SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2017/UH.III-2435 (7 Eylül 2017)

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar Tarihi

7 Eylül 2017

Başvuru Sahibi

Araz Yapı Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi

İdare

Darende Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü

İhale

2017/237235 İhale Kayıt Numaralı "Destek Hizmetleri Hizmet Alımı İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/044
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 07.09.2017
Karar No : 2017/UH.III-2435

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Araz Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Esentepe Mah.293. Sok. Hasan Zeki İyigün Apt. Kat: 1 No: 2 Karaköprü/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Darende Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Heyiketeği Mahallesi Somuncubaba Bulvarı No: 88 44700 Darende/MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/237235 İhale Kayıt Numaralı “Destek Hizmetleri Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Darende Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 16.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Destek Hizmetleri Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Araz Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 27.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.08.2017 tarih ve 44148 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1946 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin ihale dokümanında belirtilen giderleri karşılayamadığı, söz konusu alıma ilişkin işçilik maliyetinin 6.156.868,69 TL, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin 6.164.129,41 TL olduğu, aradaki farkın 7.260,72 TL olduğu, bu bedelin araçlara ilişkin giderleri karşılamasının mümkün olmadığı, fiyat teklifi alınan firmanın ana faaliyet alanı içerisinde araç kiralama hizmeti olmadığı, aktif olarak kiralama hizmeti yapmayan firmanın fiyat teklifinin geçerli olmadığı, ticaret odası veya sanatkarlar odasından sorgulanması gerektiği,

Araç kiralama firmasından alınan kiralama bedelinin esasını oluşturan bedeller toplandığında bu tutarın anılan isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifinden yüksek olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ruhsatların ihale dokümanında verilen araçların teknik özellikleriyle uyuşmadığı (araç motor ve beygir sayılarının istenilen özelliklere uygun olmadığı),

Araçlara yönelik vergilerin eksik hesaplandığı,

Açıklamalarda araçlara yönelik muayene ve egzoz emisyon giderinin dahil edilmediği,

Araçların hizmet süresince gereksinim duyulan bakım, onarım giderlerine açıklamalarda yer verilmediği, alınan fiyat tekliflerinin 24 aylık süreyi içermediği, fiyat teklifine bakım onarım sarf malzemelerinin dahil edilmediği,

Fiyat tekliflerinin ana faaliyet alanı farklı olan firmadan alındığı, fiyat tekliflerinin bir önceki geçici vergi dönemine ait olmadığı, Ek-O.5 ve Ek-O.6’nın Tebliğ açıklamalarına uygun düzenlenmediği,

  1. Araçların lastiklerine yönelik giderlerin maliyet açıklamalarında belirtilmediği, alınan fiyat tekliflerinin araçların kullanacağı lastik ebatlarında olmadığı, fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanında lastik satışının yer almadığı,

Lastik ve akü giderlerine yönelik fiyat tekliflerini veren firmaların ana faaliyetlerinin bu hizmetlere yönelik olmadığı, lojistik imkanları bulunan aktif olarak faaliyette bulunan firmalar olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen vergi dönemlerine ait olmadığı, Ek-O.5 ile Ek-O.6 formlarının meslek mensubundan talep edilmesi gerektiği,

  1. Açıklama kapsamında sunulan araçların devam eden kasko ve sigortalarının mevcut olduğu, açıklamalarda aktif trafik poliçelerindeki bedellerin dikkate alınması gerekirken ilgili araçların sigorta ve kasko giderlerine yönelik fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, yapılan açıklamalarda aktif bedeller öngörülmediği için açıklamaların geçerli kabul edilmemesi gerektiği,

Trafik ve kasko sigorta giderlerinin Teknik Şartname’de belirtilen teminat içeriğini kapsamadığı, yapılan açıklamaların Tebliğ açıklamalarına uygun düzenlenmediği, sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğü onayının olmadığı, sigorta ve kasko fiyatının ihale süresinin başlangıç ve bitişine uygun olarak düzenlenmediği, yılları kapsayan hizmet alımlarında sigorta ve kasko giderlerine ait güncellemelerin Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: DESTEK HİZMETLERİ HİZMET ALIMI İŞİ

b) Miktarı ve türü:

87 PERSONEL VE 2 ARAÇ İLE 24 AY SÜRELİ HİZMET ALIMI İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Darende Belediyesi sınırları içerisinde.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır…” düzenlemesi,

Söz konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “…9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (Yirmi Dört) aydır.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır…” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür…” açıklaması yer almaktadır.

Diğer taraftan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun “Sigorta şirketlerinin ve reasürans şirketlerinin kuruluşu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…Türkiye’de faaliyet gösterecek sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin anonim şirket veya kooperatif şeklinde kurulmuş olması şarttır. Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri, sigortacılık işlemleri ve bunlarla doğrudan bağlantısı bulunan işler dışında başka işle iştigal edemez…” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden 20.06.2017 tarihli yazılar ile “…Teklifinizde vermiş olduğunuz teklif bileşenlerinden hizmet araçlarının maliyetinin sınır değerin altında kaldığı tespit edilmiştir.

Araçların teklif bileşenlerini oluşturan;

a)Zorunlu mali trafik sigortasını gösteren belgeleri,

b)Motorlu Taşıtlar vergisini gösteren belge,

c)Kasgo sigortasını gösteren belge,

d) Bakım onarım ve periyodik (Motor yağı,vb.) giderlerini gösteren belgeleri

e)Teslim edilecek araçlar kendi malı değilse işin süresince kiralandığına dair kira sözleşmesinin aslı ve belgelerin fotokopilerini gösteren belgeleri veya sözleşme yapılmamış ise sözleşme giderlerini.

Kamu İhale kanunu yönetmenlikleri ve genel tebliğ hükümlerine göre açıklayarak, 28.06.2017 Çarşamba günü mesai bitimi (17:00) kadar Belediyemize teslim etmeniz gerekmektedir…” denilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından araçların tedarikine yönelik olarak Roza Lojistik San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifinin üzerinde “…Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/06/2017) tarih ve (31) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ile SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı ve üzerinde TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı görülmüştür.

Bahse konu fiyat teklifinde binek otomobil ve hafif ticari araç olmak üzere her bir araç için ayrı satır açılarak fiyat teklifi verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifini veren Roza Lojistik San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sitesinden (www.ticaretsicil.gov.tr) yapılan sorgulamada 22.02.2016 tarihli ve 9016 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde bahse konu şirketin faaliyet konuları arasında taşımacılık ve nakliyatın olduğu, araç kiralama işlemleri faaliyetinde bulunabileceğinin belirtildiği de görüldüğünden başvuru sahibinin fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet alanına yönelik iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bahse konu ihaleye ait Araç Teknik Şartnamesi’nin “Binek Araç” başlığında “…En az 2015 Model 1400-1600 cc arası… Özellikleri olacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “Hafif Ticari Araç” başlığında “…silindir hacmi en az 1550 cm3 motor gücü en az 70 kw…Hafif ticari araç…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında binek otomobil için sunduğu aracın silindir hacmini 1598 cm3 olduğu, hafif ticari aracın silindir hacminin 1560 cm3, motor gücünün 70 kw olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, her ne kadar aşırı düşük teklif açıklamalarında egzoz gazı emisyon ölçüm fiyatı ile araç muayene fiyatları önemli teklif bileşeni olarak belirlenmese de ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında egzoz gazı emisyon ölçüm fiyatı ile araç muayene fiyatlarına yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin maliyetlere araçlara yönelik muayene ve egzoz emisyon giderinin dahil edilmediği iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen 20.06.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında araçların bakım onarım giderlerine ilişkin olarak “…Bakım onarım ve periyodik (Motor yağı, vb.) giderlerini gösteren belgeleri…” denildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında almış olduğu fiyat teklifinde “…aşağıda yazılı olan hizmet araçlarının tamir bakım ve onarımlarını (motor yağı vb) tüm giderler dahil olmak üzere belirtilen fiyat üzerinden tedarik edeceğimizi kabul ve taahhüt eden firmanıza özel fiyat teklifimizdir…” denilerek fiyat teklifi verildiği,

Söz konusu fiyat teklifinde bakım miktarının 24 ay olduğunun belirtildiği, fiyat teklifini verenin Birlik Rot Balans Ramazan Fırat olduğu,

Anılan fiyat teklifinin üzerinde “…Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/06/2017) tarih ve (33) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ile SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı ve üzerinde TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı görülmüştür.

Bu itibarla, araçların hizmet süresince gereksinim duyulan bakım, onarım giderlerine açıklamalarda yer verildiği, alınan fiyat tekliflerinin 24 aylık süreyi içerdiği, fiyat teklifine idarece aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen giderlerin dahil edildiği, fiyat teklifi verenin faaliyet alanı içerisinde olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinin meslek mensupları tarafından kaşelenip imzalandığı ve üzerlerinde TÜRMOB kaşelerinin de yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibarelerin bulunduğu, aynı Tebliğ’de yapılan “…Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur… ” ve “…Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir…” açıklamaları gereğince fiyat tekliflerinin üzerindeki ve Ek-O.6 numaralı tutanağındaki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, idarece gerekli görülmeyerek meslek mensubundan Ek-O.6 tutanağının istenilmeden fiyat tekliflerinin kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Araçların toplam gideri için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında zorunlu mali trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, kasko sigortası, bakım onarım ve kiralama bedelleri olmak üzere toplam 6.931,72 TL hesaplandığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında araçların söz konusu giderlerinin ayrı ayrı tevsik edildiği ve araçların kiralama maliyetlerinin toplam araç maliyetlerine dahil edildiği görüldüğünden başvuru sahibinin araç kiralama firmasından alınan kiralama bedelinin esasını oluşturan bedeller toplandığında anılan isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifinden yüksek olduğu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorlu taşıtlar vergisi maliyetini tevsik etmek üzere teklif edilen araçlara ilişkin internet vergi dairesi üzerinden hesaplama yapıldığı, binek otomobil için yıllık 1.035,00 TL, hafif ticari araç için yıllık 1.408,00 TL hesaplandığı görülmüş olup Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi’nin internet sitesinde yer verilen bilgilerle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından binek otomobil için motorlu taşıtlar vergisi giderinin 1.035,00 TL alındığı, ancak söz konusu giderin bir yıl için hesaplandığı, ikinci yıl giderlerine yansıtılmadığı görülmüştür.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin araçlara yönelik vergilerin eksik hesaplandığı yönündeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından isteklilere gönderilen 20.06.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında araçların bakım onarım giderlerine ilişkin olarak “…Bakım onarım ve periyodik (Motor yağı, vb.) giderlerini gösteren belgeleri…” denildiği ve lastik ile akü giderlerinin önemli bir teklif bileşeni olarak kabul edilmediği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında almış olduğu fiyat teklifinde “…aşağıda yazılı olan hizmet araçlarının tamir bakım ve onarımlarını (motor yağı vb) tüm giderler dahil olmak üzere belirtilen fiyat üzerinden tedarik edeceğimizi kabul ve taahhüt eden firmanıza özel fiyat teklifimizdir…” denilerek fiyat teklifi verildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında belirtilen önemli teklif bileşenlerine ilişkin olarak isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması yapması gerektiği, lastik ve akü giderleri ile ilgili olarak, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerin bu giderlere ilişkin ayrıca bir açıklama yapmaları gerekmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Ağam Endüstriyel Hizmet San. Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. - Işıltı Endüstriyel Proje ve Uygulama San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için S.S. Doğa Sigorta Kooperatifi tarafından düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

S.S. Doğa Sigorta Kooperatifi tarafından düzenlenmiş ve ihale konusu işin süresi olan 24 aylık süreyi kapsayan fiyat teklifinde ihale konusu işte istekli tarafından tedarik edilecek araçların genel özelliklerinin belirtildiği, araçların sigorta fiyatlarına yer verildiği, anılan belgenin S.S. Doğa Sigorta Kooperatifi’nin Büyükdere Cad. Nevtron iş Merkezi No: 119 Kat: 5 Gayrettepe/İstanbul adresinde faaliyet gösteren genel merkez tarafından kaşelenerek iki adet imza ile imzalandığı görülmüştür.

Bahse konu ihaleye ait Araç Teknik Şartnamesi’nde zorunlu mali trafik ve kasko sigortalarının içeriğine yönelik herhangi bir düzenleme yapılmadığından başvuru sahibinin trafik ve kasko sigorta giderlerinin Teknik Şartname’de belirtilen teminat içeriğini kapsamadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre sigorta şirketlerinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunluluğunun bulunmadığı, bu yönüyle Genel Müdürlük tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu, ayrıca teyitlerine ilişkin belgelerin sunulmasına gerek olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin anılan istekli yönüyle bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

  1. Harmanşa İnş. Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sigorta poliçesinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü onayından dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede Harmanşa İnş. Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için MRY Sigorta Aracılık Hiz. A.Ş.den fiyat teklifleri alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinin kaşelenerek imzalandığı görülmüştür.

Diğer taraftan, bahse konu fiyat teklifleri için fiyat tekliflerinde yer alan satış tutarı tespit tutanağı sayısına atıf yapılarak bu fiyat tekliflerinde yer alan sigorta prim tutarları ile tekliflerde yer alan araçların belirtilen sürelerde trafik ve kasko sigorta işlemlerinin gerçekleştirebileceğine dair Axa Sigorta A.Ş. Akdeniz Bölge Müdürlüğü’nün teyidinin alındığı görülmüştür.

Bu itibarla, Harmanşa İnş. Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sigorta poliçesi için genel müdürlük veya bölge müdürlüğü onayından dolayı değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Araz Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için Sigortashop Genel Müdürlük 4A Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

Kaşe üzerindeki vergi kimlik numarasından yola çıkarak EKAP üzerinden Tüzel/Gerçek Kişi Sorgulama Modülünden yapılan sorgulamada ilgili şirketin isminin 4A Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi olduğu anlaşılmıştır.

İlave olarak, kaşe üzerinde yer alan www.sigortashop.com internet adresinden fiyat teklifi veren ilgili firmanın sigorta hizmetleri yürüten bir acente olduğu görülmüştür.

Ayrıca, sigortacılık mevzuatı gereği sigorta faaliyeti yürüten şirketlerin anonim şirket veya kooperatif olarak faaliyette bulunmasının gerektiği, bu yönü ile başvuruya konu ihalede sunulan sigorta fiyat teklifini düzenleyen Sigorta Shop Genel Müdürlük 4A Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti.nin limited şirket olması yönüyle sigortacılık faaliyeti yürüten bir şirket olmayıp aracılık hizmeti yürüten bir acente niteliğinde olduğu, kaldı ki şirket unvanından da bu durumun anlaşıldığı tespit edilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı gereği acente tarafından düzenlenen sigorta teklifinin ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğü tarafından teyidinin gerektiği, fakat söz konusu durumda böyle bir teyidin bulunmadığı görüldüğünden adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Öner Nakliye Turizm Otom. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası için Kısmet Oto Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.den fiyat teklifi aldığı görülmüştür.

Ancak, bahse konu şirket bir sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü olmadığından anılan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen 79.3.4’üncü maddesindeki açıklamalara göre bir teyit yazısı ile birlikte sunulmadığı, dolayısıyla Öner Nakliye Turizm Otom. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Gürbüzhan Lojistik Kurumsal Hizmetler İnş. Özel Sağlık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası için Tuna Sigorta Mustafa Tuna’dan fiyat teklifi aldığı görülmüştür.

Ancak, bahse konu kişi bir gerçek kişi olduğundan anılan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen 79.3.4’üncü maddesindeki açıklamalara göre bir teyit yazısı ile birlikte sunulmadığı, dolayısıyla Gürbüzhan Lojistik Kurumsal Hizmetler İnş. Özel Sağlık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Egemen Müteahhitlik Posta Dağıtım Hizmetleri Yemekçilik Temizlik Turizm Tekstil Nakliye Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Elektrik Elektronik Medikal Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin araçları kasko sigortası için Semih Nusret Bozkan Sigorta Aracılık Hizmetleri’nden ve Rahşan Ademoğlu /Rahşan Ademoğlu Sigorta ve Aracılık Hizmetleri’nden zorunlu mali sorumluluk sigortası için Aslansoy Sigorta / İbrahim Halil Çimen’den sigorta poliçeleri şeklinde düzenlenmiş fiyat teklifi aldığı görülmüştür.

Ancak, bahse konu kişilerin bir sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü olmadığından anılan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen 79.3.4’üncü maddesindeki açıklamalara göre bir teyit yazısı ile birlikte sunulmadığı, dolayısıyla Egemen Müteahhitlik Posta Dağıtım Hizmetleri Yemekçilik Temizlik Turizm Tekstil Nakliye Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Elektrik Elektronik Medikal Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Bisel Turizm Temizlik İletişim İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Saracoğlu Enerji Temizlik Yemekçilik Gıda Petrol İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için Sigortashop Genel Müdürlük 4A Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

Söz konusu fiyat teklifinin üzerinde “Sigorta Shop 4A Sigorta Ara. Hiz. Firması yetkili sigorta acentemizdir. Yetkili sigorta acentemiz tarafından fiyat teklifi olarak verilen ve yukarıda belirtilen ürünlerin birim fiyatları ve süreleri Genel Müdürlüğümüzce uygun görülmektedir.” ibaresinin yer aldığı ve Sigortashop Genel Müdürlük 4A Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti. kaşesi ile imzalandığı görülmüştür.

Kaşe üzerindeki vergi kimlik numarasından yola çıkarak EKAP üzerinden Tüzel/Gerçek Kişi Sorgulama Modülünden yapılan sorgulamada ilgili şirketin isminin 4A Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, sigortacılık mevzuatı gereği sigorta faaliyeti yürüten şirketlerin anonim şirket veya kooperatif olarak faaliyette bulunmasının gerektiği, bu yönü ile başvuruya konu ihalede sunulan sigorta fiyat teklifini düzenleyen Sigorta Shop Genel Müdürlük 4A Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti.nin limited şirket olması yönüyle sigortacılık faaliyeti yürüten bir şirket olmayıp aracılık hizmeti yürüten bir acente niteliğinde olduğu, kaldı ki şirket unvanından da bu durumun anlaşıldığı tespit edilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı gereği acente tarafından düzenlenen sigorta teklifinin ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğü tarafından teyidinin gerektiği, fakat söz konusu durumda böyle bir teyidin bulunmadığı görüldüğünden adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bahse konu şirket bir sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü olmadığından anılan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen 79.3.4’üncü maddesindeki açıklamalara göre bir teyit yazısı ile birlikte sunulmadığı, dolayısıyla Bisel Turizm Temizlik İletişim İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Saracoğlu Enerji Temizlik Yemekçilik Gıda Petrol İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, anılan istekli tarafından araç kiralama gideri ve bakım-onarım bedeli için 13.06.2017 tarihli Aydoğdu Temizlik Tekstil / Burak Aydoğdu’dan fiyat teklifleri alındığı, fiyat tekliflerinde kiralama bedeli ve bakım-onarım için ayrı satırlar açılarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesindeki ibareler ile ilgili meslek mensubunun kaşesi ile imzasının bulunduğu tespit edilmiştir.

Araç kiralama gideri ve bakım-onarım giderlerini tevsik etmek amacıyla alınan fiyat tekliflerini veren Aydoğdu Temizlik Tekstil-Burak Aydoğdu firmasının 26.08.2015 tarihli ve 8892 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 45’inci sayfasında yer alan faaliyet konusuna bakıldığında “İşletmenin faaliyet Konusu: İşletmenin amaç ve konusu başlıca şunlardır. Temizlik malzemesi toptan ticareti (deterjan, ovma krem ve tozları, yumuşatıcılar, arap sabunu, vb. dahil, kişisel temizlik sabunları hariç)” olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmasının zorunlu olduğu, Ticaret Sicili Gazetesi’nde yapılan sorgulama sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermediği anlaşılan Aydoğdu Temizlik Tekstil-Burak Aydoğdu firmasından alındığı, bu nedenle söz konusu istekli tarafından araç kiralama ve bakım-onarım giderini tevsik etmek için alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olmadığı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Kumsal Bilgi Veri Otomasyon Temizlik İnşaat Ltd.Şti. - Erdemli Kartal Temizlik Gıd. Oto. Tek. Taş. San. Ltd. Şti. - Sistem Entegre Hizmet İşleri Yönetimi ve San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için alınan sigorta poliçelerinin bir yıllık olduğu, anılan istekli tarafından ikinci yıl için %3,98 oranında güncellendiği görülmüştür.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun internet sitesinden (www.tüik.gov.tr) yapılan sorgulamada ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yıl olan 2016 yılının Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranının %9,94 olduğu görülmüştür.

Dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “…Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür…” açıklaması gereğince ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yıl olan 2016 yılının Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranına göre yapılması gerekirken daha düşük bir oran ile güncelleme yapıldığından Kumsal Bilgi Veri Otomasyon Temizlik İnşaat Ltd.Şti. - Erdemli Kartal Temizlik Gıd. Oto. Tek. Taş. San. Ltd. Şti. - Sistem Entegre Hizmet İşleri Yönetimi ve San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Limanya Akaryakıt ve Gıda İnş.Taah. Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için alınan fiyat tekliflerinin ve sigorta poliçelerinin bir yıllık olduğu, anılan istekli tarafından ikinci yıl için herhangi bir oran olmadan birinci yıl için alınan tutarı alarak fiyat öngördüğü görülmüştür.

Dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun güncelleme yapılmadığı için Limanya Akaryakıt ve Gıda İnş.Taah. Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Mete Temizlik Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası için alınan fiyat tekliflerinin ve sigorta poliçelerinin bir yıllık olduğu, anılan istekli tarafından ikinci yıl için herhangi bir oran olmadan birinci yıl için alınan tutarı alarak fiyat öngördüğü görülmüştür.

Dolayısıyla, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun güncelleme yapılmadığı için Mete Temizlik Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Harmanşa İnş. Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması, Araz Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti., Öner Nakliye Turizm Otom. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gürbüzhan Lojistik Kurumsal Hizmetler İnş. Özel Sağlık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Egemen Müteahhitlik Posta Dağıtım Hizmetleri Yemekçilik Temizlik Turizm Tekstil Nakliye Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Elektrik Elektronik Medikal Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti., Bisel Turizm Temizlik İletişim İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Saracoğlu Enerji Temizlik Yemekçilik Gıda Petrol İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Kumsal Bilgi Veri Otomasyon Temizlik İnşaat Ltd.Şti. - Erdemli Kartal Temizlik Gıd. Oto. Tek. Taş. San. Ltd. Şti. - Sistem Entegre Hizmet İşleri Yönetimi ve San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Limanya Akaryakıt ve Gıda İnş.Taah. Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mete Temizlik Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ağam Endüstriyel Hizmet San. Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. - Işıltı Endüstriyel Proje ve Uygulama San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla

Kaynak: karar_kik

Taranan Tarih: 28.01.2026 03:38:03

Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim