografi Cihazı Teknik Şartnamesi’nin “Vazgeçilmez Teknik Özellikler” başlıklı B.18’inci maddesinde “Cihazdan alınan görüntüler üzerinde intima kalınlığını otomatik ölçebilmeli veya vasküler ölçüm paketine sahip olmalıdır. Strain, strain rate çalışmalarını offline olarak yapabilmesi için donanımı ve yazılımı uygun olan bilgisayarda çalışabilecek yazılım verilmelidir. Cihaz kurulumu ve teslimi sırasında bu paketler çalışır durumda hastaneye teslim edilecektir.” düzenlemesine,

Üçüncü Seviye Renkli Doppler Ekokardiyografi Cihazı Teknik Şartnamesi’nin “Montaj ve Eğitim” başlıklı D.2’nci maddesinde “Satıcı firma cihazın kullanımı ve analiz yöntemleri ile ilgili gerekli eğitimi her cihaz için Kardiyoloji Kliniğinde görevli ilgili Uzmanlara, kurumların istediği farklı zamanlarda toplam 10 iş günü süre ile cihaz başında verecektir.

Cihazlara ait şartnamede sıralanan bütün özellikler çok sayıda firmanın katılımını ve rekabeti sağlamak için ortak özellikler olarak seçilmiştir. Bu seviyede yüklenici firmalar kendi cihazına ait ihale tarihi itibariyle kataloglarında var olan ve ilave donanım gerektirmeyen her firmanın kendilerine has yazılımlarını, cihazla beraber demo sırasında göstermek ve kullanılacak hastaneye çalışır vaziyette vermekle yükümlüdür. Cihaza ait bu tür yazılımlar için hiçbir şekilde ücret talep edilmeyecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde “İhalenin 1’inci kısma ait Teknik Şartname’nin B.19’uncu maddesinin ‘Cihaz klinik olarak özellikle zor hastalarda yüksek frekanslarda yüksek penetrasyon sağlayarak doku detaylarını çok daha yüksek çözünürlükte incelenmesine imkan tanıyan nSight veya XDClear veya IN Focus Coherent veya İBEAM teknolojisine sahip olmalıdır.’ şeklinde,

2’nci kısma ait Teknik Şartname’nin B.18’inci maddesinin ‘Cihaz alınan görüntüler üzerinde ileride alınabilecek Lineer prob ile birlikte çalışabilecek intima kalınlığını otomatik ölçebilmeli veya vasküler ölçüm paketine sahip olmalıdır.’ şeklinde,

3’üncü kısma ait Teknik Şartname’nin D.2’nci maddesinin ‘Satıcı firma cihazın kullanımı ve analiz yöntemleri ile ilgili gerekli olan eğitimi her cihaz için Kardiyoloji Kliniğinde görevli ilgili Uzmanlara, kurumların istediği farklı zamanlarda toplam 10 iş günü süre ile cihaz başında verecektir.’ şeklinde” değiştirilmesi gerektiği iddia edilmiştir.

İdare tarafından şikâyet üzerine alınan ve 05.09.2017 tarihinde gönderilen kararda; Birinci Seviye Renkli Doppler Ekokardiyografi Sistemi Teknik Şartnamesi’nin B.19 maddesi ile İkinci Seviye Renkli Doppler Ekokardiyografi Sistemi Teknik Şartnamesi’nin B.19 maddesine yönelik değişiklik taleplerinin, alım konusu cihazın teknik özelliklerini ortadan kaldırdığından ve fonksiyonelliği azaltıcı nitelikte olduğundan reddedildiği belirtilmiştir.

İdare tarafından 26.09.2017 tarihli ve 2271 sayılı yazı ile gönderilen ihale işlem dosyası üst yazısında “İlgili firmanın Genel Müdürlüğümüze yapmış olduğu şikayet başvurusuna konu ettiği maddelerle ilgili aşağıdaki hususların açıklanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

…

Teknik şartnameniz B.19 maddesi ile ilgili itiraz kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda ise; İlgili maddeye yapılan itiraz, şartnamede istenen teknik özellikleri ortadan kaldırmaktadır. Bu madde ile istenen; hastaların ekokardiyografi görüntüleri alındıktan sonra, görüntüler üzerinde strain, strain rate, speckle tracking (2D strain veya AFI) ve 3D volüm analizi çalışmalarının off-line olarak yapabilmesidir. Bu özelliklerin kaldırılması; cihazların kullanımı sırasında hasta için planlanan ölçüm ve hesaplamalarının yapılamaması ve özellikle eğitim araştırma hastanelerinde kullanımı sırasında bilimsel çalışmaların yapılmasının engellenmesi, yine hastaların görüntülerinin hasta konseylerinde tartışılması sırasında ölçüm talep edildiğinde bu ölçümlerin yapılamaması ile sonuçlanacak ve hem bilimsel çalışmalar hem de hasta için hedeflenen yarar sağlanamayacaktır. Ayrıca maddenin mevcut hali ile hiçbir firmanın katılımını engelleyen bir husus söz konusu değildir. Değişiklik talebi maliyet endişesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle ilgili maddeye yapılan itiraz reddedilmiştir.

…

Teknik Şartnamenin B 18 maddesi kapsamında istekli firmanın talep ettiği değişiklik yapılmamıştır. Çünkü firmanın istediği değişiklik mevcut maddede istenilen özellikleri ortadan kaldırmaktadır. Bu da cihazın kullanımı sırasında hasta için planlanan ölçüm ve hesaplamaların yapılamaması ile sonuçlanacaktır. Hasta için hedeflenen yarar sağlanamayacaktır. Cihazı kullanacak hastanenin ihtiyacı halinde ve istediğinde ilgili probu satın alarak cihaza ilave program ücreti ödemeden (satın alındıktan sonra firmadan program istendiğine firmalar hastanelerden uçuk rakamlar talep etmektedir.) çalıştırabilmesi ve gerekli ölçümlerin yapabilmesi amaçlanmıştır. Kamu yararı söz konusudur. Maddenin mevcut hali ile hiçbir firmanın katılımını engelleyen bir husus söz konusu değildir. Bu nedenle ilgili maddeye yapılan itiraz reddedilmiştir.

…

İtiraz başvurusunda bulunan ilgili firmanın başvurusuna konu olan son husus ise Teknik Şartname’nin D.2 maddesi ile ilgilidir. Ekokardiyografi cihazları kalp hastalıklarının teşhisinde kullanılan ve içerisinde kardiyolojiye yönelik programların yüklü olduğu cihazlardır. Normalde cihazlara bütün programlar yüklenmiş olarak satılmaktadır. Ancak ilgili firmalar belirli şifreler kullanarak bu yazılımların sadece bir kısmını aktif hale getirmektedir. Talep edildiğinde hiçbir cihaza yeniden program yüklemesi yapılmamaktadır. İhalede birçok firmanın cihazı yarıştırılacağı için sadece ortak özellikler sıralanmıştır. Cihazın kullanımı sırasında her firmanın ilave fayda sağlayan yazılımları söz konusudur. Ancak ihale sürecinden sonra bu ilave yazılımlardan herhangi birinin aktif hale getirilmesi istendiğinde basit bir yazılımda olsa, firmalar tarafından çok ciddi ücretler talep edilmektedir. Yaşanan tecrübeler birçok hastanenin, bu tür yazılımlar için, cihazın yarı maliyetini aşan taleplerle karşılaştığını göstermektedir. Tüm firmalar için eşit şartlar geçerli olup, ilgili madde hiçbir firmanın katılımına ve rekabete engel değildir. Kamu yararı söz konusu olduğundan itiraz reddedilmiştir.

Özet ve sonuç olarak; Genel Müdürlüğümüz tarafından 05.09.2017 tarihinde yapılan zeyilnamenin de incelenmesi durumunda görüleceği üzere itirazen şikayet başvurusunda bulunan ilgili firmanın taleplerinin büyük bir çoğunluğu karşılanmıştır. Zeyilname başvurularının değerlendirilmesi kapsamında ihalede rekabetin sağlanması için son derece hassas davranılmıştır. İlgili firmaların talepleri değerlendirilirken hem rekabetin oluşması hem hastanelerin ihtiyacının uzun vadede tam olarak karşılanması hem de elimizdeki kamu kaynağının etkin, ekonomik ve verimli olarak kullanılması yönündeki temel ilkelere dikkat edilmiştir. İtirazen şikayet başvurusunda bulunan firmanın ihaleye teklif vermesini engelleyen hiçbir madde bulunmamaktadır. Teknik Şartnamede istenen özelliklerde cihazları mevcuttur. (1. ve 2. Kalem için Siemens Marka Acuson SC2000 model, üçüncü kalem için ise Siemens marka Acuson S1000 model cihazlar şartnameyi tamamen karşılamaktadır)

Genel Müdürlüğümüz tarafından uygun görülmeyen şikayet başvurusu konuların tamamı ya alımı planlanan cihaz özelliklerini kısıtlayıcı, düşürücü talepler yada başvuru sahiplerinin kendi maliyetlerini düşürme yönündeki ticari kaygılar karşısındaki beklentileri içeren taleplerdir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarelerin rekabeti engellemeden istekliler arasında fırsat eşitliğini sağlayarak verimliliğe ve fonksiyonelliğe yönelik ihtiyaçlarını kendilerinin belirleyebileceği ve bu doğrultuda tespit edilen ihtiyaçlar için ihalelere çıkıldığı dolayısıyla idarelerin ihtiyaçlarının sorgulanmasının yerindelik denetimi kapsamında yer alacağı anlaşılmaktadır.

İdarenin yukarıda aktarılan 26.09.2017 tarihli ve 2271 sayılı yazısında başvuru sahibinin ihale dokümanında istediği değişiklik taleplerinin, cihazlarda istenen teknik özellikleri ortadan kaldırdığı, fonksiyonelliği ile elde edilmesi istenilen faydayı olumsuz etkilediği ve söz konusu düzenlemelerin kamu yararına istinaden yapıldığının gerekçeleriyle ortaya konulduğu, ayrıca itiraza konu düzenlemelerin hiçbir isteklinin ihaleye katılımı, teklif vermeyi ve rekabeti engellemediği ile başvuru sahibinin bir ve ikinci kısımlar için Siemens marka Acuson SC2000 model, üçüncü kısım için ise Siemens marka Acuson S1000 model cihazlarının teknik şartnameyi tamamen karşıladığı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, idarelerin ihalelerde rekabeti sağlamak kadar ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla da sorumlu olduğu, idare tarafından itiraza konu düzenlemelerin cihazlarda istenilen teknik özelliklerin fonksiyonelliğe ve kamu yararı doğrultusunda yapıldığının gerekçeleriyle açıklandığı, ihaleye katılımı ve rekabeti engellemediği ile başvuru sahibinin teknik şartnameyi tamamen karşılayan cihazlarının olduğunun belirtildiği, fiyat dışı unsur düzenlemelerinin de idareler tarafından kendi ihtiyaçlarına en uygun alımları gerçekleştirmeye yönelik olduğu bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.