KİK Kararı: 2017/UH.III-68

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/002
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 04.01.2017
Karar No : 2017/UH.III-68

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Almila Travel Turizm Taşımacılık A.Ş.,

Mustafa Kemal Mah. 2125 Sok. Kolbay İş Merkezi No: 64/4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adalet Bakanlığı Antalya L Tipi Ceza İnfaz Kurumu

Kömürcüler Köyü Mevkii 07190 Döşemealtı/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/441181 İhale Kayıt Numaralı “2017 Yılı 3 Adet Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adalet Bakanlığı Antalya L Tipi Ceza İnfaz Kurumu tarafından 22.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017 Yılı 3 Adet Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Almila Travel Turizm Taşımacılık A.Ş.nin 05.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2016 tarih ve 70049 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3032 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 37, 38'inci maddelerine ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olarak yapılmadığı şöyle ki;

a) İş kapsamında çalıştırılacak olan servis şoförlerine ilişkin işçilik ücreti hesaplamalarının KİK işçilik hesaplama modülü kullanılmadan yapıldığı, yapılan hesaplamada ihale dokümanında belirtilen saat dilimlerine uyulmadığı ve 2017 yılı asgari ücret artışının teklif fiyatında ön görülmediği,

b) Sözleşme aşamasında yatırılması zorunlu olan sözleşme karar pulu ve damga vergisi için bedel öngörülmediği,

c) Yasa gereği çalıştırılması gereken iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ücretinin öngörülmediği,

d) İş kapsamında kullanılacak araçların yakıt giderleri için sunulan belgelerin tarihlerinin uygun olmadığı, araçların kat edeceği yolun mesai günleri ve tatil günleri için ayrı yarı hesaplanmadığı, yakıta gelebilecek zammın teklif fiyatında öngörülmediği,

e) Araçlar için yapılması zorunlu olan kasko ve trafik sigortalarına ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

f) Araçlar için ödenmesi zorunlu motorlu taşıtlar vergisinin için bir bedel öngörülmediği,

g) Araçlar için alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. ihale konusu hizmetin;

a) Adı: 2017 yılı 3 adet araç kiralama

b) Miktarı ve Türü:

2017 yılı 3 adet personel servisi kiralama hizmet alım işi

2017 yılı 3 adet personel servisi kiralama hizmet alım işi

c) Yapılacağı Yer: antalya l tipi kapalı ceza infaz kurumu müdürlüğü Döşemealtı/ Antalya” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. İlgili mevzuat gereğince ödenecek vergiler ( KDV hariç) resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Kiralanacak araçların her türlü yakıt ve şoför maliyetleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin Adalet Bakanlığı Antalya L Tipi Ceza İnfaz Kurumu tarafından açık ihale usulüyle ve götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “2017 Yılı 3 Adet Araç Kiralama” işi olduğu, 22.11.2016 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan ilk oturum sonucunda sunulan tekliflerin tamamının geçerli bulunduğu, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda ihale komisyonu tarafından sınır değerin belirlendiği,

Teklifi sınır değerin altında kalan 4 istekliden, “Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumumuzun 2017 Yılı 3 adet araç kiralama hizmet alımı işi için 22/11/2016 tarihinde yapılan ihalesi sonucu teklif veren firmaların teklifleri İhale Komisyonu tarafından incelenmiş ve inceleme sonucu 6 isteklinin teklif verdiği, isteklilerden 1.sıra nolu teklif zarfını sahibi Karsel Tur.Taş. Güvenlik Sis. ve Hiz. Gıda Temizlik Tic. Ltd. Şti.'nin 324.000,00 TL., 2. sıra nolu teklif sahibi Öz Atalay Cam. Hed. Eş. Çiçek Kırt. ve Konf. Paz. ve Dağ. İth. İhr. Taş. Ren. Dan.Hiz. Tur.San.Tic.Ltd.Şti.'nin 297.000,00 TL. verdiği, 3. sıra nolu teklif zarfı sahibi Almina Travel Tur. Taş. A.Ş'nin 496.240,00 TL. verdiği, 4 sıra nolu teklif zarfı sahibi Deha 2000 Tur. Turizm İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 285.000,00 TL. verdiği, 5. sıra nolu teklif zarfı sahibi Hilal Tur. Seyehat Tur.Tic. Ltd. Şti.'nin 325.000,00 TL., 6. sıra nolu teklif zarfı sahibi Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 537.000,00 TL.verdiği görülmüştür.

Ancak ihaledeki yaklaşık maliyetimize göre Almina Travel Tur. Taş. A.Ş' şirketi ile Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin aşırı düşük sorgulamasına girmediği diğer 4 firmanın tekliflerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi gereğince aşırı düşük teklif olduğu tespit edilmiştir.

İhaleye katılan firmalardan Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesi başlıklı 79. Maddesinin ilgili maddeleri gereğince tebliğ tarihi itibariyle 4 iş günü içerisinde savunma vermesine Kararın ihale yetkilisinin onayına sunulmasına
Oybirliği ile karar verildi.” şeklindeki ifadeleri içeren ve 23.11.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile anılan Kanun’un 38 inci maddesine göre açıklama istendiği, öngörülen süre içerisinde anılan isteklilerden ikisinin açıklamalarını zamanında sunduğu ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda her iki isteklinin de açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin Deha 2000 Tur Turizm İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Karsel Tur. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine, bu kapsamda; ihale komisyonunca sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceğine ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğine, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceğine, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine göre ise aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğ açıklamasına göre idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin, açıklama talep edilen tüm isteklilerce aynı şekilde anlaşılması ve aynı unsurlara ilişkin açıklamada bulunulmasını teminen net olarak ifade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan isteklilerden Deha 2000 Tur Turizm İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin akaryakıt giderleri, bakım onarım, tamir, yağ, ve yedek parça, araç periyodik muayene giderleri, egzoz gazı emisyon ölçüm giderleri, araç kiralama giderleri, işçilik maliyeti giderleri, araç sigorta giderleri, lastik - akü giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, yol belgesi katılım payı, sözleşme giderleri için açıklama sunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamaları sunan bir diğer istekli Karsel Tur. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.nin ise personel gideri, araç kiralama gideri, akaryakıt gideri, bakım onarım gideri, MTV ve muayene giderleri, sigorta giderleri ile sözleşme giderleri için açıklama sunduğu görülmüş, anılan isteklilerin farklı maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama sunduğu tespit edilmiştir.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır. Ancak idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında açıklama istenecek teklifte önemli maliyet bileşenlerine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, bu nedenle isteklilerin farklı maliyet bileşenlerine dair açıklama sunduğu anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, idare tarafından aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen yazıda hangi maliyet bileşenlerine ilişkin olarak açıklama sunulması gerektiği belirtilmediğinden her bir istekli tarafından açıklanması gereken bileşenlerin farklı yorumlandığı görülmüş, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi açıklamasına aykırı olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin yapacakları aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilerek aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi