KİK Kararı: 2017/UH.III-531

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/008
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 08.02.2017
Karar No : 2017/UH.III-531

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Süleyman ÇETİNKAYA,

Yurtbaşı Köyü Merkez/ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

MSB Ant Başkanlığı Doğu Bölge Elazığ İşletme Müdürlüğü,

Elazığ-Bingöl Karayolu 30. Km 23000 Koçkale/ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/396770 İhale Kayıt Numaralı “Elazığ İşletme Müdürlüğü ve Bağlı Ünitelerin Personel Taşıma” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

MSB Ant Başkanlığı Doğu Bölge Elazığ İşletme Müdürlüğü tarafından 08.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ İşletme Müdürlüğü ve Bağlı Ünitelerin Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Süleyman Çetinkaya tarafından 23.01.2017 tarih ve 4443 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan bila tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/262 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; önemli teklif bileşenlerinin Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun belirlenerek ihalenin 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talebinin yenilenmesi yönündeki 2017/UH.III-69 sayılı Kurul kararına istinaden idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama talep edildiği, isteklilerden bazılarının açıklamada bulunmadığı, açıklamada bulunan isteklilerin ise açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği, açıklama sunmayan veya açıklaması uygun bulunmayan bu istekliler tarafından 250.000,00 TL - 300.000,00 TL aralığında sunulan fiyat teklifleri ile sunmuş oldukları 373.230,00 TL’lik fiyat teklifi arasında uçurum olduğu gerekçesi ile ihalenin iptal edildiği,

Teklif fiyatları 461.116,18 TL’lik yaklaşık maliyete göre %19 tenzilatlı olduğundan rekabet ve kaynakların verimli kullanılması gerekçeleriyle ihalenin idare tarafından iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklilerin fiyat tekliflerine oranla sunmuş oldukları fiyat teklifinin yüksek olması nedeniyle kamu zararı oluşacağı gerekçesinin dayanaktan yoksun olduğu, bu durumun güvenilirlik ilkesiyle bağdaşmadığı, kaldı ki fiyat tekliflerinin sınır değerin 18.525,24 TL üzerinde olduğu, bu durumun da idareyi külfete sokacak bir durum arz etmediği, bu nedenle teklif fiyatları kamu zararına yol açacağından ihalenin iptal edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan eşit muamele ve güvenilirlik ilkesine aykırılık teşkil ettiğinden ihalenin iptalinin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan “…(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir…” hükmüne,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Elazığ İşletme Müdürlüğü ve bağlı ünitelerin Personel Taşıma

b) Miktarı ve türü:

İhtiyaç Listesinde Belirtilen Güzergahlarda Muhtelif Kapasiteli 7 adet en az 2012 model araç ile Personel Taşıma işi.

Asgari yolcu kapasitesi 22 kişilik 2 adet , 20 kişilik 1 adet, 15 kişilik 1 adet, 14 kişilik 2 adet ve 9 kişilik 1 adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: MSB ANT Elazığ İşletme Müdürlüğü ve Bağlı (Velipalas, Koçkale, Kovancılar, Bingöl, Solhan, Muş)Ünitelerine ait ihale Dökümanı dosyası içerisinde belirtilen güzergahlarda,

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1.

-1. kısımdaki ''TF-22 Koçkale/Elazığ Ünitesi I nolu'' ve 'TF-22 Koçkale/Elazığ Ünitesi II nolu''servisleri birim fiyatları üzerinden birlikte(toplam) değerlendirilecek olup, söz konusu bu güzergahın tamamamına teklif verilmesi zorunludur.

-Diğer kısımların (2., 3., 4., 5. ve 6. kısımların) herhangi biri/birkaçı veya tamamı için teklif verebilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 6 kısımdan oluşan bir personel taşıma hizmet alımı ihalesi olduğu, 1’inci kısma yönelik başvuruda bulunulduğu, 22.11.2016 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru konusu 1’inci kısmının aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Hilmi Yıldız üzerinde bırakıldığı, buna ilişkin olarak Süleyman Çetinkaya’nın başvurusu üzerine alınan 04.01.2017 tarihli ve 2017/UH.III-69 sayılı Kurul kararı ile ihalenin söz konusu kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında sadece teklif fiyata dahil olan maliyet bileşenleri arasından belirlenmiş önemli teklif bileşenlerine yer verilerek aşırı düşük teklif sahiplerinden yeniden açıklama talep edilmesi yönünde düzeltici işlem belirlendiği, bu karar üzerine idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden 12.01.2017 tarihinde açıklama talep edildiği ve 18.01.2017 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu iptal kararında, teklif fiyatları 250.000,00 TL ile 300.000,00 TL arasında olan aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklamalarını mevzuat hükümleri çerçevesinde yapmadıklarından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca piyasa şartlarına göre bu fiyat tekliflerinin açıklanabileceği kanaatinde olunduğu, bu nedenle söz konusu aşırı düşük teklif fiyatlar ile ihale uhdesinde bırakılacak olan Süleyman Çetinkaya’nın teklif fiyatı (373.230,00 TL) arasındaki uçurumun kamu zararı yaratacağı düşünüldüğünden ihalenin 1’inci kısmının iptal edildiği belirtilmiştir.

İdare tarafından yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde önceden gerçekleştirdikleri aynı işe ilişkin ortaya çıkan fiyatların, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası, Elazığ Kamyoncular, Kamyonetçiler, Otobüşçüler, Minibüsçüler, Otomobilciler ve Şoförler Esnaf Oda Başkanlığı, Elazığ Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından belirlenen fiyatların ve Yetgin Tuncer’den, Cihan Nak. Pet. Ür. Tur. İnş. Paz. Tic. Ltd. Şti.nden ve Süleyman Çetinkaya’dan alınan fiyat tekliflerinin göz önüne alındığı, bunlardan gerçek piyasa koşullarını yansıtmadığı düşünülenler dahil edilmeyerek hesaplanan aritmetik ortalamanın ise yaklaşık maliyete esas birim fiyat olarak kullanıldığı anlaşıldığından, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına uygun olarak tespit edildiği neticesine ulaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olsa da idarelere kanun ile verilen bu takdir yetkisi, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerektiği, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti ve tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması gibi nedenlerle sınırlandırılmıştır.

Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklilerce sunulan fiyat tekliflerinin piyasa şartlarına göre açıklanabilir olduğu değerlendirildiğinden bu fiyat teklifleri ile başvuru sahibi isteklinin fiyat teklifi arasındaki farkın kamu zararı yaratacağı düşünülerek ihalenin iptal edildiği, ancak yukarıda incelenen yaklaşık maliyet hesabı da dikkate alındığında idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarını yansıttığı neticesine ulaşıldığı ve başvuru sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin (373.230,00/461.116,18) %80,94’üne denk geldiği, ayrıca aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin teklif fiyatlarını zaten mevzuata uygun bir şekilde açıklayamadıkları birlikte değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyet yerine aşırı düşük açıklaması yapılamamış fiyat teklifleri baz alınarak ihalede kamu zararının oluştuğu yönünde bir gerekçe ile ihalenin 1’inci kısmının iptal edilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 3.372,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 6.745,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 3.373,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin 1’inci kısmına ilişkin iptal kararının iptaline,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi