KİK Kararı: 2017/UH.III-932

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/015
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 29.03.2017
Karar No : 2017/UH.III-932 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Sim Çağrı Hizm. Oto Kir. Özel İstih. Temiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Karin Bilişim Tem Tur İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Büyükesat Mah. Çayhane Sok. No: 36/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kartepe Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Fatih Sultan Mehmet Mahallesi Dicle Caddesi No: 12 41250 Kartepe/KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/488967 İhale Kayıt Numaralı “Altyapı ve Üst Yapı Çalışmaları İçin 30 Aylık Personel Çalıştırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kartepe Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 02.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Altyapı ve Üst Yapı Çalışmaları İçin 30 Aylık Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Sim Çağrı Hizm. Oto Kir. Özel İstih. Temiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Karin Bilişim Tem Tur İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 02.02.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.02.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.02.2017 tarih ve 10350 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/477 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında araç maliyetlerine ilişkin olarak sunmuş oldukları fiyat teklifinde, periyodik bakım giderleri ve lastik giderlerinin ayrı ayrı belirtilmediği veya ayrı belgelerle açıklanmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı, şöyle ki, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında araç maliyetlerine ilişkin olarak Hez Kimya Ltd. Şti.den araç kiralamaya ilişkin fiyat teklifi aldıklarını, periyodik bakım giderleri ve lastik giderlerinin de söz konusu fiyat teklifine dahil olduğunun fiyat teklifinde belirtildiği, alınan fiyat teklifinin satışlar üzerinden verildiği, gerekli imza ve onayların yer aldığı, söz konusu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu,

2. Trafik sigortası ve araç kasko giderine ilişkin olarak İş-Ka Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.den alınmış ve Ray Sigorta Adana Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanmış fiyat teklifinin sunulduğu, ancak sunulan belgenin fotokopi olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmediği, sunulan belgenin fotokopi olmadığı, ayrıca idare tarafından sunulan fiyat teklifinin Genel Müdürlük tarafından teyit işleminin yapılması sonucu söz konusu sigortanın teyidinin yapılamadığı, sahte belge hazırlamaktan dolayı gerekli işlemlerinin yapılacağının bildirildiği, ancak 3. kişilerden alınan fiyat teklifleri ile ilgili olarak kendilerinin sorumlu tutulamayacağı ve Adana Bölge Müdürlüğü imzası yer alan belgede genel müdürlük teyidinin yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, sigorta aracılık şirketi olan ve muhattap oldukları İş-Ka Sigorta Acentası’nın tüm iddiaları reddettiği, resmi bir poliçeye bağlanmamış bir sigorta poliçesinin genel müdürlük tarafından bilinemeyeceği ve sunulan fiyat teklifinin sahte olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Altyapı Ve Üst Yapı Çalışmaları İçin 30 Aylık Personel Çalıştırılması

B) Miktarı Ve Türü: Toplam 60 Personel ve 2 Adet Binek Araç İle 30 Ay Süresince Personel Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kocaeli İli, Kartepe İlçesi Sınırları İçerisinde

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi; (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım ve sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

9 adet Vasıfsız İşçi Asgari Ücretin % 10 fazlası

2 adet Vasıfsız İşçi (Engelli) Asgari Ücretin % 10 fazlası
1 adet Binek Araç Şoförü Asgari Ücretin % 20 fazlası
15 adet Ağır Vasıta Şoförü Asgari Ücretin % 30 fazlası
25 adet Usta Asgari Ücretin % 35 fazlası

2 adet Operatör Asgari Ücretin % 40 fazlası

4 adet Ağır İş Makinesi Operatörü Asgari Ücretin % 120 fazlası
2 adet Saha Sorumlusu Asgari Ücretin % 110 fazlası ödeme yapılacaktır.

Vasıfsız İşçi 300 saat

Binek Araç Şoförü 100 saat
Ağır Vasıta Şoförü 1200 saat
Usta 1600 saat

Operatör 400 saat

Ağır İş Makinesi Operatörü 1500 saat
Saha Sorumlusu 400 saat Fazla çalışma yaptırılacaktır.

Vasıfsız İşçi 342 gün

Binek Araç Şoförü 38 gün
Ağır Vasıta Şoförü 570 gün
Usta 950 gün

Operatör 76 gün

Ağır İş Makinesi Operatörü 152 gün
Saha Sorumlusu 76 gün Çalıştırılması ile Ulusal ve dini bayramlarda çalışma yaptırılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri: Personellere ayda 26 gün üzerinden yemek bedeli günlük 8,00 TL ve yol bedeli günlük 5,00 TL brüt olarak ödeme yapılacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri: İhale konusu işte kullanılacak olan ve detayları teknik şartnamede belirtilen araca ait her türlü giderleri (Bakım onarım, tamir-bakım, servis, kaza, sigorta, yedek parça, resmi giderler v.s.) ile araç üzerine yapılacak logo ve yazılar teklif fiyata dahil edilecektir. Teklif edilecek tüm işçilik ücretlerine işveren payı ile %4 oranında sözleşme ve giysi dahil genel giderler dahil olacaktır.

25.3.4. Diğer giderler: Teknik şartnamede öngörülen tüm giderler (Şantiye şefi ile ilgili giderler dahil) teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte çalıştırılacak olan personelin mesleki risk kaza prim oranı % 2 (iki)' dir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Kontrol aracı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Kontrol amirinin çalışmaları denetlemesi için İdare bünyesinde çalıştırılacak (2 adet) Kontrol Aracı temin edilecektir. Kontrol Aracı özellikleri aşağıda belirtilmiştir.

- Araç teknik özellikleri

-Asgari 2015 model olacaktır.

-Motor hacmi asgari 1400 cc olacaktır.

-Motor gücü asgari 75 hp olacaktır.

-Araçta hidrolik direksiyon, klima, merkez kilit, ABS Fren Sistemi olacaktır. Yakıtı dizel olacaktır.

-Kiralanacak araç koltukları sağlam, dış boyaları temiz olacak, cam-kapı açma sistemleri, cam-kapı fitilleri, lastik, far, sinyal lambaları, silecek, silecek fıskiyeleri çalışır durumda olacaktır. Taşıtta görünür çarpık ve ezik olmayacaktır.

-Ayda ortalama 1000 km yol yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

02.01.2017 tarihinde yapılan ihalede, 46 adet doküman alındığı/indirildiği, 21 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin idarece 6.778.208,74 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında kalan geçerli 8 istekliye idarenin 09.01.2017 tarihinde EKAP üzerinden bildirimde bulunduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin idarece “ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak; mtv giderleri, araç muayene giderleri, trafik sigortası giderleri, kasko giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri” şeklinde belirtildiği, 3 isteklinin idarece belirtilen 13.01.2017 tarihine kadar açıklamalarını sunmadığından teklifinin reddedildiği, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalede 7 geçerli teklifin belirlendiği, Yenigün Temz. ve Servis Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.-Güntrans Turz. Taş. Tem. ve Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalenin BRN Temz. Yemek Hizm. Org. Gıda İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde kontrol aracına ilişkin satıra yer verildiği görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamaları dikkate alındığında,

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde Kuruma gönderilen belgeler üzerinden ihale süreci incelendiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; işçilik maliyetlerini ve araç maliyetlerini ayrı ayrı açıkladığını belirten yazısı, işçilik hesaplama modül çıktıları, araç kiralama fiyat teklifi, trafik sigortası ve kasko sigortası fiyat teklifi, MTV internet çıktısı, fenni muayene ücreti internet çıktısı, egzoz gazı emisyon ölçüm bedeli için TÜVTÜRK internet çıktısı ve araç için katalog sunduğu görülmüştür.

Araçlara yönelik olarak alınan iddia konusu fiyat teklifi incelendiğinde, Hez Kimya Temiz. Hizm. Tuzm. Gıda. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından İş Ortaklığının özel ortağı Karin Bilişim Tem Tur İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına 15.12.2016 tarihinde düzenlendiği, araçların 2 adet “2016 model Renault Clio 1.5 DCİ 75 HP model” olduğu, 30 ay süreli, 60.000 TL toplam bedel verildiği, teklifi veren firma ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından imzalanıp kaşelendiği ve TÜRMOB onayının yer aldığı görülmüştür. Söz konusu fiyat teklifinde “kiralama hizmeti kapsamı; 2016 model aracın tahsis edilmesi, bakım onarım yedek parça ve sezonluk lastik bedellerini kapsamaktadır. Bunun dışındaki tüm vergiler-sigorta-kasko-fenni muayene ücretleri ile egzoz ölçüm bedelleri kiralayana aittir.” şeklinde belirtildiği görülmüştür. Söz konusu fiyat teklifinde idarece aşırı düşük teklif açıklamasında açıklanması istenilen periyodik bakım giderleri ve lastik giderlerine ilişkin olarak ayrı satır açılmadığı, sadece fiyat teklifine dahil olduklarının belirtildiği görülmüştür. Bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…” açıklamaları yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğ’in yukarıda aktarılan 79.2.2’nci maddesinde, istekliler tarafından hangi tevsik yöntemleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarını yapabilecekleri tek tek belirlenmiş olup, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri de bu kapsamda sayılmaktadır. Anılan maddenin devamında, bu fiyat tekliflerinin taşıması zorunlu olduğu şekli kurallara yer verilmiştir. Buna göre, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde ilgili meslek mensubu onayının bulunması zorunluluğu mevcuttur. Bununla birlikte, sigorta giderlerinin açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesi durumunda tevsikinin nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin olarak, söz konusu Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde ayrı bir düzenleme yapıldığı görülmüştür.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerce belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin istenebileceği, aday veya istekliler tarafından, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin başvuruları veya teklifleri kapsamında sunulabileceği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu anlaşılmakta ve aşırı düşük teklif açıklamalarında tevsikin belgelerin sunuluş şekline uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede, idarenin ilk olarak başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında trafik sigortası ve araç kaskosuna yönelik olarak sunduğu fiyat teklifinin fotokopi olduğu gerekçesiyle reddedildiği, daha sonra ise isteklinin belgenin fotokopi olmadığı yönündeki iddiasını incelemek adına sigorta şirketinin bölge müdürlüğü ve genel müdürlüğü ile gerekli teyit işlemlerinin yapılması sonucu ise bu sefer de söz konusu belgenin sahte olduğu gerekçesiyle isteklinin teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu iddialara yönelik olarak incelemenin sağlıklı yapılabilmesi adına ihaleyi yapan idareden 06.03.2017 tarih ve 440-4774 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamaları sunan tüm isteklilerin belgelerinin asılları istenilmiş, gelen 14.03.2017 tarih ve 613/2291 sayılı yazı ile gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif dosyasında iddia konusu fiyat teklifi hariç diğer bilgi ve belgelerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunduğu, ancak 28.12.2016 tarihli İş-Ka Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. ve Ray Sigorta A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü tarafından imzalanarak düzenlendiği iddia edilen araçlara ait trafik sigortası ve kasko giderine ilişkin olan belgenin üzerindeki imza ve kaşelerin fotokopi olduğuna ilişkin güçlü bir şüphe olduğunun açık olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca idare tarafından yine de söz konusu belgelerin fotokopi olmadığı varsayımı ile fiyat teklifine yönelik olarak sigorta şirketi ile yapılan gerek mail yolu ile gerekse daha sonra resmi yazılar ile belgenin teyidine yönelik işlemlerin yapıldığı görülmüştür.

İdare tarafından söz konusu sigorta teklifinin teyidine yönelik olarak 08.02.2017 tarihli ve 285/1272 sayılı yazı ile “…İş-Ka Sigorta Aracılık Hizm. Ltd.Şti.’nce düzenlenen ve tarafınızdan onaylanan ve ekte verilen fiyat teklifinin 30 aylık süreyi kapsayıp kapsamadığı ve belgenin tarafınızca onaylanıp onaylanmadığı husususun bildirilmesi…” hususunda Ray Sigorta A.Ş. Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürlüğünden talepte bulunulduğu, 09.02.2017 tarihli ve 325/1377 sayılı yazı ile idare tarafından “ …ilgili fiyat teklifinin Ray Sigorta A.Ş Adana Bölge Müdürlüğü tarafınca onaylanıp onaylanmadığı hususunda teyit almak için öncelikle mail yolu ile ilgili bölge müdürlüğüne sorulduğu, gelen mailde fiyat teklifinin şirket ile ilgisi olmadığı yönünde bilgi verilmesi üzerine, fiyat teklifinin müdürlüğünüz tarafından onaylanıp onaylanmadığı bilgisi hem mail yoluyla hem resmi olarak istenmiştir.” şeklinde Ray Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne bildirildiği, Ray Sigorta A.Ş. tarafından 10.02.2017 tarihli ve 2017-GM-08/266 referans numaralı yazı ile idareye “tarafımıza iletmiş olduğunuz resmi yazınıza cevaben 2016/488967 numaralı ihale kapsamında, trafik sigortası ve araç kaskosu için kurumunuza sunulmuş olan teklif üzerindeki Ray Sigorta A.Ş. kaşesinin tarafımıza ait olmadığını ve tarafımızdan 2016/488967 numaralı ihale için hiçbir teklif hazırlanmadığını bildiririz.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

Bu itibarla yapılan incelemede gerek iddia konusu belgenin yukarıda yer alan belgelerin sunuluş şekline uygun olmayarak fotokopi olarak sunulduğunun görüldüğü, ayrıca idare ve ilgili sigorta şirketinin gerek Bölge Müdürlüğü gerek Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yazışmaları dikkate alındığında idarece yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

Ayrıca 4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:…h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

… Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Dördüncü Kısım Yasaklar ve Ceza Sorumluluğu” başlığı altında bulunan “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “172nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükümleri yer almakta olup, söz konusu İş Ortaklığının özel ortağı olan Karin Bilişim Tem Tur İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında mevzuata aykırılıkları tespit edilen hususlar hakkında ihaleyi yapan idarece gerekli inceleme ve/veya soruşturmanın yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2- 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer alan 10,17 ile 54’üncü hükümleri gereği İş Ortaklığının özel ortağı olan Karin Bilişim Tem Tur İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında mevzuata aykırılıkları tespit edilen hususlar hakkında gerekli inceleme ve/veya soruşturmanın yapılmasını teminen ihaleyi yapan idareye bildirimde bulunulmasına

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi