KİK Kararı: 2017/UH.III-61

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/002
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 04.01.2017
Karar No : 2017/UH.III-61

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. ve Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Mevlana Halit Mah. Urfa Bulv. Akbaş Sit. A Blok No: 71/20 Bağlar/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzincan Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

Bahçelievler Mah. Belediye Sarayı Arkası Merkez/ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/438430 İhale Kayıt Numaralı “İşçilik Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzincan Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 28.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İşçilik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. ve Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.12.2016 tarih ve 71020 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3093 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından,

1. Teklif ettiği bedel üzerinden KİK payı, sözleşme karar pulu, sözleşmeden doğan damga vergisi, hakedişten doğan damga vergisi giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında ayrı ayrı belirtilmesi gerektiği,

2. Araçlar için motorlu taşıtlar vergisi, egzoz emisyon ölçüm bedeli ve egzoz emisyon ölçüm ruhsat bedeli giderlerinin Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinden veya Motorlu Taşıtlar Genel Tebliğinde belirtilen tarifelere göre hesaplanması gerektiği,

3. Bakım ve onarım giderlerinin tevsiki için fiyat teklifi alınan firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiği, ayrıca üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifine “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi olan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre düzenlenmesi gerektiği,

4. Trafik sigortası ve kasko sigortasına ilişkin giderlerin tevsiki amacıyla sunulan fiyat teklifi veya poliçelerin, sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü tarafından onaylı olması ya da belgelerin teyit yazılarının açıklama ekinde sunulması, ayrıca işin süresinin tamamını (01.01.2017-31.12.2017) kapsaması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine göre incelenmesi gerektiği,

5. Aşırı düşük teklif açıklamasında kendi malı araçların kullanılması durumunda amortisman giderinin ayrıntılı şekilde incelenmesi ve sunulan belgelerde mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir kaşeleme işleminin anılan Tebliğ’e göre incelenerek tekrar gözden geçirilmesi gerektiği,

İhale uhdesinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu fiyat tekliflerine ilişkin Ek-O.5 ve Ek-O.6 formlarının istenilmesi gerektiği, istenilmiş ise fiyat tekliflerine imza atan meslek mensubundan ve ilgili firmadan bu fiyatların gerçekliğini kanıtlamak için ek belgeler istenilmesi gerektiği, fiyat teklifi veren firmaların demirbaş listeleri üzerinden teklife konu araçların söz konusu firma adına kayıtlı olup olmadığının incelenmesi, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından kiralanmış olması durumunda kira sözleşmesinin ekinde, varsa ihaleden önce kesilmiş faturaların sunulmuş olması gerektiği,

Fiyat teklifi veren firmaların demirbaş listesinde yer alan araçların Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere uygun olup olmadığının incelenmesinin talep edildiği,

Teklife konu araçlar ticari olduğundan ihale uhdesinde bırakılan istekliye fiyat teklifi veren firmaların Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre K1 yetki belgesi ile kiralama yapması mümkün olmadığından, L1 yetki belgesine sahip olması gerektiği,

Aşırı düşük teklif sahibi tarafından yapılan işçilik hesaplamaları, personel giderleri, sözleşme ve genel giderler dahil maliyet, kik payı, damga vergisi, sözleşme karar pulu bedeli hesaplamalarında aritmetik hata olup olmadığının tekrar kontrol edilmesi taleplerinin bulunduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan gerçeği yansıtan belge ve proforma faturalı tekliflerin meslek mensubu onaylı olması gerektiği, aksi takdirde belgelerin geçersiz sayıldığı, açıklama yapan firmanın sunmuş olduğu proforma faturalar mali müşavir onaylı olmadığı takdirde ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamalarına,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İşçilik Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

127 Personel 12 Ay Erzincan Belediyesi sınırları içindeki her türlü bitki materyalının üretimi bakımı sulanması mevcut yeşil alanların bakım onarımı ve temizliği ve Müdürlük Bünyesindeki diğer işlerin yapılması işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Erzincan Belediyesi sınırları

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1 Adet Peyzaj Mimarı pozisyonu için Asgari Ücretin %105 fazlası.

3 Adet Mühendis pozisyonu için Asgari Ücretin %105 fazlası.

3 Adet Tekniker pozisyonu için Asgari Ücretin %58 fazlası.

2 Adet Teknisyen pozisyonu için Asgari Ücretin %53 fazlası.

21 Adet Usta pozisyonu için Asgari Ücretin %19 fazlası.

3 Adet Operatör pozisyonu için Asgari Ücretin %19 fazlası.

1 Adet Şef pozisyonu için Asgari Ücretin %15 fazlası.

20 Adet Şoför pozisyonu için Asgari Ücretin % 10 fazlası.

70 Adet İşçi pozisyonu için Asgari Ücretin %6 fazlası.

3 Adet Engelli İşçi pozisyonu için Asgari Ücretin %6 fazlası. 4 Adet (asgari ücretin % 105 fazlası alanlar için) yıllık 200 saat, 3 Adet (asgari ücretin % 58 fazlası alanlar için) yıllık 120 saat, 2 Adet (asgari ücretin % 53 fazlası alanlar için) yıllık 80 saat , 24 Adet (asgari ücretin % 19 fazlası alanlar için) yıllık 960 saat fazla mesai yaptırılabilir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün esas alınacaktır.

Personelin yemek gideri günlük brüt (11 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Enaz 2015 model 4 Adet Çift kabinli Kamyonet Kendi malı veya taahhüt

Enaz 2015 model 1 Adet Çift kabinli Kamyonet 4x4 Kendi malı veya taahhüt

Enaz 2015 model 1 Adet 27+1 Kişilik personel servisi Kendi malı veya taahhüt

Enaz 2015 model 1 Adet sulama tankeri Kendi malı veya taahhüt

Toplam 7 Adet Bu araçlar 01/03/2017 tarihinde işe başlatılıp 31/12/2017 tarihine kadar çalıştırılacaktır. Bu Araçların Akaryakıt giderleri idare tarafından, bakım onarım ve diğer giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olduğu, ihaleye 10 istekli tarafından teklif sunulduğu, isteklilerden birinin sunmuş olduğu geçici teminat mektubu uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında bulunan 6 istekliden ise aşırı düşük teklif açıklama talep edildiği, 2 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama sunulduğu, bu isteklilerin açıklamalarının uygun bulunduğu, bunlardan Ağam End. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Işıltı End. Proje ve Uy. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı, başvuru sahibi Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. ve Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliler olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. ve Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ihale uhdesinde bırakılan istekli Ağam End. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Işıltı End. Proje ve Uy. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına yönelik iddialarda bulunulmuştur.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen yazıda “…İşin görülmesi sırasında idare tarafından istenen araçlar için firmanızın vermiş olduğu teklif fiyatları, İdaremiz tarafından tespit edilen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir. Araçlar için verdiğiniz teklif fiyatlara açıklama getirilmesi gerekmektedir...” ifadelerinin,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise “Toplam 7 Adet Bu araçlar 01/03/2017 tarihinde işe başlatılıp 31/12/2017 tarihine kadar çalıştırılacaktır. Bu Araçların Akaryakıt giderleri idare tarafından, bakım onarım ve diğer giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında araçlara ilişkin bakım maliyetleri ve araç kira bedellerini içeren üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, başvuru sahibi istekli tarafından ise araçlara ilişkin kira maliyetleri, sigorta maliyetleri, MTV, egzoz gazı emisyon ölçüm (ruhsat dahil) ve araç muayene harç bedelleri ile sözleşme giderlerine ilişkin açıklamalarda bulunulduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine, bu kapsamda; ihale komisyonunca sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceğine ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğine, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceğine, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine göre ise aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğ açıklamasına göre idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin, açıklama talep edilen tüm isteklilerce aynı şekilde anlaşılması ve aynı unsurlara ilişkin açıklamada bulunulmasını teminen net olarak ifade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır.

Bu bağlamda, idare tarafından aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen yazıda mevzuata uygun şeklide maliyet bileşenleri belirtilmeden sadece araçlar için verilen fiyatlara açıklık getirilmesinin talep edildiği, ihale dokümanında ise araçların akaryakıt gideri hariç bakım onarım ve diğer giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlemesinin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi ile “yüklenici tarafından karşılanacak olan diğer giderlerin” istekliler tarafından farklı yorumlanarak farklı maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamalarda bulunulduğunun tespit edildiği, bu durumun da açıklamaların ihale komisyonunca sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında araçların hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama talep edildiğine açık ve net bir şekilde (kira, sigorta, MTV ve muayene giderleri gibi) yer verilerek aşırı düşük teklif sahiplerinden açıklama talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi