KİK Kararı: 2017/UH.III-69

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/002
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 04.01.2017
Karar No : 2017/UH.III-69

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Süleyman ÇETİNKAYA,

Yurtbaşı Köyü Merkez/ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

MSB Ant Başkanlığı Doğu Bölge Elazığ İşletme Müdürlüğü,

Elazığ-Bingöl Karayolu 30. Km 23000 Koçkale/ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/396770 İhale Kayıt Numaralı “Elazığ İşletme Müdürlüğü ve Bağlı Ünitelerin Personel Taşıma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

MSB Ant Başkanlığı Doğu Bölge Elazığ İşletme Müdürlüğü tarafından 08.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ İşletme Müdürlüğü ve Bağlı Ünitelerin Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Süleyman Çetinkaya’nın 29.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2016 tarih ve 69063 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2974 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak;

1. Aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında; akaryakıt, araç bakım masrafları, personel gideri ve köprü geçiş ücretlerine ilişkin açıklama istenildiği, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların amortisman veya kiralama giderleri ile MTV, lastik, kasko ve zorunlu trafik sigortası giderlerine ilişkin ise açıklama istenilmediği, ihale konusu işin güzergâhında ücretli yol veya köprü geçişi bulunmadığı, dolayısıyla idare tarafından önemli teklif bileşenleri tespit edilirken 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan eşit muamele ilkesine aykırı davranıldığı,

İdare tarafından önemli teklif bileşeni olarak tespit edilmeyen giderler dikkate alındığında aşırı düşük olarak tespit edilmiş teklif tutarları ile zaten açıklama hazırlanmasının mümkün olmadığı,

2. Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan istekliler tarafından akaryakıt fiyatını tevsik etmek amacıyla EPDK’nın il bazında ihale ilan ve ihale tarihinden önceki bir gün yayınlanan akaryakıt pompa fiyatları kullanılması gerekirken, Elazığ’da satış yapan petrol istasyonlarından alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı,

Söz konusu fiyat tekliflerinin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine ve 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına aykırılık teşkil edecek şekilde akaryakıt pompa fiyatından % 10 iskonto yapılarak satış yapılacağı şeklinde hazırlandığı,

Anılan istekliler tarafından araçların yakıt tüketimine ilişkin olarak sunulan belgelerin yetkili olmayan servislerden temin edildiği ve araçların resmi internet sitelerinde yer alan yakıt tüketimine ilişkin bilgiler ile uyumlu olmadığı,

3. Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan istekliler tarafından araçların periyodik bakım giderlerini tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun olmadığı, anılan fiyat tekliflerinde kaç kilometrede bir ne tür bakımların (filtre, yağ, balata, akü değişimi vb.) yapılacağı hususunda bir belirleme yapılmadığından hesaplama cetveline eksik rakam yansıtılmış olduğu, bu nedenle açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

4. Aşırı düşük teklif açıklamalarında şoför giderine yer verilmemiş olmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

5. Aşırı düşük teklif açıklamalarında kasko ve zorunlu trafik sigorta giderlerini tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerin ihale konusu işin süresini kapsamadığı, fiyat tekliflerinin bir yıllık olarak alındığı ve söz konusu tekliflerde sigorta şirketinin bölge ya da genel müdürlük onayının veya teyidinin bulunmadığı, bu nedenle anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamasına,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Elazığ İşletme Müdürlüğü ve bağlı ünitelerin Personel Taşıma

b) Miktarı ve türü:

İhtiyaç Listesinde Belirtilen Güzergahlarda Muhtelif Kapasiteli 7 adet en az 2012 model araç ile Personel Taşıma işi.

Asgari yolcu kapasitesi 22 kişilik 2 adet , 20 kişilik 1 adet, 15 kişilik 1 adet, 14 kişilik 2 adet ve 9 kişilik 1 adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: MSB ANT Elazığ İşletme Müdürlüğü ve Bağlı (Velipalas, Koçkale, Kovancılar, Bingöl, Solhan, Muş)Ünitelerine ait ihale Dökümanı dosyası içerisinde belirtilen güzergahlarda,

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1.

-1. kısımdaki ''TF-22 Koçkale/Elazığ Ünitesi I nolu'' ve 'TF-22 Koçkale/Elazığ Ünitesi II nolu''servisleri birim fiyatları üzerinden birlikte(toplam) değerlendirilecek olup, söz konusu bu güzergahın tamamamına teklif verilmesi zorunludur.

-Diğer kısımların (2., 3., 4., 5. ve 6. kısımların) herhangi biri/birkaçı veya tamamı için teklif verebilecektir.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. . Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım,sigorta her türlü vergi (KDV hariç) resim ve harç giderleri ile akaryakıt araç bakım masraflarıaraç kira ücreti, personel giderleri, köprü geçişi ve otoban ücretleri v.s. her türlü masraf teklif fiyata dahil ve tamamı yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Yine İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 6 kısımdan oluşan bir personel taşıma hizmet alımı ihalesi olduğu, başvuru sahibi istekli tarafından ihalenin 1’inci kısmına yönelik iddialarda bulunulduğu, söz konusu kısma 7 istekli tarafından teklif sunulduğu, bir isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesi uygun görülmediğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında olan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Hilmi Yıldız’ın ekonomik açıdan en avantajlı, Hüseyin Üstündağ’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği, teklif tutarı sınır değerin altında bulunan diğer 2 isteklinin açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklif tutarının ise sınır değerin hemen üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin eşit muamele ilkesine aykırı olarak tespit edildiği ve aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci istekliler olarak belirlenmiş Hilmi Yıldız ve Hüseyin Üstündağ’ın açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına yönelik iddialarda bulunulmuştur.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen yazıda “…Teklif fiyata dahil olan masrafları (akaryakıt, araç bakım masrafları, araç kira ücreti, personel giderleri, köprü geçişi ve otoban ücretleri vs) içeren ve yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesine uygun olarak hazırlayacağınız aşırı düşük teklif cevaplarınız/belgelerinizin en geç 16.11.2016 Çarşamba günü saat 17:00’a kadar İşletme Müdürlüğümüze teslim edilmesi gerekmektedir...” ifadelerinin yer aldığı,

İhale dokümanında servis güzergâhlarının krokilerine yer verildiği, ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmına ilişkin (TF-22 Koçkale Tank Çiftliği 1. Güzergâh Krokisi (Sabah) 97 km ve TF-22 Koçkale Tank Çiftliği 2. Güzergâh Krokisi (Gidiş-Dönüş) 97 km) güzergâh krokilerinde ücretli köprü geçişi ve otoban bulunmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine, bu kapsamda; ihale komisyonunca sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceğine ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğine, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceğine, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine göre ise aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklaması yer almaktadır.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır.

Bu bağlamda, ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmına ilişkin güzergâh krokisinde ücretli köprü geçişi ve otoban bulunmadığı, ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen yazıda köprü geçişi ve otoban ücretlerine ilişkin olarak da açıklama istenildiği, bir diğer ifade ile idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında teklif fiyata dahil olmayan giderler için de açıklama talep edildiği, bu nedenle söz konusu yazının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 3.372,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 6.745,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 3.373,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında sadece teklif fiyata dahil olan maliyet bileşenleri arasından belirlenmiş önemli teklif bileşenlerine yer verilerek aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi