KİK Kararı: 2017/UH.III-537

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UH.III-537

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Adanur Yemek San. ve Tic. A.Ş.,

İkitelli O.S.B. Başakşehir San. Sit. No: 7-9-11 Başakşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Seyhan Ç. Yuvası Y. Yurdu ve S. Evleri Müdürlüğü,

Belediye Evleri Mahallesi 84275 Sokak No: 2 Çukurova/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/452628 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyhan Ç. Yuvası Y. Yurdu ve S. Evleri Müdürlüğü tarafından 29.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Adanur Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin 28.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2017 tarih ve 2735 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/173 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinde 3 servis elemanı çalıştırılacağına yönelik düzenlemenin yer aldığı, ancak iş kapsamında yemeklerin yüklenici mutfağında hazırlanarak dağıtımı ve servisinin yapılacağı, bu nedenle 3 servis elemanına ek olarak 1 aşçı istihdam edilmesinin öngörüldüğü, hizmetin ifası için basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapıları çerçevesinde çalıştırılacak personeli dikkate alarak teklif fiyatını belirledikleri, yemeği pişirecek olan aşçı maliyetinin de işçilik hesaplamasına dahil edildiği, bu nedenle öngörülen toplam personel maliyetinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirlenen oranın dışına çıkılmadığı, olması gerekenden daha fazla işçilik hesaplaması yapılması ve bu nedenden işçilik oranı ve yardımcı girdiler oranının değişmiş olması nedeniyle aritmetik hata yaptıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

Öte yandan teklif fiyatlarının 430.560,00 TL, ana çiğ girdi maliyetinin 298.118,26119832 TL olduğu, buradan hareketle ana çiğ girdi oranının virgülden sonra 6 hane gösterilerek 0,692397 olarak hesaplandığı, ilgili oranın virgülden sonraki bütün basamaklarını yazmak yerine 6 hane olarak gösterip yukarı doğru yuvarlama yaparak hesapladıkları, bu nedenle ana çiğ girdi ve işçilik maliyeti hesaplamasında aritmetik hata yaptıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinden ihale konusu hizmetin adının “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri”, miktarı ve türünün ise “Yüklenici mutfağında, yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir. 25.000 öğün kahvaltı,25.000 Ara öğün (Günlük 1 Adet),29.000 öğün öğle yemeği,25.000 öğün akşam yemeği,960 öğün (5 Çeşit) özel gün menüsü alımı işi” olduğu anlaşılmıştır.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:

Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden 25.000 öğün sabah kahvaltısı,25.000 ara öğün(Günlük 1 Ad.), 29.000 öğün öğle yemeği, 25.000 öğün akşam yemeği,960 öğün özel gün menüsü (5 Çeşit) olmak üzere toplam 104.960 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

(3) servis elemanının, işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (43,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.

Teknik Şartnamenin Genel Hususlar başlıklı kısmının 27 nci maddesinde belirtilen giyecek yüklenici firma tarafından personele ayni olarak verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri, teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer giderler:

İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir…” düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı III’üncü maddesinde “…27- Kuruluş mutfağında çalışacak 3 (üç) servis elemanına aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek verilecektir;

Servis Elemanları için lacivert pantolon, beyaz gömlek, beyaz terlik lacivert desenli yelek.(Yazlık ve Kışlık) verilecektir…” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2017; işi bitirme tarihi 31.12.2017…” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden Seyhan Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Yüklenici Mutfağında, Yemek Pişirme Yolu ile Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı” işine 6 isteklinin teklif verdiği, Akdağlılar Tur. Taş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mercan Haz. Yem. Ür. ve Hiz. Gıda Hay. Tur. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sini Yem. ve Gıda San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında teklif veren Adanur Yem. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, ihalenin Kardeşler Restaurant Yemekçilik Bahri Çekli - Baker Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Oto. Tur. Taş. Pet. Hay. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı uhdesinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibine EKAP üzerinden gönderilen 29.11.2016 tarihli yazıda “Seyhan Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğünün 29/11/2016 Salı günü, saat 09:30’da yapmış olduğu Malzeme dahil yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmetleri alımı ihalesi ile ilgili olarak, Birim fiyat teklif cetvelinde; vermiş olduğunuz teklifin Kamu İhale Kanunun 38inci maddesi gereği aşırı düşük teklif olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı koşullar,

c) Hizmet işinin özgünlüğü ile ilgili hususları işe ait idari tip şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25inci maddesinde belirtilen giderler ile teknik şartnamenin ekinde bulunan iki haftalık örnek yemek listesine uygun olarak teknik şartnamede belirtilen web adreslerinde bulunan Gıda Rasyonu ve Gıda Malzemelerinin Özellikleri dikkate alınarak yapılacak olan yazılı açıklamanızı Tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) işgünü takip eden işgünü mesai bitimine kadar ihale komisyonumuza ulaştırmanız hususunda” ifadelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda da yer verildiği üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi çerçevesinde teklifi aşırı düşük bulunan istekli tarafından öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) hazırlanarak açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, sunulan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için de “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedileceği açıklanmış olup bu çerçevede söz konusu oranın hesaplanmasındaki formülde işçilik maliyeti formül bileşen olarak yer aldığından isteklilerin işçilik maliyetinin hesabını bu maliyeti belirleyen ihale dokümanı düzenlemelerine doğrultusunda hesaplaması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı üzerinden yapılan incelemede ihale konusu iş kapsamında (3) servis elemanının tam zamanlı çalıştırılacağı, bu personel için ayda 26 gün üzerinden toplam 12 aylık süre için asgari işçilik maliyetinin hesaplanması gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde 3 servis elemanına ek olarak 1 aşçı yani toplamda 4 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, açıklama kapsamında “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı giderler” oranlarının gösterildiği “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nin (Ek- H.4) sunulduğu, cetvelde “ana çiğ girdi maliyeti + işçilik maliyeti / toplam teklif tutarı” oranının 0,941733 olduğu, ancak bu hesaplamalara dokümanda çalıştırılacağı belirtilmeyen aşçı giderlerinin de (işçilik ve yemek gideri) ilave edildiği, ancak doküman düzenlemelerine göre açıklanması gereken asgari işçilik maliyetinin 3 servis elemanı üzerinden hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla 3 personel için hesaplanması gereken personel giderinin işçilik, yol ve yemek gideri dahil olmak üzere 83.160,79697108 TL; toplam ana çiğ girdi maliyetine dahil edilen personel ana çiğ girdi maliyetinin çıkarılması sonucu hesaplanması gereken ana çiğ girdi maliyetinin (298.118,26119832 TL- 4.020,94262811 TL) 294.097,31857021 TL tutarında öngörülmesi gerektiğinden “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) /Toplam Teklif Tutarı” oranının (294.097,31857021 TL + 83.160,79697108 TL / 430.560,00000000TL) 0,87620335 olduğu tespit edilmiş olup bu oranın Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen mevzuatta öngörülen 0,80-0,95 aralığında olduğu, öte yandan başvuru sahibinin fazladan bir işçi öngörmesinin söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını geçersiz hale getirecek bir durum olmadığı, bu durumun isteklinin teklif fiyatının düşürülmesi konusunda bir maliyet avantajı sağlamadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin açıklamasının bu gerekçe ile uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin yuvarlama işleminden kaynaklı olarak hesaplarda aritmetik hata yaptıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi Adanur Yem. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, açıklama kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin sunulduğu, sunulan cetvelde aşağıdaki tabloya yer verildiği;

Ana Çiğ Girdi Oranı

0,692397

İşçilik Oranı

0,249336

Yardımcı Giderler Oranı

0,058267

Toplam

1,000000

Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ndeki oranlar toplamının bir (1) olduğu, (ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,941733 olduğu, söz konusu oranların her birinin virgülden sonra 6 (altı) haneli olacak şekilde yuvarlandığı görülmüştür.

Yapılan incelemede Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı giderler toplamını gösteren tablonun şu şekilde olduğu görülmüştür:

Ana Çiğ Girdi Gider Toplamı

298.118,26119832

İşçilik Gider Toplamı

107.354,12000000

Yardımcı Giderler (Kâr dahil)

25.087,61880168

Toplam

430.560,00000000

Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı giderler tutarının virgülden sonra 8 (sekiz) haneli olarak açıklandığı, oranların ise virgülden sonra 6 (altı) haneli olacak şekilde yuvarlandığı, ancak anılan oranların virgülden sonra 8 (sekiz) haneli olarak yazılması durumunda da mevzuatta öngörülen 0,80-0,95 aralığında ve toplamlarının 1 olacağı, yapılan hesaplamalarda herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı, başka bir deyişle istekli tarafından oranların virgülden sonra 6 hane olacak şekilde hesaplanması durumunda sonuçların değişmediği ve idarenin yuvarlanmış rakam üzerinden sağlama yaparak aynı sonuca ulaşmasının matematiksel olarak mümkün olmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde aritmetik hata yapıldığı yönündeki değerlendirmenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Adanur Yem. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi