KİK Kararı: 2017/UH.III-1688

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/029
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 14.06.2017
Karar No : 2017/UH.III-1688

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Berdem Gıda Yemek Tem. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.,

Tevfikbey Mah. İstiklal Cad. Tekin Sok. No: 9/B Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı,

Etlik Caddesi (Eski Garajlar Yanı) 06010 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/38159 İhale Kayıt Numaralı “Hazır Yemek Hizmeti Erzak Dahil, Malzemeli, 1 Yıllık (11 Kısım)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 15.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hazır Yemek Hizmeti Erzak Dahil, Malzemeli, 1 Yıllık (11 Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Berdem Gıda Yemek Tem. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 21.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.05.2017 tarih ve 25894 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1134 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 17.04.2017 tarihinde taraflarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararından teklifleri sınır değerin altında kalan 4 istekliden 2’sinin açıklama sunduğu ve bu isteklilerden Burcu Organizasyon İnşaat Temizlik Özel Güvenlik Sistemleri Gıda Plastik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun bulunarak, ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı ve kendi tekliflerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklamalar kapsamında sunulan belgelerin, yetkili meslek mensubu kişiler tarafından mevzuata uygun imzalanmadıkları ve kaşelemenin eksik yapıldığı,

b) Açıklamalarda kullanılan ticaret borsası fiyatlarının, ihale tarihinden önceki son 12 aylık döneme ait olmadığı ve açıklamaya konu girdinin işlem gördüğü herhangi bir gündeki ortalama fiyatlarının kullanılmadığı, borsada ithal işlem görmüş ve satışa sunulmamış fiyatlar üzerinden açıklama yapıldığı,

c) Borsalarda işlem görmeyen ürünlere ait (örneğin; piknik grubu ürünler) fiyatların açıklanmasında kullanılan EK-O.7 belgesinin yetkili meslek mensubunca düzenlenmediği ve anılan belge ile açıklanan ürünlerin miktar olarak en az %50 si oranında, isteklinin son vergi dönemi içinde beyan ettiği yasal defter ve kayıtlarındaki stoklar arasında işlem görmediği ve son vergi beyanı döneminde stoklarında bu ürünlere ait herhangi bir kaydın olmadığı ve incelenmesi gerektiği,

d) İsteklinin sunmuş olduğu EK-H.4 belgesindeki işçilik + ana girdi maliyetlerinin toplam teklif fiyatına oranının 0,80 ila 0,95 aralığında olmadığı, yardımcı giderlere ait de açıklama vermesi gerektiği,

e) 14 günlük örnek menüde yer alan mandalina, elma ve portakal vb. meyvelerin gramaj tablosunda belirtilen bir öğünde verilmesi gereken miktarının 300 gr olması gerekirken açıklamada eksik gramaj üzerinden hesaplama yapıldığı,

f) İsteklinin açıklamasında, menüde yer alan hazır tatlılardaki kemalpaşa, şekerpare ve tel kadayıf için sunduğu fiyat tevsiki amaçlı borsa bültenlerinde bu ürünlere ait fiyatların bulunmadığı, EK-H.4 belgesinde belirtilen borsa bültenlerinin ve fiyatların doğruyu yansıtmadığı,

g) Yemeklerde özel amaçlı un kullanılması gerekirken yemeklik buğday unu üzerinden açıklama yapıldığı,

h) Garnitürlü fırın tavuk, tavuk haşlama, patatesli fırın tavuk yemeklerinin içeriğinde bulunması gereken tavuk eti gramajının eksik hesaplandığı, bu sayede toplam gramlarda hatalı sonuca ulaşıldığı ve isteklinin kendi lehine avantaj sağladığı,

i) Taze alabalık, çipura ve levrek menülerinde bulunan balık gramajlarının tevsiki için kullanılan borsa bültenlerinde balık girdilerinin adet olarak fiyatlandırıldığı, gramaj fiyatlarının yer almadığı, bu nedenle söz konusu bültenlerin tevsik edici belge olarak kullanılamayacağı,

j) 14 günlük örnek menüde yer alan püreli rosto (200 gr), orman kebap (150 gr), püreli dalyan köfte (150 gr), patlıcan kebap (150 gr), tas kebap (200 gr), ankara tava (200 gr) ve şehriyeli güveç (150 gr) ana yemeklerinin içeriğinde “sığır eti kemikli” girdisinin 150 gr / 200 gr kullanılması gerekirken daha düşük gramlar kullanılarak hesapladığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Verilen hizmetin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: HAZIR YEMEK HİZMETİ ERZAK DAHİL, MALZEMELİ, 1 YILLIK (11 KISIM)

b) Miktarı ve türü:

11 (Onbir) kısım, 1 (bir) yıllık, malzemeli, erzak dahil 3 öğün hazır yemek hizmeti.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İhale konusu hizmetin yapılacağı yer, sözleşme ekinde yer alan İhtiyaç Çizelgesinde belirtilmiştir. (İşin yapılacağı Yemekhane Yerleri ve Mutfaklara Olan Mesafeleri ve diğer açıklayıcı bilgiler olan Birlik Bilgi Formları sözleşmenin ekinde yer almaktadır.)” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince; ihaleye, sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün vergi (KDV hariç), resim, harçlarla, sözleşmenin çoğaltılması da dahil sözleşme giderleri, ulaşım, ambalaj, muayeneye hazır hale getirme ve muayene (muayene komisyonlarının yol ve özlük giderleri ile numune nakil masrafları hariç), her türlü sigorta giderleri, tahmil, tahliye, istif, tartı, personel ücretleri ve bu sözleşme kapsamında alınacak mal bedelleri vb. teklif fiyata dahil edilecek masraflardır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca ihalenin 7’nci kısmı (P.OKL.K.LIĞI / İSTANBUL) için sınır değerin 7.597.745,10 TL olarak hesaplandığı ve teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve bu isteklilerden başvuru sahibi ile ihale üzerinde bırakılan istekli Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. Sist. Gıda Plas. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamaların ihale komisyonu tarafından uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgelerin, yetkili meslek mensubu kişiler tarafından mevzuata uygun imzalanmadıkları ve kaşelemenin eksik yapıldığı iddia edilmektedir.

İhale üzerine bırakılan istekli tarafından çikolata 40 gr, eritme peyniri, gofret 40 grlık çikolatalı kakaolu, hazır kek 40 grlık, özel amaçlı un, poşet bal, poşet fındık ezmesi, poşet pastörize tereyağı, poşet bisküvi, poşet reçel, poşet tahin pekmez karışık, vanilin, hindi parça eti kuşbaşı, taze alabalık girdilerine ilişkin olarak Haştaş Gıda Temizlik İnş. Yem. Taş. Sağ. Hizmetleri- Mehmet Haştaş’dan alınan 30.03.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30.03.2017 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadelerini içeren ibarenin bulunduğu, yetkili SMMM tarafından imzalandığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerinin yer aldığı özel kaşe ve TÜRMOB kaşesi ile ayrı ayrı kaşelendiği görüldüğünden başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79’uncu maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini ticaret borsası fiyatları ile açıklayabileceği, ancak isteklilerin bu yöntemi kullanmaları durumunda açıklama istenen girdilerin ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatlarının esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında kullanılan ticaret borsası fiyatlarının, ihale tarihinden önceki son 12 aylık döneme ait olmadığı ve açıklamaya konu girdinin işlem gördüğü herhangi bir gündeki ortalama fiyatlarının olmadığı, borsada ithal işlem görmüş ve satışa sunulmamış fiyatlar üzerinden açıklama yapıldığı iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede ihale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 01.04.2016-01.03.2017 tarih aralığına ilişkin Ankara Ticaret Borsası bülteninin, 2016 yılının aralık ayına ait İzmir Ticaret Borsası bülteninin, 01.04.2016-10.03.2017 tarih aralığına ilişkin Erzurum Ticaret Borsası bülteninin, 01.01.2017 tarihli Gaziantep Ticaret Borsası bülteninin, 2016 yılının mayıs ve ekim aylarına ait Sivas Ticaret Borsası bülteninin sunulduğu, anılan istekli tarafından hazırlanan EK-H.4 çizelgesinden söz konusu borsa bültenlerinde yayınlanan ortalama fiyatların esas alındığı görülmüştür.

Yapılan tüm bu tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin borsalarda işlem görmeyen ürünlere ait fiyatların açıklanmasında kullandığı EK-O.7 belgesinin yetkili meslek mensubunca düzenlenmediği ve anılan belge ile açıklanan ürünlerin miktar olarak en az %50 si oranında, isteklinin son vergi dönemi içinde beyan ettiği yasal defter ve kayıtlarındaki stoklar arasında işlem görmediği ve son vergi beyanı döneminde stoklarında bu ürünlere ait herhangi bir kaydın olmadığı ve incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen yöntemlerden ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları ve fiyat tekliflerinin kullanıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına konu girdiler için maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu Ek-H.4 belgesindeki işçilik + ana girdi maliyetlerinin toplam teklif fiyatına oranının 0,80 ila 0,95 aralığında olmadığı, yardımcı giderlere ait de açıklama vermesi gerektiği iddia edilmektedir.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu EK-H.4 belgesi incelendiğinde, Teknik Şartname’nin ekinde düzenlenen 14 günlük menüde yer alan yemeklerin ana girdilerinin maliyetinin 189,21 TL olarak öngörülerek bir kişinin günlük ana girdi maliyetinin (189,21/14) 13,52 TL olarak hesaplandığı, birim fiyat teklif cetveli standart formunda yemek verilecek kahvaltı, öğle yemeği, ara öğün ve akşam yemeği için yemek verilecek toplam personel sayısının 365 günlük yemek maliyeti için tek bir birim fiyat satırı açıldığından ana girdi maliyetinin (13,52 TL x 328.500 personel) 4.444.320,00 TL olarak hesaplandığı, anılan isteklinin ihalenin 7’nci kısmına ilişkin olarak toplam teklif tutarının 7.391.250,00 TL olduğu görülmüştür.

Yine anılan istekli tarafından öngörülen toplam işçilik maliyetinin 2.116.608,36 TL olarak hesaplandığı belirlenmiştir.

Öngörülen söz konusu tutarlar üzerinden hesaplama yapıldığında ise ana girdi oranının (4.441.320,00TL/7.391.250,00TL) 0,600889, işçilik oranının (2.116.608,36TL/7.391.250,00) 0,286367, yardımcı giderler oranının (833.312,64 TL/ 7.391.250,00) 0,112744 ve “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı oranın [(4.441.320,00TL + 2.116.608,36TL )/ 7.391.250,00TL] 0,8872556549974632 olduğu tespit edilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin hesaplama sonuçlarıyla örtüştüğü görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda verilen açıklamaları uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekmektedir. Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu oranının 0,80-0,95 aralığında olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin yardımcı giderlere dair de açıklama sunması gerektiği yönündeki iddiasına ilişkin olarak; Tebliğ’in yukarıda yer yerilen maddelerinde yardımcı giderler başlığında değerlendirilen unsurlar için açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı açıklaması yer aldığından başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

e) Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin 14 günlük örnek menüde yer alan meyveleri bir öğünde verilmesi gereken ve gramaj tablosunda belirtilen gramajlar üzerinden açıklaması gerekirken eksik gramajlar üzerinden hesaplama yaptığı iddia edilmektedir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan “Personel Yemek Terkip ve Gramaj Tablosu” başlıklı tabloda ihale konusu iş süresince verilecek meyvelere ilişkin gramajların;

Yemek
Adı

S.Nu.

Malzemenin Cinsi

Miktar

(G/Ad/Dmt)

Meyveler

Meyve Armut

300

Meyve Elma

300

Meyve Karpuz

750

Meyve Kavun

600

Meyve Kayısı

250

Meyve Kiraz

250

Meyve Kivi

250

Meyve Malta Eriği (Yeni Dünya)

250

Meyve Mandalina

300

Meyve Erik

250

Meyve Muz

250

Meyve Portakal

300

Meyve Şeftali

300

Meyve İncir

300

Meyve Sofralık Üzüm

250

şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Teknik Şartname ekinde yer alan 14 günlük örnek yemek menüsü incelendiğinde kavun girdisinin 2 kez (toplam1200 gr), portakal girdisinin 3 kez (toplam 900 gr), karpuz girdisinin 3 kez (toplam 2250 gr), mandalina girdisinin 1 kez (300 gr), kiraz girdisinin 1 kez (250 gr), elma girdisinin 3 kez (toplam 900 gr), muz girdisinin 2 kez (toplam 500 gr), üzüm girdisinin 1 kez (250 gr), erik girdisinin 1 kez (250 gr), kivi girdisinin 1 kez (250 gr) verileceği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ekinde yer alan kahvaltı+öğle yemeği+ara öğün+ akşam yemeği toplam gramaj icmal tablosunda 14 gün boyunca verilecek meyve girdilerine ilişkin gramajların ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak hesaplandığı görülmüş olup, başvuru sahibini iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında, örnek menüde kemalpaşa, şekerpare ve tel kadayıf tatlılarının fiyatlarını tevsiken sunduğu borsa bültenlerinde bu ürünlere ait fiyatların bulunmadığı, EK-H.4 belgesinde belirtilen borsa bültenlerinin ve fiyatlarının doğruyu yansıtmadığı iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede ihale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kemalpaşa ve şekerpare tatlıları için 01.04.2016-01.03.2017 tarih aralığına ilişkin Ankara Ticaret Borsası bülteni ortalama fiyatının (13,00 TL), tel kadayıf için 01.04.2016-10.03.2017 tarih aralığına ilişkin Erzurum Ticaret Borsası bülteninin ortalama fiyatının (4,91 TL) kullanıldığı ve söz konusu fiyatların Ek-H.4 cetveline doğru olarak yansıtıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

g) Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında özel amaçlı un kullanılması gerekirken yemeklerde yemeklik buğday unu üzerinden açıklama yapıldığı iddia edilmektedir.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen “Personel Yemek Terkip ve Gramaj Tablosu”nda özel amaçlı un girdisinin lokma, revani, tulumba, vezir parmağı ve profiterol tatlılarının içeriğinde yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise örnek menüde yer alan söz konusu tatlıların içeriğinde yer alan özel amaçlı un girdisinin açıklamalara dahil edildiği ve anılan girdinin fiyatını tevsiken 01.01.2017 tarihli Gaziantep Ticaret Borsası Günlük Bülteninin kullanıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

h) Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında garnitürlü fırın tavuk, tavuk haşlama, patatesli fırın tavuk yemeklerinin içeriğinde bulunması gereken tavuk eti gramajının eksik hesaplandığı, bu sayede toplam gramlarda hatalı sonuca ulaşıldığı ve isteklinin kendi lehine avantaj sağladığı iddia edilmektedir.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen “Personel Yemek Terkip ve Gramaj Tablosu”nda yemeklerin içeriğinde yer alan tavuk eti girdisi miktarlarının;

Yemek
Adı

S.Nu.

Malzemenin Cinsi

Miktar

(G/Ad/Dmt)

Açıklama

Garnitürlü fırında tavuk

garnitürlü

Tavuk Eti Bütün

300

Hangisinin verileceği idare tarafından belirlenecektir.

Tavuk Eti But

250

Fırın Tavuk (patatesli)

Tavuk Eti But

300

Tavuk Haşlama

Tavuk Eti But

250

şeklinde belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında garnitürlü fırında tavuk yemeği yemeğinde kullanılacak tavuk eti bütün girdisi için 300 gr, tavuk haşlama yemeğinde kullanılacak tavuk eti but girdisi için 250 gr, fırın tavuk (patatesli) yemeğinde kullanılacak tavuk eti but girdisi için 300 gr miktar öngördüğü anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan kahvaltı + öğle yemeği + ara öğün + akşam yemeği toplam gramaj icmal tablosunda tavuk eti but için toplam 640 gr, tavuk eti için ise 300 gr miktar hesapladığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tabloda yer alan tavuk eti girdisi içeren yemeklerin girdi gramajları dikkate alındığından 14 günlük menü kapsamında söz konusu yemeklerin 1’er defa verileceği göz önünde bulundurulduğunda 550 gr miktarında tavuk eti but, 300 gr miktarında tavuk eti bütün kullanılabileceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise tavuk eti but miktarı için fazla tavuk eti bütün için eşit miktar öngörüldüğü belirlenmiştir.

Bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin iddia konusu yemeklerin içeriğinde yer alan tavuk eti girdisine ilişkin eksik gramaj kullanarak kendine avantaj sağlamadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar; sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, ancak 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği açıklanmıştır.

İhale dokümanı içerinde bulunan “Personel Yemek Terkip ve Gramaj Tablosu” başlıklı gramaj tablosunda alabalık girdisinin 14 günlük örnek menüde yer alan alabalık kızartma yemeği içeriğinde, levrek ve çipura girdilerinin ise fırında balık yemeği içeriğinde bulunduğu, bu girdilerin dondurulmuş veya taze olarak kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

Anılan tabloda alabalık girdisinin biriminin adet miktarının ise “1” olarak belirtildiği görülmüştür. İhale dokümanı kapsamında yer alan “Yemek Hizmetlerinde Alınacak Mallara Ait Teknik Şartname Çizelgesi” tablosunda ise alabalık girdisi ilgili olarak “Teknik Şartnamede belirtilen boylardan BOY:3 Büyük Boy olacak, herhangi bir tipte teslim edilebilecektir. Tip-2 Dondurulmuş Balık teslim edildiği takdirde ALT TİP-2: Ayıklanarak Dondurulmuş Balık alt tiplerinden ve başlı olacaktır. TİP-2 balıklarda buz hariç net miktar en az 300 gram olacaktır.” bilgileri yer almaktadır.

İhale üzerine bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında alabalık girdisine ilişkin olarak “Taze alabalık (net 300 gr’lık kalemi “adet” olarak istenildiği için kamu kurum ve kuruluşlarında “adet” olarak bulunamamış olup Ankara Balık Halinde yer alan kg fiyatı “300 gr” a oranlandığında 4,50 TL maliyet ortaya çıktığı görülmekle birlikte tarafımızca taze alabalık (net 300 gr’lık) şeklinde fiyat teklifine konu edilmek suretiyle 7,00 TL üzerinden hesaplarımıza yansıtılmış bulunmaktadır. Bu şekilde maliyet avantajı söz konusu edilmeden açıklamamız fiyat teklifi üzerinden gerçekleştirilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bahsi geçen istekli tarafından EK.H-4 cetvelinde alabalık girdisine ilişkin olarak açıklama yönteminin fiyat teklifi şeklinde belirtildiği görülmekle birlikte; alabalık girdisine ilişkin olarak adet fiyatının bulunamadığı gerekçesiyle Teknik Şartnamede 300 gr olarak verileceği düzenlenen girdiye ilişkin olarak Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından “kg” cinsinden yayınlanan balık hali fiyatlarına göre 300 gr alabalığın fiyatının 4,5 TL hesaplandığının ve alınan fiyat teklifinde ise alabalık girdisinin net 300 gr’lık 1 adedinin fiyatının 7,00 TL olarak belirlendiğinin belirtildiği, ayrıca Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yayınlanan balık hali fiyatlarının da açıklama kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklamalarına göre balık girdisi için fiyat teklifi kullanılamayacağı, ancak mevzuatta yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda balık girdisi için de fiyat teklifi alınabileceği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, her ne kadar anılan istekli tarafından hazırlanan EK.H-4 cetvelinde alabalık girdisine ilişkin olarak açıklama yönteminin fiyat teklifi şeklinde belirtildiği görülmüşse de; yapılan incelemede söz konusu alabalık girdisinin “adet” birimi üzerinden fiyatlandırılan herhangi bir ticaret borsası, toptancı hali veya kurum kuruluş fiyat tarifesinin bulunmadığı, alınan fiyat teklifi ile isteklinin daha düşük birim fiyat üzerinden açıklama yaparak kendine fiyat avantajı sağlamadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale dokümanında “1 adet ve 300 gr” üzerinden açıklanması istenen alabalık girdisine ilişkin yapılan açıklamanın uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Çipura ve levrek girdilerine ilişkin olarak ise her iki girdinin de miktarlarının “Personel Yemek Terkip Ve Gramaj Tablosu” başlıklı gramaj tablosunda 300 gr olarak belirtildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli açıklamaları kapsamında anılan girdilere ilişkin olarak 14.02.2017 tarihli İstanbul Hal balık fiyatlarını kullandığı, söz konusu fiyat tarifesinde kilogram olarak yer alan girdinin 300 gramının tutarının hesaplanarak ana girdi maliyetlerine dahil edildiği anlaşıldığından yapılan açıklamanın uygun olduğu ve başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen “Personel Yemek Terkip ve Gramaj Tablosu”nda yemeklerin içeriğinde yer alan sığır eti girdisi miktarlarının;

Yemek
Adı

Malzemenin Cinsi

Miktar

(G/Ad/Dmt)

Dana Rosto

Sığır Eti Kemikli

200

Orman Kebap

Sığır Eti Kemikli

150

Dalyan Köfte

Sığır Eti Kemikli

150

Patlıcan Kebap

Sığır Eti Kemikli

150

Tas Kebap

Sığır Eti Kemikli

200

Ankara Tava

Sığır Eti Kemikli

200

Şehriyeli Güveç

Sığır Eti Kemikli

150

şeklinde belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında iddia konusu yemeklerde kullanılacak sığır eti kemikli girdisi için yukarıda yer verilen tabloda belirtilen gramajlara uygun olarak açıklama sunduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme sonucunda bahse konu yemeklerde kullanılması gereken sığır eti kemikli miktarlarının düşük gramajlarda kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir” açıklaması bulunmaktadır. İhalenin başvuruya konu 7’nci kısmı itibarıyla 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 11.123,00 TL olduğu anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazla ödendiği anlaşılan 3.709,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Fazladan ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UH.III-1688

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin