KİK Kararı: 2017/UH.III-941

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UH.III-941

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Gök Er Taş. Sınır Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. Turgay GÖKYER

Fevzi Çakmak-2 Sok. No: 40/4 Kızılay/Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı (Dkmp) 14. Bölge Müdürlüğü,

Selimbey Mah. İskele Cad. VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/12784 İhale Kayıt Numaralı “14 Bölge Müdürlüğümüzde Kullanılmak Üzere 1 Adet 17 Kişilik Personel Servisi (Minibüs) 1 Adet Binek Otomobil, 6 Adet Pick-Up ve 2 Adet Şoför” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı (Dkmp) 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “14. Bölge Müdürlüğümüzde Kullanılmak Üzere 1 Adet 17 Kişilik Personel Servisi (Minibüs) 1 Adet Binek Otomobil, 6 Adet Pick-Up ve 2 Adet Şoför” ihalesine ilişkin olarak Gök Er Taş. Sınır Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.03.2017 tarih ve 14235 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/628 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye teklif verildiği, 21.02.2017 tarihinde kendilerine tebliğ edilen ihale komisyonu kararında; birim fiyat teklif cetvelinde sürücü personel için öngörülen ücretin asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Ser-Bal Elektrik İnşaat Gıda Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, idareye yapılan şikâyet başvurularının reddedildiği,

Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu, idare tarafından başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı iş olarak kabul edilip tekliflerinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı ve kendilerinin hak kaybına, kamunun da zarara uğratıldığı, sadece personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerindeki işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılmasının zorunlu olduğu, bu anlamda personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu ihalede işçilik hesaplama modülünün kullanılmasının zorunlu olmadığı, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği, başvuruya konu ihalenin geçerli teklifler arasında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı düzenlendiğinden ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği, ayrıca vermiş oldukları teklif asgari işçilik maliyetinin altında olsa bile idarelerin sorumlu kılındığı hakkediş ödemeleri aşamasında işçi bordoları ve ödeme dekontlarının kontrol edilmesi ile ilgili idarelere sorumluluk yüklendiğinin açık olduğu, kaldı ki verilen teklifin sadece işçilik baz alınarak incelenemeyeceği, verilen teklifin işçiliğe ayrılan kısım ile araca ayrılan kısmının ayrıştırılamayacağı, işçilik ve araca ayrılan kısım birlikte kümülatif olarak değerlendirilmesi gerekirken tekliflerinin sadece işçilik kısmı baz alınarak değerlendirilmesinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, bu gerekçelerle tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınarak ihalenin en avantajlı teklifi sunan kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin 16.02.2017 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci satırında yer alan ve brüt asgari ücretin %10 fazlasının ödeneceği düzenlenen 2 şoför için teklif edilen tutarın asgari işçilik maliyetinin altında olmasından dolayı anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuruya konu ihaleye teklif veren diğer iki isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, ihalenin ekonomik açıdan en avantalı teklif sahibi olarak belirlenen Ser-Bal Elektrik İnşaat Gıda Taşımacılık İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Enzel İnşaat Taahhüt Taşımacılık Güvenlik ve Tem. Hiz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır…

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin 79.3.5’inci alt maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 14 Bölge Müdürlüğümüzde kullanılmak üzere 1 Adet 17 kişilik Personel Servisi (Minibüs) 1 adet Binek Otomobil, 6 adet Pick-up ve 2 adet Şoför

b) Miktarı ve türü:14 Bölge Müdürlüğümüzde kullanılmak üzere 1 Adet 17 kişilik Personel Servisi (Minibüs) 1 adet Binek Otomobil, 6 adet Pick-up ve 2 adet Şoför Hizmet alım işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Orman ve Su İşleri (DKMP) Van 14. Bölge Müdürlüğü hudutlar dahilinde…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1.Minibüs için Ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, muayene, kasko, fon, sözleşme, Bakım Onarım, yakıt, şoför vb. giderler teklife dahil olacaktır.

2. Pick-up ve Binek Otomobil için Ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, muayene, kasko, fon, sözleşme, Bakım ve Onarım giderleri teklife dahil olacaktır.

3. Şoförler için ise Asgari Ücretin %10 Fazlası ödenecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin idare tarafından hazırlanmış birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki gibidir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

2

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

4X4 Pick_up (Arazili, Çift kabinli, Şoförsüz ve yakıtsız)

araç x ay

6

2

Binek Otomobil (Sedan, Şoförsüz ve yakıtsız)

araç x ay

1

3

Minibüs (17 kişilik, Şoförlü ve yakıtlı, Günlük 100Km)

gün

265

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuruya konu ihalenin muhtelif nitelikte 8 aracın kiralanması ve 2 şoför hizmeti alımı işi olduğu, yaklaşık maliyet hesap cetveline bakıldığında toplam işçilik giderinin %10 yüklenici karı dahil tutarının 65.762,40 TL, toplam yaklaşık maliyetin ise 325.073,14 TL olduğu, bu haliyle asgari işçilik maliyetin yaklaşık maliyete oranının (65.762,40 TL / 325.073,14 TL=) %20 olması hasebiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi uyarınca ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler içerisinde işçilik giderinin yer alması gerektiği, buna paralel olarak da birim fiyat teklif cetvelinde işçilik giderleri için satır açılacağı, aşırı düşük teklif açıklamasında sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacağı, personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde ise sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır. Aşırı düşük teklif açıklaması, isteklilerin tekliflerindeki önemli maliyet bileşenlerine yönelik bir açıklama olduğuna göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin işçilik giderlerine yönelik açıklamasında sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacaktır. Diğer bir anlatım ile personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde, idareler tarafından personel giderine yönelik açıklama sunan isteklilerin teklifleri, %4 oranında olan sözleşme ve genel giderleri işçilik giderine dahil edilmediği gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakılamayacaktır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altıda işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı açıklanmakla beraber personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde personel gideri için teklif edilecek bedelin, asgari işçilik maliyetinin altında olmaması gerektiğine yönelik kamu ihale mevzuatında düzenleme bulunmadığı ve isteklilerin teklif ettikleri bedelle o işi gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceklerine ilişkin belirlemenin de mevzuatta öngörüldüğü üzere sadece aşırı düşük teklif sorgulaması ile yapılabileceği, istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağının ise toplam (işçilik + araç maliyeti) teklif bedeline göre belirleneceği, ancak başvuru sahibi isteklinin teklifinin sınır değerin üzerinde olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklama yapılmasının talep edilemeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin teklifinin ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Gök Er Taş. Sınır Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi