KİK Kararı: 2017/UH.III-1464

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/025
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 24.05.2017
Karar No : 2017/UH.III-1464

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V.: II. Başkan Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Standart Katı Atık Çev. Den. Dan.Tem.San.ve Tic. Ltd. Şti.,

Cami Mah. Cumhuriyet Cad. No : 145/3 Tuzla/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı,

Pazar Mah. Necipbey Cad. 35 55020 İlkadım/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/127867 İhale Kayıt Numaralı “Bafra Katı Atık Aktarma İstasyonu Tesisi Kurulumu ve Katı Atıkların Samsun Merkez Düzenli Depolama Tesisine Taşınması Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 21.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bafra Katı Atık Aktarma İstasyonu Tesisi Kurulumu ve Katı Atıkların Samsun Merkez Düzenli Depolama Tesisine Taşınması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Standart Katı Atık Çev. Den. Dan. Tem. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.04.2017 tarih ve 24998 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1085 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname'nin 1’inci maddesinde yüklenicinin tercihine göre konveyör bantlı sistem veya aktarma rampası kurulmasının öngörüldüğü, ancak bu iki sistemin farklı olduğu ve maliyetlerin de birbirinden farklı olacağı, her iki sistemin kurulumu, teknik ölçüleri, standartları, kapasitelerine dair İdari ve Teknik Şartname’de herhangi bir bilgi bulunmadığı, bu durumun ihaleye teklif verecek isteklilerin tekliflerini verirken haksız rekabete yol açacağı ve Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde düzenlenen temel ilkelere aykırı olduğu, ayrıca Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 17’nci maddesinde yer verilen düzenlemeye de uyulmadığı,

2. Arıtma tesisine taşınacak sızıntı suyunun taşınmasının ne şekilde yapılacağı ve maliyetinin kim tarafından karışılacağına yönelik Şartname’de düzenleme bulunmadığı, Teknik Şartname'nin 4.3’üncü maddesi kapsamında Tablo 1’in altında düzenlenen hususların yeterli olmadığı,

3. İdari ve Teknik Şartnamede personel sayısı, niteliği ve alacağı maaşların belli olmaması nedeniyle ihalede isteklilerce sağlıklı teklif verilemeyeceği,

4. İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiği, ancak personel, yakıt ve araç gereç ile yapılacak 29 aylık işte fiyat farkı verilmemesinin, Kamu İhale Kanunu'na göre ihale edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesine ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartnamenin hazırlanarak ihale dokümanına dahil edileceği, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmelik’in eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 17’nci maddesinde “Bütün malzemeler, tesisler ve işçilik;

(a) Sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacak,

(b) İmalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacaktır.

Yüklenici, malzemeleri veya tesisleri incelemek, ölçmek ve test etmek için gereken her türlü desteği, işçiliği, elektriği, yakıtı, cihazları ve aletleri temin edecek ve işte kullanılmadan önce bütün malzeme numunelerini, kontrol teşkilatı tarafından seçilecek ve gerekli görülecek testlerin yapılması amacıyla idareye sunacaktır.

Bütün numuneler, yüklenici tarafından sözleşme ile temin ve ibraz edilmeleri açıkça öngörüldüğü takdirde masrafları yükleniciye ait olmak üzere temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “Bafra Katı Atık Aktarma İstasyonu Tesisi Kurulumu ve Katı Atıkların Samsun Merkez Düzenli Depolama Tesisine Taşınması Hizmet Alımı”, miktarı ve türü ise “Bafra Katı Atık Aktarma İstasyonu Tesisi Kurulumu ile 853 Gün Süre ve 110.890 ton Katı Atıkların Samsun Düzenli Depolama Tesisine Taşınması Hizmet Alımı” şeklinde düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “Bu şartname Bafra İlçesine mobil çelik sızdırmaz konveyör bantlı veya aktarma rampalı Katı Atık Aktarma İstasyonu kurulması ve işletilmesini, yaklaşık günde 130 ton evsel atığın Samsun Merkez Aşağı Avdan - Çatkaya sınırlarında bulunan Katı Atık Düzenli Depolama Sahsına transferinin yüklenici tarafından karşılanması işini kapsar.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Ayrıca, Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde “Aktarma İstasyonunun İşletilmesine İlişkin Hususlar”, 4.2’nci maddesinde “Katı Atık Aktarma İstasyonundaki Atık Miktarları” ve 4.3’üncü maddesinde “Aktarma İstasyonlarına Kabul Edilmeyen Atıklar”a ilişkin düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede, ihale konusu iş kapsamında 8 tane doküman satın alındığı, 6 isteklinin ihaleye teklif verdiği anlaşılmıştır.

Bahse konu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, idarece ihale konusu hizmet alımı kapsamında kurulması öngörülen Katı Atık Aktarma İstasyonunun mobil çelik sızdırmaz konveyör bantlı veya aktarma rampalı olarak tesis edilebileceğine yönelik seçimlik bir düzenlemeye yer verildiği, buna istinaden ihaleye katılan isteklilerin yukarıda anılan iki sistemden birisini seçerek tekliflerini oluşturabileceği, dolayısıyla bahse konu seçimlik düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı veya rekabeti engelleyici bir yönünün bulunmadığı anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir

Öte yandan, bahse konu düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 17’nci maddesine aykırılığına ilişkin herhangi bir husus tespit edilmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname'nin 4.3’üncü maddesinde “…

Aktarma istasyonunda katı atıkların kamyonlardan ya da traktörlerden semitreylere Aktarma sırasında oluşacak sızıntı suyu HDPE esaslı menhol fosseptikte toplanacaktır. Belli aralıklarla pompalanarak arıtma tesisine boşaltılarak, Samsun Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’ndeki dengeleme havuzuna nakledilecektir. Katı atıkların semitreylere aktarımından sonra tır içerisinde oluşacak sızıntı suyu ise dorse üzerine monte edilmiş minimum 1000 lt’lik depolarda toplanacak, Katı Atık Bertaraf Tesisi Sızıntı suyu boşaltım ünitesinde boşaltılacaktır. Araçların su biriktirme depoları minimum 1000 lt. olacak ve araçların arka yüzeyine monte edilmiş depolardan boşaltma ünitesine aktarılacaktır. Sızıntı suyu boşaltma işlemi, yükünü boşaltan araçlar tesisten ayrılmadan önce yapılacaktır. Yükleniciye ait olan ve Aktarma istasyonlarından atık getirecek araçlarda su biriktirme haznesi olacak, bulunmayan araçlar çalıştırılmayacaktır. Kontrol amacıyla ve su boşaltma haznesinin temizliği (sızıntı suyu hattına partikül madde kaçmasını engellemek amacıyla) Yüklenicinin sorumluluğunda olacaktır.” düzenlemesine, 5.2.a.5’inci maddesinde “Araçların sızıntı suyu tankları 1.000 lt. olacak ve araçların arka yüzeyine monte edilmiş depolardan boşaltma ünitesine aktarılacaktır.” düzenlemesine, 5.4’üncü maddesinde “Aşağıda belirtilen işler, yüklenici tarafından yapılacaktır;

a) …

…

e) Sızıntı suyu hatlarına ait rögarların kontrolünün ve temizliğinin periyodik olarak yapılması, hattın çalışıp çalışmadığının kontrolü ve çalışmaması durumunda çıkabilecek aksaklıkların çözümünde İdare ile iş birliği yapılacaktır.

…” düzenlemesine, 7.21’inci maddesinde “Aktarma İstasyonundaki sızıntı suyunun menhollere tahliyesi için bulunan ızgaraların tıkanmaması için günlük temizlik yapılacak ve araçlardan sızıntı sularının sızmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Aktarılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, katı atıkların kamyonlardan ya da traktörlerden semitreylere aktarılması sırasında oluşacak sızıntı suyunun HDPE esaslı menhol fosseptikte toplanacağı ve belli aralıklarla pompalanarak arıtma tesisine boşaltılacağının açıkça ifade edildiği, isteklilerce işin yapılacağı yerin incelenmesi suretiyle pompalanacak hattın uzunluğu ve kapasitelerinin öngörülebileceği, maliyetlerin buna göre tahmin edilebileceği değerlendirildiğinden, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasında ihale konusu işin niteliği esas alınarak çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin dokümanda belirtileceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 66.1’inci maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklamasına, 78’inci maddesinde ise “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, Teknik Şartname’nin 4.3’üncü maddesinde “…

Haftanın hergünü yılda 365 takvim günü çalışılacağından ve istasyonlardaki işlemlerin hızlı ve uygun şekilde yürütülebilmesi için yeterli sayıda ve nitelikte eleman istihdam edilecektir.

…” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale konusu işin ifası sırasında istihdam edilecek personelin sayısı ve niteliklerinin, idarelerce ihtiyaç duyulması halinde ihale dokümanında belirtileceği, idarelerin her ihalede personele yönelik belirleme yapmasının zorunlu olmadığı ortadadır.

Başvuruya konu ihale kapsamında idarece ihale dokümanında ihale konusu işe ilişkin idari ve teknik düzenlemelere yer verildiği, katı atıkların bertarafı için ton başına birim fiyat teklif alındığı, ihale konusu işin ifasında yeterli sayıda ve nitelikte eleman istihdam edileceği belirtilmek suretiyle yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun olarak kendi bilgi ve tecrübesi dairesinde işi yürütmesinin sağlanmasına yönelik düzenlemelerin yapılmış olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

…

(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması, 81.1’inci maddesinde ise “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarına ilişkin ihaleler dışında idarelerce fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan, ayrıca ihale dokümanında ihale konusu işin ifasında çalıştırılacak personel sayısının belirtilmediği başvuruya konu ihalede, idarece İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı hususunun düzenlendiği görülmüş olup bu düzenleme karşısında isteklilerin mesleki bilgi ve deneyimleri doğrultusunda ihale konusu işin ifa sürecinde ilgili maliyetlerde yaşanabilecek olası artış ve azalışları dikkate alarak tekliflerini oluşturmalarının önünde bir engel bulunmadığı anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi