KİK Kararı: 2017/UH.III-1968 (19 Temmuz 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/036
Gündem No : 103
Karar Tarihi : 19.07.2017
Karar No : 2017/UH.III-1968

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V.: II. Başkan Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ernak Katı Atık Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti.-Yavuz Selim-Erhan Nak. Gıda İnş. San. İş Ortaklığı,

Çekirge Mah. Çekirge Cad. No: 189/7 Osmangazi/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Efeler Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Yedieylül Mahallesi İzmir Bulvarı No: 5 Efeler/AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/246021 İhale Kayıt Numaralı “T.C. Efeler Belediyesi Çöp Toplama İşi, Çöplerin Süpürülmesi, Toplanması, Taşınması, Semt Pazar Yerlerinin Temizlenmesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Efeler Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 22.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “T.C. Efeler Belediyesi Çöp Toplama İşi, Çöplerin Süpürülmesi, Toplanması, Taşınması, Semt Pazar Yerlerinin Temizlenmesi” ihalesine ilişkin olarak Ernak Katı Atık Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti.-Yavuz Selim-Erhan Nak. Gıda İnş. San. İş Ortaklığı tarafından 03.07.2017 tarih ve 37186 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1673 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması, ihalenin niteliğinin ve miktarın değişmesi sebep gösterilmek suretiyle ihalenin iptal edildiği, söz konusu ihaleye ilişkin olarak idare ile yüklenici arasında birim fiyat sözleşme imzalanacağından kamu ihale mevzuatı gereği sözleşme bedelinin %20’si oranı dahilinde iş artışı/iş eksilişi yapılmak suretiyle ihalenin değişen miktarının karşılanabileceği, kesinleşen ihale kararında belirtilen işin niteliği veya miktarının değiştirildiği yönündeki iptal gerekçesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesine göre ihale komisyonunca değerlendirilmesi gereken hususlar arasında olmadığı, bu hususun anılan Kanun’un 40’ıncı maddesi çerçevesince ihale/harcama yetkilisi tarafından değerlendirilmesi gerektiği, idarece alınan ihalenin iptali kararının hukuki dayanağının olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalenin Efeler Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğüne ait “T.C. Efeler Belediyesi Çöp Toplama İşi, Çöplerin Süpürülmesi, Toplanması, Taşınması, Semt Pazar Yerlerinin Temizlenmesi” işi olduğu, söz konusu işin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, İdari Şartname’de işin miktarı ve türünün “Toplamda 335 kişi personel ve 67 araç ile, (01.10.2017-30.09.2019) tarihleri arasında 729 Gün Süre İle T.C. Efeler Belediyesi Mücavir Alanlarında Bulunan, Çöpün toplanması, nakli ve semt pazar yerlerinin temizlenmesi, caddelerin süpürülmesi işi” şeklinde düzenlendiği, toplamda 54 adet dokümanın satın alınan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 5 isteklinin teklifinin idarece geçerli kabul edildiği, idarece sınır değerin 44.827.374,77 TL olarak belirlendiği, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif bulunmadığı ve ihalenin Yavuz Selim Er Müt. – Ernek Kat. Atk. Yönt.San. ve Tic. Ltd. Şti. – Erhan Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılarak Ege Tem. Şeh. Tem. Hiz. Nak. Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2017; işi bitirme tarihi 30.09.2019” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun ihalenin Yavuz Selim Er Müt. – Ernek Kat. Atk. Yönt.San. ve Tic. Ltd. Şti. – Erhan Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı Ege Tem. Şeh. Tem. Hiz. Nak. Turz. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği kararının ihale yetkilisi Bayram Gül tarafından onaylanmayarak 28.06.2017 tarihinde ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu iptal kararı incelendiğinde; ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca işin süresi olan 01.10.2017-30.09.2019 tarihleri arasının 730 gün takvim günü olarak hesaplanması gerekirken, 729 takvim günü olarak hesaplandığı, ihale konusu işte çalıştırılacak olan 67 araç için de 729 gün üzerinden teklif alındığı ve yaklaşık maliyet hesabının da buna göre yapıldığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil hizmetin ifasında kullanılacak makine ekipman ve araçlara yönelik her türlü giderlerin işin tamamını kapsamayan araç birim fiyat miktarlarına giydirilmek suretiyle dahil edilmesinin söz konusu giderleri farklı birim fiyatlarına dahil edip teklif veren isteklilere göre objektif değerlendirme yapılmasını mümkün kılmadığı, değiştirilecek ihtiyaç türü ve miktarı ve bu hususta personel ve araç ihtiyacının yeniden planlanıp hesaplanması gerektiği ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede;

İşin başlama tarihinin 01.10.2017, işin bitiş tarihinin 30.09.2019 olduğu, bu süre zarfının 24 aya, bir başka ifadeyle 730 güne tekabül ettiği,

İdare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında personel maliyetinin 24 ay üzerinden, araç maliyetinin ise 729 gün üzerinden hesaplandığı bunun sonucunda, yaklaşık maliyetin 55.478.245,20 TL sınır değerin 44.827.374,77 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Araç giderlerinin olması gerektiği gibi 730 gün üzerinden hesaplanması neticesinde yaklaşık maliyetin ve sınır değerin değiştiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından her ne kadar yaklaşık maliyette araç giderlerinin 729 üzerinden hesaplanması sınır değerde değişikliğe neden olsa da, sınır değerin altında veya üzerinde teklif veren isteklileri değiştirmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan yaklaşık maliyetteki değişikliğin şikayete konu ihaleye ilişkin ilan sürelerini, yeterlik kapsamında istenecek belgeleri vs. değiştirecek nitelikte büyüklükte olmadığı anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalenin açık ihale usulü ile ihaleye çıkıldığı ve ihaleye ilişkin olarak yüklenici ile idare arasında birim fiyat sözleşme imzalanacağı, Kamu İhale Kanunu uyarınca birim fiyat sözleşmelerde %20 oranına kadar iş artışına gidilebileceği, dolayısıyla birim fiyat teklif cetveli standart formunda ihale konusu işte kullanılacak araçlar için 729 gün üzerinden teklif alınmasının gelinen aşamada işin esasını etkilemediği anlaşıldığından ihale yetkilisinin bu yöndeki iptal gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan değiştirilecek ihtiyaç türü ve miktarı ve bu hususta personel ve araç ihtiyacının yeniden planlanıp hesaplanması yönündeki iptal gerekçesine yönelik yapılan incelemede,

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede ihale yetkilisi Bayram Gül tarafından 28.06.2017 tarihindedüzenlenen belgede bölgedeki yerleşim yerlerinin artması, hesaplanan çöp miktarının değişmesi, süpürülecek caddelerin artması, transfer istasyonun kaldırılması gibi nedenlerden dolayı ihtiyaç türü ve miktarının değiştiği, bu ihtiyacın 363 kişi ve 72 araç ile karşılanabileceği, ihale konusu işte kullanılacak araçların da niteliğinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen Kanun maddelerinde, her ne kadar idarenin ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu hüküm altına alınmış olsa da, bu yetki 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan ilkeler çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

Bu bağlamda, inceleme konusu ihalede işin niteliği ve miktarının değiştiği ve bu hususta personel ve araç ihtiyacının yeniden planlanıp hesaplandığı, idarenin kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğu, bu sebeple idarenin ihtiyaç duyduğu hizmetin niteliği ve büyüklüğüne göre personel ve araç çalıştırması gerektiği, idarenin de kendi ihtiyaçlarını gözden geçirerek değişen ihtiyacını göz önünde bulundurarak personel ve araç hesabını yeniden yaptığı anlaşılmış olup idarece bu gerekçe ile ihalenin iptal edilmesi işleminde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi