KİK Kararı: 2017/UH.III-623

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/010
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 22.02.2017
Karar No : 2017/UH.III-623 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnş. Taah. Otom. Gıda Turizm Taş. San. Tic. Ltd. Şti.,

384/2 Sk. Yalazhan İşhanı No: 4 / D: 3 Buca/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Beton ve Asfalt Enerji Üretim ve Dağıtım Tesisleri Su Kanalizasyon Tic. ve San. A.Ş.,

Ankara Asfaltı No: 385 Bornova/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/528320 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü Servis Aracı Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Beton ve Asfalt Enerji Üretim ve Dağıtım Tesisleri Su Kanalizasyon Tic. ve San. A.Ş. tarafından 02.01.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü Servis Aracı Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnş. Taah. Otom. Gıda Turizm Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 25.01.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2017 tarih ve 5895 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/318 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin ikinci satırında bulunan fazla mesai kısmına fazla mesai saati işçilik maliyetinden daha az bir bedel teklif ettiği, birim fiyat teklif cetvelinin birinci satırında bulunan birim fiyatın günlük 200 km mesafeyi ve günlük 8 saat çalışma için hem işçilik hem de araç kira bedelini kapsadığı, birim fiyat teklif cetvelinin ikinci satırındaki birim fiyatın ise günlük 8 saatten sonra çalışacak fazla mesai için şoförsüz olarak hizmet veremeyecek olan araçların kira bedelini ve bu araçları kullanacak olan şoförlerin işçilik maliyetini kapsadığı, bu nedenle anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin ikinci satırı için vermiş olduğu teklifin ihale tarihindeki KİK İşçilik Hesaplama Modülü’nde hesaplanan bedelden daha düşük olduğu ve dolayısıyla fazla mesai için gerekli olan işçilik maliyetini karşılamaması sebebiyle söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığından her araç için ayrı olarak alınan belediye ruhsatı için herhangi bir bedel öngörmediği ve bu hususta bir belge sunmadığı, her firmada olması gereken ve taşıma işinin yapılabilmesi için gerekli olan bu belge ve giderlerin araçların günlük mesai süresinin tamamını idarede geçirmesi sebebiyle açıklama yapılması gerekli olan giderler olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili olarak belgelendirmek zorunda olduğu maliyet giderleri için teklif almış olduğu her firmanın (tedarikçinin) kendi serbest muhasebecisi veya mali müşaviri tarafından imzalanıp kaşelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…” açıklaması,

Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: SÜRÜCÜLÜ SERVİS ARACI KİRALANMASI İŞİ

b) Miktarı ve türü:

2007 MODEL VEYA ÜZERİ 16+1 KAPASİTELİ 10 (on) ADET ARAÇ İLE 730 GÜN SÜRELİ PERSONEL TAŞIMA HİZMETİ ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SINIRLARI İÇERİSİNDE

ç) Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV HARİÇ) resim, harç, damga vergisi, KİK payı ve diğer giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Araçlara ait, Kasko, sigorta, muayene, bakım ve onarım, akaryakıt, lastik ve yedek parça gibi işletim giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

Bahse konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin 14’üncü maddesinde “…İhale hak ediş değerleri, fiilen çalışılan 8 saat süreli her tam gün için Katma Değer Vergisi hariç bir günlük yevmiye olarak tahsis edilen araç + şoför + yakıt + amortisman ve benzeri giderler dahil olmak koşuluyla kullanılan 200 kilometre karşılığında bulunacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 15’inci maddesinde “…Fazla kilometrenin tespiti: Aylık çalışılan toplam gün X günde yapılması gereken 200 km hesabıyla bulunan; aylık toplam yapılması gereken kilometreden, aylık yapılan gerçek kilometre miktarının çıkarılmasından sonra kalan miktar " aylık fazla yapılan kilometreyi" ifade edecektir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası :2016/528320

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

10 ARAÇ İÇİN GÜNLÜK 8 SAAT 200 KM YEVMİYE

gün

7.300

2

10 ARAÇ İÇİN FAZLA MESAİ SAATİ

saat

20.000

3

10 ARAÇ İÇİN İLAVE KM FİYATI

kilometre

30.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda yer alan mevzuat açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetler olduğu anlaşılmaktadır.

İdare tarafından Binsel Turz. Taşımacılık ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 04.01.2017 tarihinde gönderilen 17 sayılı aşırı düşük teklif açıklama yazısında “…02/01/2017 tarihinde 03 sıra numarası ile vermiş olduğunuz teklif; Kamu İhale Genel Tebliğinin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79.1. maddesi ''Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.'' maddesi gereğince (SINIR DEĞER=İşin yaklaşık maliyeti 2.796.071,25.- TRY/1.3=2.150.824,04.-TRY olup; firmanızın vermiş olduğu toplam teklif tutarı: 1.941.350,00.-TRY'dir. ) sınır değerin altında kaldığından; Kamu İhale Kanunun 38. Maddesi ve İdari şartnamenin 33. Maddesi istinaden idari, teknik şartname maddelerindeki maliyet ve sözleşme maliyet unsurları dikkate alınarak aşırı düşük fiyat sorgulaması yapılmasına komisyonumuzca karar verilmiştir.

İdari şartnamenin Teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25. Maddesi, İdari Şartnamenin Diğer hususlar başlıklı 47. Maddesi ve İdari ve Teknik şartnamede öngörülen ve yasalarca belirlenen gider kalemleri (Damga Vergileri Kik Payı Gibi Sözleşme Giderleri, Sürücülü Servis Hizmeti Giderine İlişkin Personel maaş ve SGK, ulaşım, yemek giderleri, Sürücülü Servis Hizmeti Giderine İlişkin Aracın Akaryakıt ve diğer lastik, bakım ve amortisman, her türlü sigorta giderleri vb.) gereğince şirketimize yapacağınız Sürücülü Servis Hizmeti'nin avantajlı koşulların neler olduğu ve bu fiyatlarla ihale konusu işin nasıl gerçekleştireceğinizi 10/01/2016 Salı günü mesai bitimine kadar idaremizde olacak şekilde belgelere dayalı yazılı açıklamalarınızı izah etmenizi önemle rica ederiz…” denilerek bahse konu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması yapması istenilmiştir.

Yapılan incelemede Binsel Turizm Taşımacılık ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından birim fiyat teklif cetvelinin ikinci sırasında yer alan “10 araç için fazla mesai saati” iş kalemi için 6,00 TL birim fiyat teklif edildiği görülmüştür.

“10 araç için fazla mesai saati” iş kalemi için teklif edilecek bedelin araçların yapacağı fazla mesai saati için öngörülmesi gereken bir bedel olduğu, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında asgari işçilik maliyet hesabının yapılmaması gerekmekle birlikte, Binsel Turizm Taşımacılık ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında birim fiyat teklif cetvelinin birinci satırı için açıklamaların yer aldığı, ancak birim fiyat teklif cetvelinin ikinci satırında yer alan iş kaleminde bulunan araç ve personel giderine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği ve anılan iş kaleminin maliyetini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı görüldüğünden bahse konu isteklinin bu kaleme ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen bedeli açıklayamadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “…(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından Binsel Turz. Taşımacılık ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 04.01.2017 tarihinde gönderilen 17 sayılı aşırı düşük teklif açıklama yazısında “…İdari şartnamenin Teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25. Maddesi, İdari Şartnamenin Diğer hususlar başlıklı 47. Maddesi ve İdari ve Teknik şartnamede öngörülen ve yasalarca belirlenen gider kalemleri (Damga Vergileri Kik Payı Gibi Sözleşme Giderleri, Sürücülü Servis Hizmeti Giderine İlişkin Personel maaş ve SGK, ulaşım, yemek giderleri, Sürücülü Servis Hizmeti Giderine İlişkin Aracın Akaryakıt ve diğer lastik, bakım ve amortisman, her türlü sigorta giderleri vb.) gereğince şirketimize yapacağınız Sürücülü Servis Hizmeti'nin avantajlı koşulların neler olduğu ve bu fiyatlarla ihale konusu işin nasıl gerçekleştireceğinizi 10/01/2016 Salı günü mesai bitimine kadar idaremizde olacak şekilde belgelere dayalı yazılı açıklamalarınızı izah etmenizi önemle rica ederiz…” denilerek bahse konu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması yapması istenilmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerini sayma yoluyla belirlediği, söz konusu bileşenler arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi servis aracı çalışma izin belgesinin (ruhsat) önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklaması yapan Binsel Turz. Taşımacılık ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında İzmir Büyükşehir Belediyesi servis aracı çalışma izin belgesi (ruhsat) için herhangi bir bedel öngörülmediği görülmüştür.

Sonuç olarak, idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında belirtilen önemli teklif bileşenlerine ilişkin olarak isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması yapması gerektiği, İzmir Büyükşehir Belediyesi servis aracı çalışma izin belgesi (ruhsat) ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerin bu gidere ilişkin bir maliyet öngörmeleri gerekmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına idareye şikayet dilekçesinde yer vermediği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz…” açıklaması yer almaktadır.

Bu itibarla, idareye yapılan şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği hüküm altına alınmış olduğundan, başvuru sahibinin bu iddialarına ilişkin inceleme yapılmasının mümkün bulunmadığı, başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Binsel Turizm Taşımacılık ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi