KİK Kararı: 2017/UH.III-366

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/006
Gündem No : 88
Karar Tarihi : 26.01.2017
Karar No : 2017/UH.III-366

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ak Grup Organizasyon İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Tur. Pet. Day. Tük. Mal. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Sumedsan İnş. Taah. Tem. Gıda Hayv. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Kapu Mah. Gazi Cd. No: 93/1 28200 Merkez/GİRESUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Havza Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

25 Mayıs Mah. Cami Sk. No:2 55700 Havza/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/132789 İhale Kayıt Numaralı “Yol, Park, Mezarlık, Refüj, Belediye Hizmet Binaları, Zabıta Genel Temizliği ve Destek Hizmetleri Araç Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Havza Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 05.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yol, Park, Mezarlık, Refüj, Belediye Hizmet Binaları, Zabıta Genel Temizliği ve Destek Hizmetleri Araç Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ak Grup Organizasyon İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Tur. Pet. Day. Tük. Mal. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Sumedsan İnş. Taah. Tem. Gıda Hayv. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.11.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2015 tarih ve 95054 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 11.01.2017 tarihli ve 2017/MK-12 sayılı Kurul kararı ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3214-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklama talep edilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklama talep edilmesi veya idare tarafından ihalenin yaklaşık maliyeti ve sınır değeri yanlış hesaplandığından iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

11.11.2015 tarihli kesinleşen ihale kararının 12.11.2015 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine tebliğini müteakip başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulmaksızın 23.11.2015 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15’inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında başvuru dilekçesinin bir örneğinin 23.11.2015 tarihinde iadeli-taahhütlü mektup ile idareye gönderildiği, posta alındısına göre iadeli taahhütlü mektubun 25.11.2015 tarihinde idareye tebliğ edildiği, konuya ilişkin olarak başvuru sahibine bilgi verildiği ve durumun Kurumun internet sayfasında ilan edildiği, idarenin şikâyete ilişkin 25.11.2015 tarihli cevabının 02.12.2015 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, 08.12.1015 tarihinde ise Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Bunun üzerine Kurul tarafından alınan 16.12.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-3446 sayılı kararda başvuru sahibi istekli tarafından şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihi (12.11.2015) izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu sürenin bitiminden sonra 25.11.2015 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğundan başvurunun süre yönünden reddedildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle başvuru sahibi Ak Grup Organizasyon İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Tur. Pet. Day. Tük. Mal. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Sumedsan İnş. Taah. Tem. Gıda Hayv. Sağ. Hizm. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davaya ilişkin olarak Ankara 14. İdare Mahkemesi’nce alınan 21.11.2016 tarihli ve E:2016/2918, K:2016/4766 sayılı kararda “…Olayda, davacı tarafından, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarda belirtilen hükümleri gereği şikayete yol açan durumun farkına varıldığı 12.11.2015 tarihini izleyen 10 gün içerisinde ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekmekte ise de; ihaleyi yapan idare tarafından davacıya EKAP üzerinden bildirilen kesinleşen ihale kararında, davacının 10 gün içinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceğinin belirtildiği, davacının da kendisine gösterilen yolu takip ederek, belirtilen şekil ve sürede doğrudan Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, bu başvurunun aynı gün Havza Belediye Başkanlığı’na gönderildiği, ancak başvuru dilekçesinin 25.11.2015 tarihinde anılan idare kayıtlarına girdiği, bu başvurunun reddi üzerine de itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, davacının itiraz usulü olarak yanlış bir yol izlemesinin kendi hatasından değil, idarenin yanlış yönlendirmesinden kaynaklandığı görülmektedir.

Bu durumda, Anayasa’nın 40. Maddesindeki düzenleme ile son derece dağınık mevzuat karşısında idarelere, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirildiği ve bu durumun hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması ve idarenin denetlenmesi yönünden zorunlu olduğu, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilmesi halinin ilgili kişilerin mağduriyetlerine yol açabileceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, işleme karşı başvuru yolunun ve süresinin yanlış bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi halinde kusurun başvuru sahiplerine yükletilemeyeceği açık olduğundan, dava konusu ihaleyi yapan idarece davacıya tebliğ edilen belgede yer alan usule göre hak arama yoluna başvuran davacı şirketin, itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Ankara 14. İdare Mahkemesi’nce alınan söz konusu karar üzerine Kamu İhale Kurulunun 11.01.2017 tarihli ve 2017/MK-12 sayılı kararı ile başvurunun esasının incelenmesine geçilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklamasına,

Aynı Tebliğ’in 78.29 ve 78.30’uncu maddelerinde “78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklamasına,

Anılan Tebliğ’in 79.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklamasına,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: YOL, PARK, MEZARLIK, REFÜJ, BELEDİYE HİZMET BİNALARI, ZABITA GENEL TEMİZLİĞİ ve DESTEK HİZMETLERİ ARAÇ HİZMETİ ALIMI

b) Miktarı ve türü:

36 AY SÜREYLE; 63 KİŞİ İLE YOL, PARK, MEZARLIK, REFÜJ, BELEDİYE HİZMET BİNALARI, ZABITA GENEL TEMİZLİĞİNİN YAPILMASI İÇİN PERSONEL ALIMI ve 1 ADET 2m3. YOL SÜPÜRME ARACI HİZMETİ ALIMI İŞİDİR.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Havza Belediyesi Sınırları İçerisinde ve Belediyeye ait işyerleri ile Hizmet binasında.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), resim, harç, Sözleşme Damga Vergisi, Kik Payı ve Karar Pulu Kesintisi ile ulaşım ve her türlü sigorta giderlerinin teklif fiyata dahil edilerek verilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Vasıflı personele asgari ücret üzerinden aşağıda belirtilen oranlarda iş güçlüğü verilecektir.

Sıra no

Personel Niteliği

Çalıştırılacak Personel Sayısı (Kişi)

Personele Ödenecek Brüt Asgari Ücretin %' de Fazlası

1

Vasıfsız İşçi

60

% 0

2

Engelli işçi (Vasıfsız)

2

% 0

3

Vasıflı işçi

1

% 40

b) 2016 + 2017 + 2018 yılları Resmi Tatil Günlerinde çalışacak gün sayıları.

Sıra no

Personel Niteliği

Çalışılacak Gün

1

Vasıfsız İşçi

2610

2

Engelli işçi (Vasıfsız)

87

3

Vasıflı işçi

43,5

Bu ücretler teklif edilecek fiyata dahildir ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

a) Kiralanacak aracın akaryakıtı Belediyemiz tarafından karşılanacak olup, yedek parça, fırçalar, tamir ve bakım onarım(madeni yağ üstüpü, lastik vs) ihtiyaçları yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Kiralanan aracın kasko sigortaları ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılmaları zorunlu olan Zorunlu Mali Mesuliyet (TRAFİK) sigortaları, Fenni Muayeneleri, vergi ve diğer giderlerin tümü yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçla ilgili trafik, sigorta, vergi v.b. yasal sorumluluklann yüklenici tarafından zamanında yerine getirilmemesi halinde tüm masraflar yükleniciye aittir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan, iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı %2, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları S.G.K. işveren prim oranı %11, Genel sağlık sigortası S.G.K. işveren prim oranı %7,5, işsizlik sigortası SGK işveren payı %2 olmak üzere toplam S.G.K. işveren payı %22,5 olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 63 personel ve 1 adet yol süpürme aracı ile 36 ay boyunca yürütülecek olan temizlik hizmet alımı ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye 12 istekli tarafından teklif sunulduğu, 2 istekli teşekkür mektubu sunduğundan, 1 istekli ise geçici teminat sunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin geçerli teklifler arasında en düşük yedinci teklif sahibi istekli olduğu, ihale komisyonu tarafından tüm tekliflerin sınır değerin üzerinde olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesine gerek kalmayarak ihalenin Merve Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Namık Danış Otob. İşl. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı ve Durmazlar Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Asmin Sos. Hizm. Öz. Eğ. Gıda İnş. İn. Kay. ve Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklama istenileceği, bu kapsamda; ihale komisyonu tarafından sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek, bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesinden çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu, aynı Tebliğ’in 78.29’uncu maddesinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve anılan Tebliğ’in 79.1’inci maddesinden söz konusu ihalelerde sınır değerin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihalede personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatinin tamamını idare için kullanacağı ve yaklaşık maliyetin (3.832.656,06 TL/(1,04x4.275.654,71 TL)) %86,19’luk kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu tespit edildiğinden söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, bu nedenle sınır değerin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı (4.072.052,10 TL) olarak hesaplanması gerekirken, idare tarafından hatalı bir şekilde kârsız asgari işçilik maliyeti toplamı (3.832.656,06 TL) tutarında belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, fiyat teklifi 4.072.052,10 TL tutarındaki sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeden ihalenin ekonomik açıdan en düşük teklif sahibi istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede, söz konusu iddianın sebeplerine ve dayandığı delillere İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının ç bendinde yer alan “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü gereğince itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilmediği görüldüğünden, bu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, fiyat teklifi 4.072.052,10 TL tutarındaki sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklama talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi