KİK Kararı: 2017/UH.III-2397 (25 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/042
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 25.08.2017
Karar No : 2017/UH.III-2397

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Gün Hilal İnşaat Otomotiv Peyzaj ve Çevre Düzenleme Turizm Nakliye Temizlik Asfalt Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Demirtaşpaşa Mahallesi Ankara Yolu Cad. No: 36/23 Osmangazi/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Güngören Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Gençosman Mahallesi Davutpaşa Caddesi Bostan Sokak No: 2 34160 Güngören/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/316891 İhale Kayıt Numaralı “Güngören İlçesindeki Çöplerin, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi, Konteynerlerin Yıkanması, Pazaryerlerinin, Cadde ve Sokakların Elle ve Makine ile Süpürülmesi Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Güngören Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 27.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Güngören İlçesindeki Çöplerin, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi, Konteynerlerin Yıkanması, Pazaryerlerinin, Cadde ve Sokakların Elle ve Makine ile Süpürülmesi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gün Hilal İnşaat Otomotiv Peyzaj ve Çevre Düzenleme Turizm Nakliye Temizlik Asfalt Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2017 tarih ve 44204 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1951 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde belirtilen düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği, bazı maddelerin anlaşılamadığı ve söz konusu cezaların uygulanabilirliğinin bulunmadığı, tekrar eden ve geciktirilen olumsuzluklar için sözleşmenin kaçıncı tekrarda feshedileceğinin anlaşılamadığı ve bu hususun taraflarınca tereddüte yol açtığı,

2. İhale dokümanında gerekli maliyet hesaplamaları yapılması için açıklayıcı ve ayrıntılı bilgiye yer verilmediği, ihale konusu işte gerekli maliyet hesaplaması yapılması için eksik ve hatalı bulunan hususların aşağıda maddeler halinde belirtildiği;

a)Arazöz, çöp kamyonu, yol süpürme aracı ve diğer araçların çalışma programına yer verilmediği, bu araçların günde kaç saat çalışacakları ve bir vardiyanın kaç saatten oluştuğu gibi bilgilere yer verilmediğinden araç maliyetleri için gerekli hesaplamanın yapılamadığı,

b)Pazar yerlerinin yıkanmasında kullanılacak suyun 30.000 ton olduğu bilgisine yer verilmesine rağmen bu suyun maliyetinin kimin tarafından karşılanacağı belli olmadığı,

c)Teknik Şartname’nin 21’inci maddesinde çöp transfer istasyonunun ve inşaat ve döküntü atıklarının boşaltılacak yerlerinin net olmadığından dolayı araçların yakıt hesaplamalarının doğru bir şekilde yapılamadığı ve sağlıklı maliyet oluşturulamadığı,

d)Bölgede yıkanacak pazar sayıları, pazar isimleri ve temizlik yapılacak günler ile ilgili tam ve net bir bilgiye yer verilmediği,

e)Konteynırların yıkanmasında kullanılacak suyun kimin tarafından karşılanacağı belli olmadığı,

f)İdari Şartname’de belirtildiği üzere kendi malı olarak istenilen araçlar ile ilgili aracın yakıtının hesaplanmasında en önemli etken olan motor gücü ve teknik özelliklerine yer verilirken, kendi malı olarak istenilmeyen araçlar için motor gücü ve teknik özelliklere yer verilmediği, motor gücü ve teknik özelliği belli olmayan bu araçların maliyetleri hesaplanamamakla birlikte Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde idarenin uygun olmayan araçların değiştirilmesini isteme hakkına sahip olduğu bilgisine yer vermesiyle, bazı araçların teknik bilgilerinin olmamasından dolayı neye ve hangi kritere göre bu kararın verileceğinin belirsiz olduğu,

g)İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin evsel atıkların haricindeki inşaat ve moloz atıkları gibi atıkların atık sahalarına dökülmesi karşılığında belirli bir ücret talebinde bulunduğu, bu ücretin idare tarafından mı yoksa yüklenici tarafından mı karşılanacağının belirsiz olduğu,

h) Kontrol araçlarının günde kaç saat ve ortalama kaç kilometre yapacakları bilgisine yer verilmediği hususlarının belirsiz olmasından dolayı ihaleye teklif verilmediği,

3. İhale dokümanında ihale konusu işte 378 personel çalıştırılacağı ve çalıştırılacak personelin görev tanımları ile görev tanımlarına bağlı olarak ücret yüzdelerine yer verildiği, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre 50 ve üzeri sayıda işçi çalıştırılan iş yerlerinde toplam çalışan personel sayısının %3 oranında engelli personel çalıştırılması zorunluluğunun bulunduğu, başvuruya konu ihalede toplam çalışan sayısı 378 kişi olduğu düşünüldüğünde, ihale konusu işte 11 engelli personel istihdam edilmesi gerektiği, ancak ihale dokümanında 11 engelli personelin hangi görevde çalışacağı, ücret yüzdesi ve personel sayısına yer verilmesi gerekirken ihale dokümanında bu bilgilere yer verilmediği, ihale konusu işin maliyet hesaplamasında ve olası aşırı düşük teklif açıklama yapılması durumunda engelli personelin maliyetinin normal çalışanlara göre farklılık göstermesinden kaynaklı işin uygulama aşamasında işçilik için fiyat farkı hesaplanırken sorun oluşturacağının düşünüldüğü, bu nedenlerle ilgili işle ilgili maliyet oluşturulamadığından ihaleye teklif sunulamadığı,

4. İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığından %4 sözleşme ve genel giderler oranı dahil edilmeden işçilik hesaplaması yapılacağının anlaşıldığı, ihale dokümanındaki teklif fiyata dahil giderler ve birim fiyat teklif cetvelindeki kalemler incelendiğinde iş sağlığı ve güvenliği giderlerinden bahsedilmeyerek bu giderlere yönelik birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı iş sağlığı ve güvenliği maliyet giderinin nasıl ve hangi yolla giderileceği belirsiz olduğundan sağlıklı maliyet oluşturabilmenin imkanı bulunmadığı,

5. İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesinin 5 ve 6’ncı maddelerine göre fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği ve bu hesaplamada kullanılacak katsayılara yer verildiğinin görüldüğü, ancak yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesi ile ihale dokümanındaki katsayı açıklamalarının uyuşmadığının görüldüğü, yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesinin açıklamasında; a1, a2, b1, b2 ve c katsayılarının yer aldığı, ihale dokümanındaki fiyat farkı açıklamasında belirtilen d katsayısının makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı: 0,11 şeklinde olduğundan bu düzenlemenin yürürlükte bulunun fiyat farkı kararnamesindeki katsayılara karşılık gelmediğinin açık olduğu, diğer taraftan ihale dokümanında belirtilen bu katsayıların hesaplamalarında 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçlarından hangisinin alınacağının açık ve net bir biçimde belirtilmediği, ihale dokümanındaki katsayılar hatalı olmakla birlikte ihale dokümanı incelendiğinde işçilik, makine ekipman amortismanı ve akaryakıtın haricinde de giderlerin olduğu, bu giderler için fiyat farkı katsayıları içerisinde yer alması gereken "Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayı" için oran belirtilmesi gerekirken belirtilmediği, fiyat farkının bu haliyle hatalı hazırlandığı,

6. Teknik Şartname’nin 28’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayıları, görevleri ve ücret yüzdelerine yer verildiği, işçilikle ilgili birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmayarak ve metraj kalemlerinin içerisinde hesaplanarak teklif sunulmasının istenildiği, ilgili personelin görev dağılımları ve sayıları baz alınarak bir hesaplama yapılmak istenildiğinde mevcut personel sayılarının yetersiz olduğu ve bu personellerin metraj kalemleri içerisinde hesaplanmasından kaynaklı olarak arttırılabilmesinin imkanı bulunmadığından sağlıklı bir maliyet hesabı çıkarılamadığı, ihale dokümanı incelendiğinde haftanın her günü çalışma yapılacağı anlaşılmakla birlikte mevcut personel ile hafta tatili kullandırılarak bu işin döngüsünün sağlanabilmesi imkanının bulunmadığı, mevcut personel ile çalışma yapılmak istenildiğinde personellere fazla mesai ile çalışma yaptırılmak zorunda olunduğu, birim fiyat teklif cetveline bakıldığında ulusal resmi ve genel tatiller için satır açıldığı, ancak fazla mesailer için satır açılmadığının görüldüğü, diğer taraftan bu işçi sayıları belirlenirken işin 24 aylık olmasından dolayı ilk yıllarını dolduran personellerin yıllık izin kullanacakları ve bu yıllık izinlerinde en aşağı senede 14 iş günü ile 20 iş günü arasında izin kullandırılacağı düşünüldüğünde mevcut personelin sayılarının yetersiz olduğunun görüleceği, oysa Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.25’inci maddesinde idarelerin personel sayılarını belirlerken izinli personellerinde dikkate alınması yönünde hükmünün olduğu, ihaleye mevcut personel sayıları ışığında sağlıklı bir maliyet çıkartılamadığından teklif sunulamadığı,

7. Birim fiyat teklif cetvelinde ulusal bayram ve tatil günlerinde personele ücret ödeneceğinin düzenlendiği, işin süresi içerisindeki ulusal bayram ve resmi tatil günleri ile birim fiyat teklif cetvelindeki ulusal bayram ve resmi tatil günleri karşılaştırıldığında personelin tamamının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacağının anlaşıldığı, personelin tamamının resmi tatil günlerinde çalıştırılmasının imkanı bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

8. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin komisyon kararı incelendiğinde, ihalede 34 adet ihale dokümanı alındığı, 27.07.2017 tarihinde yapılan ihaleye 2 teklif sunulduğu, Kadder Temizlik Kader Cuci tarafından sunulan teklif dosyasında hiçbir belge bulunmadığından anılan isteklinin teklifinin geçersiz kabul edildiği, ihalede tek geçerli teklif sunan isteklinin Demiray Temizlik Peyzaj Otomotiv İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.-İnc Grup Taşımacılık Tur. Gıd. Ürün. Tem. Hiz. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. - Vatoz Grup Temizlik ve Gıd. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı olduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması” başlıklı 13’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “(2) İdare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesi “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1.26

16.2 Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir…” şeklinde düzenlenmiş olup,

Bahse konu maddenin (26) sayılı dipnotunda “Bu madde aşağıda belirtilen açıklamalara uygun olarak İdare tarafından düzenlenecektir:

(1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

…

(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.

(4) İşin tamamının ya da kısmi kabule konu olan kısmının süresinde bitirilmemesi veya işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halleri hariç, idarece gerek görülüyorsa diğer sözleşmeye aykırılık hallerinin neler olduğu belirlenecek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesi durumunda İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(5) İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarının, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyeceği hususu da bu maddede belirtilecektir..” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca idarenin ihale dokümanını, dolayısıyla Sözleşme Tasarısı’nı Yönetmelik eki olan Tip Sözleşmeyi esas alarak hazırlaması gerekmekte olup Tip Sözleşme’de boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlemesi gerekmektedir. Bu bağlamda bahse konu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın Tip Sözleşme düzenlemeleri esas alınarak hazırlanması dipnota alınan hususların işin özelliğine ve sözleşme türüne göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlemesi gerekmektedir. Bahse konu Tip Sözleşme’nin (26) sayılı dipnotu uyarınca işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecek, ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılması gerekmektedir.

Bahse konu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Kısmi kabul yapılıp yapılmayacağına bakılmaksızın işin özelliği gereği sürekli tekrar eden bu işte işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarları aşağıda belirtilmiştir. Aşağıdaki bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak 5 kez tekrarlanması halinde yukarıdaki ceza uygulanmakla beraber 4735 sayılı kanunun 20. maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme fesh edilecektir.

a) Çöpün düzenli olarak alınmadığı bir kısmının bırakıldığı, kurallara uyulmadığı tespit edilen her cadde, sokak ve pazaryeri için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

b) Süpürmenin düzenli ve muntazam yapılmadığı ve kurallara uyulmadığı takdirde her cadde, sokak ve pazaryerleri için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

c) Çöp araçlarına inşaat yıkıntı atığı konulduğu tespit edildiğinde sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

d) Bu ihale kapsamında yapılan işlerle ilgili tüm araç ve ekipmanların başka işlerde kullanıldığı tespit edildiğinde sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

e) Yıkamanın düzenli ve muntazam yapılmadığı, kurallara uyulmadığı takdirde her pazaryeri için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

f) İnşaat Yıkıntı Atıklarının kurallara uyulmadan, muntazam bir şekilde alınmadığı ve izinsiz başka yerlerden inşaat yıkıntı atığı alındığı tespit edildiği her yer için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

g) İnşaat yıkıntı Atıkları aracına inşaat yıkıntı atıkları kapsamı dışında bir şey konulduğunda sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

h) İnşaat ve Yıkıntı atıklarının 2 günden fazla süre alınmadığı tespit edildiğinde sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

i) Cadde, sokak, alanlar ve bunların dışındaki yerlerdeki konteynerlerin gelişi güzel bırakıldığı veya konteynerlerin etrafında çöp olduğu veya alınması gereken zamanda çöplerin alınmadığı tespit edildiğinde sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

j) İş kıyafetlerinin giyilmemesi durumunda her bir işçi için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

k) İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında çalışana, işine uygun kişisel koruyucu donanımı sağlamadığı tespit edildiğinde her bir çalışan için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

l) Konteyner yıkama aracının çalışmadığı her gün için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

m) Yol süpürme makinasının çalışmadığı her gün için sözleşme bedelinin yüzbinde biri,

Ayrıca yukarıda belirtilen (a,b,c,d,e,f,g,h,i,j,k,l,m ) maddelerindeki (her birinin) gecikmelerin arka arkaya veya farklı zamanlarda aynı iş için 40 (kırk) kez gecikme söz konusu olması durumunda, sözleşmenin 4735 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuat gereği işlem yapılacaktır.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesi incelendiğinde, kısmi kabul yapılıp yapılmayacağına bakılmaksızın işin özelliği gereği sürekli tekrar eden bu işte işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere 12 madde halinde idarece ayrı ayrı belirtildiği, her bir maddede toplam sözleşme bedeli üzerinden hesaplanmak üzere ve her bir aykırılık hali için sözleşme bedelinin yüzbinde biri oranında ceza kesileceğinin düzenlendiği, söz konusu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak 5 kez tekrarlanması halinde belirtilen cezalar uygulanmakla beraber protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, bununla birlikte söz konusu 12 maddede belirtilen işlerin ifasında arka arkaya veya farklı zamanlarda 40 kez gecikme olması halinde 4735 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat gereğince işlem yapılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde her bir aykırılık için ne kadar ceza uygulanacağının ayrı ayrı düzenlendiği, ayrıca söz konusu doküman düzenlemelerinde gerçekleştirilmeyen işlerin azami tekrar sayısının 5, geciktirilen işlerin azami tekrar sayısının 40 olarak ayrı ayrı belirtildiği, bu haliyle cezalar ve yaptırımların belirlendiği söz konusu doküman düzenlemesinin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26 numaralı dipnotunda yer verilen açıklamalara uygun ve anlaşılabilir şekilde düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu hizmetin; a)Adı: Güngören İlçesindeki Çöplerin, İnşaat Ve Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi, Konteynerlerin Yıkanması, Pazaryerlerinin, Cadde ve Sokakların Elle ve Makine ile Süpürülmesi Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: 224.000 Ton Çöpün Toplanması ve Nakliyesi, 45.000 Ton İnşaat ve Yıkıntı Atığının Toplanması ve Nakliyesi, 227 Kişi ile Elle Süpürme Yapılması, 626 Gün Makine ile Yol Süpürülmesi, 74.880 Adet Çöp Konteynerinin Yıkanması…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İhale işinde 378 adet personel 24 ay (730 gün) çalıştırılacaktır.

2017-2019 Yılları Arasında Çalışacak Personele Brüt Asgari Ücretin Üzerinde Verilecek Yüzdelik Oranları:

Şantiye müdürüne brüt asgari ücretin % 300’ ü kadar fazla ödeme yapılır.

Çevre Mühendisine brüt asgari ücretin % 155’ i kadar fazla ödeme yapılır.

Amir, Puantör ve Operatörlere brüt asgari ücretin % 80’ ü kadar fazla ödeme yapılır.

Çavuş Şoföre brüt asgari ücretin % 40’ ı kadar fazla ödeme yapılır.

Araç arkasında çalışan işçilere brüt asgari ücretin % 15’ i kadar fazla ödeme yapılır.

Süpürme işçisine brüt asgari ücretin %8’ i kadar fazla ödeme yapılır.

Yemek, Yol ve Giyecek Giderleri

Yemek ve yol giderleri nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Bu giderler için günlük yol brüt tutarı 6,42 TL, yemek için günlük brüt tutar 19,53 TL dır. Yemek ve yol giderlerinin aylık olarak 26 gün üzerinden hesaplanarak personele ödeme yapılacaktır.

Giyecek giderleri her bir personele bu iş süresi (730 gün) için; (8 adet iş elbisesi, 2 adet yağmurluk-muşamba, 4 çift iş ayakkabısı, 4 çift lastik çizme, 8 çift deri eldiven) teklif fiyata dâhildir. Bu giyecek giderleri ayni olarak öngörülmüştür.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi oluşturulduğu görülmüştür.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ÇÖPLERİN TOPLANMASI VE NAKLİYESİ

ton

224.000

2

PAZARYERLERLERİ, CADDE VE SOKAKLARIN ELLE SÜPÜRÜLMESİ

ay

24

3

İNŞAAT VE YIKINTI ATIKLARININ TOPLANMASI VE NAKLİYESİ

ton

45.000

4

KONTEYNERLERİN YIKANMASI

adet

74.880

5

CADDE VE SOKAKLARIN MAKİNE İLE SÜPÜRÜLMESİ

gün

626

6

RESMİ,DİNİ BAYRAM TATİLİ VE YILBAŞI TATİLİ GÜNLERİNDE SÜPÜRME İŞÇİSİ ÇALIŞTIRILMASI

gün

6.380

7

RESMİ,DİNİ BAYRAM TATİLİ VE YILBAŞI TATİLİ GÜNLERİNDE ARAÇ ARKASINDA ÇALIŞAN İŞÇİ ÇALIŞTIRILMASI

gün

2.784

8

RESMİ,DİNİ BAYRAM TATİLİ VE YILBAŞI TATİLİ GÜNLERİNDE ÇAVUŞ VE ŞOFÖR ÇALIŞTIRILMASI

gün

1.537

9

RESMİ,DİNİ BAYRAM TATİLİ VE YILBAŞI TATİLİ GÜNLERİNDE AMİR PUANTÖR VE OPERATÖR ÇALIŞTIRILMASI

gün

203

10

Sarf Malzemeler (750 ad. Süpürge, 90 ad. Süp. Sapı, 30 ad. Faraş, 20 ad Süp. Arabası, 900 kg Poşet, 600 kg Yağ Sökücü, 70 kg Yıkama Sabunu, 10 ad. Çöp Top. Yabası, 20 ad. Çöp Top. Yaba Sapı)

ay

24

Başvuruya konu ihalenin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde 10 adet satır açıldığı, ilk 5 iş kaleminin ihale konusu işin yürütülmesine esas maliyetlerin kapsamıyla ilgili olduğu, sonraki 4 iş kaleminin resmi tatillerde çalıştırılacak personelin işçilik maliyetiyle ilgili olduğu, son iş kaleminin ise ihale konusu işte kullanılacak sarf malzemelere ilişkin olduğu, miktar birimlerine bakıldığında ise; ton, ay, adet ve gün üzerinden ölçü birimlerinin oluşturulduğu görülmüştür. Bu kapsamda, birim fiyat teklif cetvelindeki her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpılması sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat verilerek isteklilerin tekliflerini oluşturması gerektiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Tarafların Mükellefiyetleri” başlıklı maddesinin 2’nci maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek yapacaktır. İşlerde olabilecek kusurları şartname hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici bu sorumluluklarını yerine getirmesi için ister kalıcı ister geçici nitelikte olsun gereken işçilik, malzeme, ekipman, v.b. temin edecektir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Çalışma Esasları” başlıklı maddesinin 11, 13, 14 ve 15’inci maddelerinde “MADDE 11 Çöp toplama ve nakli işi; Yüklenici firma Güngören Belediyesi sınırları içerisinde bulunan Madde 1’de açıklanan yerlerin çöplerini toplayarak çöp imha sahasına veya kurulacak transfer istasyonlarına nakli sağlanacaktır. Bu işin gerçekleştirilmesi için Yüklenici, idare tarafından öngörülen sayıda personel ve araç çalıştırmak zorundadır. Bu personel ve araçlarla idarece belirtilen Ana arter ve caddelerdeki çöpler her gün, mahalle ve sokakların çöpleri haftada 3 defa alınacaktır.

Çöplerin toplanması sırasında araçlarda yerleri süpürmek için gerekli malzeme bulundurulacaktır. Çöplerin araçlara yüklenmesinden sonra yerlerde çöp bırakılmayacak, yerler iyice süpürülecek ayrıca konteynerlerin çöpleri çöp aracına boşaltıldıktan sonra konteyneri çekerken veya çöp aracına boşaltırken yerlere düşmüş olan çöpler iyice süpürülecek ve konteynerlerin bulundukları mevcut yerler süpürülüp temizlendikten sonra konteynerler yerine konulacaktır.

Pazaryerlerinden çıkan çöpler pazar toplandıktan sonra çöp toplama araçları ile toplanacak ve daha sonra yıkama aracı ile yıkama yapılacaktır. İhale süresince yıkamada kullanılacak su miktarı 30.000 ton olarak öngörülmüştür.

Bu işin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için 20 + 1,5 m3 kapasiteli 7 adet, 13+1,5 m3 kapasiteli 10 adet, 7+1 m3 kapasiteli 3 Adet, 3 m3 kapasiteli 4 araç olmak üzere, toplam 24 adet araç ile gece ve gündüz çöplerin toplanma işi vardiyalı olarak yapılacaktır. Gündüz zamansız çıkan çöpler ve süpürmeden oluşan çöplerin toplanması işi için, 7 + 1 m3 kapasiteli 3 adet araç çalışacaktır. Gündüz çalışan 7 + 1 m3 kapasiteli 3 araçtan 2 si gece de çalışacaktır. Gündüz çalışan 10 adet 13 + 1,5 m3 kapasiteli araçlardan 9 u gece de çalışacaktır. Pazar yerlerinin çöpleri toplandıktan sonra yıkanması için 1 adet tanker, çöp toplama işi içerisinde ön görülmüştür. İhale süresince kontrol teşkilatı tarafından yapılacak kontrol ve denetimler için 4 adet kombivan araç çalıştırılacaktır. Ayrıca zamansız çöple mücadelede vatandaşlara anons ve duyuru yapmak üzere 1 adet minibüs ihale süresince çalışacaktır.

MADDE 13 İnşaat ve yıkıntı atıkları toplama işi; Cadde, sokak, arsa ve boş alanlarda oluşan inşaat yıkıntı atıkları Müdürlüğün programları doğrultusunda toplanıp döküm sahalarına nakledilmesi sağlanacaktır. Yüklenici bu iş için gerekli olan sarf malzemeleri temin ederek idare tarafından öngörülen sayıda personel ve araç çalıştırmak zorundadır.

İşin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için 2 adet büyük damperli kamyon, 4 adet küçük damperli kamyon, 3 adet lastik tekerlekli yükleyici olması gerekmektedir. Bu araçlar için 6 adet şoför, 8 adet araç arkasında çalışan işçi, 3 adet operatör çalıştırılacaktır.

MADDE 14 Konteyner yıkama işi; Güngören sınırları içerinde mevcut olan çöp konteynerlerinin yıkanması ve dezenfeksiyonunun Müdürlüğün belirlemiş olduğu yıkama programı dahilinde yapılması sağlanacaktır. Yüklenici bu iş için gerekli olan sarf malzemeleri temin ederek idare tarafından öngörülen sayıda personel ve araç çalıştırmak zorundadır.

MADDE 15 Makine ile süpürme işi; Güngören ilçesindeki cadde ve sokakların idare tarafından hazırlanan program doğrultusunda makine ile temizliği sağlanacaktır. Yüklenici bu iş için gerekli olan sarf malzemeleri temin ederek idare tarafından öngörülen sayıda personel ve araç çalıştırmak zorundadır.” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “Araçlar İle İlgili Hükümler” başlıklı maddesinin 16, 20 ve 21’inci maddelerinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici üstlenmiş olduğu işin önemi ve iş programına uygun olarak işlerin yapılması için;

7 Adet 20+1,5 m3 lük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu.

10 Adet 13+1,5 m3 lük sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (9 u çift vardiya)

3 Adet 7+1 m3 lük sıkıştırmalı çöp kamyonu (2 si çift vardiya)

4 Adet 3 m3 lük çöp kamyonu.

3 Adet lastik tekerlekli kazıcı-yükleyici iş makinesi.

2 Adet (8 X
2 ) 20 ton kapasiteli damperli kamyon.

4 Adet 3,5 ton kapasiteli damperli kamyon.

1 Adet Su Tankeri 20 ton kapasiteli

1 Adet 8+1 kişilik minibüs.

4 adet kombivan araç

1 adet yol süpürme makinası

1 adet konteyner yıkama aracı. (Gece ve gündüz çalışacaktır.)

Kontrol teşkilatı, uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahiptir. Yüklenici, söz konusu ekipman ve araçları en kısa zamanda istenilen özellikteki araçlarla değiştirecektir…

MADDE 20 İnşaat yıkıntı atıklarının taşınmasında yüklenici ilgili belediyeye başvurarak İnşaat / Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin Belgesi almakla yükümlüdür. Bu amaçla yapılacak başvurularda istenecek belge ve bilgiler ilgili Belediye tarafından belirlenir. İnşaat / Yıkıntı atığı taşıyan araçlar sarı renkli olacak ve araçları üzerinde büyük harflerle “İnşaat / Yıkıntı Atığı Taşıma Aracı” ibaresi yazılı olacaktır.

Toplama araçlarının inşaat ve yıkıntı atıkları haricinde herhangi bir katı atığı (evsel ve endüstiyel atıklar vb.) taşıması yasaktır.

Yüklenici bu çalışmaları Hafriyat Toprağı, İnşaat Ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak yapmakla yükümlüdür.

MADDE 21 Toplanacak katı atıklar (çöpler) İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından gösterilen çöp transfer istasyonuna, İnşaat Yıkıntı Atıkları ve diğer atıklar ise İstanbul Büyükşehir Belediyesinin İstanbul daki muhtelif döküm alanlarına veya başka depolama sahalarına nakledilecektir. Bu iş aksamındaki hizmet işinde; toplama, depolama, taşıma, nakil ve döküm sahalarında karşılaşılabilecek her türlü sorumluluk ve maddi problemler yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı iş olup olmadığına yönelik yapılan incelemede, idarenin yapmış olduğu yaklaşık maliyet hesaplamalarında ihale konusu işte çalıştırılacak toplam işçilik maliyetinin 31.454.619,54 TL tutarında hesaplandığı, başvuruya konu ihalenin toplam yaklaşık maliyetinin 58.181.191,83 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda işçilik maliyetinin yaklaşık maliyete oranının (31.454.619,54/ 58.181.191,83=) %54 olarak hesaplandığı, dolayısıyla başvuruya konu ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı hususu dikkate alınarak birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin ilk 5 satırındaki iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik, araç, makine, malzeme, ekipman vb. gibi birçok maliyet unsurunun bir bütün halinde değerlendirilerek oluşturulduğu, bu anlamda ihale konusu işte her ne kadar birim fiyat üzerinden teklif alınsa da iş kalemlerinin birbirinden farklı ve birçok maliyet unsurunu ihtiva etmesi nedeniyle istekliler tarafından iş kalemlerinin maliyetinin götürü bedel mantığıyla hesaplanmasının amaçlandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (b), (e) ve (g) maddelerinde belirttiği iddialarının incelenmesi neticesinde; Teknik Şartname’nin tarafların mükellefiyetlerinin düzenlendiği 2’nci maddesinde ihale konusu işte kullanılacak işçilik, malzeme, ekipman vb. giderlerin yüklenici tarafından temin edileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemeden ihale konusu işte kullanılacak malzeme ve ekipmanın tamamının yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 12, 13, 14 ve 15’inci maddelerinde ihale konusu iş için gerekli olan sarf malzemelerin yüklenici tarafından temin edileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda başvuru sahibinin iddialarında belirttiği pazar yerleri ve konteynerlerin yıkanması işinde kullanılacak su maliyeti ile inşaat ve moloz atıklarının atık sahalarına dökülmesi karşılığında alınan ücret maliyetinin yükleniciler tarafından karşılanması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (a), (c), (d), (f) ve (h) maddelerinde belirttiği iddialarının incelenmesi neticesinde;

İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçların çalıştırılma esaslarına bakıldığında, çöp toplama işinde çalıştırılacak farklı kapasitelerde 24 adet çöp kamyonundan 11 tanesinin gece ve gündüz vardiyası olmak üzere çift vardiya, kalan 13 tanesinin ise tek vardiya çalıştırılacağının, 1 adet konteyner yıkama aracının gece ve gündüz vardiyalarında çalıştırılacağının, ihalede çalıştırılacak diğer araçlarda vardiya belirlemesi yapılmadığından söz konusu araçların tek vardiya üzerinden çalıştırılacağının anlaşıldığı, bu kapsamda ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kaç vardiya üzerinden çalıştırılacağının ihale dokümanında belirlendiği,

Diğer taraftan Teknik Şartname’nin 11’inci maddesinde ihale konusu işlerin kontrollük ve denetim hizmetlerinde kullanılmak üzere kontrol teşkilatı görevlileri için 4 adet kombivan araç çalıştırılacağının düzenlendiği, ancak söz konusu araçların kaç saat ve ortalama kaç kilometre üzerinden çalıştırılacağının düzenlenmediği görülmekle birlikte, ihale konusu işte istekliler tarafından çalıştırılacak tüm araçlara ait tüm giderlerin teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği, idarenin sorumluluk sınırlarıyla ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personelin mesai saatleri dikkate alındığında çalıştırılacak araçların maliyetlerine yönelik hesaplama yapılabilmesinin mümkün olduğu,

Ayrıca yıkanılması öngörülen pazarların sayılarına, yerlerine ve kurulum günlerine yönelik ihale dokümanında bir belirleme yapılmamış olsa bile Teknik Şartname’nin 11’inci maddesinde pazar yerlerinde biriken çöpler toplanıldıktan sonra pazar yerlerinin yıkanacağının düzenlendiği, idarenin sorumluluk sınırları içerisinde bulunan pazarların kaç tane olduğu, nerede ve hangi günlerde kurulduğu bilgisini ihale konusu işte faaliyet gösteren isteklilerin tespit edebilmesinin İdari Şartname’nin 12’nci maddesindeki düzenleme kapsamında mümkün olduğu,

Teknik Şartname’nin 21’inci maddesinde toplanacak katı atıkların ve inşaat atıklarının İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen transfer istasyonlarına ve döküm alanlarına nakledileceğinin belirtildiği, dolayısıyla hizmet alımına konu işlerin Güngören ilçesi sınırları dâhilinde ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi çöp ve atık döküm alanları arasında olduğu, bu anlamda ihale dokümanında çöp ve atık döküm yerleri belirlenmemiş olsa bile idarenin döküm yapabileceği istasyonlar İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlendiğinden idarenin sorumluluk alanlarıyla çöp ve atık döküm alanları arasındaki mesafenin hesaplanabilir nitelikte olduğu,

İhale dokümanında idarenin kendi malı olması istenilen araçlar dışındaki araçların motor hacimlerine ilişkin bilgiler yer almamakla birlikte, söz konusu araçların motor hacimlerine yönelik idare tarafından teknik bir sınırlama yapılmamış olmasından, isteklilerin kendi malı olması istenilmeyen araçların motor hacimlerini isteklilerin belirleyebileceğinin anlaşıldığı, dolayısıyla araçların motor hacimlerini belirleme noktasında serbestiye sahip olan isteklilerin söz konusu araçların akaryakıt tüketimleriyle ilgili maliyetleri hesaplayabileceğinin anlaşıldığı, diğer taraftan Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde idarenin uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep edebilmesinin ihale dokümanında belirlenen yeterlik kriterleri çerçevesinde mümkün olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca Teknik Şartname’de yer alan ve itirazen şikâyete konu olan yukarıdaki düzenlemeler bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde ihale konusu işin yerine getirilmesi sürecinde kullanılacak olan maliyet girdilerine ilişkin olarak, ihale konusu alanda faaliyette bulunan bir firmanın Teknik Şartname’deki bilgileri esas alarak ve İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde belirtildiği üzere işin yapılacağı yeri incelemek suretiyle ihale konusu işte katlanılacak giderler hususunda öngörüde bulunmasının ve ortaya çıkabilecek maliyet kalemlerini dikkate alarak teklif oluşturmasının mümkün olduğu, işin yapılacağı yeri incelemenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, bu hususta idare tarafından bütün maliyet kalemlerini ortaya koyacak şekilde bir düzenleme yapılmamasının veya ihale konusu işin mahiyeti gereği çok ayrıntılı düzenleme yapılamıyor olmasının ihalede teklif verilmesine engel olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasında belirtmiş olduğu hususlar yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinin birinci fıkrasında “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler

78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir...

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 78.22’nci maddesinde “Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 78.28’inci maddesinde “İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu hizmetin; a) Adı: Güngören İlçesindeki Çöplerin, İnşaat Ve Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi, Konteynerlerin Yıkanması, Pazaryerlerinin, Cadde ve Sokakların Elle ve Makine ile Süpürülmesi Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: 224.000 Ton Çöpün Toplanması ve Nakliyesi, 45.000 Ton İnşaat ve Yıkıntı Atığının Toplanması ve Nakliyesi, 227 Kişi ile Elle Süpürme Yapılması, 626 Gün Makine ile Yol Süpürülmesi, 74.880 Adet Çöp Konteynerinin Yıkanması…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İhale işinde 378 adet personel 24 ay (730 gün) çalıştırılacaktır.

2017-2019 Yılları Arasında Çalışacak Personele Brüt Asgari Ücretin Üzerinde Verilecek Yüzdelik Oranları:

Şantiye müdürüne brüt asgari ücretin % 300’ ü kadar fazla ödeme yapılır.

Çevre Mühendisine brüt asgari ücretin % 155’ i kadar fazla ödeme yapılır.

Amir, Puantör ve Operatörlere brüt asgari ücretin % 80’ ü kadar fazla ödeme yapılır.

Çavuş Şoföre brüt asgari ücretin % 40’ ı kadar fazla ödeme yapılır.

Araç arkasında çalışan işçilere brüt asgari ücretin % 15’ i kadar fazla ödeme yapılır.

Süpürme işçisine brüt asgari ücretin %8’ i kadar fazla ödeme yapılır.

Yemek, Yol ve Giyecek Giderleri

Yemek ve yol giderleri nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Bu giderler için günlük yol brüt tutarı 6,42 TL, yemek için günlük brüt tutar 19,53 TL dır. Yemek ve yol giderlerinin aylık olarak 26 gün üzerinden hesaplanarak personele ödeme yapılacaktır.

Giyecek giderleri her bir personele bu iş süresi (730 gün) için; (8 adet iş elbisesi, 2 adet yağmurluk-muşamba, 4 çift iş ayakkabısı, 4 çift lastik çizme, 8 çift deri eldiven) teklif fiyata dâhildir. Bu giyecek giderleri ayni olarak öngörülmüştür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir” hükmü gereğince, teklif fiyata dahil edilmesi gereken maliyet bileşenlerine İdari Şartname’de yer verilmesi gerekmekte olup, işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde dahi birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilerek yaklaşık maliyetin hesaplanması, tekliflerin de bu çerçevede sunulması mümkündür.

İhale dokümanında söz konusu hizmetin 378 personel ile yapılacağı düzenlenmiş ise de bu hizmetin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı, dolayısıyla söz konusu ihalede çalıştırılacak personel için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi satırı açılmasına gerek bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, idarece ihale dokümanında engelli işçi çalıştırılmasına ilişkin düzenleme yapılmamış olmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olmadığı, idarece İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yapılan düzenleme gereğince ihale konusu hizmetin yürütülmesi için çalıştırılması öngörülen personel giderinin isteklilerce göz önünde bulundurularak teklif fiyatlarına yansıtılması hususunda bir engelin bulunmadığı anlaşıldığından başvuruya konu ihalede mevcut doküman düzenlemeleriyle tekliflerin oluşturulması ve değerlendirilmesinin mümkün olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanun’un engelli işçi çalıştırılmasını düzenleyen 30’uncu maddesinde işverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli işçi çalıştırmakla yükümlü olmaları nedeniyle ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personel üzerinden anılan Kanun’da belirtilen asgari oran dahilinde engelli işçi de çalıştırabileceği hususunun yüklenicinin sorumluğunda bulunduğu anlaşıldığından başvuruya konu ihalede bu hususa yönelik bir düzenleme yapılmamış olmasının yüklenicinin kanuni sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kapsam ve istisnalar” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 10’dan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

…78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

…b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

…ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerin personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde kabul edileceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme giderleri, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca çalıştırılması öngörülen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı ücreti gibi giderleri karşılamak üzere işçilik maliyeti üzerinden %4 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacağı, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerinde, teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı ve ilgili mevzuatına göre hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde “Yüklenici ihale süresince yaptığı çalışmalarda İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Güngören Belediyesi tarafından hazırlanan İş Sağlığı ve Güvenliği İç Yönetmeliğine uymak zorundadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 26’ncı maddesinde “Yüklenici bütün giderleri kendisine ait olmak üzere; hizmetinde çalışanlar için gerek teker teker gerekse topluca yaşadıkları ve çalıştıkları yerler bakımında yürürlükte olan sağlık ve güvenlik mevzuatı hükümlerini uygun olarak her türlü sağlık önlemlerini almak ve çalışanların yerel şartlara göre sağlıklı bir şekilde çalışmalarını sağlamak, hastalıklardan korunmaları, hastalık veya bir kaza halinde tedavileri konularında ilgili mevzuat hükümlerine ve idarenin kendisine vereceği talimatlara uymak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan Teknik Şartname düzenlemelerinde ihale konusu işte çalıştırılacak personelin iş sağlığı ve güvenliğine dair gerekli tedbirlerin yüklenici tarafından karşılanması gerektiğinin belirtildiği, bu nedenle iş sağlığı ve güvenliğine dair giderlerin teklif bedeli içerisinde yer aldığı ve ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı anlaşıldığından, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik giderlerin birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen iş kalemleri içerisine dâhil edilmek suretiyle teklifin hazırlanması gerektiği ve söz konusu durumun istekliler açısından teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat Farkı Hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c —— ]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

h) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

ı) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

i) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

j) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) Yo, Yn: Katı ve sıvı yjkbakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, 231 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 232 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.”, 291 numaralı “Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler”, 292 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 293 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 295 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayıyı,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise Go ve Gn endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

(6) Elektronik haberleşme hizmeti alımı ihalelerinde kullanılacak olan Eo ve En fiyatlarına ilişkin olarak, her bir hizmet iş kalemi için ayrı ayrı olmak üzere, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri- Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan;

a) Telefon Görüşme Ücreti (Şehiriçi),

b) Telefon Kart Ücreti,

c) Cep Telefonu Görüşme Ücreti,

ç) İnternet Ücreti,

d) Telefon Görüşme Ücreti (Şehirlerarası),

e) Telefon Görüşme Ücreti (Milletlerarası),

f) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit Hattan Cep Telefonuna),

g) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit),

fiyatlarından alıma konu iş kalemindeki hizmet türüne uygun olanlar idarelerce belirlenerek ihale dokümanında belirtilir.

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

…

83.3. Anılan Esasların 5 inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6 ncı maddeye göre hesaplanacak, 5 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak ve 5 ve 6 ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır. İdari şartnamede hem a1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 5 ve 6 ncı maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Yürürlükteki fiyat farkı kararnamesinin 5. ve 6. maddelerine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

a1: İşçiliklerin ağırlık oranı katsayısı: 0,59

b1: Akaryakıt ağırlık oranı: 0,30

d: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı: 0,11 şeklinde olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında kullanılacak olan katsayılardan a1 haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçiren işçiliklerin ağırlık oranını, b1 akaryakıt ağırlık oranını, b2 malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını, c ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade etmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin ihale dokümanında düzenleme yapılması gerektiği, aynı Tebliğ’in “İşçilik maliyetleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde de fiyat farkı hesaplamasının nasıl yapılacağı açıklanmıştır.

Başvuruya konu ihale için belirlenen fiyat farkı düzenlemesinin, işçilik, akaryakıt ile makine ekipmana ait amortisman gideri gibi hizmet alımı bünyesinde yer alan giderlerin dikkate alınarak sırasıyla işçiliklerin ağırlık oranı katsayısı olan a1 katsayısının 0,59 oranında, akaryakıt ağırlık oranı b1 katsayısının 0,30 oranında, makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı katsayısı olan c katsayısının 0,11 oranında belirlendiği ve katsayılar toplamının bire (1.00) eşit olduğu görülmüştür.

Her ne kadar İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde c katsayısı yerine d katsayısı yazılmış olsa da söz konusu katsayının makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin olmasından dolayı söz konusu katsayının c katsayısı olduğunun anlaşılabileceği ve mevzuatta d katsayısı diye bir katsayı bulunmadığından herhangi bir karışıklığa yol açmayacağı anlaşılmış olup söz konusu hatanın esaslı bir hata olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalede idare tarafından işçilik, akaryakıt ile makine ve ekipman amortismanı için girdi cinslerine esas katsayıların belirlendiği ve fiyat farkı ödemesinin söz konusu katsayılar dikkate alınarak yapılacağının düzenlendiği, malzeme veya diğer hizmetler için fiyat farkı ödemesine yönelik ise herhangi bir düzenleme yapılmadığı, dolayısıyla mevcut düzenlemede belirlenen oranların Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nın 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye aykırılık taşımadığı görülmüştür. Bu çerçevede herhangi bir gider kalemi için yapılacak fiyat farkı ödemesinin, gider kaleminin birim fiyat teklif cetvelinde yer alıp almamasından bağımsız olarak yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlık oranları nispetinde ve ihale konusu iş kapsamında ortaya çıkan maliyetler dikkate alınarak İdari Şartname’de belirlenen katsayılar üzerinden yapılacağı dikkate alındığında başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir…

78.22.(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/3. md.; Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./47. md.; Değişik: 16/8/2014-29090 R.G./4. md.)Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.

Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması halinde “birim” sütununda “ay” veya “gün” ibaresine yer verilecek, her bir malzeme için ayrı satır açılması halinde ise “birim” sütununa malzemenin türüne göre adet, kg, lt, m, kutu, paket vb. yazılacak ve “miktar” sütununda işin toplam süresi boyunca kullanılması öngörülen malzeme miktarı (toplam adet, kg, lt, m, kutu, paket vb.) belirtilerek teklif alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personelin işçilik maliyetlerine yer verilmediği, ancak ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülen personele gün üzerinden satır açıldığı görülmüştür.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, bu kapsamda başvuruya konu ihalede işçilik maliyetleriyle ilgili birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasına gerek bulunmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen iş kalemlerinde çalıştırılması öngörülen personelin işçilikle ilgili tüm maliyetlerinin ilgili iş kalemine dahil edilerek teklif verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin 6’ncı iddiasında yer verdiği ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının yetersiz belirlendiği iddiasına yönelik yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede çalıştırılması öngörülen personel miktarlarının idarenin ihtiyacı doğrultusunda ve hizmet gereklerinin yerine getirilmesine yönelik idare tarafından belirlenebileceğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasında yer verdiği ihale konusu işte çalıştırılacak personele fazla çalışma ücreti ile ilgili personelin yıllık izin süreleri öngörülerek birim fiyat teklif cetvelinde fazla çalışmaya yönelik satır açılması gerektiği iddiasının incelenmesi neticesinde ise, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı, bu nedenle söz konusu ihalede işçilikle ilgili maliyetlere yönelik birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasında yer verdiği, mevcut düzenlemeyle birim fiyat teklif cetvelinde çalıştırılması öngörülen personelin tamamının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılmasının mümkün olmadığı iddiasının incelenmesi neticesinde,

Başvuruya konu ihale, personel çalıştırılmasına dayalı olmaması neticesinde birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyetleriyle ilgili satır açılmasına gerek bulunmamasına rağmen, başvuruya konu ihalede çalıştırılması öngörülen şantiye müdürü ve çevre mühendisi dışındaki personelin ulusal bayram ve genel tatil günlerine yönelik satır açıldığının görüldüğü, ancak mevcut düzenlemenin bu haliyle isteklilerin tekliflerini oluşturma noktasında isteklileri tereddüte düşürmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi